मई 11, 2026

writingDetail.created_by
By: अंम्रित कौर बडरुख्खां

भेत वाली गल्ल

“रिशता तां बहुत तकड़े घर दै, पर पैसा तां वध्ध लाउणा पऊ, आपणी दीपी राज करूगी।” अमर सिंघ नें आपणी पतनी कोलों दुध्ध दा गलास फड़दिआं आखिआ।

“चल चार पैसे वध्ध लग्ग जाणगे तां की ऐ, जवाकड़ी माड़ी माड़ी चीज़ नूं तां नहीं तरसूगी।” पतनी नें सहिमती प्रगटाई।

“ठीक ऐ, विचोले नाल गल्ल कर के कल्ल्ह नूं आहड़तीए नूं पुछ्छ आउनां, किंने कु पैसे दे दऊ।”

“पर दीपी निआणी ऐ अजे। नाले उह कहिंदी ऐ, मैं पहड़नैं। पहड़ाई ‘च वी हुशिआर ऐ।”

“चंगे रिशते वार वार नहीं मिलदे हुंदे। बारां जमातां हो जाणीआं नें हुण, अगलिआं किहड़ा नौकरी कराउणी ऐ।”

“हां इह वी ठीक ऐ। चलो थोडी मरजी, नाले जमाना वी माड़ै।”

“मैं वी एही सोचदां-कुड़ी आवदे घरे जावे, आपणी सोच मिटे।”

“सौं जो हुण, सवेरे देखदे आं।” अमर सिंघ दी पतनी नें दुध्ध वाला खाली गलास फड़दिआं किहा। अमर सिंघ गहिरीआं सोचां विच डुब्ब गिआ, “धीआं जवान हुंदीआं नूं किहड़ा टैम लग्गदै! अजे कल्ल्ह परसों तां भोरा कु सी, हुण विआहुण जोगी वी हो’गी। छिंदे तों तिंन कु वरहे तां वड्डी ऐ, ‘ठारां सालां दी। ऊं अजे निआणी वी ऐ, जदों किते वग जांदी ऐ, किहड़ा जीअ लग्गदै। हुण वी अजे परसों तां गई ऐ भूआ कोल, ऐं लग्गदै पता नहीं किंने दिन हो’गे गई नूं। जदों विआह हो गिआ, फेर तां कदे कदे आइआ करू। पहिले ज़मानिआं विच ई हुंदा सी, कुड़ीआं दो दो महीने ला जांदीआं। हुण तां कोई ऊईं नहीं छड्डदा, चल की कराउणै? आवदे घरे वसे रसे।” इही सोचदिआं उस दीआं अख्खां मिचण लग्ग पईआं। फिर उस नें कंबल खिच्च के मूंह-सिर ढक लिआ।

“ओ मेरी गरदन छड्ड।” उस दा गला जिवें किसे नें घुट्ट दित्ता सी। उह आपणे आप नूं छुडाउण लई हत्थ-पैर मार रिहा सी। जिंना उह छुडाउण लई कोशिश करदा, ओना ही उस दा साह घुटदा। उस दी आतमा सरीर नालों वख्ख हो चुकी सी। देखदिआं ही देखदिआं उस दा छिंदा पुत्त जवान हो गिआ, पर छिंदे दे कप्पड़े मैले ते फटे होए सन। उही रस्सा होर मोटा हो के छिंदे दे गल विच आ पिआ। छिंदे दा सिर ते दाहड़ी जवानी विच ही चिट्टे हो गए। उह आपणे पुत्तर दी गरदन दुआलिउं रस्सा कढ्ढण दी कोशिश कर रिहा सी, पसीनो पसीना होइआ। जदों कोई वाह नां चल्ली तां पुत्तर दी हालत देख के उस दीआं चीकां निकल गईआं।

उस दी अख्ख खुल्ल्ह गई। अमर सिंघ उठ के बैठ गिआ। “हे मालका सुख्ख रख्खीं।” उस दे मूंहों निकलिआ। किंना भिआनक सुफना सी। उस नें छिंदे वल्ल निगहा मारी, उह सौं रिहा सी। उस पिछों अमर सिंघ नहीं सुत्ता।

अमर सिंघ डंगरां नूं पठ्ठे पाउण लग्गा वी सुफने बारे सोच रिहा सी। उस दा मन बड़ा बेचैन सी। उह आपणा धिआन दूजे पासे लाउण लई रसोई विच चला गिआ। उस दी पतनी चाह बणा रही सी। आपणी पतनी नाल दीपी दे विआह दी गल्ल छेड़दिआं आखिआ, “चंगा फेर अज्ज मैं आहड़तीए नाल गल्ल करदां, किंने कु पैसे दे दऊ आपां नूं?”

“पर दीपी दे बापू करज़ा देख के चक्किओ, फसल नाल तां रेह तेल वी पूरे नहीं हुंदे।”

“ओह तां पुछ्छ के पता लग्गू किंने कु दिंदै।”

“मेरी सारी रात इही सोचदी दी लंघ’गी। जे वड्डिआं नाल मत्था लावांगे तां उनहां दे बैठण लई वी चज्ज दी बैठक (कमरा) चाहीदी ऐ।”

“ऐं तां फेर खासे पैसे चक्कणे पैणगे आपां नूं।” अमर सिंघ नें फिकरमंद हुंदिआं किहा।

“वड्डे घर इह आख दिंदे हुंदे नें, लैणा तां असीं कख्ख नहीं, विआह पैलेस ‘च होवे ते बरात दी सेवा वधीआ होवे।”

“हां बरात दी सेवा तां अगला कहूगा ई।”

“बरात दी सेवा करदिआं ई बंदा लख्खां विच ठुक जांदै। ऐवें किते धी नूं सौखे करदे करदे पुत्त दी जान नूं रस्से वट्ट दईए।”

“रस्सा?” अमर सिंघ नूं कंबणी जिही छिड़ गई, उस दे चिहरे ‘ते डर दे भाव सन।

“की होइआ?” पतनी नें पुछ्छिआ।

“कुश नहीं, तूं जाह छिंदे नूं जगा जा के। फेर सोचदे आं कुश।” उह थोहड़ा खिझ के बोलिआ।

अमर सिंघ कंध नाल ढोअ ला के खलो गिआ। कुझ सकिंटां विच ही रात वाला सुफना उस दीआं अख्खां अग्गे घुंम गिआ। अख्खां बंद करके उपर वल्ल नूं मूंह चुक्क के पता नहीं की सोचदा रिहा। उस दे चिहरे ‘ते हुण सकून सी ते सरीर हौला फुल्ल। उस नें असमान वल्ल देख के दोवें हत्थ जोड़े ते सिर झुकाइआ। अंदर जा के आपणी पतनी नूं कहिण लग्गा, “आपां दीपी दा विआह पंज चार साल ठहिर के करांगे। निआणी ऐ अजे, होर पहड़ लू नाले।”

पतनी नें कुझ बोलणा चाहिआ, पर उस नें हत्थ दे इशारे नाल चुप्प करवा दित्ता।

पतनी नें मत्थे ‘ते तिओड़ी पाई, अमर सिंघ नें किहा, “इह भेत दी गल्ल ऐ, कदे फेर दस्सूं।”