سائُݨ مہِینے دی پںجّابی سبھِّیاچار وِچّ کھاس تھاں ہَے۔ جیٹھ ہاڑھ دی تپدی گرمی تۄں بائد سائُݨ دے مہِینے وِچّ پَیںدِییاں مِیںہ دِییاں فُہاراں نال جِتھّے دھرتی دی تپش نِکلدی ہَے٬ اُتھّے آلا-دُیالا ہرِیا بھرِیا ہۄ جاںدا ہَے۔ ساری بنسپتی جھُۄمݨ لگّدی ہَے اتے منُکھّی من کھیڑے وِچّ آ جاںدا ہَے۔ سارے پاسے ہرِیاول ہی ہرِیاول ہُںدّی ہَے۔ باگاں وِچّ کۄئِلاں کُۄکدِییاں اتے مۄر پَیلاں پائُںدے ہن۔ گھراں وِچّ ترہاں ترہاں دے پکوان بݨائے جاںدے ہن۔ کھِیر٬ پُۄڑے٬ مٹھِّییاں٬ گُلگُلے آدِ۔

جے اسِیں اجّ تۄں چار کُ دہاکے پِچھّے جائیِئے تاں سائُݨ مہِینے وِچّ دھِییاں بھَیݨاں لئی سبھ تۄں پِیارا تِئُہار تِییاں دا ہُںدّا سی کِئُںکِہ تِییاں دے دِناں وِچّ اُہ آپݨے پیکے گھر جا کے پُۄری مَۄج مستی کردِییاں٬ نچّدِییاں ٹپّدِییاں گِدھّا پائُںدِییاں۔ آپݨے اںدّر دبّے پھِکراں تکلِیپھاں نُۄں بۄلِییاں٬ گِیتاں راہِیں اُڈا دِںدِّییاں سن۔ جِہڑِییاں کُڑِییاں پیکے ناں آ سکدِییاں اُنہاں نُۄں سہُرے گھر ہی کپّڑے٬ مٹھِّییاں٬ بِسکُٹّ اتے گھر دِییاں بݨائیِیاں مٹھِیائیِیاں آدِ بھیج دِتّے جاںدے سن۔ اِس سمان نُۄں 'سںدھّارا' کِہا جاںدا سی۔

سائُݨ مہِینے دے چانݨے پکھّ دی دُۄج نُۄں مہِںدّی لائی جاںدی ہَے۔ تِیج نُۄں تِییاں شُرُۄ ہۄ جاںدِییاں اتے پُۄرنماشی تکّ چلّدِییاں ۔ تِییاں پِںڈّ دے باہر ساںجھی جگہا تے لگّدِییاں ۔ جِتھّے نیڑے پِیںگھاں پائُݨ لئی پِپّل٬ بۄہڑ٬ نِمّ٬ جںڈّ آدِ رُکھّ ہُںدّے ۔ دُپہِر ڈھلݨ تۄں بائد کُڑِییاں تِییاں لگّݨ والی تھاں تے اِکٹھِّییاں ہُںدِّییاں۔ پہِلاں پِیںگھاں پائیِیاں جاںدِییاں٬ کُڑِییاں وارۄ واری پِیںگھاں جھُۄٹدِییاں تے گِدھّا پائُںدِییاں۔ شُرُۄ دے اِکّ دۄ دِن کُڑِییاں دی گِݨتی گھٹّ ہُںدّی , پر جِئۄں جِئۄں پُۄرنماشی دا دِن نیڑے آئُںدا جاںدا٬ اِہ گِݨتی ودھ جاںدی ۔ کئی وار دۄ ٹۄلِییاں بݨائیِیاں جاںدِییاں۔ چھۄٹِییاں کُڑِییاں وکھّ اتے وڈِّییاں کُڑِییاں وکھّ ۔ وِیاہِییاں کُڑِییاں نُۄں کُیارِییاں نچّݨ دی جاں بۄلِییاں پائُݨ دی واری ناں دِںدِّییاں تاں اُہ کُیارِییاں کُڑِییاں نُۄں جھِڑک کے وی الگّ گھیرا بݨوا دِںدِّییاں تاں کِہ وِیاہِییاں کُڑِییاں بۄلِییاں پا کے٬ نچّ ٹپّ کے آنںدّ ماݨ سکݨ ۔ چھۄٹے بھَیݨ بھرا جاں بھتِیجے بھتِیجِییاں گِدھّا پائُںدِییاں وڈِّییاں بھَیݨاں دے پِچھّۄں دی اچھۄپلے جِہے اُہناں دِییاں چُنِّییاں دے لڑ٬ نال والِییاں کُڑِییاں دِییاں چُنِّییاں دے لڑ نال بنّہ کے بھجّ جاںدے٬ اُہ ہر رۄذ وار وار اِس ترہاں کرکے کھُش ہُںدّے۔ جے کِتے پھس جاںدے شرارت کردے تاں پۄلے پۄلے ہتھّاں نال کنّاں دی کھِچائی وی ہُںدّی ۔

