अक्टूबर 15, 2009

writingDetail.created_by
By: प्रिंसीपल सरवण सिंघ

04 - हकीमपुर दा पुरेवाल खेड मेला

खेड मेले तां पंजाब विच्च बहुत लग्गदे हन पर हकीमपुर दे पुरेवाल खेड मेले दा वख्खरा नज़ारा है। उथे उच्च पध्धरी कबड्डी ते कुशतीआं दे नाल अनेकां विरासती ते आधुनिक खेडां दे मुकाबले हुंदे हन। गिध्धे भंगड़े पैंदे हन ते निहंगां दी नेज़ाबाज़ी नज़ारे बंनह दिंदी है। गतका पारटीआं अड्ड आपणे जौहर विखाउंदीआं हन ते पतंगबाज़ वख्ख आपणे हुनर दा विखावा करदे हन। किधरे हलट दौड़ां लग्गदीआं हन ते किधरे बैल गड्डीआं दीआं दौड़ां धूड़ां उडाउंदीआं दिसदीआं हन। कुत्तिआं दीआं दौड़ां दी आपणी रेल बणी हुंदी है। रंग बरंगे पंडाल लिशकां मारदे, झंडे झूलदे ते बैंड वाजे वज्जदे हन। बाज़ीगरां दे जान हूलवें करतब तिंने दिन मेलीआं नूं मुगध करी रख्खदे हन। सटेडीअम दे बाहर गंनिआं दे रस तों लै के ज़ाइकेदार जलेबीआं ते गरम करारे पकौड़िआं तक सभ कुझ्झ हुंदा है। इस खेड मेले दीआं गल्लां मेले तों पहिलां वी हुंदीआं हन ते मेले तों मगरों वी सत्थां विच्च चलदीआं रहिंदीआं हन।

2007 दा पुरेवाल खेड मेला ऐतकीं सतारहवीं वार 7 तों 9 मारच तक मनाइआ गिआ। प्रबंधक दस्सदे हन कि इस मेले दा बजट चाली लख्ख रुपए तों उपर है। वीह बाई लख्ख दे तां इनाम ही तकसीम कर दित्ते जांदे हन। मीडीए नें इस नूं लख्खां दे इनामां वाला एशीआ दा सभ तों वड्डा इनामी पेंडू खेड मेला कहि के वडिआइआ है। इह वी किहा जांदै कि कबड्डी ते कुशतीआं दे लख्ख लख्ख दे इनामां दा तोरा हरबंस सिंघ पुरेवाल यादगारी खेड मेले तों तुरिआ। कबड्डी दे खिडारीआं ते पहिलवानां नूं पुरेवाल भरावां दे शुकर गुज़ार होणा चाहीदै जिनहां दी बदौलत उह पैसे धेले वल्लों सौखे होए। जिवें संगीत विच्च पटिआला घराणे दा नां है उवें खेडां विच्च हकीमपुर दे पुरेवाल भरावां दा नां बण गिऐ।

दसवंध कढ्ढण दा आपो आपणा सलीका है। हकीमपुर दे जंमे जाए ते ब्रिटिश कोलंबीआ विच्च बलिऊबेरी दे बादशाह कहे जांदे पुरेवाल भरा आपणी कमाई दा दसवंध खेडां लई कढ्ढदे हन। असल विच्च उह आप तकड़े खिडारी रहे हन। उनहां दा बाबा ऊधम सिंघ भारीआं मूंगलीआं दा फिरावा ते चोटी दा भारचुकावा सी। उह गड्डे उते भारे वट्टे ते वेलणे लद्द के मेलिआं विच्च भार चुक्कण दीआं झंडीआं करदा ते रुमालीआं जित्तदा। बाबे दीआं धुंमां दुल्ले दी बार तक पईआं रहीआं। पुरेवाल भरा यूनीवरसिटी ते इंटरवरसिटी चैंपीअन बणदे रहे अते कैनेडा विच्च आ के कबड्डी दे मोहड़ीगड्ड बणे। तिंने भरा कैनेडा दी कबड्डी टीम विच्च खेडे ते कप्प जित्ते। उनहां दे पुत्तरां नें वी अग्गों कबड्डी ते कुशती विच्च चंगा नामणा खट्टिआ। खेड खेडणी ते सिहत बणाउणी उनहां दे परिवार दा शौक रिहा है। उह कंम वी डट के करदे हन ते दाते नें उनहां दी कमाई विच्च बरकत वी बहुत पाई है। दसवंध कढ्ढण लग्गिआं वी उनहां नें दिल खुल्ल्हा रख्खिआ होइऐ। असीं उनहां दे घर विच्च ते कैनरी उते चलदे लंगर वेखे हन अते अनेकां लोड़वंदां नूं रुज़ग़ार दिंदे वेखिआ है। उह घाल खाइ किछ हत्थों देइ वाले गुरसिख्खी दे राह उते पए होए हन।

