मार्च 12, 2026

writingDetail.created_by
By: प्रिं. कुसुम टाक

जंक फूड: चमकदार रैपर, नकारातमक प्रभाव

बचपन मनुख्खी जीवन दा सभ तों अहिम दौर हुंदा है। इस मरहले ’ते होरनां मुकाबले सरीरक अते मानसिक विकास दी गती तेज़ हुंदी है। इस लई ज़रूरी है कि बच्चिआं नूं सही अते संतुलित भोजन दित्ता जावे तां जो उह तंदरुसत, चुसत अते बौधिक पख्खों मज़बूत बण सकण। प्रंतू अज्ज दी भाजड़ भरी ज़िंदगी विच्च खाण-पीण वी पूरी तरहां बदल गिआ है। मापे खुद बच्चे दी खुराक विच्च जंक फूड परोस रहे हन, जिस करके उहनां दे सरीर नूं लोड़ींदे विटामिन, खणिज अते प्रोटीन नहीं मिलदे। नतीजे वजों अज्ज-कल्ल्ह दे बच्चे सरीरक पख्खों खोखले हुंदे जा रहे हन।

जंक फूड:

जंक फूड अजिहा भोजन हुंदा है, जो सवाद वजों तां वधीआ लगदा है प्रंतू उस विच्च पौशटिकता दी घाट हुंदी है। इस तरहां दे भोजन विच्च संतुलितता दी घाट हुंदी है। जंक फूड विच्च चरबी, चीनी, नमक, कैलोरी दी मातरा बथेरी हुंदी है प्रंतू सरीर लई लोड़ींदे तत्त जिवें विटामिन, खणिज अते फाईबर दी मातरा घट्ट हुंदी है। इह फूड जलदी तिआर हो जांदा है, इस करके इस नूं फासट फूड वजों वी जाणिआ जांदा है। बरगर, पीज़ा, पासता, चिपस, कोलड ड्रिंकस, नूडलज़, चाकलेट, केक, फ्रैंच फ्राईज, फ्राईड चिकन, तले होए भोजन जंक फूड दीआं उदाहरनां हन।

जंक फूड दे नुकसान:

जंक फूड भावें खाण विच्च सुआदला है प्रंतू सिहत लई हानीकारक है। जंक फूड विच्च चरबी, नमक अते कैलोरी दी मातरा ज़िआदा होण करके बच्चिआं दे वज़न विच्च बेलोड़े वाधे अते मोटापे दा कारन बण रिहा है। इस नाल बच्चे कई तरहां दीआं बिमारीआं, जिवें दिल दी बिमारी, हाई बल्लड प्रैश्शर दा शिकार हो रहे हन। इस तों इलावा फाइबर दी घाट होण करके बच्चिआं दा पाचनतंतर दिनो-दिन कमज़ोर हो रिहा है। चीनी भरपूर पदारथां करके दंदां नूं कीड़े लग्ग रहे हन। जंक फूड मानसिक सिहत उत्ते वी माड़ा असर पाउंदा है। शूगर अते कैफीन भरपूर चीज़ां बच्चिआं दे वतीरे विच्च तेज़ी, चिड़चिड़ापण, धिआन विच्च कमी अते थकावट लिआ के जीवन विच्च निराशा लिआ रहीआं हन।

जंक फूड हरमन होण दा कारन:

आलमी पध्धर दे बदलाअ नें ज़िंदगी दी रफतार नूं चोखी गती दित्ती है। साडे खाण-पीण विच्च पौशटिक भोजन दी थाली अलोप हो रही है, उहनां दी थां जंक फूड आ गिआ। मलटी अते सोशल मीडीआ राही प्रचारे जांदे जंक फूड बच्चिआं नूं आकरशित करन विच्च अहिम भूमिका निभा रहे हन। बच्चे जंक फूड नूं लालच भरीआं अख्खां नाल देखदे हन। फिलमी कलाकारां जां सिंगरां दुआरा कीता जांदा प्रचार बच्चिआं अते नौजवानां नूं आपणे वल्ल खिच्चदा है। विद्दिअक संसथावां दे नेड़े जंक फूड दी उपलबधता अते मापिआं वल्लों दित्ते पौशटिक टिफन दी थां चिपस, बरगर जां कोलड ड्रिंक नूं तरजीह चिंता दा विशा हन।

जंक फूड दे विरुध्ध जागरूकता:

जंक फूड विरुध्ध पहिली अवाज़ मापिआं नूं चुक्कणी पवेगी। हरेक जागरूक मां-बाप दी ज़िंमेवारी बणदी है कि उह बच्चिआं नूं छोटी उमर तों ही पौशटिक खाण-पीण दी आदत पाउण। बच्चिआं नूं सीज़नल सबज़ीआं, फल, दालां, दुध्ध अते अनाज दी वरतों करके सुआद भरपूर अते पौशटिक भोजन दित्ता जावे। बच्चिआं नूं इह समझाइआ जावे कि पौशटिक भोजन, जंक फूड नालों ज़िआदा सवाद अते सिहत लई लाभकारी है।

सकूली पाठक्रम विच्च पौशटिक भोजन दे लाभ अते जंक फूड तों होण वाले सरीरक अते मानसिक नुकसान बारे दस्सिआ जाणा चाहीदा है। सैमीनार, वरकशाप, चारट, माडल दे माधिअम राहीं जंक फूड विरुध्ध आवाज़ उठाणी चाहीदी है। बच्चिआं नूं दस्सिआ जावे कि किहड़ा भोजन सरीर लई लाभदाइक है अते किहड़ा नुकसानदाइक। सकूल कैंटीनां विच्च जंक फूड उत्ते पूरी तरहां रोक होणी चाहीदी है। सरकार बच्चिआं नूं केंदरत करके बणाए जांदे इशतिहारां उत्ते पाबंदी लगावे। विद्दिअक संसथावां दे अंदर अते आले-दुअले सिहतमंद खाणे नूं उतशाहित करे। शाबाश देण समें बच्चिआं नूं चाकलेट, टाफी जां पैकट फूड देण दी बजाइ फल जां होर पौशटिक खुराक दित्ती जावे। जंक फूड विरुध्ध जागरूकता अभिआन चला के सिहतमंद पीहड़ी दी बुनिआद रख्खणी साडी सारिआं दी ज़िंमेवारी है।

अंत, असीं कहि सकदे हां कि बच्चिआं विच्च जंक फूड दी लत साडे भविख्ख, देश दे नागरिकां दीआं जहड़ां कमज़ोर कर रही है। जेकर समें रहिंदे धिआन नां दित्ता गिआ तां भविख्खत पीहड़ी कमज़ोर, बिमार अते असथिर पीहड़ी बणके रहि जावेगी। इस लई लाज़मी हो जांदा है कि असीं बच्चिआं नूं सही दिशा दिखाईए, उनहां नूं पौशटिक भोजन दी महत्तता समझाईए अते जंक फूड तों दूर रहिण लई प्रेरित करीए। तंदरुसत बच्चे ही तंदरुसत समाज अते सुनहिरी भविख्ख दी गरंटी हन।

* * * * *