अगस्त 19, 2026

writingDetail.created_by
By: गुरजीत गिल्ल

कवितावां-भाग छेवां

ख़त

April 2016

 

 

तेरी याद नूं सीने ला के

तेरी फोटो देख रिहा हां

रीझां दे नाल चाहत दी

खूही दा पाणी गेड़ रिहा हां

मंनत दे रुखसारां ते

हसरत दा वट्टणा फेर रिहा हां

कसक दे धुखदे अरमाना ते

आस दी शबनम केर रिहा हां

तैनूं ख़त लिखदा हां

नाळे तेरे बारे सोच रिहा हां

निघ्घी जिही जफ्फी विच भर के

थब्बा चुंमण भेज रिहा हां

तेरे नरम लबां दी सुरखी

सिआही दे विच्च डोल्ह रिहा हां

हर डोबे विच्च रूह दा

कतरा कतरा पा के घोळ रिहा हां

हर इक्क अख्खर लिखण तों पहिलां

अहिसासां नाळ तोल रिहा हां

कागज़ ते पए अख्खरां दे विच्च

तेरी सूरत टोळ रिहा हां

तैनूं ख़त लिखदा हां

नाळे तेरे बारे सोच रिहा हां

निघ्घी जिही जफ्फी विच भर के

थब्बा चुंमण भेज रिहा हां

तेरी मसत खुमारी दे विच्च

बेखूद हो के डोल रिहा हां

हर पल हर छिण तेरा ही नां

वारी वारी बोल रिहा हां

तेरे ही राहां विच बैठा

जिंदड़ी अपणी रोळ रिहा हां

सज्जरे फुल्ल दी महिकां भिज्जे

दिल दे वरके फोल रिहा हां

तैनूं ख़त लिखदा हां नाळे

तेरे बारे सोच रिहा हां

निघ्घी जिही जफ्फी विच भर के

थब्बा चुंमण भेज रिहा हां

तेरी सोहणी याद च उक्करे

सुपने बैठा देख रिहा हां

सधरां दे वालां दे विच्च दीं

खाहश दीआं उंगलां फेर रिहा हां

हर इक्क ठंडे हओंके नूं

तांघां दे ताअ नाळ सेक रिहा हां

अहिसासां दा हर इक्क जलवा

शबदां नाळ उल्लेख रिहा हां

तैनूं ख़त लिखदा हां

नाळे तेरे बारे सोच रिहा हां

निघ्घी जिही जफ्फी विच भर के

थब्बा चुंमण भेज रिहा हां

*****************************

साहिबां

April 2016

 