हकीमपुर दुआबे दा इतिहासक पिंड है। इस दी मिट्टी नूं सिख्खां दे तिंन गुरू साहिबान दे चरनां दी छोह प्रापत है। इथे गुरू नानक देव जी आए, गुरू हरि राए जी बिराजे ते गुरू तेग बहादर जी पधारे। उनहां दी याद विच्च इथे सुंदर गुरदवारा बणिआं होइऐ। इस गुरदवारे दे कोल ही है पुरेवालां दा वाइहीट हाऊस। पुरेवाल खेड मेले तों कई दिन पहिलां इहदे विच्च रौणकां लग्गणीआं शुरू हो जांदीआं हन। खेडां दे कोच, खेड अधिकारी ते मीडीए वाले गेड़े `ते गेड़ा मारन लग्गदे हन। पुरेवाल प्राहुणचारी दी कोई कसर नहीं छड्डदे। चुल्ल्हे हर वेले मघदे रहिंदे हन। वाइहीट हाऊस दी छत्त `ते चहड़ीए तां सज्जे हत्थ मुकंदपुर दा अमरदीप सिंघ शेरगिल्ल मैमोरीअल कालज ते खब्बे हत्थ जगतपुर दा निरंजण सिंघ यादगारी सटेडीअम दिसदा है। साहमणे नहिर दे नाल फगवाड़े नूं जांदी सड़क है। कालज तों सटेडीअम तक नहिर पै के जाणा मेरी सैर दा राह रिहा है। उस धरती दे चप्पे चप्पे उते मेरीआं पैड़ां होईआं पईआं हन। कमादां दी महिक, कणकां दी त्रेल ते पैलीआं दी हरिआवल मैनूं टोरांटो बैठिआं वी कोल कोल लग्गदी है।

जदों पुरेवाल खेड मेला लग्गणा हुंदा है उदों सुंने पए सटेडीअम दे भाग फिर जाग उठदे हन। पंजाब दा उह पहिला पेंडू सटेडीअम जगतपुर दी पंचाइती ज़मीन विच्च पंचाइती राज खेड प्रीशद दे सैकटरी जगतपुरीए मुखतार सिंघ नें बणवाइआ सी। उस दी मौत तों बाअद उह विरान हो गिआ जिथे नां कोई खेडदा सी ते नां उहदी संभाल करदा सी। आख़र पुरेवाल भरावां नें उहदी सार लई ते हर साल उहदी साफ सफाई ते मुरंमत करवा के उस नूं खेडां कराउण दे योग बणाउंदे आ रहे हन। हुण तां उहदे विच्च पवेलीअन वी बणवा दित्ता गिआ है ते मेले समें लागले खेतां वालिआं नूं मुआवज़ा दे के गड्डीआं दी पारकिंग लई खुल्ल्ही थां बणा लई जांदी है। पंजाब दे खेड विभाग नूं चाहीदै कि उथे सथाई कोचिंग केंदर बणा के उस सटेडीअम दी सारा साल सदवरतों करे। पुरेवाल भरा उहदे विच्च बणदा सरदा योगदान पाउण लई तिआर हन।

