फ़रवरी 02, 2025

writingDetail.created_by
By: जतिंदर पंनूं

भारत अते संसार दे हालात दी नज़ाकत की मंग करदी है अज्ज दे दौर विच्च

इक्क भाजपा आगू हुंदा सी जसवंत सिंघ। उह अटल बिहारी वाजपाई दे नाल भारत दा वित्त मंतरी हुंदा सी ते खज़ाना संभालण बहाने जिद्दां दा कंम उस नें कीता सी, उस नाल सहिमती बारे मैं कदी सोच वी नहीं सकदा। फिर उह भारत दा विदेश मंतरी बणाइआ गिआ सी अते इह ज़िंमेवारी उस कोल हुंदिआं ही भारत दी सरकारी हवाई सेवा एअर इंडीआ दा इक्क हवाई जहाज़ अगवा होइआ ते अफगानिसतान दे शहिर कंधार विच्च लिजा के भारत नूं शरतां मंनण लई मजबूर कीता गिआ सी। समझौता सिरे चहड़न पिछ्छों जहाज़ अते जहाज़ दे मुसाफरां नूं छडाउण बदले पंज अत्तवादी नाल लै के जहाज़ दे अगवाकारां नूं सौंपण लई कंधार विच्च वी उहो गिआ सी। उस नें भावें इह सभ खुद नहीं सी कीता, उस वकत दे प्रधान मंतरी अते केंदरी कैबनिट वल्लों सरब संमती नाल लाई डिऊटी वजों उस नूं करना पिआ सी, पर देश दे बहुत सारे बुध्धीजीवीआं, कूटनीती माहरां अते विरोधी धिर दे सिआसी आगूआं नें इस नूं कदे वी भारत दे लई जाइज़ कदम नहीं सी मंनिआ। मैं खुद वी इस पैंतड़े नूं गलत मंनदा सां अते जसवंत सिंघ नें उदों जो कुझ कीता सी, उस नाल भारत देश दी साख बुरी तरहां मिट्टी विच्च मिल जाण वाली गल्ल हो गई सी।

उस आगू दीआं इद्दां दीआं कई गल्लां मैं गिणा सकदा हां, जिस कर के उस दी इज़्ज़त करन दा कोई सवाल पैदा नहीं हो सकदा, पर उस दी लिखी जिहड़ी किताब नूं पहड़न तों बगैर देश विरोधी कहि के उस दी पारटी नें उस नूं कढ्ढ दित्ता सी, उस विचली इक्क लिखत नूं मैं अख्खों परोखे नहीं कर सकदा। उस नें किताब लिखी सी ‘जिनाह: इंडीआ – पारटीशन - इंडीपैंडैंस’ (जिनाह: भारत – बटवारा - आज़ादी) अते उस किताब विच्च उस नें आज़ादी तों पहिलां दे उस घटनाकरम दा ज़िकर कीता सी, जिस नें देश दी वंड समें दंगिआं दी भेट चहड़ के भारत दे लख्खां लोकां दे मरन दे हालात बणाए सन। इह लिखण तों वी उस नें गुरेज़ नहीं सी कीता कि देश दी वंड दे हालात पैदा करदे हिंदू-मुसलिम वंड दे बीज बीजण दा कंम किसे वी मुसलिम तों वध्ध हिंदू महा सभा दे इक्क आगू नें कीता सी, जिसदी अजोके पाकिसतान दे इलाकिआं दी फेरी दे कारन इक्कदम दंगे फैल गए सन। इहो नहीं, भारत दी आज़ादी अते पाकिसतान बण जाण वेले उस पासे जाण तों इनकार कर गए मुसलमानां अंदर फैली होई दहिशत दे माहौल विच्च दिल्ली दी जामा मसजिद विच्च उदों दे केंदर दे प्रमुख्ख मंतरी मौलाना अबुल कलाम आज़ाद वल्लों कीते भाशण दा सार वी छापिआ सी। जिहड़ा कुझ हिंदू महा सभा दे आगू नें उध्धर जा के कीता सी, लगभग उहो कुझ जदों दिल्ली अते होर थांईं उनहां मुसलिम आगूआं नें कीता सी, जिहड़े मौका ताड़ के उध्धर खिसक गए अते उस नवें देश दे आगू जा बणे सन, उह वी मौलाना अबुल कलाम आज़ाद नें आपणे भाशण विच्च चेते कराइआ सी। नाल उस नें भारत दे मुसलमानां नूं इह सुनेहा दित्ता सी कि तुहाडे वड्डे-वडेरे भावें बाहरों आए ते भावें इत्थों धरम बदल के उनहां नाल रले सन, उनहां नें वुज़ू जमना दे पाणीआं कंढे कीता सी ते तुहाडे आगूआं नें उस गंगा-जमनी तहिज़ीब नूं भुला के भारत नाल वी ध्रोह कमाइआ सी ते तुहानूं बली दे बक्करे बणा के खिसक गए हन। आपणी किताब विच्च उस भाजपा आगू नें इस गल्ल उत्ते ज़ोर दित्ता सी कि जे भारत नें अग्गे वधणा है ते आपणे बच्चिआं दे भविख्ख नूं धुंदला नहीं करना तां सानूं सभ नूं गंगा-जमनी तहिज़ीब दी पालणा करनी सिख्खणी चाहीदी है।

