ساڈے اِس لیکھ دے اُدیش:

ساڈے اِس لیکھ دا پہِلا اُدیش پںجّابی ساہِت اتے سبھِّیاچار دے شُبھّچِںتّکاں نُۄں اِہ درسائُݨا ہَے کِہ پںجّابی ساہِت٬ بھاشا اتے سبھِّیاچار دے وِکاس لئی نِیُکت سرکاری ادھِکاری اتے ساڈے نُمائِںدے کِس ترہاں سرکاری پھںڈّاں نُۄں آپݨے سَیر سپاٹے اتے نِجّی اَیشۄ اِشرت لئی ورتدے ہن۔ دُۄجا اُدیش اِہ سپشّٹ کرنا ہَے کِہ اجِہے سوارتھی پْربںدھّکاں کارن ہی پںجّابی ساہِت اتے بھاشا دا وِکاس نہِیں ہۄ رِہا۔

ساہِت اکَیڈمی دِلّی اتے اُسدے سلاہکار بۄرڈاں دی ستھاپنا:

ساہِت اکَیڈمی نوِیں دِلّی دی ستھاپنا بھارت دِییاں وکھّ وکھّ بھاشاواں دے ساہِت دے وِکاس اتے اُتّم ساہِت دے وکھّ وکھّ بھاشاواں وِچّ پسار لئی کِیتا گِیا ہَے۔ اِس اُدیش دی پْراپتی لئی ہر بھاشا دا سلاہکار بۄرڈ نِیُکت کِیتا جاںدا ہَے۔ آس کِیتی جاںدی ہَے کِہ مَیمبر سبںدھّت بھاشا دے اُچّ کۄٹی دے ساہِتکار٬ چِںتّک٬ وِدوان جاں پھِر آلۄچک ہۄݨ۔ اُہناں دی آپݨی بھاشا دے وِکاس لئی پْرتِیبدھّتا جگ ذاہِر ہۄوے۔ مَیمبراں دے یۄگدان نُۄں دھِیان وِچّ رکھّدے ہۄئے اکَیڈمی ولّۄں اُہناں دے سفر اتے رِہائِش آدِ لئی اُچّ کۄٹی دے پْربںدھّ کِیتے جاںدے ہن۔

پںجّابی بھاشا دے سلاہکار بۄرڈاں دے مَیمبراں دی جاݨ پہِچاݨ:

اکَیڈمی ولّۄں پْراپت کروائی گئی سُۄچنا تۄں اِہ انُمان لگّدا ہَے کِہ 2008 تۄں 2012 والے سمیں دۄران سلاہکار بۄرڈ وِچ کنوِینر تۄں اِلاوا نَۄ مَیمبر سن۔ اِہناں وِچّۄں اِکّ وی سلاہکار ساہِت اکَیڈمی٬ گِیانپِیٹھ٬ سرسوتی آدِ پُرسکار نال سنمانِت نہِیں سی۔ کُجھ کُ دے ناں گھٹّۄ-گھٹّ پںجّاب وِچّ وسدے لیکھکاں نیں کدے نہِیں سُݨے۔ بہُتے مَیمبر دِلّی٬ پںجّاب٬ ہرِیاݨا اتے جمُّۄ کشمِیر نال سبںدھّت سن۔ اِکّ وی مَیمبر دی رِہائِش اُتّری بھارت تۄں باہر نہِیں سی۔

سلاہکار بۄرڈ دے مَیمبراں دے نِجّی سُیارتھاں دی پُۄرتی دی جھلک:

پِچھلے کئیِیاں سالاں تۄں اِہ دیکھِیا جا رِہا سی کِہ پںجّابی بھاشا دے وِکاس لئی بݨے سلاہکار بۄرڈ دے مَیمبر٬ بھاشا دے وِکاس دی تھاں٬ سرکار ولّۄں مِلدے لکھّاں رُپئے٬ آپݨے سَیر سپاٹے اتے نِجّی سوارتھاں دی پُۄرتی تے کھرچ کردے آ رہے ہن۔ ستھِتی نُۄں سپشّٹ کرن لئی 'نذرِییا' ولّۄں ساہِت اکَیڈمی دِلّی کۄلۄں٬ 'سُۄچنا ادھِکار کانُۄن 2005' دی ورتۄں کرکے٬ سلاہکار بۄرڈاں دے کمّکاج دی جاݨکاری لَیݨ لئی٬ اکَیڈمی دے کیںدری سُۄچنا ادھِکاری نُۄں اِکّ ارذی مِتی 14.9.2014 نُۄں دِتّی گئی۔ ارذی وِچّ سلاہکار بۄرڈ دِییاں سال 2007 تۄں سال 2012 دَۄران ہۄئیِیاں مِیٹِںگّاں وِچ کِیتے بارے کمّکاج ہیٹھ لِکھی سُۄچنا مںگّی گئی۔