کُڑِییاں گھیرا بݨا کے گِدھّے دے نال بۄلِییاں پا کے نچّدِییاں ۔ اِکّ جاں دۄ کُڑِییاں بۄلی پائُݨی شُرُۄ کردِییاں تاں باکی کُڑِییاں ہَۄلی-ہَۄلی تال دِںدِّییاں۔ آکھری تُک تے سارِییاں کُڑِییاں بۄلی چُکّدِییاں پُۄرے ذۄر نال گِدھّا پائِیا جاںدا اتے گھیرے دے وِچکار دۄ جاں ودھّ کُڑِییاں نچّدِییاں۔ سائُݨ مہِینے دے گِیت گائُںدِییاں٬ بۄلِییاں پائُںدِییاں:

* سائُݨ مہِینا ورے میگھلا٬

لِشکے ذۄرۄ ذۄر ۔

نی دِن تِییاں دے آئے٬

پِیںگھاں لَیݨ ہُلارے ذۄر ۔

* سائُݨ دا مہِینا٬

باگاں وِچّ بۄلݨ مۄر وے۔

مَیں نہِیں سہُرے جاݨا٬

گڈّی نُۄں کھالی مۄڑ وے۔

* تِییاں ذۄر لگِّییاں٬

ذۄرۄ ذۄر لگِّییاں۔

میرے پیکِیاں دے پِںڈّ٬

تِییاں ذۄر لگِّییاں۔

کُڑِییاں نچّدِییاں ٹپّدِییاں٬ پِیںگھاں جھُۄٹدِییاں٬ ہاسا مذاک کردِییاں٬ کھُلّہ کے آذادی ماݨدِییاں ۔ آپݨا وِیر اُنہاں نُۄں سبھ تۄں ودھّ تاکتور٬ سُںدّر اتے سِیاݨا جاپدا ہَے۔ اُہ گائُںدِییاں -

* جِتھّے وجّدی بدّل واںگُۄں گجّدی٬

کالی ڈاںگ میرے وِیر دی۔

* کَۄڑی نِمّ نُۄں پتاسے لگّدے٬

جِتھّۄں دی میرا وِیر لںگھِّیا۔

* تَینُۄں دیکھ بھُکھّی رجّ جاواں٬

چنّ نالۄں سۄہݨے وِیرنا۔

کُڑِییاں نُۄں آپݨے وِیر تاں پِیارے ہُںدّے ہی ہن , پر بھتِیجے وِیراں تۄں وی ودھّ پِیارے ہُںدّے ہن۔

* بِن پَۄڑِیئۄں چُبارے چڑھ جاواں٬

چُکّ کے بھتِیجے نُۄں۔

* بھائیِیاں نالۄں نیں بھتِیجے پِیارے لگّدے٬

بھُۄیا کہِ کے متھّا ٹیکدے۔

* پُتّ وِیر دا بھتِیجا میرا٬

نِئۄں جڑھ ماپِیاں دی۔

کُڑِییاں نُۄں آپݨے بابل دا فِکر وی ہُںدّا ۔ اِس گِیت راہِیں اُہ اِکّ ترہاں نال وِیراں نُۄں باپُۄ دا کھِیال رکھّݨ لئی کہِںدِّییاں -

