پںجّاب وِچ چۄݨاں دا بِگل وجّدے سار پہِلاں ہی بھخِیا چۄݨ دںگّل ہۄر مگھ چُکِّیا ہَے۔ سِیاسی بھلواناں نیں پِںڈِّیاں نُۄں تیل ملݨا شُرُۄ کر دِتّا ہَے۔ چۄݨ کمِشن نیں اکھاڑا پُٹّ دِتّا ہَے۔ تے ذابتے رُۄپی کلی پا کے مَیدان دا دائِرا بݨا دِتّا ہَے۔ پھِذا 'چ وائدِیاں دی گُۄںج ہَے٬ نائرِیاں دا شۄر ہَے.. مُذاہرے٬ رَیلِییاں٬ نُکّڑ سبھاواں اتے در-در جاݨ دا سِلسِلا رپھتار پھڑ رِہا ہَے۔ رُسِّیاں نُۄں منائُݨ لئی نرائِݨ کِیڑِییاں دے گھر تشرِیف لِیا رہے نیں۔ غرِیب دی بکّری دے دُدھّ 'چ دۄئِم درجے دے گُڑ والی اتے وڈّے وڈّے ڈکّرِیاں والی چاہ پتّی نُۄں 'سافی' سمجھ کے نیتا لۄک سڑاکے مار مار کے ہلکۄں 'ٹھاںہ کر رہے نیں۔ (پہِلاں 'سافی' شبد دی اِتھّے کِیتی ورتۄں بارے ذرا پرت کھۄل دِیاں٬ وَیسے بہُتے لۄک جاݨدے ہۄݨگے٬ پر مہاتڑ جِنّی سۄجھی رکھّݨ والِیاں نُۄں دسّدِیاں کِہ- 'سافی' آیُروَید ولّۄں بݨائی گئی اُہ دوائی ہَے جۄ بںدّے دا لہُۄ ساف کردی ہَے۔ پر اِتھّے اِس شبد دی ورتۄں اِس دا اتِ بیسُیادا اتے کَۄڑا ہۄݨا ہَے٬ جۄ پِیݨی بڑی اَۄکھی ہَے پر اِس دے نتِیجے شاندار ہُںدّے نیں۔ بسّ شاندار نتِیجِیاں کرکے ای چھنّاں٬ ڈھارِیاں٬ کچّے کۄٹھڑِیاں والِیاں دی 'سافی' نیتا لۄک پی رہے نیں اجّ-کلّ..)

پر اِہ وی سچّ ہَے کِہ اِہۄ جِہے اُپرالے تاں روائِت نیں کِسے نُۄں کۄئی اِتراذ نہِیں۔ بسّ جے اِس روائِت 'چ کُجھ نواں جُڑِیا تاں اُہ ہَے مۄنی وۄٹر بابا نُۄں اجّ سوالاں والی چیٹک لگّ چُکّی ہَے٬ جۄ اِس روائِتی دںگّل دے مہَۄل نُۄں ہۄر دِلچسپ بݨائُݨ 'چ سہائی ہۄݨگے اِہ آس تاں ہَے٬ پر ذمِینی سچائی کُجھّ ہۄر وی کہِںدّی ہَے۔ ( آپاں 'دںگّل' شبد نُۄں وی کھۄل لئیِئے پہِلاں٬ - دںگّل دا اسل 'چ اکھّری ارتھ٬ اُہ تھاں ہُںدّی ہَے جِتھّے دۄ بھلوان آپس 'چ گھُلھدے نیں٬ جِیہدے آپݨے کُجھ نِئم-کانُۄن ہُںدّے نیں۔ بھلوان گُجھّے داء لائُݨ لئی آذاد ہُںدّے نیں پر آپݨِییاں ہدّاں 'چ رہِ کے۔ بھاویں دںگّل دا ماہَۄل جِنّا مرذی بھخ جاوے پر کدے کۄئی بھلوان دُۄجے بھلوان دے سِر 'چ ڈلھے جاں چھِتّر نہِیں ماردے ہُںدّے۔ ) تے آپاں پہِلاں چھِتّر شبد نُۄں گرِیب دے چھِتر واںگ کھِلار لَیںدے آں.. ہر چِیذ دے کئی ناں ہُںدّے نیں٬ جۄ سمیں اتے ستھِتی انُسار ہی ورتے جاݨ تاں چںگّے لگّدے نیں۔ مسلن جے اسِیں کِسے نُۄں اِہ کہِیئے بئی.. بھائی آہ آودے چھِتّر لاہ کے اںدّر آئۄ جی٬ تاں ہذم نہِیں ہُںدّا۔ سۄ سبھِّئک شبد جُتّی ورتِیا جاںدا ہَے۔ تے جے جُتّی سبھِّئک جاں ستِکارت شبداں دی شْریݨی 'چ آئُںدا ہَے تاں پھیر کِسے دے مارن لئی اِس شبد دی ورتۄں جائِذ نہِیں لگّدی۔ کہِݨ دا بھاو جدۄں لڑائی جھگڑے 'چ اِہدی ورتۄں ہُںدّی ہَے تاں اُتھّے اِہ نہِیں کِہا جاݨا چاہِیدا کِہ پھلاں بںدّے دے جُتِّییاں مارِییاں۔