1. ستھاناں دا ویروا جِتھّے بۄرڈ دِییاں اِہناں سالاں وِچّ مِیٹِںگّاں ہۄئِیاں۔

2. مِیٹِںگّاں دَۄران لئے گئے فَیسلے۔

3. بۄرڈ دے کنوِینر مَیمبراں اتے وِشیش نِمںتّْرِت وِئکتِییاں نُۄں دِتّے گئے ٹی.اے. دا ویروا (وِشیش نِمںتّْرِت وِئکتِییاں بارے سُۄچنا اُپلبّدھ نہِیں کروائی گئی)۔

4. بۄرڈ دے کنوِینر٬ مَیمبراں اتے وِشیش نِمںتّْرِت وِئکتِییاں نُۄں دِتّے گئے ڈی.اے. /آنریرِیئم دا ویروا (سُۄچنا اُپلبّدھ نہِیں کروائی گئی)۔

5. جِنّے دِناں لئی مَیمبر آدِ اُس شہِر وِچّ رہے اُہناں دِناں دا ویروا (سُۄچنا اُپلبّدھ نہِیں کروائی گئی)۔

6. ہۄٹل دا ناں جِہناں وِچّ مَیمبراں نُۄں ٹھہِرائِیا گِیا (اںشِّک سُۄچنا اُپلبّدھ کروائی گئی)۔

7. دِناں دی گِݨتی جِنّے دِن مَیمبر ہۄٹل وِچّ رہے (سُۄچنا اُپلبّدھ نہِیں کروائی گئی)۔

8. ہۄٹلاں نُۄں ادا کِیتی گئی رکم دا ویروا۔

9. اکَیڈمی ولّۄں ہر مِیٹِںگّ تے ہۄئے کُلّ کھرچے دا ویروا۔

10. اکَیڈمی دے اُہناں ادھِکارِییاں دے ناں جِہناں نیں بۄرڈ دی دِلّی تۄں باہر مِیٹِںگّ کرن دی سِفارِش کِیتی اتے منّذُۄری دِتّی۔

سُۄچنا پْراپت کرن لئی سںگھّرش

جِس ترہاں آم ہُںدّا ہَے٬ اکَیڈمی ولّۄں اِس سُۄچنا نُۄں اُپلبّدھ کروائُݨ تۄں ٹال مٹۄل کِیتی گئی۔ کانُۄن دُبارا نِشچِت سماں سِیما دے وِچّ جدۄں سُۄچنا اُپلبّدھ ناں کرائی گئی تاں چِیف کمِشنر٬ سَیںٹرل اِنفۄرمیشن کمِشن کۄل اپِیل دائِر کِیتی گئی۔ اپِیل دائِر ہۄݨ بائد٬ مذبُۄری وس٬ اکَیڈمی ولّۄں کُجھ سُۄچنا اُپلبّدھ کروا دِتّی گئی اتے کُجھ چھُپا لئی گئی۔ اُپلبّدھ کروائی گئی سُۄچنا (سمیت ٹِپّݨی) آپ جی نال ساںجھی کِیتی جا رہی ہَے۔

ٹِپّݨِییاں:

*1: ڈا.اَیس.اَیس. نُۄر ساہِب اِس مِیٹِںگّ تۄں پہِلاں ساڈے کۄلۄں وِچھّڑ چُکّے سن۔ ڈا.اَیس.اَیس. نُۄر اکَیڈمی دے کمّ-کاج اُپّر بھارُۄ رہِںدّے سن۔ سلاہکار بۄرڈ اُہناں دی مرذی نال کمّ کرے شائِد اِسے لئی اُہ مِیٹِںگّاں وِچّ وِشیش مہِمان دے رُۄپ وِچّ ہاذر ہُںدّے رہے۔

*2: جدۄں اکَیڈمی دے سلاہکار مَۄج مستی دے مُۄڈ وِچّ ہۄݨ تاں اکَیڈمی دے ادھِکاری وی مَۄج مستی وِچّ شامل کِئۄں ناں ہۄݨ?