ہرے ہرے گھاہ اُتّے سپّ پھُۄکاں ماردا٬

بھجّۄ وِیرۄ وے باپُۄ 'کلّا مجھّاں چاردا ۔

پیکِیاں دے گھر ماݨی آذادی کارن اُنہاں نُۄں کئی واری سہُرے پرِوار ولّۄں کِیتی نُکتاچِینی تکلِیف دِںدّی ۔ جیکر وِیر کِسے مذبُۄری کارن آپݨی بھَیݨ نُۄں لَیݨ ناں جا سکدا تاں سسّ دے مِہݨے سُݨن نُۄں مِلدے۔ اُس سمیں تاں بھاویں سسّ نُۄں اگّۄں کۄئی جواب ناں دِتّا جاںدا ۔ پر تِییاں دے گِدھّے وِچّ اِہ مِہݨے اتے کُڑی دے اںدّرلا جواب جۄ اُس نیں سسّ ساہمݨے بُلّہاں تکّ ناں آئُݨ دِتّا۔ اِس ترہاں دے گِیتاں دا رُۄپ لَے کے باہر نِکلدا ہَے-

سسّ -تَینُۄں تِییاں نُۄں لَیݨ ناں آئے٬

بہُتِیاں بھراواں والِیئے۔

نُۄںہ -تَیتھۄں ڈردے لَیݨ ناں آئے٬

سسِّیئے وڑیویں اکھِّیئے۔

تِییاں وِچّ کِسے نُکتاچِینی دا کۄئی ڈر نہِیں ہُںدّا٬ اِس لئی منمرذی دے ہاسے مکھَۄل والے گِیت بݨا کے گائُںدِییاں -

* بلّے بلّے بئی ڈَۄلھے کۄلۄں باںہ ٹُٹّ گئی٬ میری سسّ نیں مکّی دا ٹُکّ مارِیا ۔

* ہۄراں دے جِیجے لمّ -سلمّے٬

ساڈا جِیجا گِٹھ-مُٹھِییا٬

جِویں چلدا سڑک تے پھِٹپھِٹِییا۔

تِییاں دے تیراں کُ دِناں وِچّ ہر مُٹِیار آپݨے اںدّر ڈکّ کے رکھّے گِلے شِکوے٬ دُکھّ-سُکھّ٬ آدِ سبھ گِیتاں , بۄلِییاں اتے تماشِیاں راہِیں باہر کڈھّ دِںدّی ۔ جِتھّے آپݨے ماں-پِئۄ٬ بھراواں-بھرجائیِیاں دِییاں سِپھتاں کردی نہِیں تھکّدی , اُتھّے آپݨے نال ہۄئی بیئِنساپھی دی گلّ وی کردی -

