ਖ਼ਤ
April 2016
ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸੀਨੇ ਲਾ ਕੇ
ਤੇਰੀ ਫੋਟੋ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਰੀਝਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਹਤ ਦੀ
ਖੂਹੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਗੇੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਮੰਨਤ ਦੇ ਰੁਖਸਾਰਾਂ ਤੇ
ਹਸਰਤ ਦਾ ਵੱਟਣਾ ਫੇਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਕਸਕ ਦੇ ਧੁਖਦੇ ਅਰਮਾਨਾ ਤੇ
ਆਸ ਦੀ ਸ਼ਬਨਮ ਕੇਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਤੈਨੂੰ ਖ਼ਤ ਲਿਖਦਾ ਹਾਂ
ਨਾਲ਼ੇ ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਨਿੱਘੀ ਜਿਹੀ ਜੱਫੀ ਵਿਚ ਭਰ ਕੇ
ਥੱਬਾ ਚੁੰਮਣ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਤੇਰੇ ਨਰਮ ਲਬਾਂ ਦੀ ਸੁਰਖੀ
ਸਿਆਹੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਡੋਲ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਹਰ ਡੋਬੇ ਵਿੱਚ ਰੂਹ ਦਾ
ਕਤਰਾ ਕਤਰਾ ਪਾ ਕੇ ਘੋਲ਼ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਹਰ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ
ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਨਾਲ਼ ਤੋਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਕਾਗਜ਼ ਤੇ ਪਏ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ
ਤੇਰੀ ਸੂਰਤ ਟੋਲ਼ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਤੈਨੂੰ ਖ਼ਤ ਲਿਖਦਾ ਹਾਂ
ਨਾਲ਼ੇ ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਨਿੱਘੀ ਜਿਹੀ ਜੱਫੀ ਵਿਚ ਭਰ ਕੇ
ਥੱਬਾ ਚੁੰਮਣ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਤੇਰੀ ਮਸਤ ਖੁਮਾਰੀ ਦੇ ਵਿੱਚ
ਬੇਖੂਦ ਹੋ ਕੇ ਡੋਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਹਰ ਪਲ ਹਰ ਛਿਣ ਤੇਰਾ ਹੀ ਨਾ
ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਤੇਰੇ ਹੀ ਰਾਹਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠਾ
ਜਿੰਦੜੀ ਅਪਣੀ ਰੋਲ਼ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਸੱਜਰੇ ਫੁੱਲ ਦੀ ਮਹਿਕਾਂ ਭਿੱਜੇ
ਦਿਲ ਦੇ ਵਰਕੇ ਫੋਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਤੈਨੂੰ ਖ਼ਤ ਲਿਖਦਾ ਹਾਂ ਨਾਲ਼ੇ
ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਨਿੱਘੀ ਜਿਹੀ ਜੱਫੀ ਵਿਚ ਭਰ ਕੇ
ਥੱਬਾ ਚੁੰਮਣ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਤੇਰੀ ਸੋਹਣੀ ਯਾਦ ਚ ਉੱਕਰੇ
ਸੁਪਨੇ ਬੈਠਾ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਸਧਰਾਂ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੀਂ
ਖਾਹਸ਼ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਫੇਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਹਰ ਇੱਕ ਠੰਡੇ ਹਓਂਕੇ ਨੂੰ