नाम मेरा है साहिबां

मैं जंमीं सिआल गरां

जग्ग अशके जावे हुसन तों

नां कदर पावे अकलां

जद मिरज़ा हक्के बक्कीआं

मैं पहड़ लां सी कुरान

सिर मेरे लाहनत इशक दी

ते मिरज़ा जट्ट महान

हन मरद ही किस्सिआं वालड़े

मरदां दे किस्से गाण

औरत तां बस्स इक्क भरम है

इह दुनीआं नूं समझाण

तेरे नां दीआं छमकां खाधीआं

हुण हस्सदा कुल्ल जहान

लाईआं तूं ला के टुर

गिआ गोडे लग्ग बैठा मां

तूं दूजी कीती इसतरी

मैनूं लोकी बहि समझाण

मैं अंनही तेरे इशक दी

सौकण चाहे अखवाण

जो सुनण नां धीआं भैण दी

उह किंज अपणा अखवाण

बण दुशमण मेरे आपणे

हुण काज मेरे रचवाण

इक्को कुख्ख जंमिआ बाप नें

असीं छीए भैण भरा

इक्क मिरज़ा मंगिआ बाबला

तैथों दित्ता नां गिआ

मरदां दी हओमे नच्चदी

इज्जत कुड़ीआं गळ पा

धीआं दी तोड़न दोसती

बण बैठण आप खुदा

रज्ज लावे भूआ लुत्तीआं

खुद जंमीं सिआल गरां

औरत दीआं दुशमण औरतां

जादू कीता मरदां

मैं आप सुनेहा घल्लिआ

सी इशक वासता पा

पर मिरज़ा पुत्त सी जट्ट दा

गिआ हओमे नाल विआह

आशिक नां आइआ यार नूं

आइआ वंझल दी पत्त

की जाणे रंन दी दोसती

गिट्टिआं विच्च जट्ट दी मत्त

नीवीं मरदां दी दोसती

उच्ची उहनां दी पत्त 0

भुल्ल जावण कौल करार नूं

रंघड़ बण जावण झट्ट

तूं सुणी मेरी नां इक्क वी

तैनूं बदले लैण दा चाअ

मैं जाणा वीर शमीर नूं

तूं सुत्ता जंड पिआ

तेरी सौं गई किसमत जागदी

मिनतां हत्थ जोड़ करां

इक्क घड़ी दा पैंडा होर सी

तेरे सिर चहड़िआ सी गुमां

चंगी नां कीती मिरज़िआ

नां मंनी मेरी सलाह

पिआरी तैनूं मरदानगी

की साहिबां विच्च पिआ

तेरी अकल किसे नां पुछ्छिआ

दित्ता साहिबां नाम लगा

जद घोड़े खीवे खान दे

पिआ सुत्ता दब्ब लिआ

तूं वीर शमीर नूं मारिआ

गई मार तैनूं तक਼दीर

तैनूं फट्टड़ पए सी कज्जिआ

डाह के आपणा मैं शरीर

ला नाल तेरे मैं दोसती

लिआ आपणा आप गवा

बे मत्ता बण गिआ सूरमा

मैनूं धोखेबाज़ किहा

तूं मरिआ मौत सुखालड़ी

तैनूं खरल गए दफ़नाण

तेरी भैणा पाए कीरने

नां लो दीवट नूं लाण

हुण जाग तूं सुत्तिआ मिरज़िआ

सुण पैंदा इह घसमाण

तेरी साहिबां इनहां गड्डिआ

गभ्भे विच्च रड़े मैदान

दुख्ख पहिले वट्टे लग्गिआ

जिहड़ा बाप नें दित्ता

ताण मेरे आपणे वीर सिआलड़े

मेरे ढीमां पए वरहाण

तेरे तैनूं आखण सूरमा

मेरे मैनूं लाहनत पाण

तेरे लिख लिख किस्से गांवदे

मेरे मरी दा जशन मनाण

जो आखे मंदा साहिबां

उह अकल नूं गेड़ा

लाण जद धीआं छुट्टण आसरे

तद किहड़े दर ते जाण

**************************

गैरत

April 2016

नाम नां दे इह नूं फ़रज़ां दा

कर नां इस नूं बदनाम ऐवेंई

एना तां तूं मैनूं दस्स सकदां

जे करदैं मैनूं पिआर नहीं

तूं किंना सानूं पिआर करें

इस ते मेरा कोई ज़ोर नहीं

पर मैं तैनूं जिंना करदी हां

कर सकदा कोई होर नहीं

तूं बण महिरम ते इस दिल दा

जद जी करदै भांवे रुग्ग भर ला

पर साथों कदे नहीं होणा

बेकदरे यार दा कर तरला

तैनूं पिआर करां मैं इस हद्द तक्क

के मैं टोटे टोटे होवां

पर किसे फरेबी दे दर ते

मैं किसमत नूं किओं बहि रोवां

तूं दिल विच दरजा दे आपणे

भावें फिर साडी जिंद कढ्ढ लईं

पर किसे बेगाने नूं दिल दे

नां साडा कदे अपमान करीं

जे दिल छोटा है तेरा तां

