अप्रैल 06, 2026

writingDetail.created_by
By: उजागर सिंघ

‘टुट्टे वाअदिआं दी दासतान’ पुसतक लोक हितां दी पहिरेदार

गुरमीत सिंघ पलाही समरत्थ लेखक ते कालम नवीस है। उस दीआं इक्क दरजन पुसतकां साहित दे वख्ख-वख्ख रूपां दीआं प्रकाशत हो चुक्कीआं हन। ‘टुट्टे वाअदिआं दी दासतान पुसतक गुरमीत सिंघ पलाही दे चोणवें लेखां नूं इकत्तर करके परविंदरजीत सिंघ नें संपादित कीती है। इस पुसतक विच्च गुरमीत सिंघ पलाही दे लिखे 56 लेख शामल हन। इह लेख पंजाबी दे देश/प्रदेश दे अख़बारां अते रसालिआं विच्च गाहे-वगाहे प्रकाशत हो चुक्के हन। परविंदरजीत सिंघ नें इनहां लेखां दी चोण बड़े सुचज्जे ढंग नाल कीती है।

इस पुसतक दा नाम ‘टुट्टे वाअदिआं दी दासतान’ पुसतक दे विशे ते लेखक दी समाज प्रती संजीदगी दी गवाही भरदा है, भाव सरकारां दे कीते वाअदिआं दे वफ़ा नां होण दी पोल खोल्हदी है। इस सिरलेख तों गुरमीत सिंघ पलाही दी विचारधारा दा वी प्रगटावा हुंदा है। इह लेख मुढ्ढले तौर ‘ते लोकाई दे हित्तां दी पहिरेदारी करदे हन, खास तौर ‘ते मनुख्खी हक्कां दी रख्खवाली करन वाले हन। पंजाब विच्च बहुत सारे चिंतक/विदवान/बुध्धीजीवी/काबल कालम नवीस हन, जिहड़े समाजिक विसंगतीआं बारे लिखदे रहिंदे हन प्रंतू इनहां विच्चों आटे विच्च लूण दी तरहां बहुत थोहड़े हन, जिहड़े बेबाकी नाल मनुख्खी हक्कां ते हो रहे हमलिआं बारे लिखण दा हौसला करदे हन। गुरमीत सिंघ पलाही उनहां विच्चों इक्क अजिहा चिंतक है, जिसदे लेख हर मसले ‘ते लगपग हर रोज़ किसे नां किसे अख़बार दा शिंगार बणदे हन। उह बड़ी दलेरी नाल सरकारां दीआं कुरीतीआं, जोर ज़ुबरदसतीआं, अणगहिलीआं ते लाप्रवाहीआं नूं लोकां दी कचहिरी विच्च रख्ख दिंदे हन। इस पुसतक विच्च उसदे लगपग 20 लेख किसाना/मज़दूरां/मुलाज़मा दीआं समस्सिआवां अते सरकारां वल्लों उनहां दे हितां दी कीती जा रही अणवेखी नाल संबंधत हन। उह इकल्ले पंजाब दे किसाना/मज़दूरां/मुलाज़मा बारे ही चिंतत नहीं सगों समुच्चे संसार विच्च किसान/मज़दूरां/मुलाज़मा नाल सरकारां वल्लों कीतीआं जा रहीआं ज़िआदतीआं दा परदा फ़ाश करदे होए, उनहां नूं आपणे हक्कां दी हिफ़ाज़त लई इक्कमुठ्ठ हो के लड़ाई लहड़न दी प्रेरना दिंदे हन। सरकारां नाल रलके वड्डे कारोबारी किसाना दे ज़महूरी हक्कां ‘ते मारू कारवाईआं कर रहे हन प्रंतू गुरमीत सिंघ पलाही उनहां दीआं अजिहीआं हरकतां दे आपणे लेखां राहीं पाज उघेड़दे हन। इस पुसतक विच्च कोई अजिहा भखदा/चलंत मसला नहीं जिस बारे उसदा लेख प्रकाशत नां होइआ होवे। उह भखदे/चलंत मसलिआं बारे लिखण वाला बुध्धीजीवी है। खास तौर ’ते बेरोज़गारी, भ्रिशिटाचार, वातावरन, अमन कानूंन, प्रदूशण, सिधांतहीण सिआसतदान अते आरथिक/समाजिक/सभिअचारक/मानसिक शोशण उस दे लेखां दा विशा बणदे रहिंदे हन। उपरोकत विशिआं ’ते वी उसदे लगपग 25 लेख हन। इह अजिहे विशे हन, जिनहां दा मानवता दी सिहत ’ते ख़तरनाक असर पैंदा है। इनहां मुद्दिआं करके बहुत सारे लोक खुदकशीआं कर जांदे हन।

गुरमीत सिंघ पलाही इक्क संजीदा कालम नवीस है, इस करके जदों कोई इनहां विशिआं नाल संबंधत कारवाई/घटना वापरदी है तां गुरमीत सिंघ पलाही दा मन उसनूं इनहां लोकां दे हित्तां दी रखवाली लई लेख लिखण लई ताकीद करदा है, फिर उह सख़त शबदावली विच्च लोकाई दी प्रतीनिधता करन वाले लेख लिखदा है। समुच्चे संसार विच्च हर रोज़ नवींआं घटनावां अते चलंत मसलिआं ते किंतू प्रंतू हुंदा रहिंदा है। गुरमीत सिंघ पलाही दी ख़ूबी है कि उह हर घटना बारे आपणा प्रतीकम लेखां राहीं दिंदा है। उह आपणा प्रतीकरम देण विच्च देरी वी नहीं करदा सगों तुरंत ही अगले दिन किसे नां किसे अख़बार विच्च उसदा लेख प्रकाशत होइआ हुंदा है। उसदी जाणकारी दा दाइरा वी विशाल है, जे इउं कहि लिआ जावे कि उह इक्क संसथा तों वी वध्ध कंम कर रिहा है तां वी कोई अतकथनी नहीं।