ਤਾਂਘਾਂ ਦੇ ਤਾਅ ਨਾਲ਼ ਸੇਕ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਦਾ ਹਰ ਇੱਕ ਜਲਵਾ
ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ਼ ਉੱਲੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਤੈਨੂੰ ਖ਼ਤ ਲਿਖਦਾ ਹਾਂ
ਨਾਲ਼ੇ ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਨਿੱਘੀ ਜਿਹੀ ਜੱਫੀ ਵਿਚ ਭਰ ਕੇ
ਥੱਬਾ ਚੁੰਮਣ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
*****************************
ਸਾਹਿਬਾਂ
April 2016
ਨਾਮ ਮੇਰਾ ਹੈ ਸਾਹਿਬਾਂ
ਮੈਂ ਜੰਮੀਂ ਸਿਆਲ ਗਰਾਂ
ਜੱਗ ਅਸ਼ਕੇ ਜਾਵੇ ਹੁਸਨ ਤੋਂ
ਨਾ ਕਦਰ ਪਾਵੇ ਅਕਲਾਂ
ਜਦ ਮਿਰਜ਼ਾ ਹੱਕੇ ਬੱਕੀਆਂ
ਮੈਂ ਪੜ੍ਹ ਲਾਂ ਸੀ ਕੁਰਾਨ
ਸਿਰ ਮੇਰੇ ਲਾਹਨਤ ਇਸ਼ਕ ਦੀ
ਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਜੱਟ ਮਹਾਨ
ਹਨ ਮਰਦ ਹੀ ਕਿੱਸਿਆਂ ਵਾਲੜੇ
ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਗਾਣ
ਔਰਤ ਤਾਂ ਬੱਸ ਇੱਕ ਭਰਮ ਹੈ
ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਣ
ਤੇਰੇ ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਛਮਕਾਂ ਖਾਧੀਆਂ
ਹੁਣ ਹੱਸਦਾ ਕੁੱਲ ਜਹਾਨ
ਲਾਈਆਂ ਤੂੰ ਲਾ ਕੇ ਟੁਰ
ਗਿਆ ਗੋਡੇ ਲੱਗ ਬੈਠਾ ਮਾਂ
ਤੂੰ ਦੂਜੀ ਕੀਤੀ ਇਸਤਰੀ
ਮੈਨੂੰ ਲੋਕੀ ਬਹਿ ਸਮਝਾਣ
ਮੈਂ ਅੰਨ੍ਹੀ ਤੇਰੇ ਇਸ਼ਕ ਦੀ
ਸੌਕਣ ਚਾਹੇ ਅਖਵਾਣ
ਜੋ ਸੁਨਣ ਨਾ ਧੀਆਂ ਭੈਣ ਦੀ
ਉਹ ਕਿੰਜ ਅਪਣਾ ਅਖਵਾਣ
ਬਣ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ
ਹੁਣ ਕਾਜ ਮੇਰੇ ਰਚਵਾਣ
ਇੱਕੋ ਕੁੱਖ ਜੰਮਿਆ ਬਾਪ ਨੇ
ਅਸੀਂ ਛੀਏ ਭੈਣ ਭਰਾ
ਇੱਕ ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੰਗਿਆ ਬਾਬਲਾ
ਤੈਥੋਂ ਦਿੱਤਾ ਨਾ ਗਿਆ
ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਹਓਮੇ ਨੱਚਦੀ
ਇੱਜਤ ਕੁੜੀਆਂ ਗਲ਼ ਪਾ
ਧੀਆਂ ਦੀ ਤੋੜਨ ਦੋਸਤੀ
ਬਣ ਬੈਠਣ ਆਪ ਖੁਦਾ
ਰੱਜ ਲਾਵੇ ਭੂਆ ਲੁੱਤੀਆਂ
ਖੁਦ ਜੰਮੀਂ ਸਿਆਲ ਗਰਾਂ
ਔਰਤ ਦੀਆਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਔਰਤਾਂ
ਜਾਦੂ ਕੀਤਾ ਮਰਦਾਂ
ਮੈਂ ਆਪ ਸੁਨੇਹਾ ਘੱਲਿਆ
ਸੀ ਇਸ਼ਕ ਵਾਸਤਾ ਪਾ
ਪਰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਪੁੱਤ ਸੀ ਜੱਟ ਦਾ
ਗਿਆ ਹਓਮੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ
ਆਸ਼ਿਕ ਨਾ ਆਇਆ ਯਾਰ ਨੂੰ
ਆਇਆ ਵੰਝਲ ਦੀ ਪੱਤ
ਕੀ ਜਾਣੇ ਰੰਨ ਦੀ ਦੋਸਤੀ
ਗਿੱਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੱਟ ਦੀ ਮੱਤ
ਨੀਵੀਂ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ
ਉੱਚੀ ਉਹਨਾ ਦੀ ਪੱਤ 0
ਭੁੱਲ ਜਾਵਣ ਕੌਲ ਕਰਾਰ ਨੂੰ
ਰੰਘੜ ਬਣ ਜਾਵਣ ਝੱਟ
ਤੂੰ ਸੁਣੀ ਮੇਰੀ ਨਾ ਇੱਕ ਵੀ
ਤੈਨੂੰ ਬਦਲੇ ਲੈਣ ਦਾ ਚਾਅ
ਮੈਂ ਜਾਣਾ ਵੀਰ ਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ
ਤੂੰ ਸੁੱਤਾ ਜੰਡ ਪਿਆ
ਤੇਰੀ ਸੌਂ ਗਈ ਕਿਸਮਤ ਜਾਗਦੀ
ਮਿਨਤਾਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕਰਾਂ
ਇੱਕ ਘੜੀ ਦਾ ਪੈਂਡਾ ਹੋਰ ਸੀ
ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਗੁਮਾਂ
ਚੰਗੀ ਨਾ ਕੀਤੀ ਮਿਰਜ਼ਿਆ
ਨਾ ਮੰਨੀ ਮੇਰੀ ਸਲਾਹ
ਪਿਆਰੀ ਤੈਨੂੰ ਮਰਦਾਨਗੀ
ਕੀ ਸਾਹਿਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆ
ਤੇਰੀ ਅਕਲ ਕਿਸੇ ਨਾ ਪੁੱਛਿਆ
ਦਿੱਤਾ ਸਾਹਿਬਾਂ ਨਾਮ ਲਗਾ
ਜਦ ਘੋੜੇ ਖੀਵੇ ਖਾਨ ਦੇ
ਪਿਆ ਸੁੱਤਾ ਦੱਬ ਲਿਆ
ਤੂੰ ਵੀਰ ਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ
ਗਈ ਮਾਰ ਤੈਨੂੰ ਤਕ਼ਦੀਰ
ਤੈਨੂੰ ਫੱਟੜ ਪਏ ਸੀ ਕੱਜਿਆ
ਡਾਹ ਕੇ ਆਪਣਾ ਮੈਂ ਸ਼ਰੀਰ
ਲਾ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਮੈਂ ਦੋਸਤੀ
ਲਿਆ ਆਪਣਾ ਆਪ ਗਵਾ
ਬੇ ਮੱਤਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੂਰਮਾ
ਮੈਨੂੰ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਕਿਹਾ
ਤੂੰ ਮਰਿਆ ਮੌਤ ਸੁਖਾਲੜੀ
ਤੈਨੂੰ ਖਰਲ ਗਏ ਦਫ਼ਨਾਣ
ਤੇਰੀ ਭੈਣਾ ਪਾਏ ਕੀਰਨੇ
ਨਾ ਲੋ ਦੀਵਟ ਨੂੰ ਲਾਣ
ਹੁਣ ਜਾਗ ਤੂੰ ਸੁੱਤਿਆ ਮਿਰਜ਼ਿਆ
ਸੁਣ ਪੈਂਦਾ ਇਹ ਘਸਮਾਣ
ਤੇਰੀ ਸਾਹਿਬਾਂ ਇਨ੍ਹਾ ਗੱਡਿਆ
ਗੱਭੇ ਵਿੱਚ ਰੜੇ ਮੈਦਾਨ
ਦੁੱਖ ਪਹਿਲੇ ਵੱਟੇ ਲੱਗਿਆ
ਜਿਹੜਾ ਬਾਪ ਨੇ ਦਿੱਤਾ
ਤਾਣ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਸਿਆਲੜੇ
ਮੇਰੇ ਢੀਮਾਂ ਪਏ ਵਰ੍ਹਾਣ
ਤੇਰੇ ਤੈਨੂੰ ਆਖਣ ਸੂਰਮਾ
ਮੇਰੇ ਮੈਨੂੰ ਲਾਹਨਤ ਪਾਣ
ਤੇਰੇ ਲਿਖ ਲਿਖ ਕਿੱਸੇ ਗਾਂਵਦੇ
ਮੇਰੇ ਮਰੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਣ
ਜੋ ਆਖੇ ਮੰਦਾ ਸਾਹਿਬਾਂ
ਉਹ ਅਕਲ ਨੂੰ ਗੇੜਾ
ਲਾਣ ਜਦ ਧੀਆਂ ਛੁੱਟਣ ਆਸਰੇ
ਤਦ ਕਿਹੜੇ ਦਰ ਤੇ ਜਾਣ
**************************
ਗੈਰਤ
April 2016
ਨਾਮ ਨਾ ਦੇ ਇਹ ਨੂੰ ਫ਼ਰਜ਼ਾਂ ਦਾ
ਕਰ ਨਾ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਐਵੇਂਈ
ਏਨਾ ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਸਕਦਾਂ
ਜੇ ਕਰਦੈਂ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ
ਤੂੰ ਕਿੰਨਾ ਸਾਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰੇਂ
ਇਸ ਤੇ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ
ਪਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ
ਕਰ ਸਕਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ
ਤੂੰ ਬਣ ਮਹਿਰਮ ਤੇ ਇਸ ਦਿਲ ਦਾ
ਜਦ ਜੀ ਕਰਦੈ ਭਾਂਵੇ ਰੁੱਗ ਭਰ ਲਾ
ਪਰ ਸਾਥੋਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ
ਬੇਕਦਰੇ ਯਾਰ ਦਾ ਕਰ ਤਰਲਾ
ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ
ਕੇ ਮੈਂ ਟੋਟੇ ਟੋਟੇ ਹੋਵਾਂ
ਪਰ ਕਿਸੇ ਫਰੇਬੀ ਦੇ ਦਰ ਤੇ
ਮੈਂ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਕਿਓਂ ਬਹਿ ਰੋਵਾਂ
ਤੂੰ ਦਿਲ ਵਿਚ ਦਰਜਾ ਦੇ ਆਪਣੇ
ਭਾਵੇਂ ਫਿਰ ਸਾਡੀ ਜਿੰਦ ਕੱਢ ਲਈਂ
ਪਰ ਕਿਸੇ ਬੇਗਾਨੇ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੇ
ਨਾ ਸਾਡਾ ਕਦੇ ਅਪਮਾਨ ਕਰੀਂ
ਜੇ ਦਿਲ ਛੋਟਾ ਹੈ ਤੇਰਾ ਤਾਂ
ਸਾਨੂੰ ਭਾਵੇਂ ਥੋੜਾ ਪਿਆਰ ਕਰੀਂ
ਜਦ ਜੀ ਭਰ ਜੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਵੀਂ
ਐਵੇਂ ਨਾ ਕੋਈ ਇਹਸਾਨ ਕਰੀਂ