सानूं भावें थोड़ा पिआर करीं

जद जी भर जे सानूं दस्स देवीं

ऐवें नां कोई इहसान करीं

तूं बण साडे मोह दा पिआसा

मैं पिआर दे नक्के नूं खोल्हां

पर किसे नमोहे ज़ालम नाळ

नां रहिंदी उमरे मैं बोलां

जद छड्ड के जाणा दस्स देवीं

असीं मगरे तेरे आओणा नहीं

सच्चाई सुण मर जावांगी

एनी वी मैं कमज़ोर नहीं

तूं वी बण साडा परवाना

तेरे नाळ असीं वी बळ जाईए

पर बळें याद किसे होर दी विच्च

नां मुड़ तेरे दर ते आईए

साडा की बणू तूं इस गल्ल दा

भोरा वी कदे नां फिकर करीं

असीं की कुझ खोइआ तेरे लई

इस दा वी नां कोई ज़िकर करीं

तूं बण साडे काबिल-ए इतबार

असीं तेरे सहीए ज़ुलम हज़ार

पर कच्चे लारे नां बहि जाईए

असीं झना दे पार

दो चित्ता मन तेरा भटके

इह समझ नां सानूं जाच नहीं

तूं ही भुल्लिआ आपणे वादे

सानूं कोई इलज़ाम नां दईं

तूं साथों मंग जान बण यार

मैं वारां तैथों जनम हज़ार

पर किसे कनहई्ईए दे दर बहि

नहीं कर होणा साथों इंतज़ार

तूं खुशीआं साडीआं सभ लै जा

सारे दुख्ख आपणे बदले दे जा

असीं कमीआं किहड़ीआं छड्डीआं नें

इह तां साडे मूंह ते कहि जा

जो कहिणा सी उह कहि दित्ता

कुझ होर असीं हुण कहिणा नहीं

इक्क पासा आपणा कर ला तूं

मंझधार दे विच असीं बहिणा नहीं

जद वी गलती महिसूस करें

आपणी कीती अफसोस करें

जिस दो राहे छड्ड चल्लिआ एं

ओथे आ के साडा हत्थ फड़ लईं

*************************

बेसोझ

April 2016

दो दो रखड़े

मूंह दुवल्ले

गल्ल्ह ते लाशां

दल्ले मल्ले

बूथा बूके

अत्थरू चल्ले

पाइआ पे नें

कुझ नां पल्ले

समझ नां आवे

चित्त निआणा

बिंद च गुल्ल तों

धेड़ के रख्ख ता

काह तों पे

नें दाणा दाणा

छोटा वी तां नाळ गिआ सी

उसने खेडण लई किहा सी

हुण लुक मां दी सुत्थण पिछ्छे

निक्कर दे विच्च

भोरा भोरा

मूत रिहा सी

रगड़े लग्गे

सानूं कल्ले

उहदी हजे वी

बल्ले बल्ले

मैं तां सिरफ

इही किहा सी

काका कल्ला पलंघ च पा के

चाचा चाची नाळ पिआ सी

जद दा चाचा चाची लिआइआ

मैनूं मुड़ के नाल नी पाइआ

जे कर काके नाल नी पैणा

हसपताल तों जा के चाची

काका नहीं सी लै के आओणा

मेरे खमनी

गल्ल मेरी विच्च वज़न बड़ा सी

पर पे वी तां

चाचे दा ही सका भरा सी

चाचे नूं तां की कहिणा सी

हरखिआ सीगा पता नी काह ती

मेरी ढोलकी उईं खड़का ती

अखे

साळिआ

पहड़ाई लिखाई च ज़ीरो

बणदा फिरदा हीरो

सिखर दुपहिरे टिक नी हुंदा

ऐवें लोकां दे दरवाजे

जा जा साळा पहिरे दिंदा

मां नूं आखे

तूं ही इह नूं वध्ध झमलाइआ

अकल तां हैं नी नाढू खां नूं

पुठ्ठा सिध्धा बोलण लाइआ

इह तों मगरों कोटा उहदा

बोलण दा सी मुक्क गिआ

हत्थ ओहदे सी अकल वेदैंती

मेरे मग़ज़ च पावण दे लई

जंम के कीती सी खड़कैंती

पे मेरे नूं कोई समझावे

इस गल्ल दे नाल

पहड़न लिखण दा मतलब की ए

गलती चाचा चाची करदे

साडे ऐवें बैंड बजा ते

बेशक्क चाचे नां समझावे

ऐधर ओधर दीआं मार के

साडी चंम नां लाही जावे

थक्क गे वड्डिआं नूं समझा के

हर इक्क गल्ल दा पुठ्ठा मतलब

साडे कंनीं हत्थ लवा ते

बाकी

भापा वी तां वीर चाचे दा

डाढा हैगा पिआर इनहां दा

मेरे कोळे वी कोई आ के

जे छोटे दी चुगली लावे

मैं वी तां धर देणे सीगे

बिन दस्से ही छित्तर लाह के

**********************

परी

March 2016

 