इह पुसतक पहड़दिआं उसदे गिआन, सिआणप, विचारधारा अते सूझ दा पता लग्गदा है। सिखिआ शासतरी होण करके उस कोल गिआन अते शबदां दा भंडार है। उसनूं शबदां दा जादूगर वी किहा जा सकदा है। धरती दी कुख्ख नूं कीटनाशक दवाईआं अते रसाइणक खादां दी वधेरे मातरा विच्च वरतों पलीत कर रहीआं हन। ज़मीन विच्चों पाणी दी वधेरे वरतों वी चिंता दा विशा है। ज़मीनदोज़ पाणी वी प्रदूशत हो रिहा है। भाव कुदरती वसीलिआं ‘ते मारू असर पै रिहा है। गुरमीत सिंघ पलाही दे लगपग 10 लेखां विच्च इनहां पलीत करन वालीआं वसतां दी वरतों तों प्रहेज़ करन लई लोकां नूं चौकस कीता गिआ है, किउंकि इनहां नाल इनसानी जीवन ‘ते बीमारीआं दा प्रकोप वध्ध सकदा है। कैंसर वरगीआं नामुराद बिमारीआं वध्ध रहीआं हन। जे इउं कहि लिआ जावे कि गुरमीत सिंघ पलाही लोकाई दा प्रतीनिध बणके विचर रिहा है तां वी कोई ग़लत गल्ल नहीं, उसदे लेखां दी कोशिश लोकाई दे हितां दी पहिरेदारी करन दी हुंदी है। लिंगक नाबराबरी, बेइनसाफ़ी, हिंसा वरगीआं घिनाउणीआं हरकतां बारे वी गुरमीत सिंघ पलाही लेख लिखदा है, इस पुसतक विच्च वी इनहां विशिआं बारे लेख शामल कीते गए हन। मनीपुर विच्च लगातार हिंसा होणा ते दो समुद्दाइ दी खानाजंगी नूं रोक नां सकणा मानवता दा घाण कर हो रिहा है प्रंतू केंदर सरकार घूक सुत्ती पई है। लेखक सरकार दी बेप्रवाही दा पोल खोल्हदा है।

बेशक्क इस पुसतक विच्च समुच्चे संसार विच्च वापर रहीआं घटनावां अते चलंत मसलिआं बारे लिखिआ गिआ है प्रंतू लेखक पंजाब बारे थोहड़ा ज़िआदा ही चिंतत लग्गदा है। पंजाब दे जिहड़े मुद्दिआं बारे इस पुसतक विच्च लेख लिखे गए हन, उनहां विच्च मुख्ख तौर ‘ते बेरोज़गारी, गैंगसटरवाद, धरने, अंदोलन, सथानक सरकारां, लोकतंतर, घट्ट गिणतीआं नाल ज़िआदतीआं, चोणां विच्च धांदलीआं, दल बदलीआं दी परंपरा, परिवारवाद, मुफ़तख़ोरी, नशे अते किसानी दी दुरदशा शामल हन। इह सारे विशे पंजाब दी आरथिकता अते भाईचारक सांझ नूं ख़तम कर रहे हन। पंजाब आरथिक तौर ‘ते खोखला हो गिआ है। दिन बदिन करज़े दी पंड भारी हो गई है प्रंतू सारीआं पारटीआं दे सिआसतदान आपो आपणी सिआसत तां कर रहे हन प्रंतू पंजाब दी किसे नूं चिंता नहीं, इस चिंता दा प्रगटावा लेखक दे लेख कर रहे हन। सिआसतदान इक्क दूजे ‘ते दूशणबाज़ी कर रहे हन, लोकां दे मुद्दिआं दी गल्ल नहीं करदे। इस तों इलावा सरकारी मुलाज़मा विच्च बेचैनी दफ़तरी कंम काज़ विच्च रुकावट पा रही है। पंचाइती चोणा विच्च लोकतंतर दी भावना दीआं धजीआं उडाईआं जा रहीआं हन। विदिआरथीआं विचले असंतोश बेरोज़गारी कारन है। बेरोज़गारी दूर करन दे उपराले नहीं हो रहे। पंजाबी प्रवास कर रहे हन। नरिंदर मोदी दे दस सालां दे राज विच्च कीतीआं मनमानीआं, आर.ऐस.ऐस. दीआं सरगरमीआं, चोणां तों पहिलां अफलातूनी फ़ैसले, लोकतंतर, संघी ढांचे नूं ख़तरा, सिखिआ प्रणाली दे वादविवाद आदि शामल हन। मुख्ख तौर ‘ते जंमू कशमीर विच्चों धारा 370 ख़तम करना ते केंदरी शाशत प्रदेश बणाउणा भारती संविधान विच्च दित्ते गए संकलप नूं ठेस पहुचाउणा ते संघी ढांचे दे विरुध्ध है। लोक हित्तां ‘ते पहिरा देण वाले लेख इस पुसतक विच्च शामल कीते गए हन।

256 पंनिआं, 300 रुपए कीमत वाली इह पुसतक पंजाबी विरसा टरस्सट पिंड पलाही, डाकघर फगवाड़ा नें प्रकाशत कीती है।

संपरक गुरमीत सिंघ पलाही : 9815802070

***