पुरेवाल खेड मेला हुण उन्नी सालां दा हो गिआ है। इस नूं शुरू करन वाले तिंन पुरेवाल भरा मलकीत सिंघ, चरन सिंघ ते गुरजीत सिंघ हन। मेले दा सारा खरचा उह ख़ुद करदे हन। उनहां नें आपणे कसबे पिटमीडोज विच्च वी गुरू हरगोबिंद साहिब कुशती अखाड़ा काइम कीता होइऐ। इस अखाड़े दा चंडिआ अफरीकी मूल दा पहिलवान डेनीअल इगाली ओलंपिक चैंपीअन बणिआ। उह कबड्डी वी खेडदा रिहा ते पंजाबीआं नें उहदा नां तूफ़ान सिंघ रख्खी रख्खिआ। उह हकीमपुर दे पुरेवाल खेड मेले विच्च कबड्डी खेडण ते कुशती लड़न वी गिआ। अखाड़े दा रूसी कोच जौरज उरबी ते हुण अफग़ानी कोच हकीमपुर जांदे आउंदे रहे हन।

कैनेडा विच्च पैर जमा के पुरेवाल भरा पिंड परते ते 1988 विच्च उनहां नें आपणे सवरगवासी पिता स: हरबंस सिंघ पुरेवाल दी याद विच्च खेड मेला लवाउणा शुरू कीता। इस खेड मेले नें वड्डे इनामां कारन वड्डी गिणती विच्च खिडारीआं ते दरशकां नूं आपणे वल्ल खिचिआ। कईआं नें इस नूं पुरेवालां दी पेंडू ओलंपिकस कहिणा शुरू कर दित्ता। इह मेला 1988 तों 2003 तक लगातार लग्गदा रिहा। पुरेवाल परिवार `च कुझ्झ सोगी भाणे वरत जाण कारन इह मेला दो साल लग्ग नां सकिआ। 2006 विच्च इह मेला सोल्हवीं वार भरिआ ते ऐतकीं सतारहवीं वार होर वी हुब्ब नाल मनाइआ गिआ। 18वां पुरेवाल खेड मेला 2008 विच्च 22 तों 24 फरवरी तक भरेगा जिस दा ऐलान ऐतकीं दे खेड मेले विच्च ही कर दित्ता गिआ है।

1996 विच्च जदों मैं अमरदीप कालज दा प्रिंसीपल बणिआं उदों दा इस खेड मेले दे अंग संग विचर रिहां। ऐतकीं दा मेला सवरगवासी माता सुरजीत कौर पुरेवाल, इंदरजीत सिंघ चाहल, सुखविंदर कौर चाहल, मख्खण सिंघ टिवाणा ते कुमैंटेटर मख्खण सिंघ हकीमपुर दे पिता बंता सिंघ नूं समरपित सी। मेले तों कई दिन पहिलां इशतिहार लग्ग चुक्के सन ते बैनर लटक गए सन। मीडीए नें मेले दीआं धुंमां पा छड्डीआं सन। छे मारच नूं ही दिल्ली तक दे पहिलवान हकीमपुर आ ढुक्के सन। मैं सैर नूं निकलिआ तां मिहनत कर के मुड़दीआं पहिलवानां दीआं टोलीआं टक्करीआं। शाम दी सोन रंगी धुप्प विच्च उनहां दे साधे होए जुस्से लिशक रहे सन ते उह वाइहीट हाऊस वल्ल जा रहे सन। उथे उनहां दी रिहाइश ते खाणे दा प्रबंध सी।

सटेडीअम विच्च पंडाल लग्ग चुक्के सन ते झंडे लहिराअ रहे सन। वाहे सुहागे ते पाणी छिड़क के जमाए खेड मैदान उते सफैद लीकां वाहीआं होईआं सन अते गुरजीत सिंघ ख़ुद सभ कासे दी देख रेख कर रिहा सी। रंगदार कुज्जे कुज्जीआं नाल टरैक ते कबड्डी मैदान दे दाइरे शिंगारे होए सन। सटेडीअम दीआं पौड़ीआं बुहारीआं सुआरीआं पईआं सन। तिआरी वाकिआ ई पेंडू ओलंपिकस कराउण वरगी सी।