एस परी नां लोड़ परां दी

उड्डदी जद उह टुरदी

धुध्धळ उड्ड उड्ड दवे असीसां

धरती जद पब्ब धरदी

वगदी जद केसां दे विच्चों

पौण कलोलां करदी

गावे गीत सुहागां वाले

खुशबो महिफिल लग्गदी

वेख नज़ारा रूप दे ओहदा

भुख्ख चाहत नूं लग्गदी

लंघदी जावे पैलां पाओंदी

फुल्लां विच रंग भरदी

लक्क हुलारे खावे जद उह

डिंघ मसती नाळ भरदी

अंग अंग जावे टप्पदा उसदा

धड़कण दिल नूं छड्डदी

छोह के उहदी निरमल देह नूं

अग्ग पाणीआं लग्गदी

बुझदी पिआस थलां घुट्ट पी के

काइआ तों शबनम दी

रोहीआं दे विच्च पवे फुटारा

अंगड़ाई जद भरदी

कलीआं नूं चटकारे पैंदे

खिड़ खिड़ के जद हस्सदी जु<्

सा सुलघे मघ्घदा कोला

मिटदी माघ दी सरदी

चुंमण भरिआ मध दा पिआला

मुड़ के पिआस नी लग्गदी

कदे कदे तां उह वी अक्क के

भेस चुड़ेल दा धरदी

लै के काली वाळी तलखी

दुरगा दी हमदरदी

तिख्खे बोल गुलेली वरगे

गाळ जीभ ते रख्खदी

लुच्चे लंघण कंनी वट्ट के

छेड़ छाड़ नां जरदी

नज़र कटीली मारे चोभां

लुकण नूं थौं नी लभ्भदी

गुस्सा बळदा भांबड़ अग्ग दा

सत्तीं कप्पड़ीं मच्चदी

सोच लवे जे नां बोलण दी

मौन वरत जिवें रख्खदी

चुप्पी बुल्ला सीत हवा दा

मघ्घर नूं ठंड लग्गदी

पर फिरदी साडे अग्गे पिछ्छे

चोगा साडा चुगदी

थोनूं की मरज़ी है

उसदी सोहणा कहि सानूं सद्ददी

****************************

बेगाना रिशता

March 2016

किहो जिहा तेरा मेरा इहि

बेगाना जिहा रिशता

कल्लर दे विच्च उगिआ जिकण

अधना बीज किसे रुख्ख दा

कदे वी नां जो पूरा होवे

अध्ध अधूरा सुपना

हउका बण बण जंमदा रातीं

बाल बांझ किसे कुख्ख दा

फुल्लां उत्ते सुक्कदा जिकण

कतरा है शबनम दा

चहड़न तों पहिलां ही लत्थ जांदा

तारा इह आथण दा

दिल नूं दिल दा पक्का वाअदा

बेईमान सज्जण दा

तपदी भठ्ठी विच्चों उठ्ठदा

चंगिआड़ा अगन दा

उम्मीद कोई जीह ते टिकिआ होवे

मिलण धरती सूरज दा

मारूथल दे विच्च पाणी दा

दरिआ कोई वगदा

फिर मिलणे दा पूरा होइआ

कौल किसे रुख़सत दा

गरभ दे विच्च इह पळदा बालक

काळ वस्स औरत दा

सज विआही विधवा दे बांही

चूड़ा पिआ शगनां दा

मरदां दे बाज़ार च बैठी

शौक लगन कंजरी दा

दीवा किसे समाधी उत्ते

नहेरी दे विच्च बळदा

पत्ता आखरी इशक दे बूटे

झख्खड़ दे विच झुल्लदा

झुळसी नरम पनीरी जिस ते

कोरा होवे जंमिआ

विच्च अकाशीं उगिआ कोई

चंन किसे मस्सिआ दा

फुल्ल कोई जिहड़ा खिड़न तों पहिलां

मंदरां दे दर चहड़िआ

खुशीआं वाला जिवें दिहाड़ा