ڈھُکویں سِرلیکھ وِچ چھِتّر پئے جاں مارے ورتِیا جاݨا چاہِیدا ہَے۔ اُںج اِہ تاں اَیویں گلّ 'چۄں گلّ نِکل آئی مِیڈِییا دِییاں سُرخِییاں کرکے..۔

مِیڈِییا ہلکے اکسر ماڑِییاں خبراں دِںدّے ہۄئے ڈردے مارے شبداں دی چۄݨ کردِیاں بھاشا دے دائِرے تۄڑ دِںدّے نیں۔) ہُݨ کۄئی آکھے بئی چھِتّر مارن والا تے چھِتّر کھاݨ والا کمّ تاں دۄہیں اسبھِئک نیں٬ جد کمّ اسبھِئک نیں تاں پھیر اِہدی گلّ سبھِّئک بھاشا 'چ کِویں کرِیئے. . . کھَیر آودی کھلّڑی دا تاں سبھ نُۄں پھِکر ہُںدَّے..

ہُݨ دںگّل دی گلّ آ جاںدی ہَے تاں جدۄں دںگّل وِچ کُدّݨ والے بںدّے نُۄں اُس دے کائِدے کانُۄن منّݨے پَیںدے نیں تاں چۄݨ دںگّل وِچ ڈلھے تے چھِتّر کِتھّۄں آ گئے؟ اِہدا جواب وی ہَے ساڈے کُجھ کُ وِدواناں کۄل! سدِییاں پُراݨا کتھن بدل دھرِیا٬ کہِںدّے - ہُݨ جںگّ نُۄں چھڈّۄ ہُݨ “پِیار اتے سِیاست 'چ سبھ جائِذ ہَے۔''

آپاں نُۄں ہُݨ اِکّ شبد ہی نہِیں اِس ساری ستر نُۄں ہی کھۄلݨا پَیݨا۔ اِتِہاس گواہ ہَے کِہ جے کۄئی راج کرنا چاہُںدّا ہَے٬ بھاو ستّا سامبھݨی چاہُںدّا ہَے تاں اُس دا چںگّا سِیاستدان ہۄݨا لاذمی ہُںدَّے۔ سِیاست دے اکھّری ارتھ بھاویں 'کالا سچّ' ہُںدّے نیں٬ پر میرا منّݨا ہَے کِہ سِیاست دا متلب اُہ سچّ ہَے جۄ واپرن تۄں بائد 'چ سمجھ آوے تے مُۄہرلا آپ مُہارے کہے ''جی٬ اِہ تاں میرے نال سِیاست ہۄ گئی''۔ متلب ٹھگّی ہۄ گئی۔ اِکّ اجِیب اِتفاک شبداں دے جۄڑ میل تے ارتھاں 'چ نِکل آئِیا٬ سۄ سِیاست دا متلب 'ٹھگّی' ہۄ گِیا!! پھیر تُسِیں ہُݨ اگلے ارتھ آپ ہی کڈھّ لوۄ کِہ ٹھگّی مرن والے بںدّے نُۄں کِہا کی جاںدَے؟ سۄ جے کِتے اچنچیت میرے تۄں کِسے سِیاسی بںدّے نُۄں ٹھگّ لِکھِیا جاوے تاں بُرا ناں منائِئۄ جی٬ مَیں تاں شبداں دی سُ-ورتۄں کرن 'چ یکِین رکھّداں۔