*3: سُۄچنا وِچّ اُپلبّدھ کرائے تتھّ آپا وِرۄدھی ہن۔ کِتے کھرچا ودھّ دِکھائِیا ہَے اتے کِتے گھٹّ۔ کارن دا اںدّاذا تُسِیں کھُد لگا سکدے ہۄ۔

مِیٹِںگّ دا سدھارن ایجںڈّا

اکَیڈمی ولّۄں اُپلبّدھ کروائی گئی سُۄچنا انُسار مِیٹِںگّ دا آم ایجںڈّا (1) سواگت٬ (2) پِچھلی مِیٹِںگّ دی کاروائی دی تسدِیک٬ (3) ہۄئے کمّ دی جاںچ٬ (4) جاری رہِݨ والِییاں اسائیِنمَیںٹس بارے وِچار٬ (5) وِچار ادھِین اسائیِنمَیںٹس٬ (6) ساہِت اکَیڈمی ولّۄں پںجّابی انُواد لئی دِتّے جاݨ والے اِنام دیݨ لئی نِیُکت کِیتے جاݨ والے ماہِراں دی نِیُکتی آدِ٬ (7) اگّے کِیتے جاݨ والے سَیمِینار٬ (8) انُواد ورکشاپ٬ (9) نوِییاں اسائیِنمَیںٹس٬ (10) کۄئی ہۄر کمّ آدِ ہُںدّا ہَے۔

سال 2008 تۄں 2012 تکّ سلاہکار بۄرڈ دِییاں مِیٹِںگّاں وِچّ ہۄئے کُجھ وِشیش فَیسلِیاں دا ویروا:

مِیٹِںگّاں وِچّ بۄرڈ ولّۄں پِچھلے کمّکاج اتے چلّ رہے کمّ دی پڑتال کِیتی گئی۔ جۄ نویں فَیسلے کِیتے گئے اُہ ہیٹھ لِکھے انُسار ہن۔

1. سال 2008 دی مِیٹِںگّ:

a) ساہِت اکَیڈمی انُواد پُرسکار لئی ماہِراں اتے جِئۄُری مَیمبراں دی سُۄچی بݨائُݨ دی سِفارِش۔

ا) وارِس شاہ٬ سںتّ سِںگھّ سیکھۄں اتے دوِںدّر ستِیارتھی بارے سَیمِینار۔

e) پںجّابی تۄں اںگّریذی وِچّ آدھُنِک پںجّابی کہاݨی دے انُواد لئی شِملا وِچّ کِیتی جاݨ والی انُواد ورکشاپ۔

س) پْرۄ. ترلۄچن سِںگھّ بیدی ولّۄں اِکّ تامِل پُستک نُۄں پںجّابی وِچّ انُواد کرن دی بینتی نُۄں ردّ کرنا۔

ہ) ستّ نویں اسائیِنمَیںٹ جِہناں وِچّ کُجھ پُستکاں اتے پںجّابی لیکھکاں بارے کِتابچے تِیار کرنا سی۔

2. سال 2009 دی مِیٹِںگّ:

a) ساہِت اکَیڈمی انُواد پُرسکار لئی ماہِراں اتے جِئۄُری مَیمبراں دی سُۄچی بݨائُݨ دی سِفارِش۔

ا) ورلڈ پںجّابی سَیںٹر پٹِیالا دے سہِیۄگ نال پھروری 2010 وِچّ دۄ دِنا 'پرۄبلمَیٹِکس آپھ ٹراںسنَیشنل پںجّابی کلچر اَیںڈ لِٹریچر' بارے سَیمِینار۔

e) تامِل کوِتا نُۄں پںجّابی وِچّ انُواد سبںدھّی امّْرِتسر وِکھے انُواد ورکشاپ کرن دا سُجھا۔