पुरेवाल कबड्डी कप्प दा पहिला इनाम टराफी दे नाल इक्क लख्ख इकवंजा हज़ार रुपए दा सी। कुल सोलां टीमां नें टूरनामैंट विच्च भाग लैणा सी। पहिले राऊंड विच्च हारन वालीआं अठ्ठ टीमां लई वीह वीह हज़ार दे हौंसला वधाऊ इनाम रख्खे सन। दूजे राऊंड विच्च हारन वालीआं चार टीमां लई चाली चाली हज़ार दे ते तीजे राऊंड लई दो टीमां नूं सठ्ठ सठ्ठ हज़ार दे इनाम सन। दूजे नंबर `ते रहिण वाली टीम दा इनाम लख्ख रुपए सी। वधीआ जाफी ते वधीआ धावी नूं मोटर साईकलां नाल सनमानिआ जाणा सी। कुशतीआं लई मुकाबले दे अठ्ठ टाईटल सन। महांभारत केसरी हकीमपुर टाईटल दा इनाम गुरज दे नाल इक्क लख्ख गिआरां हज़ार रुपए दा सी ते दूजा इनाम इकवंजा हज़ार रुपए दा सी। तीजा इकत्ती हज़ार ते चौथा पंदरां हज़ार दा सी। शेरे-हिंद, भारत कुमार, आफ़ताबे-ए-हिंद, सितारा-ए-हिंद, शान-ए-हिंद अते लड़कीआं दे महांभारत केसरी ते महांभारत कुमारी दे टाईटलां लई वी चोखे इनाम रख्खे गए सन। इंज पंदरां सोलां लख्ख दे इनाम `कल्लीआं कुशतीआं ते कबड्डी दे ही सन।

लख्ख रुपए दा इनाम हलट ते बैल गड्डीआं दीआं दौड़ां लई सी। रस्साकशी, घोड़ दौड़ां ते अथलैटिक खेडां दे इनाम वी बड़े दिलकश सन। निज्जी करतब विखाउण वालिआं दी हौंसला अफ़जाई वी होणी सी। पंज सौ तों वध्ध सनमान निशानीआं मेले `च आउण वाले विशेश महिमानां लई बणवाईआं गईआं सन। माता सुरजीत कौर पुरेवाल यादगारी पुरसकार पच्ची हज़ार दी थैली नाल अथलीट सुरजीत कौर नूं दित्ता जाणा सी। खेड लेखक ते खेड पत्तरकार निवाजे जाणे सन ते पुराणे खिडारीआं दा विशेश माण सनमान कीता जाणा सी।

मेरी नवीं पुसतक ‘कबड्डी कबड्डी कबड्डी’ दीआं सौ कापीआं पुरेवाल खेड मेले दी पिआर निशानी वजों महिमानां नूं भेटा कीतीआं जाणीआं सन। तिंने दिन लंगर चल्लणा सी ते गड्डीआं घुंमणीआं सन। पंडाल, कुरसीआं, मीडीए, साऊंड, फोटो ते फिलमां दे खरचे होणे सन अते गड्डीआं दी पारकिंग लई कणकां वढवा के खाली कराए खेतां दा मुआवज़ा देणा सी। खेडां दे रैफरीआं ते अंपाइरां दे डी.ए.टी.ए.सन अते फुटकल खरचिआं दा कोई अंत नहीं सी। सभ कासे `ते चाली लख्ख रुपए तों वध्ध दे खरचे आउणे ही सन अते मिहनत ते समां वाधू दा लग्गणा सी। पर इस खरच खेचल दी खेडां दे आशक पुरेवालां नूं कोई परवाह नहीं सी।

सत्त मारच दी निघ्घी ते सुनहिरी सवेर नूं नवांशहिर दे ऐस्स.ऐस्स.पी.स्री सिनहा नें सवरगी हरबंस सिंघ पुरेवाल दी तसवीर तों परदा हटा के खेड मेले दा उदघाटन कीता। उस समें पुरेवाल परिवार दे नाल इलाके दे बहुत सारे मोहतबर सज्जण हाज़र सन। आकाश विच्च अमन दे परतीक कबूतर उडाए गए ते ग़ुबारे छड्डे गए। ढोलीआं नें ढोलां `ते डग्गे लाए ते नाल ही कुशतीआं शुरू हो गईआं। दूरों नेड़िओं आए पहिलवानां दी गिणती एनी ज़िआदा सी कि दो थावां उते विछाए गद्दिआं `ते तिंन दिनां विच्च दो सौ तों वध्ध कुशतीआं होईआं। भारत कुमार दा टाईटल गुरजीत सिंघ पुरेवाल दे होणहार फरज़ंद तजिंदर सिंघ टैरी नें जित्तिआ। उह बी.सी.दे सकूलां विच्च मल्लां मार के हकीमपुर पुज्जा सी। महांभारत केसरी दा सभ तों वड्डा ख़िताब रुसतमे हिंद केसर सिंघ दे पोते ते दरोणाचारीआ अवारडी सुखवंत सिंघ पहिलवान दे पुत्तर पलविंदर सिंघ चीमे नें जित्तिआ। बाकी गुरजां वी कौमी ते कौमांतरी पध्धर दे पहिलवानां नें ही जित्तीआं।