* سُݨ وے چاچا٬ سُݨ وے تائِیا۔

سُݨ وے بابل مۄڈھی٬

دارُۄ پِیݨے دے٬ دھی کُۄںج کِئۄں ڈۄبی۔

* کںگھّی نی کںگھّی مائے میرِیئے٬

مَیں بُڈھّڑے نال مںگّی مائے میرِیئے۔

* بابلے نیں ور ٹۄلِیا٬

میری گُتّ دے پراںدے نالۄں چھۄٹا۔

اُنہاں دِناں وِچّ بہُتی واری وڈّی بھَیݨ دے نال ہی نِکّی بھَیݨ دا وِیاہ اُس دے دِئُر نال کر دِتّا جاںدا سی۔ اُمر چھۄٹی ہۄݨ کرکے مُکلاوا بائد وِچّ دِتّا جاںدا جاں کہِ دیئیِئے کِہ کُڑی نُۄں کئی سال مگرۄں سہُرے گھر بھیجِیا جاںدا ۔ جِہڑِییاں کُڑِییاں دا مُکلاوا نہِیں سی دِتّا ہُںدّا۔ اُنہاں دے کںتّ وی آپݨے وڈّے وِیر نال سہُرے گھر آئُںدے جاںدے رہِںدّے , پر اُہ کُڑِییاں آپݨے کںتّ دے بِلکُلّ وی ساہمݨے نہِیں سن ہُںدِّییاں اتے وِیاہِییاں کُڑِییاں وی آپݨے پِئۄ٬ بھراواں٬ چاچے تائِیاں تۄں شرم منّدِییاں ,گھٹّ ہی آپݨے پتی دے ساہمݨے جاںدِییاں۔ کئی گھراں وِچّ جوائیِیاں نُۄں تِییاں دیکھݨ دی کھُلّہ ہُںدّی سی٬ پر اُہ کُجھّ دُۄری تۄں گِدھّا پَیںدا دیکھ سکدے سن۔ سہُرے گھر وِچّ اُنہاں دی کھُۄب کھاترداری کِیتی جاںدی ۔ گھر دے جوائی دی دُۄرۄں ہی پچھاݨ آ جاںدی سی کِئُںکِہ بھاویں اُہ وِہڑے وِچّ بَیٹھا ہُںدّا جاں کِسے درکھّت ہیٹھ ,اُس دے مںجّے اُتّے کڈھائی کِیتی سۄہݨی چادر وِچھی ہُںدّی ۔ جدۄں اُہ تِییاں دیکھݨ جاںدے تاں اُہ جِہڑی تھاں تے تِییاں لگِّییاں ہُںدِّییاں سن٬ اُس تۄں تھۄڑھی دُۄری بݨا کے ٹہِلدے رہِںدّے جاں پھِر کُڑِییاں دِییاں پائیِیاں پِیںگھاں جھُۄٹݨ لگّ جاںدے۔ کُڑِییاں دا گِدھّا اُس سمیں چرمسِیما تے ہُںدّا سی۔ جِہڑِییاں کُڑِییاں دے کںتّ تِییاں دیکھݨ آئے ہُںدّے٬ اُہ ساہمݨے ناں ہُںدِّییاں٬ پر باکی کُجھّ اِس ترہاں دے گِیت گائُںدِییاں -

* اِہدے مارۄ نی وگاہ کے مۄہڑا جںڈّ دا٬

تِییاں وِچّ لَیݨ آ گِیا۔

* تیرا سائِکل پَیںچر ہۄ جے٬

ڈںڈّی ڈںڈّی جاݨ والِیا۔

پُۄرنماشی والے دِن تِییاں دی سماپتی ہُںدّی ۔ اِس دِن بھَیݨاں آپݨے وِیراں دے گُٹّ تے ہتھّ نال بݨائی لۄگڑی دے پھُلّ والی رکھّڑی بنّہدِییاں جِس نُۄں ' پہُںچّی ' وی آکھِیا جاںدا ۔

تِییاں دا آکھری دِن جِس نُۄں ' بلّۄ پَیݨی ' وی کِہا جاںدا ۔ اُس دِن تاں سارے پِںڈّ دِییاں کُڑِییاں تِییاں دیکھݨ جاںدِییاں ۔ جِہڑے لۄک آپݨِییاں دھِییاں بھَیݨاں نُۄں کدے تِییاں وِچّ جاݨ دی اِجاذت نہِیں سن دِںدّے٬ اُہ وی بھیج دِںدّے کِئُںکِہ اِہ مانتا سی کِہ تِییاں والی تھاں تۄں جِہڑی ہری ہری دُبّ لِیاںدی جاںدی سی , اُہ گھر لِیائُݨ نال بابل اتے وِیراں دا وِہڑا برکت اتے کھُشِییاں نال بھرِیا رہِںدّا ہَے۔ اِس دِن کُڑِییاں چِڑِییاں پُۄرے جۄش نال گِدھّا پائُںدِییاں ۔