मैनूं इह गल्ल दुख्ख नाल कहिणी पैंदी है कि उस वकत उस किताब दे लेखक नूं भाजपा लीडरशिप्प नें किताब पहड़े बिनां ही कढ्ढ दित्ता अते फिर वापस लै लिआ ते उस दी किताब उत्ते लाई पाबंदी हटा देण दा कंम वी कीता सी। अज्ज उसे भाजपा दी लीडरशिप्प गंगा-जमनी तहिज़ीब दे उलट चल्ल तुरी है। शुरूआत तां राम जनम भूमी मंदर बणाउण लई अयुध्धिआ वाली बाबरी मसजिद नूं ढाहुण दे नाअरे तों कीती अते फिर उस मुहिंम विच्च कदे बरेक नहीं लग्गण दित्ती। विरोधी पारटीआं दे आगू पहिलां दब्बवीं सुर रख्ख के भाजपा अते इसदे पिछ्छे खहड़ीआं हिंदूतवी संसथावां दे पैंतड़े दी नुकताचीनी करदे रहे ते फिर उनहां पारटीआं दे आपणे बहुत सारे आगू वी भविख्ख विच्च सत्ता दी झाक कारन उनहां नाल जा जुड़े सन। जिहड़े कुझ पिछ्छे रहि गए, उह वी अज्ज सथिती दी गंभीरता नूं जां तां समझ नहीं रहे जां फिर समझदे वी हन तां जिद्दां दे हालात दा वहिण चल्ल तुरिआ है, उस दी हकीकत दा ज़िकर करन लग्गे डरी जांदे हन। राजसी खेतर दे बहुत सारे धनंतरां बारे सानूं इह पता है कि उह नां सिरफ आप हकीकत दा ज़िकर करनों झिजकदे हन, सगों होरनां नूं वी इद्दां दा खतरा नां सहेड़न लई समझाउणीआं दिंदे रहिंदे हन। निज्जी मिलणीआं विच्च उह मंनदे हन कि भारत उस गलत लीह उत्ते चहड़ चुक्का है, जिस विच्च इस देश विच्च धरम निरपख्खता लई सिरफ खतरे नहीं, उस दी होंद वी भविख्ख विच्च काइम रहिण दी हर संभावना खतम हुंदी जापदी है, पर इह गल्ल मूंह तों कढ्ढण लग्गिआं उनहां नूं शाइद ‘कंधां दे वी कंन हुंदे’ वाला डर सताउण लगदा है।

अज्ज दे भारत दा सिआसी ते समाजी माहौल इह बणिआ पिआ है कि इक्क खास धरम दे खिलाफ कोई कुझ वी कहि सकदा है ते जे उनहां वल्लों जवाब विच्च कोई कुझ कहि दिंदा है जां उनहां दे पख्ख विच्च कोई चार अख्खर कहिण दा हौसला कर लवे तां उस दी शामत आ सकदी है। अज्ज तों पैंती कु साल पहिलां जदों उत्तर प्रदेश दे मुख्ख मंतरी मुलाइम सिंघ यादव नूं इहो कुझ कहिण दी हिंमत करन पिछ्छों ‘मुल्लां मुलाइम सिंघ’ तक किहा गिआ सी, उदों धरम निरपख्ख धिरां इक्क सुर विच्च कुझ बोलदीआं तां इह वहिण रुक सकदा सी, पर वकत दे नाल इंना पाणी पुलां हेठों निकल गिआ कि मोड़े दी कोई वी गुंजाइश शक्की जापदी है। उलटा देश दी सरकार अते राजां विचलीआं उसे सुर वालीआं सरकारां आए दिन लगातर इद्दां दे फैसले करदीआं अते नालो-नाल लागू करी जांदीआं हन ते अदालतां तों वी उनहां दी इस मुहिंम अग्गे कोई अड़िक्का ला सकण दी खबर घट्ट आउंदी है। नैशनल रजिसटर आफ सिटीज़नशिप्प दा सोधिआ ऐडीशन वी इसे दिशा वल्ल जाण वाली गल्ल है, पर जिहड़ी गंगा-जमनी तहिज़ीब नूं अटल बिहारी वाजपाई दे दौर तक काफी वड्डी हद्द तक मानता हासल सी, उह अज्ज वकत विहाअ चुक्की धारना समझी जाण लग्गी है। हिंदूतव दे कट्टड़ समरथक ते उनहां दे आगू बिनां झिजक नां सिरफ इह कहि रहे हन कि देश नूं आज़ादी ब्रिटेन दी सरकार दे करिंदिआं दी सफ समेटे जाण वेले नहीं मिली, असल आज़ादी नरिंदर मोदी दे प्रधान मंतरी वजों वाग सांभण दे नाल मिली सी, सगों इह वी कहिंदे हन कि अठ्ठ सौ साल बाअद साडा राज वापस मिलिआ है।