हलट दौड़ां दे मुकाबले विच्च बलदां दीआं एनीआं जोड़ीआं सन कि रात तक बिजली दे चानण विच्च मुकाबले हुंदे रहे। बैल गड्डीआं दीआं दौड़ां विच्च वी डूंघी शाम तक गरदां उडदीआं रहीआं। रस्साकशी दा मुकाबला जीवन नगर सरसा तों आई नामधारीआं दी टीम नें जित्तिआ। लड़कीआं दीआं टीमां दे वी रस्साकशी दे मुकाबले होए ते वैटरन खिडारीआं नें कबड्डी दा दरशनी मैच विखाइआ। अथलीट टरैक उते दौड़दे रहे ते गतका खेडण वाले टरैक अंदर तलवारां दे वार करदे रहे। उनहां दे नीले बाणे ते केसरी कमरकस्से खेड मेले विच्च वख्खरा रंग भर रहे सन। मोटर साईकल दीआं खेडां ते कंनां नाल टरैकटर खिच्चण वाले आपो आपणे करतब विखाउंदे रहे।

कोई घंडी दे ज़ोर नाल सरीआ दूहरा करदा ते कोई बलदीआं लाटां विच्च दी लंघदा। कोई घंटिआं बध्धी डंड बैठकां कढ्ढी जांदा।

आख़री दिन मेले दा जोबन वेखण वाला सी। दुपहिर तक सटेडीअम दीआं सारीआं पौड़ीआं सिखरां तक भर चुक्कीआं सन ते दरशक पौड़ीआं तों अगांह वी आण बैठे सन। मेलीआं दीआं रंग बरंगीआं पग्गां नें रंगां दी गुलज़ार खिड़ा दित्ती सी। उह नज़ारा कमाल दा सी जदों इक्क बंने ढोल वज्ज रहे सन, घोड़ीआं नच्च रहीआं सन ते दूजे बंने निहंग सिंघ नेज़ाबाज़ी करदिआं किल्ले पुट्ट रहे सन। इक्क निहंग दो घोड़िआं `ते पैर रख्खी घोड़िआं नूं हवा बणाई जा रिहा सी। उह मौत नूं मखौलां कर रिहा सी ते जोधे सिंघां दीआं यादां ताज़ीआं करवा रिहा सी। इक्क पासे कुशतीआं दे भेड़ हो रहे सन ते दूजे पासे कबड्डी दे जफ्फे लग्ग रहे सन। नाल दी नाल मख्खण सिंघ, पी.आर.सोंधी, गुरप्रीत बेर कलां, अरविंदर कोछड़ ते मख्खण अली दी कुमैंटरी गूंज रही सी। मैं मुख्ख माईक तों आइआं गिआं दा सवागत ते धंनवाद कर रिहा सां। चरन सिंघ, गुरजीत सिंघ ते पुरेवाल परिवार दे साक संबंधी, सज्जणां मित्तरां ते विशेश महिमानां दी आओभगत कर रहे सन। बीबी बलविंदर कौर पुरेवाल माईआं बीबीआं नूं जी आइआं कहि रही सी।

