सितम्बर 10, 2026

writingDetail.created_by
By: मोहन शरमा

मापिआं दीआं आहां दे सेक दा असर

किसे विदवान दे बोल हन, “ज़ुलम सहिंदी खामोशी दा धमाका कई वार घर दीआं नीहां वी हिला दिंदा है।” दिल ’ते हत्थ धरके सोचीए कि जिनहां घरां अंदर नशिआं कारन सत्थर विछदे नें, जिनहां घरां दे मापे इकलौते पुत्तां दीआं लासां नूं मोढा दे रहे नें, जिनहां मापिआं दे इकलौते पुत्तां दीआं लाशां किते झाड़ीआं विच्चों, किते सड़कां ’ते, किते बाथरूमां विच्च, किते सुंन-सान खोळिआं विच्चों, किते सटेडीअमां विच्चों नशे दी ओवरडोज़ कारन मिलदीआं हन, उनहां मापिआं दे कीरने तां पत्थरां नूं वी रुआउण वाले हुंदे हन। भला उनहां वकत दे मारे मापिआं दीआं आहां दा सेक उनहां दरिंदिआं तक नहीं पहुंचदा, जो घरां विच्च सत्थर विछाउण दा कारन बणदे नें? दरअसल बहुत सारे इनसानीअत दे दुशमण पदारथक दौड़ दा शिकार होके अजिहे घटीआं पध्धर दे कंम करदे नें, जिनहां नाल उनहां कोल बेपनाह दौलत आ सकदी है, घर दी ऐशो-इशरत दा समान आ सकदा है, बहु-मंज़ली कोठीआं, ज़मीनां अते होर कीमती जाइदाद तां हिस्से आ सकदी है अते आउंदी वी है पर अजिहे विअकतीआं दा मानसिक सकून, सवैमाण, अणख, इज़्ज़त, समाजिक रुतबा अते सुखचैन गुंम हो जांदा है। सच्चमुच्च अजिहे ग़ैर समाजिक धंदा करन वालिआं दी सथिती इस तरहां दी हुंदी है:

महिलां विच्च रहिके वी जो हासे नूं तरसदा,

उह विचारा सच्चमुच्च किंना गरीब है।

अजिहीआं किंनीआं ही उदाहरणां साडे साहमणे हन।

पहिलवानी दे खेतर विच्च अंतरराशटरी पध्धर ’ते पछाण बणाउण वाला अरजना ऐवारड जगदीश भोला पुलिस विभाग विच्च डी.ऐस्स.पी. दे वकारी अहुदे ’ते ताइनात सी। शोहरत, अहुदा, चंगी तनखाह अते शाही ठाठ-बाठ उहदे हिस्से आए होए सन। पर पदारथक दौड़, लोभ-लालच अते हवाई सुपनिआं नें उस नूं डरग्ग तसकरी दे धंदे वल्ल धक्क दित्ता। 2013 विच्च उह 600 करोड़ दे डरग्ग धंदे विच्च ई.डी. वल्लों फड़िआ गिआ। इस उपरंत उह अरश तों फरश ’ते आ गिआ। पिछले 11-12 साल तों उह जेल्ह विच्च बंद है। पिछले दिनीं आपणे पिता दे सवरगवास होण ’ते अंतम घड़ीआं विच्च शामल होण लई उह सखत पहिरे विच्च पैरोल ’ते आइआ सी। इस तों पहिलां आपणी बिमार मां नूं मिलण लई वी उस नूं कुझ घंटिआं दी ही छुट्टी मिली सी। हुण 30 जुलाई 2024 नूं उस नूं डरग्ग दे केस विच्च 10 साल दी सज़ा होई है। इत्थे ही बस्स नहीं, उसदे सहुरे अते पतनी नूं वी तिंन तिंन साल दी सज़ा होई है। इंज इस डरग्ग दे धंदे नें उसदे जीवन नूं ही खेरूं खेरूं नहीं कीता सगों परिवारक मैंबरां नूं वी सेक झल्लणा पिआ है।