आपणी इस धारना हेठ हिंदूतव दे टकसाली प्रचारकां अते पैरोकारां नें तां चल्लणा ही होइआ, जिनहां आगूआं नें कई-कई साल इस तों पहिलां राजनीती दी मुख्ख धारा मंनी जांदी रही कांगरस विच्च कुरसीआं दा निघ्घ माणिआ होइआ सी, उह दूजिआं तों वध्ध इस नवीं धारा दे अगवानूं बणे दिसदे हन। रुख बदली दे इस रूप नूं सिरफ सत्ता लई ज़मीर दी सौदेबाज़ी कहि के नहीं टालिआ जा सकदा, इह मंनण दे वासते हिंमत करनी चाहीदी है कि इह लोक कांगरस जां धरम निरपख्ख अखवाउंदीआं होर धिरां विच्च हुंदे होए वी अंदरे-अंदर फिरकूपुणे दी विस-गंदल सन, सिरफ बाहरों साऊ बणे दिसदे सन। इद्दां अचानक फिरकूपुणे दे प्रगटावे विच्च पहिले हिंदूतवीआं नूं पछाड़न वालिआं विच्च सिरफ कांगरसी नहीं, समाजवादी वी ते पछ्छम बंगाल दे उनहां खब्बे पख्खीआं विच्चों वी कुझ ललकारे मारदे फिरदे हन, जिहड़े जोती बासू दे राज तक भारत दी धरम निरपख्खता सिरफ आपणे सिंगां उत्ते टिकी होई होण दा प्रभाव दित्ता करदे सन। कोई मारकसवाद दा गिआन उनहां नूं नां होवे, इह कहिणा गलत है, सारा कुझ पता होण दे बावजूद उह धरम निरपख्खता दी बुक्कल विच्च ओदां दे फिरकूपुणे पालदे रहे सन, जिद्दां रूस दे कमिऊनिसट राज विच्च बोरिस येलतसन वरगे कमिऊनिज़म ते समाजवाद दे विरोधी बंदे आपणी कुंज हेठ विशवासघात नूं दब्बी बैठे रहे सन। सारा कुझ गवा लैण मगरों उनहां दा कसूर कढ्ढणा बेलोड़ा जापदा सी, जदों कि असल कसूर उस वकत दी लीडरशिप्प दा सी, जिहड़ी अगाऊं संकेत मिलदे रहिण दे बावजूद अख्खों परोखे करदी रही सी ते इहो गल्ल भारत दे संबंध विच्च कही जा सकदी है। जिहड़ीआं धिरां नूं धरम निरपख्खता दी राखी अख्ख दी पुतली वांग करनी चाहीदी सी, उह गाहे-बगाहे जदों फिरकू सोच ते पहुंच दीआं पारटीआं नाल चोण समझौते करदीआं सन तां इह सोचण दी लोड़ नहीं सी मंनदीआं कि कुझ वकत पा के इह देश दे जहड़ीं तेल देण वाली गल्ल हो सकदी है। नां रूस दी गलतीआं करन वाली लीडरशिप्प सिट्टे भुगतण वेले तक किते लभ्भी सी ते नां भारत विच्च धरम निरप्पखता दी सोच दा नाअरा ला के इस तों उलट वहिण दी राजनीती दा अंग बणन लई फलसफे पेश करन वालिआं दी उह पीहड़ी इस वेले सिट्टे भुगतण दे संकेत वेखण वासते भारत दे लोकां साहमणे मौजूद है।

इकल्ला भारत देश नहीं, इस वेले दुनीआ दे बहुत सारे देशां विच्च इद्दां ही बहु-गिणतीआं विचली इक्क खास मानसिकता नूं वरत के राज सत्ता माणन वाली लीडरशिप्प अग्गे आई जा रही है। कहिण नूं बहुत वारी असीं डौनालड टरंप वरगिआं दे मूंहों सुण सकदे हां कि उह संसार जंग लग्गण तों रोक सकदे हन अते बेशक उह रोक सकदे होण, पर रोकण दा यतन वी करनगे, इसदी गरंटी नहीं। संसार अजोके समें विच्च इक्क खास दिशा विच्च वध रिहा है, जित्थे गुट्ट-निरपख्खता दी सरदारी करन वाला धरम निरपख्ख भारत इक्क भूमिका अदा कर सकदा सी। अज्ज जदों भारत दे आपणे अंदर ही इसदी बुनिआद बणन वाली गंगा-जमनी तहिज़ीब समेत सांझ दी हर इक्क तंद टुक्की जाण वाला खतरा पैदा हो रिहा है, संसार दी मनुख्खता दी चिंता करन वाला अलंबरदार लभ्भणा औखा है। सथिती दी नज़ाकत किसे रहिबर दा उठ्ठणा लोड़दी है।