मातम दे घर वड़िआ

इह बेगाना रिशता अपणा

किओं बणिआ है दिल दा

हर वेळे ही खौफ है रहिंदा

इस नूं हर महफिल दा

जिस रिशते विच्च दम नां होवे

दुनीआं नूं वेखण दा

चंगा हुंदा ढकणा उसनूं

चादर पा कफन दा

********************

विचार

March 2016

 

मैं सच्च मुच्च रोग हां लागे दा

इस विच्च कोई मत्त भेद नहीं

मेरी हद्द कोई जो बंनह देवे

इहो जिहा लिखिआ कोई वेद नहीं

मैं वगदा हां तां दरिआ हां

बंनह देवो टोभा सड़िआ हां

मैं वकत दीआं ला के संनहां

बे रोक समुंदर बणिआ हां

आदि तों लै के अंत तक्क

हर इक्क जुगादि नव जंमिआ हां

जिंना ही वड्डा ज़ुलम होवे

ओना ही डट्ट के खहड़िआ हां

मैं कूली लैरी टाहणीआं ते

हर पीहड़ी फळ बण लग्गिआ हां

जद तक्क नां पुराणे छांट पवे

उस बिरख नां तद तक्क मुड़िआ हां

इह नहीं कि मैं हां मर जांदा

ज़ालिम दे कोलों डर जांदा

जे नां रुख्ख कोई छांगण देवे

बण नवीं पनीरी उग्ग जाना

मेरा रूप नहीं कोई रंग नहीं

कोई जात नहीं कोई पात नहीं

मैनूं उग्गणों कोई रोक दवे

किसे राज दी इह औकात नहीं

मेरी जड़ डूंघी घाह मोथे दी

जिंना मरज़ी इह नूं गुड्ड देवो

रातां तों पी शबनम कतरे

सूरज तों पहिलां उग्ग आओना

मेरा तन खब्बल दे घाह वरगा

जिंना मरज़ी इह नूं टुक्क देवो

हर इक्क टोटा टोटा मेरा

बण नवां विचार पुंघर पैंदा

हर ज़ुलम दे नाल मेरा रिशता

डर ख़ौफ ते नाल हिंमत भरिआ

जिस तों ही जिआदा डर लग्गदा

उस दा ही मैं है सिर वढ्ढिआ

जद वी मैं आपणा सिर चुक्किआ

तूं खुल्ल्ह नूं किशतां विच्च वंडिआ

फेर देख के मैनूं तूं थक्किआ

वापस मैनूं जेल अंदर घल्लिआ

इक्क वेर लोकाई करम करे

इक्क नारा इहा बुलंद करे

संपूरन आज़ादी मंग लवे

तैनूं कढ्ढ जड़ तों ही वढ्ढ दवे

मंग लवे विचार दी आज़ादी

बिन रोक आवाज़ दी आज़ादी

खुल्ले संवाद दी आज़ादी

अण-सोध लिखत दी आज़ादी

मनूवाद तों आज़ादी

जातीवाद तों आज़ादी

सामंतवाद तों आज़ादी

पूंजीवाद तों आज़ादी

की पहिना उस दी आज़ादी

की खावां उस दी आज़ादी

किस विआहवां उस दी आज़ादी

कित जावां उस दी आज़ादी

भर पेट खाण दी आज़ादी

सेहत संभाळ दी आज़ादी

पहड़न लिखण दी आज़ादी

पूरण रुज़गार दी आज़ादी

इतिहास गवाह है इस गल्ल दा

तेरा वकत कदों दा लंघ चल्लिआ

मैं तेरे गरभ च सां जंमिआ

तैनूं तेरी कमीआं नें हरिआ

इह समझीं नां मैं थक्क जाणा

इह दरिआ लोकां दा भरिआ

जद तक्क लाचार फिरे डरिआ

तद तक्क मैं छूत रहां बणिआ

**************************