س) کَۄںکݨی کوِتا نُۄں پںجّابی وِچّ انُواد سبںدھّی گۄیا وِکھے انُواد ورکشاپ کرن دا سُجھا ۔

ہ) پںدّراں نویں اسائیِنمَیںٹ جِہناں وِچّ اٹھّ دُۄجِییاں بھاشاواں دِییاں پُستکاں دا پںجّابی وِچّ انُواد اتے چار پںجّابی پُستکاں دا ہۄر بھاشاواں وِچّ انُواد٬ کرتار سِںگھّ دُگّل اتے گُردِیال سِںگھّ اُپّر اںگّریذی وِچّ کِتابچے تِیار کرنا سی۔

3. سال 2010 دی مِیٹِںگّ:

a) ساہِت اکَیڈمی انُواد پُرسکار لئی ماہِراں اتے جِئۄُری مَیمبراں دی سُۄچی بݨائُݨ دی سِفارِش۔

ا) شْری گُرُۄ گْرںتھّ ساہِب دی شتابدی دے مَۄکے تے 'واچنا سہِت اتے شْری گُرُۄ گْرںتھّ ساہِب دے تُلناتمِک ادھِئَن' سبںدھّی مَیسُۄر وِکھے٬ وِدیش وِچّ٬ ورلڈ پںجّابی سَیںٹر اتے پںجّابی وِبھاگ پںجّابی یُۄنِیورسِٹی پٹِیالا دے سہِیۄگ نال پںجّابی بھاشا سبںدھّی٬ 'بھارتِیء کوِتا کا چھںدّ شاستر' وِشے تے پٹِیالا وِکھے سَیمِینار۔

e) تامِل کوِتا نُۄں پںجّابی وِچّ انُواد سبںدھّی امّْرِتسر وِکھے انُواد ورکشاپ دی منّذُۄری ۔

س) کَۄںکݨی کوِتا نُۄں پںجّابی وِچّ انُواد سبںدھّی گۄیا وِکھے انُواد ورکشاپ دی منّذُۄری۔

ہ) ستّ نویں اسائیِنمَیںٹ جِہناں وِچّ چار دُۄجِییاں بھاشاواں دِییاں پُستکاں دا پںجّابی وِچّ انُواد اتے تِنّ پںجّابی پُستکاں دا ہۄر بھاشاواں وِچّ انُواد کرنا سی۔

ک) پٹِیالا وِکھے سُرجِیت پاتر نال کوی سںدھِّیا۔

کھ) جمُّۄ وِکھے پںجّابی لیکھکاں دی مِلݨی۔

4. سال 2011 دی مِیٹِںگّ:

a) ساہِت اکَیڈمی انُواد پُرسکار لئی ماہِراں اتے جِئۄُری مَیمبراں دی سُۄچی بݨائُݨ دی سِفارِش۔

ا) پںجّابی اکَیڈمی دِلّی دے سہِیۄگ نال اَیتھِکس اِن پںجّابی لِٹریچر اتے کلچر (ستھان دا ویروا درج نہِیں), شِملا وِکھے٬ پںجّاب یُۄنِیورسِٹی چںڈِّیگڑھ دے سہِیۄگ نال ڈا.اَیس.اَیس.نُۄر دی بھارتی ساہِت نُۄں دیݨ سبںدھّی دۄ دِنا٬ کلکتّا وِکھے 'ٹَیگۄر اتے پںجّابی ساہِت' بارے اِکّ رۄذا سَیمِینار۔

e) فروری 2012 دے پہِلے ہفتے ڈا.ستِںدّر سِںگھّ نُۄر دی یاد وِچّ پںجّابی ساہِت اکَیڈمی لُدھِیاݨا دے سہِیۄگ نال کلکتّا وِکھے سماگم۔

س) کُرُۄکشیتر وِکھے پںجّابی کوِتا نُۄں تامِل وِچّ انُواد کرائُݨ سبںدھّی تِنّ رۄذا انُواد ورکشاپ۔

ہ) مدُرائی وِکھے تامِل کوِتا نُۄں پںجّابی وِچّ انُواد کرائُݨ سبںدھّی تِنّ رۄذا انُواد ورکشاپ۔