गुरजीत सिंघ दी सुहिरद कोशिश सी कि कबड्डी दे दोहां धड़िआं दीआं टीमां नूं पुरेवाल खेड मेले विच्च `कठ्ठिआं खिडाइआ जावे ते उनहां `च एकता करवाई जावे। टीमां ते उनहां दे कोचां नें हामी वी भर दित्ती सी पर विदेशां `चों तारां हिल्लीआं ते एकता नां होण दित्ती गई। खिडारी ते उनहां दे कोच कहि रहे सन कि जे असीं बाहरले बौसां दा कहिणा नहीं मंनदे तां सानूं विदेश खेडण जाण लई बाहर कौण सद्देगा? इस हालत विच्च सुरजन सिंघ चठ्ठा ते देवी दिआल वाले गरुप्प दीआं कबड्डी टीमां ही टूरनामैंट विच्च शामल होईआं। उनहां नें ही सारे इनाम जित्ते अते दो दी थां तिंन मोटर साईकल माठ लए। दो धावीआं दे इको जिंने पुआइंट सन ते पुरेवालां नें दरिआदिली नाल इक्क मोटर साईकल वाधू दे दित्ता।

उंज टोनी कालख, मख्खण चड़िक्क, चैना सिध्धवां ते हरप्रीत बाबे दे खिडारी पछताउंदे ज़रूर होणगे कि लख्खां दे इनामां विचों उह कुझ्झ वी हासल नां कर सके। मैदान `च नां नितरण दी नमोशी वाधू दी सहिणी पई। पता नहीं कबड्डी वाले कद एकता करनगे ते कद खेड सौरेगी? इको धड़े दीआं टीमां खेडदीआं होण तां कोई फरक नहीं पैंदा कि कौण जित्तिआ जां कौण हारिआ? बाअद विच्च गुरजीत सिंघ कहि रिहा सी, “जे कबड्डी वालिआं नें इही कुझ्झ करनै तां अगले साल तों होरनां खेडां नूं प्रमोट करांगे।”

पुरेवाल खेड मेले दी इह विशेशता रही है कि इस विच्च सिआसी नेता, अफसर, परवासी वीर, अरजना अवारडी खिडारी, धारमिक ते समाजिक आगू अते लेखक ते कलाकार वड्डी गिणती विच्च पहुंचदे हन। दिन दे दिन मुख्ख मंतरी स.परकाश सिंघ बादल नूं सद्दा दित्ता गिआ तां उनहां नें आपणा रुझेवां दस्सदे होए इक्क नहीं तिंन कैबीनिट मंतरी मेले विच्च भेजे। नाल वाइदा कीता कि अगले साल पुरेवाल खेड मेला ख़ुद वेखण आवांगा। मंतरी अजीत सिंघ कुहाड़, परमिंदर सिंघ ढींडसा ते चौधरी सवरना राम दे नाल ऐम्म.ऐल्ल.ए.सरवण सिंघ फिलौर, जतिंदर सिंघ करीहा, नंद लाल बलाचौर, मोहन लाल बंगा ते साबका विधानकार संतोख सिंघ चौधरी, परकाश सिंघ, कंवलजीत सिंघ लाली ते होर कई सिआसी लीडर मेले `च हाज़री लुआ के गए।

उथे साबका डी.जी.पी.महिल सिंघ भुल्लर वी आए, श्रोमणी कमेटी दा जनरल सकत्तर सुखदेव सिंघ भौर वी ते पहिलवान करतार सिंघ वी हाज़र होइआ। मैगज़ीन ‘खेड संसार’ दा मैनेजिंग ऐडीटर ते इंटरनैशनल पत्तरकार संतोख सिंघ मंडेर कैमरे नाल पुरेवाल खेड मेला कवर करन पुज्जा ते कुशती कोच गुरचरन सिंघ ढिल्लों सिआटल तों आइआ। पंजाब दीआं अख़बारां दे पत्तर प्रेरक ते दूरदरशन अते होरनां टी.वी.चैनलां दे नुमाइंदे वड्डी गिणती विच्च पुज्जे। गीतकार शमशेर सिंघ संधू आपणी टीम नाल ऐतकीं वी रौणकां ला गिआ।