लुधिआणा ज़िल्हे दे पिंड राणो दे साबका सरपंच गुरदीप सिंघ नें डरग्ग दे धंदे विच्च कोठीआं वी उसारीआं, हर तरहां दा सुख-सहूलत दा समान विशाल कोठी दा शिंगार बणिआ। पैसे दे ज़ोर नाल सिआसी विअकतीआं नाल रिशतिआं दी गंढ-तुप्प करके असथाई तौर ’ते चंम दीआं वी चलाईआं। पर नशे दे काले धंदे कारन इक्क मुजरिम वल्लों उह हुण जेल्ह विच्च बंद है। भला, नशे दी काली कमाई नें उस नूं मानसिक, समाजिक जां परिवारक सुख दित्ता?

13 जून 2017 नूं ऐस्स.टी.ऐफ्फ दे मुखी हरप्रीत सिंघ सिध्धू नें नशिआं दी तसकरी दे संबंध विच्च पुलिस इंसपैकटर इंदरजीत सिंघ नूं ग्रिफतार कीता। तलाशी दौरान उस दी कोठी विच्चों 10.50 लख्ख रुपए नकद, 3500 पौड, चार किलो हैरोइन अते तिंन किलो समैक दे नाल नाल 2 ए.के. 47 राईफलां वी बरामद कीतीआं गईआं। इंदरजीत सिंघ तों डुंघाई नाल पुछ्छ गिछ्छ करन उपरंत साहमणे आइआ कि उस वेले दे मोगा ज़िल्हे दे ऐस्स.ऐस्स.पी. राजदीप सिंघ हुंदल दी सरप्रसती हेठ जित्थे इंदरजीत नशा तसकरां दी मिली भुगत नाल अंनही कमाई करदा रिहा, उत्थे ही इस कमाई दा वड्डा हिस्सा ऐस्स.ऐस्स.पी. मोगा अते पुलिस दे होर उच्च अधिकारीआं कोल पहुंचदा रिहा। पुलिस इंसपैकटर इंदरजीत सिंघ जित्थे इस वेले जेल्ह विच्च बंद है, उत्थे ही राजदीप सिंघ हुंदल दी कारगुज़ारी संबंधी हाई कोरट दे आदेशां अनुसार सपैशल ऐस्स.आई.टी. बणाई गई। ऐस्स.आई.टी. दी रिपोरट अनुसार ऐस्स.ऐस्स.पी. मोगा नें अनेकां बेनियमीआं दे नाल नाल नशे दे तसकरां तों करोड़ां रुपए इकठ्ठे करके नशिआं दे धंदे नूं वधण फुल्लण विच्च आपणा ‘योगदान’ पाइआ। इस रिपोरट दे अधार ’ते पंजाब दे मुख्ख मंतरी वल्लों राजदीप सिंघ नूं नौकरी तों बरतरफ़ कर दित्ता गिआ अते नाल ही उस उत्ते कुरप्पशन अते आमदन तों वध्ध जाइदाद बणाउण दे अधार ’ते केस वी दरज कीता गिआ। ग्रिफतारी तों बचण लई इह ऐस्स.ऐस्स.पी. किंनी ही देर रूपोश रिहा अते ज़मानत लई हाई कोरट अते सुपरीम कोरट दा दरवाज़ा खड़काउंदा रिहा। सुपरीम कोरट दे माणयोग जज्ज बी.आर. गवई्ई अते जसटिस पी.के. मिशरा दी इह टिप्पणी पुलिस विभाग नूं ही कटहिरे विच्च खहड़ा करदी है, “नशिआं दे धंदे विच्च पुलिस दी मिलीभुगत शरमसार कारज है।” गंभीर होके चिंतन करन दी लोड़ है कि लोकां दे घरां विच्च सत्थर विछाउण दी भूमिका निभाउण वाले अधिकारीआं दा आपणा हशर किहो जिहा है?