ਤੂੰ ਬਣ ਸਾਡੇ ਮੋਹ ਦਾ ਪਿਆਸਾ
ਮੈਂ ਪਿਆਰ ਦੇ ਨੱਕੇ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਾਂ
ਪਰ ਕਿਸੇ ਨਮੋਹੇ ਜ਼ਾਲਮ ਨਾਲ਼
ਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ਉਮਰੇ ਮੈਂ ਬੋਲਾਂ
ਜਦ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਣਾ ਦੱਸ ਦੇਵੀਂ
ਅਸੀਂ ਮਗਰੇ ਤੇਰੇ ਆਓਣਾ ਨਹੀਂ
ਸੱਚਾਈ ਸੁਣ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੀ
ਏਨੀ ਵੀ ਮੈਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ
ਤੂੰ ਵੀ ਬਣ ਸਾਡਾ ਪਰਵਾਨਾ
ਤੇਰੇ ਨਾਲ਼ ਅਸੀਂ ਵੀ ਬਲ਼ ਜਾਈਏ
ਪਰ ਬਲ਼ੇਂ ਯਾਦ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਵਿੱਚ
ਨਾ ਮੁੜ ਤੇਰੇ ਦਰ ਤੇ ਆਈਏ
ਸਾਡਾ ਕੀ ਬਣੂ ਤੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ
ਭੋਰਾ ਵੀ ਕਦੇ ਨਾ ਫਿਕਰ ਕਰੀਂ
ਅਸੀਂ ਕੀ ਕੁਝ ਖੋਇਆ ਤੇਰੇ ਲਈ
ਇਸ ਦਾ ਵੀ ਨਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰੀਂ
ਤੂੰ ਬਣ ਸਾਡੇ ਕਾਬਿਲ-ਏ ਇਤਬਾਰ
ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਸਹੀਏ ਜ਼ੁਲਮ ਹਜ਼ਾਰ
ਪਰ ਕੱਚੇ ਲਾਰੇ ਨਾ ਬਹਿ ਜਾਈਏ
ਅਸੀਂ ਝਨਾ ਦੇ ਪਾਰ
ਦੋ ਚਿੱਤਾ ਮਨ ਤੇਰਾ ਭਟਕੇ
ਇਹ ਸਮਝ ਨਾ ਸਾਨੂੰ ਜਾਚ ਨਹੀਂ
ਤੂੰ ਹੀ ਭੁੱਲਿਆ ਆਪਣੇ ਵਾਦੇ
ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਇਲਜ਼ਾਮ ਨਾ ਦਈਂ
ਤੂੰ ਸਾਥੋਂ ਮੰਗ ਜਾਨ ਬਣ ਯਾਰ
ਮੈਂ ਵਾਰਾਂ ਤੈਥੋਂ ਜਨਮ ਹਜ਼ਾਰ
ਪਰ ਕਿਸੇ ਕਨ੍ਹੱਈਏ ਦੇ ਦਰ ਬਹਿ
ਨਹੀਂ ਕਰ ਹੋਣਾ ਸਾਥੋਂ ਇੰਤਜ਼ਾਰ
ਤੂੰ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਸਾਡੀਆਂ ਸਭ ਲੈ ਜਾ
ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਆਪਣੇ ਬਦਲੇ ਦੇ ਜਾ
ਅਸੀਂ ਕਮੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਛੱਡੀਆਂ ਨੇ
ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਕਹਿ ਜਾ
ਜੋ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਉਹ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ
ਕੁਝ ਹੋਰ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਕਹਿਣਾ ਨਹੀਂ
ਇੱਕ ਪਾਸਾ ਆਪਣਾ ਕਰ ਲਾ ਤੂੰ
ਮੰਝਧਾਰ ਦੇ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਬਹਿਣਾ ਨਹੀਂ
ਜਦ ਵੀ ਗਲਤੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇਂ
ਆਪਣੀ ਕੀਤੀ ਅਫਸੋਸ ਕਰੇਂ
ਜਿਸ ਦੋ ਰਾਹੇ ਛੱਡ ਚੱਲਿਆ ਏਂ
ਓਥੇ ਆ ਕੇ ਸਾਡਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲਈਂ
*************************
ਬੇਸੋਝ
April 2016
ਦੋ ਦੋ ਰਖੜੇ
ਮੂੰਹ ਦੁਵੱਲੇ
ਗੱਲ੍ਹ ਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ
ਦੱਲੇ ਮੱਲੇ
ਬੂਥਾ ਬੂਕੇ
ਅੱਥਰੂ ਚੱਲੇ
ਪਾਇਆ ਪੇ ਨੇ
ਕੁਝ ਨਾ ਪੱਲੇ
ਸਮਝ ਨਾ ਆਵੇ
ਚਿੱਤ ਨਿਆਣਾ
ਬਿੰਦ ਚ ਗੁੱਲ ਤੋਂ
ਧੇੜ ਕੇ ਰੱਖ ਤਾ
ਕਾਹ ਤੋਂ ਪੇ
ਨੇ ਦਾਣਾ ਦਾਣਾ
ਛੋਟਾ ਵੀ ਤਾਂ ਨਾਲ਼ ਗਿਆ ਸੀ
ਉਸਨੇ ਖੇਡਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ
ਹੁਣ ਲੁਕ ਮਾਂ ਦੀ ਸੁੱਥਣ ਪਿੱਛੇ
ਨਿੱਕਰ ਦੇ ਵਿੱਚ
ਭੋਰਾ ਭੋਰਾ
ਮੂਤ ਰਿਹਾ ਸੀ
ਰਗੜੇ ਲੱਗੇ
ਸਾਨੂੰ ਕੱਲੇ
ਉਹਦੀ ਹਜੇ ਵੀ
ਬੱਲੇ ਬੱਲੇ
ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ
ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ
ਕਾਕਾ ਕੱਲਾ ਪਲੰਘ ਚ ਪਾ ਕੇ
ਚਾਚਾ ਚਾਚੀ ਨਾਲ਼ ਪਿਆ ਸੀ
ਜਦ ਦਾ ਚਾਚਾ ਚਾਚੀ ਲਿਆਇਆ
ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਕੇ ਨਾਲ ਨੀ ਪਾਇਆ
ਜੇ ਕਰ ਕਾਕੇ ਨਾਲ ਨੀ ਪੈਣਾ
ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਜਾ ਕੇ ਚਾਚੀ
ਕਾਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੈ ਕੇ ਆਓਣਾ
ਮੇਰੇ ਖਮਨੀ
ਗੱਲ ਮੇਰੀ ਵਿੱਚ ਵਜ਼ਨ ਬੜਾ ਸੀ
ਪਰ ਪੇ ਵੀ ਤਾਂ
ਚਾਚੇ ਦਾ ਹੀ ਸਕਾ ਭਰਾ ਸੀ
ਚਾਚੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਸੀ
ਹਰਖਿਆ ਸੀਗਾ ਪਤਾ ਨੀ ਕਾਹ ਤੀ
ਮੇਰੀ ਢੋਲਕੀ ਉਈਂ ਖੜਕਾ ਤੀ
ਅਖੇ
ਸਾਲ਼ਿਆ
ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਿਖਾਈ ਚ ਜ਼ੀਰੋ
ਬਣਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੀਰੋ
ਸਿਖਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਟਿਕ ਨੀ ਹੁੰਦਾ
ਐਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ
ਜਾ ਜਾ ਸਾਲ਼ਾ ਪਹਿਰੇ ਦਿੰਦਾ
ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਖੇ
ਤੂੰ ਹੀ ਇਹ ਨੂੰ ਵੱਧ ਝਮਲਾਇਆ
ਅਕਲ ਤਾਂ ਹੈਂ ਨੀ ਨਾਢੂ ਖਾਂ ਨੂੰ
ਪੁੱਠਾ ਸਿੱਧਾ ਬੋਲਣ ਲਾਇਆ
ਇਹ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਕੋਟਾ ਉਹਦਾ
ਬੋਲਣ ਦਾ ਸੀ ਮੁੱਕ ਗਿਆ
ਹੱਥ ਓਹਦੇ ਸੀ ਅਕਲ ਵੇਦੈਂਤੀ
ਮੇਰੇ ਮਗ਼ਜ਼ ਚ ਪਾਵਣ ਦੇ ਲਈ
ਜੰਮ ਕੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਖੜਕੈਂਤੀ
ਪੇ ਮੇਰੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਮਝਾਵੇ
ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਨਾਲ
ਪੜ੍ਹਨ ਲਿਖਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੀ ਏ
ਗਲਤੀ ਚਾਚਾ ਚਾਚੀ ਕਰਦੇ
ਸਾਡੇ ਐਵੇਂ ਬੈਂਡ ਬਜਾ ਤੇ
ਬੇਸ਼ੱਕ ਚਾਚੇ ਨਾ ਸਮਝਾਵੇ
ਐਧਰ ਓਧਰ ਦੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ
ਸਾਡੀ ਚੰਮ ਨਾ ਲਾਹੀ ਜਾਵੇ
ਥੱਕ ਗੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ
ਹਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਦਾ ਪੁੱਠਾ ਮਤਲਬ
ਸਾਡੇ ਕੰਨੀਂ ਹੱਥ ਲਵਾ ਤੇ
ਬਾਕੀ
ਭਾਪਾ ਵੀ ਤਾਂ ਵੀਰ ਚਾਚੇ ਦਾ
ਡਾਢਾ ਹੈਗਾ ਪਿਆਰ ਇਨ੍ਹਾ ਦਾ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ਼ੇ ਵੀ ਕੋਈ ਆ ਕੇ
ਜੇ ਛੋਟੇ ਦੀ ਚੁਗਲੀ ਲਾਵੇ
ਮੈਂ ਵੀ ਤਾਂ ਧਰ ਦੇਣੇ ਸੀਗੇ
ਬਿਨ ਦੱਸੇ ਹੀ ਛਿੱਤਰ ਲਾਹ ਕੇ
**********************
ਪਰੀ
March 2016
ਏਸ ਪਰੀ ਨਾ ਲੋੜ ਪਰਾਂ ਦੀ
ਉੱਡਦੀ ਜਦ ਉਹ ਟੁਰਦੀ
ਧੁੱਧਲ਼ ਉੱਡ ਉੱਡ ਦਵੇ ਅਸੀਸਾਂ
ਧਰਤੀ ਜਦ ਪੱਬ ਧਰਦੀ
ਵਗਦੀ ਜਦ ਕੇਸਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ
ਪੌਣ ਕਲੋਲਾਂ ਕਰਦੀ
ਗਾਵੇ ਗੀਤ ਸੁਹਾਗਾਂ ਵਾਲੇ