بلّۄ والے دِن کُڑِییاں دۄ ٹۄلِییاں بݨا لَیںدِییاں ۔ اِکّ ٹۄلی کُڑی پکھّ دی دُۄجی مُںڈّے پکھّ دی۔ اُنہاں وِچّۄں اِکّ کُڑی آپݨی چُنّی سِر تے لپیٹ کے لاڑا بݨ جاںدی , پھِر دُۄجی ٹۄلی وِچّۄں جِہڑی کُڑی نیں ودھِییا گہِݨے گٹّے پائے ہُںدّے اُس نُۄں لاڑی بݨائِیا جاںدا اتے اُنہاں دے وِیاہ دِییاں جھُۄٹھ-مُۄٹھ دِییاں رسماں کِیتِییاں جاںدِییاں٬ گِیت گائُݨ دا مُکابلا ہُںدّا ۔ اِکّ ٹۄلی دُۄجی نُۄں ہرائُݨ لئی پُۄرا ذۄر لا دِںدّی ۔ اِس دِن کُڑِییاں نُۄں شام پَے جاںدی۔ ہری ہری دُبّ پُٹّ لئی جاںدی۔ اُہ گِدھّا پائُںدِییاں پِںڈّ ولّ تُر پَیںدِییاں۔ تھۄڑھے کدم تُردِییاں گِدھّا پائُںدِییاں , پھِر رُک کے گِدھّا پائُںدِییاں٬ اِس ترہاں رُک رُک کے گِدھّا پائُںدِییاں٬ گِیت گائُںدِییاں تے بۄلِییاں پائُںدِییاں -

سائُݨ مہِینے گھاہ ہۄ گِیا٬

رجِّییاں مجھِّییاں گائیِں۔

گِدھِّیا پِںڈّ وڑ وے٬

لامبھ لامبھ ناں جائیِں۔

سائُݨ مہِینے نُۄں وِیر دا درجا دِںدِّییاں اتے وِچھڑن دا سارا دۄش بھادۄں سِر مڑھِیا جاںدا۔

سائُݨ وِیر 'کٹھِّییاں کرے٬

بھادۄں چںدّری وِچھۄڑے پاوے۔

اِس دِن کُڑِییاں پِںڈّ وِچّ گِدھّا پائُںدِییاں جاںدِییاں ۔ بابل دے وِہڑے دی اتے پُۄرے نگر کھیڑے دی سُکھّ مںگّدِییاں گائُںدِییاں-

* جُگ جُگ رہے وسدا٬

میرے دھرمی بابل دا وِہڑا۔

* سُکھّ وسدی وے وِیرۄ

تھۄڈی نگری وے سُکھّ وسدی۔

پِںڈّ دے درواذے تکّ پہُںچّ کے جاں پِںڈّ دے وِچکار پہُںچّ کے کھُۄب گِدھّا پائِیا جاںدا۔ اکھِیر تے اِکّ اُمِید اگلے سال اِکٹھِّییاں ہۄݨ دی اتے آپݨے مناں نُۄں دھرواس دِںدِّییاں جاپدِییاں اتے وار وار گائُںدِییاں -

ورہے دِناں نُۄں پھیر٬

تِییاں تِیج دِییاں۔

اِس ترہاں تِییاں دی سماپتی ہُںدّی۔ اِکّ وار تاں اِس ترہاں مہِسُۄس ہُںدّا کِہ دھِییاں بھَیݨاں دِییاں اسِیساں اتے دُیاواں نال سارے پِںڈّ دے دُکھّ تکلِیفاں پِںڈّ چھڈّ کے بھجّ گئے ہۄݨ۔ بھرے مناں نال کُڑِییاں چِڑِییاں گھُٹّ گھُٹّ جپھِّییاں پا کے آپݨِییاں اںتّۄں پِیارِییاں سہیلِییاں تۄں وِدا لَیںدِییاں کِئُںکِہ کئیِیاں نیں تاں بھادۄں دے پہِلے دِن ہی دھرمی بابل دا دیش چھڈّ کے اُڈاری مارنی ہُںدّی سی۔ کئی کئی دِن پِںڈّ والِیاں دے کنّاں وِچّ اِہ گِدھّا اتے گِیت گُۄںجدے رہِںدّے ۔