सैंकड़े परवासी वीरां नें पुरेवाल खेड मेले दी शान वधाई जिनहां विच्च गुरदेव सिंघ जौहल, मलकीत सिंघ जौहल, पहिलवान सुखवंत सिंघ, मोहन सिंघ संधू, अवतार सिंघ भुल्लर, हरनंदन सिंघ काहन, मेजर सिंघ नत्त, बलबीर सिंघ राए, मनजीत सिंघ गिल्ल, सरपंच नछत्तर सिंघ, रविंदर सिंघ चाहल, मोहन सिंघ बिलन, शिंगारा सिंघ मांगट, बिकर सिंघ, बिल्ला चड़िक्क, अवतार सिंघ पुरेवाल, गुरदीप सिंघ बैंस, सुरजीत सिंघ नत्त, महिंदर सिंघ दुसांझ, परमजीत सिंघ रेरू, गुरदीप सिंघ पुरेवाल, बुध्ध सिंघ धलेता, मोहन सिंघ कंदोला, अमरजीत सिंघ मान, रणबीर पुरेवाल ते सुखदीप सुख्खी शामल सन।

कैलेफोरनीआं तों सुरिंदर सिंघ निझ्झर, सुरिंदर सिंघ अटवाल, दविंदर सिंघ रणीआं, बिल्ला संघेड़ा, पाल माहल, बब्बी टिवाणा, चरनजीत सहोता, बलबीर सिंघ ढिल्लों ते इंगलैंड तों लहिंबर सिंघ कंग ते महिंदर सिंघ मौड़ होरीं हाज़र सन। कबड्डी दे आशक जौनह सिंघ गिल्ल नें आपणीआं शुभ इछावां भेजीआं। बलविंदर फिड्डा, तोखी, देव अट्टा, बलदेव सिमरू, भीमा, रछपाल शीरा, मोहणा ते होर कई पुराणे कबड्डी खिडारी नवें खिडारीआं नूं हल्लाशेरी दिंदे रहे। उथे अरजना अवारडी गुरदेव सिंघ, सुखविंदर सुख्खी, बगीचा सिंघ ते होर अनेकां नामवर खिडारीआं नें दरशन दित्ते।

खेडां दे इस कुंभ विच्च अनेकां मंने दंने विअकती आए ते अमरदीप कालज मुकंदपुर दे बानी गुरचरन सिंघ शेरगिल्ल, सकत्तर डा.अमरजीत सिंघ, प्रिंसीपल आतमजीत सिंघ ते सटाफ मैंबरां नें मेले नूं पूरा सहियोग दित्ता। पुरेवालां नें वी कालज लई इक्क लख्ख रुपए दा योगदान पाइआ ते अग्गों मदद दिंदे रहिण दी हामी भरी। मेले विच्च मैगज़ीन ‘मिशन’ दा पुरेवाल खेड मेले बारे विशेश अंक रिलीज़ कीता गिआ अते मेले दे कलंडर वंडे गए। पुरेवाल परिवार `चों ऐतकीं चरन सिंघ, गुरजीत सिंघ, बीबी बलविंदर कौर, चमकौर सिंघ, परमिंदर सिंघ ते तजिंदर सिंघ हकीमपुर आए। वड्डे वीर मलकीत सिंघ पुरेवाल नें वाइदा कीता है कि अगले साल उह वी आवेगा अते गुरदावर ते हरमन होरीं वी आउणगे। हरमन तां हो सकदै कबड्डी दे जफ्फे वी लावे ते सरदारनी गुरदेव कौर, गिआन कौर ते बलविंदर कौर फिर हकीमपुर आउण ते पुरेवाल खेड मेले नूं रंगभाग लाउण।

हरबंस सिंघ पुरेवाल सपोरटस ऐंड ऐजूकेशन अकैडमी रजिसटर करवा दित्ती गई है। उस दे कारकुन सरपंच प्रेम कुमार, मख्खण सिंघ खालसा, कुलतार सिंघ, मासटर जोगा सिंघ, प्रो जगविंदर सिंघ, गुरमीत सिंघ रत्तू ते उनहां दे साथी हुणे तों अगले साल दे मेले नूं होर वी वधीआ ढंग नाल करवाउण दे प्रोगराम उलीक रहे हन। चंगा होवे जे अकैडमी दीआं खेड सरगरमीआं सारा साल लगातार जारी रहिण, खिडारी खेडां दा अभिआस करी जाण ते उनहां दा नितारा सालाना खेड मेले विच्च होवे। उमीद है 18वां खेड मेला होर वी नज़ारेदार होवेगा जिस दी उडीक खेड प्रेमीआं नूं चहड़दे सिआल ही शुरू हो जावेगी ते बहुत सारे परवासी वीर वतन गेड़ा मारनगे।