ਖੁਸ਼ਬੋ ਮਹਿਫਿਲ ਲੱਗਦੀ
ਵੇਖ ਨਜ਼ਾਰਾ ਰੂਪ ਦੇ ਓਹਦਾ
ਭੁੱਖ ਚਾਹਤ ਨੂੰ ਲੱਗਦੀ
ਲੰਘਦੀ ਜਾਵੇ ਪੈਲਾਂ ਪਾਓਂਦੀ
ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚ ਰੰਗ ਭਰਦੀ
ਲੱਕ ਹੁਲਾਰੇ ਖਾਵੇ ਜਦ ਉਹ
ਡਿੰਘ ਮਸਤੀ ਨਾਲ਼ ਭਰਦੀ
ਅੰਗ ਅੰਗ ਜਾਵੇ ਟੱਪਦਾ ਉਸਦਾ
ਧੜਕਣ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੱਡਦੀ
ਛੋਹ ਕੇ ਉਹਦੀ ਨਿਰਮਲ ਦੇਹ ਨੂੰ
ਅੱਗ ਪਾਣੀਆਂ ਲੱਗਦੀ
ਬੁਝਦੀ ਪਿਆਸ ਥਲਾਂ ਘੁੱਟ ਪੀ ਕੇ
ਕਾਇਆ ਤੋਂ ਸ਼ਬਨਮ ਦੀ
ਰੋਹੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪਵੇ ਫੁਟਾਰਾ
ਅੰਗੜਾਈ ਜਦ ਭਰਦੀ
ਕਲੀਆਂ ਨੂੰ ਚਟਕਾਰੇ ਪੈਂਦੇ
ਖਿੜ ਖਿੜ ਕੇ ਜਦ ਹੱਸਦੀ ਜੁੱ
ਸਾ ਸੁਲਘੇ ਮੱਘਦਾ ਕੋਲਾ
ਮਿਟਦੀ ਮਾਘ ਦੀ ਸਰਦੀ
ਚੁੰਮਣ ਭਰਿਆ ਮਧ ਦਾ ਪਿਆਲਾ
ਮੁੜ ਕੇ ਪਿਆਸ ਨੀ ਲੱਗਦੀ
ਕਦੇ ਕਦੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਅੱਕ ਕੇ
ਭੇਸ ਚੁੜੇਲ ਦਾ ਧਰਦੀ
ਲੈ ਕੇ ਕਾਲੀ ਵਾਲ਼ੀ ਤਲਖੀ
ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਹਮਦਰਦੀ
ਤਿੱਖੇ ਬੋਲ ਗੁਲੇਲੀ ਵਰਗੇ
ਗਾਲ਼ ਜੀਭ ਤੇ ਰੱਖਦੀ
ਲੁੱਚੇ ਲੰਘਣ ਕੰਨੀ ਵੱਟ ਕੇ
ਛੇੜ ਛਾੜ ਨਾ ਜਰਦੀ
ਨਜ਼ਰ ਕਟੀਲੀ ਮਾਰੇ ਚੋਭਾਂ
ਲੁਕਣ ਨੂੰ ਥੌਂ ਨੀ ਲੱਭਦੀ
ਗੁੱਸਾ ਬਲ਼ਦਾ ਭਾਂਬੜ ਅੱਗ ਦਾ
ਸੱਤੀਂ ਕੱਪੜੀਂ ਮੱਚਦੀ
ਸੋਚ ਲਵੇ ਜੇ ਨਾ ਬੋਲਣ ਦੀ
ਮੌਨ ਵਰਤ ਜਿਵੇਂ ਰੱਖਦੀ
ਚੁੱਪੀ ਬੁੱਲਾ ਸੀਤ ਹਵਾ ਦਾ
ਮੱਘਰ ਨੂੰ ਠੰਡ ਲੱਗਦੀ
ਪਰ ਫਿਰਦੀ ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ
ਚੋਗਾ ਸਾਡਾ ਚੁਗਦੀ
ਥੋਨੂੰ ਕੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੈ
ਉਸਦੀ ਸੋਹਣਾ ਕਹਿ ਸਾਨੂੰ ਸੱਦਦੀ
****************************
ਬੇਗਾਨਾ ਰਿਸ਼ਤਾ
March 2016
ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਤੇਰਾ ਮੇਰਾ ਇਹਿ
ਬੇਗਾਨਾ ਜਿਹਾ ਰਿਸ਼ਤਾ
ਕੱਲਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਗਿਆ ਜਿਕਣ
ਅਧਨਾ ਬੀਜ ਕਿਸੇ ਰੁੱਖ ਦਾ
ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਜੋ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ
ਅੱਧ ਅਧੂਰਾ ਸੁਪਨਾ
ਹਉਕਾ ਬਣ ਬਣ ਜੰਮਦਾ ਰਾਤੀਂ
ਬਾਲ ਬਾਂਝ ਕਿਸੇ ਕੁੱਖ ਦਾ
ਫੁੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁੱਕਦਾ ਜਿਕਣ
ਕਤਰਾ ਹੈ ਸ਼ਬਨਮ ਦਾ
ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੱਥ ਜਾਂਦਾ
ਤਾਰਾ ਇਹ ਆਥਣ ਦਾ
ਦਿਲ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਪੱਕਾ ਵਾਅਦਾ
ਬੇਈਮਾਨ ਸੱਜਣ ਦਾ
ਤਪਦੀ ਭੱਠੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠਦਾ
ਚੰਗਿਆੜਾ ਅਗਨ ਦਾ
ਉੱਮੀਦ ਕੋਈ ਜੀਹ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਵੇ
ਮਿਲਣ ਧਰਤੀ ਸੂਰਜ ਦਾ
ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ
ਦਰਿਆ ਕੋਈ ਵਗਦਾ
ਫਿਰ ਮਿਲਣੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ
ਕੌਲ ਕਿਸੇ ਰੁਖ਼ਸਤ ਦਾ
ਗਰਭ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਲ਼ਦਾ ਬਾਲਕ