ک) ڈا.جسوِںدّر کَۄر بِںدّرا٬ ترسیم اتے ڈا.ونِیتا ولّۄں آپݨی مرذی انُسار پُستکاں نُۄں پںجّابی وِچّ انُواد کرائُݨ دی بینتی نُۄں پْروان کرنا۔(آپݨِیاں نُۄں سِیرنی)

کھ) شْری بال پْرکاش کپُۄر ولّۄں روِںدّر ناتھ ٹَیگۄر دی کوِتا گِیتاںجلی نُۄں پںجّابی وِچّ انُواد کرن دی بینتی نُۄں ردّ کرنا۔

ڈ) ڈا.اَیس.اَیس.نُۄر٬ سںتّۄکھ سِںگھّ دھِیر اتے ڈا.جگتار دِییاں جِیونِییاں نُۄں لِکھݨ دی ذِمّیواری کْرم انُسار ڈا.ونِیتا٬ دھنوںتّ کَۄر اتے پال کَۄر نُۄں سَۄمپݨا۔(آپݨِیاں نُۄں سِیرنی)

5. سال 2012 دی مِیٹِںگّ:

a) ساہِت اکَیڈمی انُواد پُرسکار لئی ماہِراں اتے جِئۄُری مَیمبراں دی سُۄچی بݨائُݨ دی سِفارِش

ا) بمبّئی وِکھے اگست 2012 دے پہِلے ہفتے 'مِیڈِییا اتے پںجّابی ساہِت وِشے تے سَیمِینار' اتے پںجّابی اکَیڈمی دِلّی دے سہِیۄگ نال پںجّاب تۄں باہر 'بھارتی پںجّابی ساہِت٬ بارے دۄ رۄذا سَیمِینار۔

e) ستاراں نویں اسائیِنمَیںٹ جِہناں وِچّ اٹھّ دُۄجِییاں بھاشاواں دِییاں پُستکاں دا پںجّابی وِچّ انُواد اتے دۄ پںجّابی پُستکاں دا ہۄر بھاشاواں وِچّ انُواد کرنا سی۔ بلدیو سِںگھّ دے ناول ڈھاہواں دِلّی دے کِںگّرے نُۄں اِکۄ سمیں تِنّ اںگّریذی٬ ہِںدّی اتے اُردُۄ بھاشاواں وِچّ انُواد کرن دا فَیسلا۔(آپݨِیاں نُۄں سِیرنی )

س) نوۄدِیا سکِیم لئی گُݨوںتّ کَۄر اتے بلوِںدّر سِںگھّ( کی لِکھدے ہن اِہ؟) دے ناواں دا پْرستاو۔

ہ) بلرام لِمبّا٬ گُربکھش لمبّی٬ ہرجِںدّر سِںگھّ٬منِیش اتے ڈا.جسپال سِںگھّ نُۄں ٹرَیول گْراںٹ دی منّذُۄری( اِہ ڈا ساتِیش ورما٬راویل سِںگھّ آدِ دے سِپھارشی تاں ہن پر ہن کَۄݨ?)

سِٹّے:

1. سلاہکار بۄرڈ دے مَیمبراں دا اِکّۄ اِکّ اُدیش دیش دِییاں اُچّ کۄٹی دِییاں سَیرگاہاں اُپّر سَیر کرنا اتے مہِںگّے ہۄٹلاں وِچّ رہِݨا ہی ہَے۔

2. آپݨے سمرّتھکاں نُۄں گۄیا٬ مدُرائی٬ شْری نگر٬ شِملا٬ مُمبّئی٬ کلکتّا آدِ شہِراں دی سَیر کرائُݨا ہَے۔

3. ساہِت اکَیڈمی دے ادھِکارِییاں نُۄں وی وگدی گںگّا وِچّ ہتھّ دھوائُݨا ہَے۔

4. پںجّابی ساہِتکاراں اتے پاٹھکاں دی بہُتی گِݨتی پںجّاب وِچّ وسدی ہَے۔ اکَیڈمی ولّۄں پںجّاب وِچّ اِکّا دُکّا سماگم ہی رچے جاںدے ہن۔ بہُتے وِدیش جاں پںجّابۄں باہر رچے جاںدے ہن۔ پںجّاب وِچّ رچے جاںدے سماگماں وِچّ وی سِرجک لیکھکاں اتے گمبھِّیر پاٹھکاں نُۄں شامل نہِیں کِیتا جاںدا سگۄں سلاہکاراں دے آپݨے سمرّتھکاں نُۄں سَیر سپاٹے دا مَۄکا دِتّا جاںدا ہَے۔