لِیہ تۄں ناں بھٹکاں تے اُپرۄکت کتھن متلب پِیار تے سِیاست 'چ سبھ جائِذ نُۄں کھۄلاں۔

دیکھۄ پِیار 'چ تاں ہۄ سکدا کِہ کافی ہدّ تکّ سبھ جائِذ ہۄوے٬ پر اِس کتھن دی آڑ لَے کے جۄ کُجھ سِیاست 'چ اجّ کلّ واپر رِہَے٬ اُس نُۄں سۄچ کے کئی وار رَۄںگٹے کھڑے ہۄ جاںدے نیں۔ ساڈے رَۄںگٹے تاں سِرف جۄ ساہمݨے واپر رِہا جاں جِنّی کُ سِیاست ساڈے سمجھ آ رہی ہَے اُس نُۄں دیکھ کے ہی کھڑے ہۄ جاںدے نیں۔ جِہڑِییاں مںجھِّییاں ہۄئیِیاں چالاں گھاگ سِیاستدان چلّ جاںدے نیں اُناں بارے تاں سۄچݨ نُۄں وی جِیء نہِیں کردا۔

ذِیادا گہِرائی 'چ ناں جائِیا جائے٬ سِرف اِکّ مُدّا ہی وِچار کے گلّ ختم کردے ہاں۔ سِیاست دے اجّ دے یُگّ 'چ کِسے اِکّ پارٹی دی ہُۄںجھا پھیرُۄ جاں پاسا-پلٹ جِتّ دے سںیّۄگ بہُت گھٹّ دِسدے نیں۔ پِچھلے کُجھ سالاں 'تے جھات ماری جاوے تاں دِلّی 'چ 'آپ' دی جِتّ نُۄں چھڈّ باکی تھاںواں 'تے کِسے اِکّ پارٹی نُۄں اُہ جِتّ نہِیں مِلی۔ گٹھّجۄڑ دی راجنِیتی بھارُۄ بݨی ہۄئی ہَے۔ اِکّ ترپھی جاں پاسا-پلٹ راجنِیتی کئی کارناں کرکے ہُںدّی ہَے۔ باکی چھڈِّیئے سِرف اِکّ کارن نُۄں کھۄلدے ہاں۔

اُہ ہَے ہمدردی 'چۄں نِکلِیا وۄٹر دا جذباتی اُلار۔ تے اُہ کدۄں ہُںدَّے؟ جدۄں لۄکاں دے دھُر اںدّرلے جذباتاں تکّ پہُںچّ کِیتی جا سکے۔ اجِہا کُجھ ہۄ واپر جاوے کِہ لۄک سبھ گِلے بھُلا کے ہمدردی والے سارے نکّے تۄڑ دیݨ تے جذباتاں دے وہِݨ 'چ وہِ جاݨ۔ سبھ تۄں ودھّ جذبات کدۄں پْربھاوِت ہُںدّے نیں؟ جدۄں دھرم دا پتّا سُٹِّیا جاوے۔ پر اِہ پتّا تاں ہُݨ جگّ ذاہر ہۄ چُکِّئَے۔ سۄ کۄئی نوِیں چال بارے سۄچۄ۔ چال تاں کۄئی نوِیں نہِیں پر ہالے وی اُہ اسردار ہَے۔