ਕਾਲ਼ ਵੱਸ ਔਰਤ ਦਾ
ਸਜ ਵਿਆਹੀ ਵਿਧਵਾ ਦੇ ਬਾਂਹੀ
ਚੂੜਾ ਪਿਆ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦਾ
ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਚ ਬੈਠੀ
ਸ਼ੌਕ ਲਗਨ ਕੰਜਰੀ ਦਾ
ਦੀਵਾ ਕਿਸੇ ਸਮਾਧੀ ਉੱਤੇ
ਨ੍ਹੇਰੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਲ਼ਦਾ
ਪੱਤਾ ਆਖਰੀ ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਬੂਟੇ
ਝੱਖੜ ਦੇ ਵਿਚ ਝੁੱਲਦਾ
ਝੁਲ਼ਸੀ ਨਰਮ ਪਨੀਰੀ ਜਿਸ ਤੇ
ਕੋਰਾ ਹੋਵੇ ਜੰਮਿਆ
ਵਿੱਚ ਅਕਾਸ਼ੀਂ ਉਗਿਆ ਕੋਈ
ਚੰਨ ਕਿਸੇ ਮੱਸਿਆ ਦਾ
ਫੁੱਲ ਕੋਈ ਜਿਹੜਾ ਖਿੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ
ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਦਰ ਚੜ੍ਹਿਆ
ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਾਲਾ ਜਿਵੇਂ ਦਿਹਾੜਾ
ਮਾਤਮ ਦੇ ਘਰ ਵੜਿਆ
ਇਹ ਬੇਗਾਨਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਅਪਣਾ
ਕਿਓਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਦਿਲ ਦਾ
ਹਰ ਵੇਲ਼ੇ ਹੀ ਖੌਫ ਹੈ ਰਹਿੰਦਾ
ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹਫਿਲ ਦਾ
ਜਿਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦਮ ਨਾ ਹੋਵੇ
ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦਾ
ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਢਕਣਾ ਉਸਨੂੰ
ਚਾਦਰ ਪਾ ਕਫਨ ਦਾ
********************
ਵਿਚਾਰ
March 2016
ਮੈਂ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਰੋਗ ਹਾਂ ਲਾਗੇ ਦਾ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੱਤ ਭੇਦ ਨਹੀਂ
ਮੇਰੀ ਹੱਦ ਕੋਈ ਜੋ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇਵੇ
ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਲਿਖਿਆ ਕੋਈ ਵੇਦ ਨਹੀਂ
ਮੈਂ ਵਗਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਦਰਿਆ ਹਾਂ
ਬੰਨ੍ਹ ਦੇਵੋ ਟੋਭਾ ਸੜਿਆ ਹਾਂ
ਮੈਂ ਵਕਤ ਦੀਆਂ ਲਾ ਕੇ ਸੰਨ੍ਹਾਂ
ਬੇ ਰੋਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣਿਆ ਹਾਂ
ਆਦਿ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਤ ਤੱਕ
ਹਰ ਇੱਕ ਜੁਗਾਦਿ ਨਵ ਜੰਮਿਆ ਹਾਂ
ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਵੱਡਾ ਜ਼ੁਲਮ ਹੋਵੇ
ਓਨਾ ਹੀ ਡੱਟ ਕੇ ਖੜ੍ਹਿਆ ਹਾਂ
ਮੈਂ ਕੂਲੀ ਲੈਰੀ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੇ
ਹਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਫਲ਼ ਬਣ ਲੱਗਿਆ ਹਾਂ
ਜਦ ਤੱਕ ਨਾ ਪੁਰਾਣੇ ਛਾਂਟ ਪਵੇ
ਉਸ ਬਿਰਖ ਨਾ ਤਦ ਤੱਕ ਮੁੜਿਆ ਹਾਂ
ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਂ ਹਾਂ ਮਰ ਜਾਂਦਾ
ਜ਼ਾਲਿਮ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਡਰ ਜਾਂਦਾ
ਜੇ ਨਾ ਰੁੱਖ ਕੋਈ ਛਾਂਗਣ ਦੇਵੇ
ਬਣ ਨਵੀਂ ਪਨੀਰੀ ਉੱਗ ਜਾਨਾ
ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਰੰਗ ਨਹੀਂ