اِہ بِیتے سمیں دِییاں گلّاں نیں۔ سمیں دے بدلݨ نال سبھ کُجھّ بدل گِیا۔ پِںڈّاں وِچّ تاں کِتے کِتے اجّ وی اِس انمۄل وِرسے نُۄں سمبھّال کے رکھِّیا ہۄئِیا ہَے٬ پر پہِلاں والی رَۄݨک نہِیں۔ جے رَۄݨک ہُںدّی وی ہَے تاں اِکّ دۄ دِناں تۄں ودھّ نہِیں ہُںدّی۔ شہِراں اتے پِںڈّاں وِچّ نَۄکری کرن والِییاں اجّ کلّہ دِییاں بہُت سارِییاں کُڑِییاں چِڑِییاں دۄ پِںجّرِیاں وِچّ بںدّ ہُںدِّییاں نیں دفتر اتے گھر۔ کئیِیاں لئی اِکّۄ پِںجّرا ہُںدّا ہَے اُہ ہَے گھر٬ اُہ سِرف کِسے رِشتیداری وِچّ کھُشی گمی ہۄوے پھِر ہی آپݨے کمذۄر کھمبھّاں نال لۄڑ جۄگی اُڈاری بھردِییاں نیں۔ تِییاں دا تِئُہار وی سکُۄلاں٬ کالجاں دِییاں سٹیجاں اتے پارکاں وِچّ رسمی ترِیکے نال ہی منائِیا جاںدا ہَے۔

ناگ واںگ میلہدِییاں گُتّاں بہُت گھٹّ دیکھݨ نُۄں مِلدِییاں ہن کِئُںکِہ ساڈی مانسِکتا کمذۄر ہۄ چُکّی ہَے۔ کمذۄر مانسِکتا آپݨا اسل گُیا کے نکلی دِکھاوے وِچّ آ جاںدی ہَے ۔ ہُݨ کُڑِییاں نکلی گہِݨے پا کے آپݨے مُۄںہاں تے نکلی جِہا رُۄپ چڑھائُݨ دی کۄشِش کردِییاں ہن کِئُںکِہ اسلی رُۄپ تاں اُدۄں چڑھدا ہَے٬ جدۄں اںدّر چاء تے اُتشاہ ہُںدّا ہَے۔ چاء تے اُتشاہ کِیہدے سِر تے ہۄوے٬ کُجھّ وِیر آرتھِک تںگِّییاں کرکے آپݨے آپ نُۄں کھتم کر لَیںدے نیں٬ کُجھّ نشیڑی ہۄ گئے تے کُجھّ وِدیشاں وِچّ وس گئے ۔ اِس سارے بدلاء دے ذِمّیوار اسِیں سارے ہاں۔ اسِیں سمسِّیاواں دا ہلّ کرن دی کۄشِش نہِیں کردے٬ سگۄں اُنہاں تۄں بھجّدے ہاں۔ جۄ بائد وِچّ بہُت وِکرال رُۄپ دھار کے ساڈے ساہمݨے آ کھلۄںدِییاں نیں اتے پھِر چاہ کے وی کۄئی ہلّ نہِیں کڈھّ سکدے۔ پھرذ نِبھائُݨ دی لۄک-لاج کھتم ہُںدّی جاںدی ہَے۔ جِتھّے لۄک-لاج مُکّ گئی٬ اُتھّے سںوّیدنشِیلتا وی کھُردی ہَے۔ سںوّیدنشِیلتا دا کھۄرا سبھ لئی گھاتک ہَے۔

اِس سبھ کُجھّ دا اسر سائُݨ وِیر تے وی پَیݨا ہی ہَے۔ بدلدے سمِیاں نال سائُݨ وِیر وی بدل گِیا اتے بھَیݨاں وِچّ وی اۄنا دم نہِیں رِہا۔