5. پُستکاں لِکھݨ, انُواد کرائُݨ دا کمّ سلاہکاراں ولّۄں کھُد جاں آپݨے سمرّتھکاں نُۄں دِتّا جاںدا ہَے تاں جۄ اُہ اکَیڈمی ولّۄں اِس کمّ لئی دِتّی جاںدی وڈّی رکم نُۄں آپݨی جیب وِچّ پا سکݨ۔

6. پںجّابی دِییاں ہۄر بھاشاواں وِچّ انُواد کرائُݨ لئی کیول اُہناں لیکھکاں دِییاں پُستکاں دی سِفارِش کِیتی جاںدی ہَے جِہڑے کِہ سلاہکاراں دے نیڑلے گھیرے وِچّ وِچردے ہۄݨ۔

7. ساہِت اکَیڈمی پُرسکار پْراپت پُستکاں نُۄں ہۄر بھاشاواں 'چ انُواد کرائُݨ لئی کۄئی یتن نہِیں کِیتے جاںدے۔

پْرشن لڑی نں: 1

1 اُہ انُوادک کَۄݨ ہن جِہناں نُۄں شِملا٬ گۄیا٬ مدُرائی آدِ وِکھے لِجا کے سِکھِّئت کِیتا گِیا؟

2. اُہ کِہڑِییاں پُستکاں ہن جِہڑِییاں اِہناں انُوادکاں ولّۄں انُواد کِیتِییاں گئیِیاں؟

3. تامِل اتے کَۄںکݨی بھاشا وِچّ پںجّابی دِییاں کِہڑِییاں پُستکاں انُواد ہۄئیِیاں ہن؟

4. تامِل اتے کَۄںکݨی بھاشا دِییاں پںجّابی وِچّ کِہڑِییاں پُستکاں انُواد ہۄئیِیاں ہن؟

5. ڈا.ستِںدّر سِںگھّ نُۄر دی یاد وِچّ کلکتّا ورگے دُۄر دُراڈے شہِر وِچّ سماگم رکھّݨ دا کی اُدیش سی؟

پْرشن لڑی نں: 2

1. کی پںجّابی ساہِتکار لۄکاں نُۄں بُدھُّۄ بݨائُݨ لئی ہی آپݨے آپ نُۄں جُجھارُۄ٬ اگاںہ ودھُۄ٬ جنوادی جاں لۄکپکھّی لیکھک گرداندے ہن؟ اُہ آپݨے ہکّاں لئی آواذ کِہaں نہِیں اُٹھائُںدے؟

2. کی پںجّابی لیکھکاں دِییاں 'آپݨِییاں' جتھّیبںدِّییاں کیول چۄݨاں جِتّݨ لئی ہی آپݨے آپ نُۄں 'لیکھکاں دے ہِتاں دِییاں ہِتائِشی' گرداندِییاں ہن؟ جے اُہ سچّمُچّ لیکھکاں دے ہکّاں دی راکھی لئی وچنبدھّ ہن تاں اُہ سرکاری اتے اردھ-سرکاری سںسّتھاواں ولّۄں پںجّابی ساہِت نال کِیتے جاںدے اجِہے دھکِّیاں وِرُدھّ سںگھّرش کِئۄں نہِیں وِڈھّدِییاں؟

اگلا کدم

ساڈے ولّۄں سِرتۄڑ یتن کِیتا جاںدا رہیگا کِہ اجِہے سلاہکار بۄرڈاں دِییاں مِیٹِںگّاں دے ستھاناں اتے اُہناں وِچّ لئے گئے فَیسلِیاں٬ اکَیڈمی ولّۄں کروائے گئے سَیمِیناراں اتے اُہناں وِچّ شامل ہۄئے وِدواناں٬ اِہناں کارجاں لئی ہۄئے سرکاری کھرچِیاں آدِ دے ویروے پْراپت کرکے پاٹھکاں نال ساںجھے کِیتے جاݨ۔