पिछले दिनीं अंम्रितसर ज़िल्हे दे इक्क पिंड विच्च इक्क कांढ वापरिआ। बाप दे कदमां ’ते चलदे होए उसदे तिंन पुत्तर अते पतनी वी नशिआं दे कारोबार राहीं अंनही कमाई करन लग्ग पए। पुत्तरां विच्चों इक्क नूं पुलिस नें ऐन्न.डी.पी.ऐस्स. ऐकट अधीन ग्रिफतार करके जेल्ह भेज दित्ता। घर विच्च खुल्ल्हा नशा होण कारन दूजा पुत्तर नशे दी दलदल विच्च धस गिआ। मरनहाकी हालत विच्च उस नूं नशा छुडाऊ केंदर विच्च दाख़ल करवाइआ गिआ। तीजे पुत्तर दा आपणे बाप अते मां नाल नशे दी कमाई दौलत दी वंड-वंडाई ’ते झगड़ा हो गिआ अते उसने फाइरिंग करके बाप, मां अते भरजाई नूं मार दित्ता। विशाल हवेली सुंनी हो गई।

पिछले दिनीं सोशल मीडीआ ’ते इक्क रिटाइरड पुलिस अधिकारी दा आपणे पुत्तर दे नां लिखिआ खत चरचा दा विशा बणिआ सी। उसने आपणे नशई पुत्तर नूं खत लिखदिआं पशचाताप कीता सी। उसने लिखिआ सी कि नशे दे सौदागरां दी अंनही कमाई दा हिस्सा मैं वी लैंदा रिहा अते नशा तसकरां दी लगाम खुल्ल्ही छड्ड के किंने ही घरां दे चिराग बुझ गए। उनहां दीआं आहां दा सेक आपणे घर वी पहुंच गिआ है।

बिनां शक्क पंजाब कई सालां तों बहु-पख्खी अते बहु-परती संकट विच्चों गुज़र रिहा है। जदों असीं लीडरां दे मन-लुभाऊ बिआन सुणदे हां तां लगदा है कि पंजाब रंगला है। पर जदों नशे दी ओवरडोज़ नाल होईआं मौतां कारन सिविआं दी भीड़ वेखदे हां, हवाई अड्डिआं ’ते सटडी वीज़े दे ओहले विच्च पंजाब नूं अलविदा कहिण वाली जवानी दी भीड़ वेखदे हां अते जदों बाकी रहिंदी जवानी नूं कंधां कौळिआं विच्च टक्करां मारदिआं जां रुज़गार लई दर दर धक्के खांदिआं वेखदे हां तां उदास सोच उभ्भरदी है, “जिहड़ा पंजाब आपणी जवानी नूं नहीं संभाल रिहा, उस पंजाब दा भविख्ख चिंताजनक है।”

भावें नशिआं दा धंदा करन वाले बहुत सारे वड्डे कारोबारी हालां कानूंनी शिकंज़े तों बाहर हन, पर भला किंना कु चिर इह लोकां दे खून नाल हत्थ रंगदे रहिणगे? कदे नां कदे तां अजिहे समाज दोखीआं दी हालत वी कख्खों हौली अते पाणीउं पतली ज़रूर होवेगी।

नशे दे छोटे कारोबारीआं दे घरां विच्च जदों पुलिस रेड करदी है तां बहुत वार घर दे मुखी दे नाल नाल औरत दी भाईवाली साहमणे आउण कारन पती पतनी नूं पुलिस चुक्क के लै जांदी है अते पिछ्छे बच्चिआं नूं संभालण वाला कोई वी नहीं हुंदा। इंज मां बाप दे अजिहे कारनामिआं कारन बच्चिआं दा भविख्ख वी धुंदला हो जांदा है।

नशिआं दा धंदा करन वाले इह नां सोचण कि अजिही लुट्ट-खसुट्ट नाल विआह दा जोड़ा खरीदिआ जावेगा, कफ्फण वी तां खरीदिआ जा सकदा है। काश! नशे दे तसकर इह काला धंदा छड्ड के आपणे बच्चिआं दे भविख्ख प्रती गंभीरता नाल सोचण दे नाल नाल होरां घरां दे विरान विहड़े अते ठंढे चुल्ल्हिआं बारे वी सोचण।

* * * * *