ਕੋਈ ਜਾਤ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਪਾਤ ਨਹੀਂ
ਮੈਨੂੰ ਉੱਗਣੋਂ ਕੋਈ ਰੋਕ ਦਵੇ
ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੀ ਇਹ ਔਕਾਤ ਨਹੀਂ
ਮੇਰੀ ਜੜ ਡੂੰਘੀ ਘਾਹ ਮੋਥੇ ਦੀ
ਜਿੰਨਾ ਮਰਜ਼ੀ ਇਹ ਨੂੰ ਗੁੱਡ ਦੇਵੋ
ਰਾਤਾਂ ਤੋਂ ਪੀ ਸ਼ਬਨਮ ਕਤਰੇ
ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਗ ਆਓਨਾ
ਮੇਰਾ ਤਨ ਖੱਬਲ ਦੇ ਘਾਹ ਵਰਗਾ
ਜਿੰਨਾ ਮਰਜ਼ੀ ਇਹ ਨੂੰ ਟੁੱਕ ਦੇਵੋ
ਹਰ ਇੱਕ ਟੋਟਾ ਟੋਟਾ ਮੇਰਾ
ਬਣ ਨਵਾਂ ਵਿਚਾਰ ਪੁੰਘਰ ਪੈਂਦਾ
ਹਰ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਰਿਸ਼ਤਾ
ਡਰ ਖ਼ੌਫ ਤੇ ਨਾਲ ਹਿੰਮਤ ਭਰਿਆ
ਜਿਸ ਤੋਂ ਹੀ ਜਿਆਦਾ ਡਰ ਲੱਗਦਾ
ਉਸ ਦਾ ਹੀ ਮੈਂ ਹੈ ਸਿਰ ਵੱਢਿਆ
ਜਦ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਚੁੱਕਿਆ
ਤੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ
ਫੇਰ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਥੱਕਿਆ
ਵਾਪਸ ਮੈਨੂੰ ਜੇਲ ਅੰਦਰ ਘੱਲਿਆ
ਇੱਕ ਵੇਰ ਲੋਕਾਈ ਕਰਮ ਕਰੇ
ਇੱਕ ਨਾਰਾ ਇਹਾ ਬੁਲੰਦ ਕਰੇ
ਸੰਪੂਰਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮੰਗ ਲਵੇ
ਤੈਨੂੰ ਕੱਢ ਜੜ ਤੋਂ ਹੀ ਵੱਢ ਦਵੇ
ਮੰਗ ਲਵੇ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਬਿਨ ਰੋਕ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਖੁੱਲੇ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਅਣ-ਸੋਧ ਲਿਖਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਮਨੂਵਾਦ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਜਾਤੀਵਾਦ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਸਾਮੰਤਵਾਦ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਕੀ ਪਹਿਨਾ ਉਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਕੀ ਖਾਵਾਂ ਉਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਕਿਸ ਵਿਆਹਵਾਂ ਉਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਕਿਤ ਜਾਵਾਂ ਉਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਭਰ ਪੇਟ ਖਾਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਸੇਹਤ ਸੰਭਾਲ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਪੜ੍ਹਨ ਲਿਖਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਪੂਰਣ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ
ਤੇਰਾ ਵਕਤ ਕਦੋਂ ਦਾ ਲੰਘ ਚੱਲਿਆ
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਚ ਸਾਂ ਜੰਮਿਆ
ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਕਮੀਆਂ ਨੇ ਹਰਿਆ
ਇਹ ਸਮਝੀਂ ਨਾ ਮੈਂ ਥੱਕ ਜਾਣਾ
ਇਹ ਦਰਿਆ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਰਿਆ
ਜਦ ਤੱਕ ਲਾਚਾਰ ਫਿਰੇ ਡਰਿਆ
ਤਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਛੂਤ ਰਹਾਂ ਬਣਿਆ
**************************