بھارت 'چ راجِیو گاںدھی نُۄں اِس دا فائِدا مِل چُکِّئَے٬ پاکِستان 'چ آسِف الی ذرداری وی لَے چُکِّیا ہَے جاں کہِ لئۄ کِہ اُس نُۄں وی مِل چُکِّیا۔ دۄواں نُۄں جانݨ والے جاݨدے نیں کِہ اُہ کِنّے کُ سُلجھے سِیاستدان سی! سِیاست دا تاں اُناں نُۄں ہالے اُۄڑا-اَیڑا وی نہِیں سی آئُںدا کِہ اُناں دی جھۄلھی تاں ستّا والی کُرسی ہمدردی تے جذباتی وۄٹ نیں پا دِتّی سی۔ جے اِںدرا گاںدھی دا کتل ناں ہُںدّا تاں کی راجِیو نیں پْردھان مںتّری بݨنا سی؟ کاںگرس دا جۄ ہال ہُݨ ہۄئِیا اۄدۄں ہی ہۄ جاݨا سی۔ جے بینذِیر بھُٹّۄ ناں ماری جاںدی تاں آسِف الی ذرداری راشٹرپتی تاں کی دربان لگّݨ دی کابلِیئت وی نہِیں سی رکھّدا۔

ہُݨ تکّ تُسِیں سمجھ ہی چُکّے ہۄوۄگے کِہ مَینُۄں کِہڑی سِیاسی چال دا ڈر آئُݨ ستا رِہَے؟ جاںدا-جاںدا گلّ نُۄں تھۄڑا جِہا ہۄر کھۄل دِیاں۔ دھِیان رکھّݨیۄگ گلّ اِہ ہَے کِہ ہمدردی تے جذباتی وۄٹ ہاسل لئی کۄئی پارٹی کدے وی دُۄجی پارٹی 'تے نِربھر نہِیں ہُںدّی۔ اِہ تاں پارٹی دا اںدّرُۄنی مسلا ہُںدّا ہَے کِہ کُربانی کِس دی دِتّی جاوے۔ لۄکاں دے جذباتاں نُۄں چھۄٹی مۄٹی کُربانی نال نہِیں جِتِّیا جا سکدا٬ سگۄں لۄڑ ہُںدّی ہَے وڈّی کُربانی دی۔

ہۄ سکدا مَیں اَۄکات تۄں باہر دی گلّ کر رِہا ہۄواں٬ ہۄ سکدا کِسے دے گلّ ہذم ناں آوے۔ پر پُراݨی آدت ہَے مسلے دے ہر پہِلُۄ نُۄں پھرۄلݨ دی۔ ہُݨ سۄچݨ دا کمّ تُہاڈے 'تے چھڈّدا ہاں کِہ واہِگُرُۄ جی مِہر کرن تے اِہۄ جِہا کُجھ ناں ہی واپرے تاں چںگّا ہَے۔ جے سِیاست 'چ سبھ جائِذ ہَے تاں سۄچۄ کِہڑی پارٹی کِہڑے بںدّے دی کُربانی دے کے سبھ تۄں ودھّ ہمدردی تے جذباتی وۄٹ ہاسل کر سکدی ہَے؟ ہُݨ جدۄں اَۄکات تۄں باہر ہۄ کے اِہ گلّاں کہِ ہی دِتِّییاں نیں تاں اُناں نیتاواں نُۄں وی نسِیہت دے ہی دِںدّے ہاں جۄ اکسر کہِںدّے ہن کِہ اُناں دی جان نُۄں خترا٬ وِرۄدھی اُناں نُۄں مروا وی سکدے نیں۔ پر پِیارے نیتاگݨ.. وِرۄدھی اِہۄ جِہے وکت تے تُہاڈی ہِفاذت کردے ہُںدّے نیں٬ تُہانُۄں مروا کے اُناں نیں آپ سِیاسی تَۄر نہِیں مرنا ہُںدّا۔ سۄ جے منّݨا تاں خترا آپݨِیاں تۄں منّۄ۔ اِہ ناں ہۄوے کِہ آپ جی دی کُربانی ہمدردی تے جذباتی وۄٹ ذرِیئے تُہاڈے آپݨِیاں لئی سِںگھّاسݨ دے رُۄپ 'چ بدل جاوے۔

گِلا ناں کرِئۄ میرے اِہناں شبداں نال٬ کِئُںکِہ تُسِیں آپ ہی تاں کِہا کِہ پِیار تے سِیاست 'چ سبھ جائِذ ہَے۔ پِیار اسِیں وۄٹر تُہانُۄں بہُت کردے ہاں تے سِیاست تُسِیں ساڈے نال بہُت کردے ہۄ٬ پھیر ہۄئے ناں آپاں دۄنۄں ہی جائِذ!!!