پںجّاب وِچّ کݨک-جھۄنے دے پھسل چکّر وِچّۄں کُجھ رکبا کڈھّݨ دے پِچھلے کئی سالاں تۄں یتن ہۄ رہے ہن پر اِس وِچّ کۄئی سفلتا پْراپت نہِیں ہۄ سکی۔ اِسدے دۄ مُکھّ کارن ہن۔ پہِلا کارن کِساناں لئی اِہ سبھ تۄں ودھّ آمدن دیݨ والا٬ گھٹ کھرچے والا اتے سرکر ولّۄں یکِینی کھرِید پھسل چکّر ہَے۔ دُۄجا کرن دیش دے وسنِیکاں دِییاں کھُراکی لۄڑاں نُۄں پُۄرِیاں کرنا ہَے۔ دیش دی وسۄں 140 کرۄڑ نُۄں پار کر گئی ہَے اتے بھارت سںسّار دا سبھ تۄں ودھّ آبادی والا دیش بݨ گِیا ہَے۔ بھاویں اسِیں آپݨے آپ نُۄں اناج وِچّ آتم نِربھر دیش منّدے ہاں پر اِہ وی سچّ ہَے کِہ گھٹّۄ گھٹّ 20 کرۄڑ دیش واسِییاں نُۄں رجّوِیں رۄٹی نسِیب نہِیں ہُںدّی۔ 80 کرۄڑ لۄکاں نُۄں سرکار ولّۄں مُپھت اناج دِتّا جاںدا ہَے۔ اِسے کرکے کیںدر سرکار ہریک ورہے پںجّاب وِچّ کݨک دی پَیداوار دے ٹِیچے وِچّ وادھا کردی ہَے۔

ہُݨ ویکھݨا اِہ ہَے کِہ سرکار پھسل وِبھِنّتا کِئۄں چاہُںدّی ہَے۔ اِکّ کارن تاں سپشٹ ہَے کِہ جھۄنے ہیٹھۄں کُجھ اِلاکا کڈھِّیا جاوے تاں جۄ دھرتی ہیٹھلے پاݨی دی بچّت کِیتی جا سکے۔ اِکّ پاسے سرکار پاݨی دی بچّت بارے سۄچدی ہَے دُۄجے پاسے بسںتّ رُتی مُۄںگی٬ مکّی اتے کماد ہیٹھلے رکبے وِچّ وادھے دے یتن ہۄ رہے ہن۔ اِہ تِنّے پھسلاں مئی جُۄن دے بھر گرمی دے مہِینِیاں وِچّ سِںچّائی مںگّدِییاں ہن۔ سرکار نُۄں اِہ سپشٹ کرنا چاہِیدا ہَے کِہ پھسل وِبھِنّتا کِئۄں چاہِیدی ہَے۔

پںجّاب کھیتی پْردھان سُۄبا ہَے۔ اِسدی بہُتی وسۄں کھیتی اُتّے نِربھر کردی ہَے۔ کھیتی ہمیشا مَۄسمی تبدِیلِییاں دا شِکار ہُںدّی ہَے۔ سرکار نیں آپ ہی منِّیا ہَے کِہ اِس وار نرمے اتے مُۄںگی ہیٹھ مِتھّے ٹِیچِیاں انُسار رکبے وِچّ وادھا نہِیں ہۄ سکِیا کِئُںکِہ مئی مہِینے مِیںہ پَیںدے رہے ہن۔

سچائی اتے آپݨی کمذۄرِییاں تۄں مُکھّ مۄڑدِیا ہۄئِیاں ہُݨ پںجّاب سرکار نیں اِکّ نِجّی کمپّنی بۄسٹن سلاہکار گرُپّ (بی سی جی) نُۄں ٹھیکا دِتّا ہَے کِہ پںجّاب سرکار نُۄں دسّے کِویں سُۄبے وِچّ کݨک-جھۄنے ہیٹھۄں کُجھ رکبا کڈھِّیا جا سکدا ہَے۔ ساری دُۄنِییاں نُۄں کھیتی وِکاس دا نمُۄنا وِکھائُݨ والے سُۄبے دی سرکار اِس کمّ نُۄں ٹھیکے اُتّے کروائُݨ جا رہی ہَے۔ کھیتی وِکاس کۄئی پُل جاں سڑک دا نِرماݨ نہِیں ہَے٬ جِہڑا ٹھیکے اُتّے کوائِیا جا سکدا ہَے۔ اِہ منِّیا جاںدا ہَے کِہ بھارت کۄل کِسے وی ہۄر دیش دے مُکابلے ودھّ کھیتی کھۄج کیںدر اتے کھیتی وِگِیانی ہن۔ پںجّاب دِییاں کھیتی اتے پشُۄ پالݨ یُۄنِیورسِٹِیذ نُۄں دیش دِییاں سبھ تۄں ودھِییا یُۄنِیورسِٹِیذ منِّیا گِیا ہَے۔ سُۄبے کۄل درجن تۄں ودھّ ادارے اتے وِبھاگ اجِہے ہن جِنہاں دا سمبّںدھّ کھیتِیباڑی اتے ہۄر سہائِک دھںدِّیاں دے وِکاس نال ہَے۔ سمسِّیا کیول جھۄنے ہیٹھۄں کُجھ رکبا کڈھّݨ دی ہَے۔ کݨک دا بدل لبھّݨ دی لۄڑ نہِیں ہَے۔ کِئُںکِہ کیںدر سرکار کدے وی اجِہا کرن نہِیں دیویگی۔ اُںجھ ہاڑھی دے مَۄسم وِچّ کُجھ رکبے وِچّ سبذِییاں٬ جوی٬ چارے آدِ دی کاشت کِیتی جا سکدی ہَے۔ جھۄنے دی کاشت بںدّ نہِیں ہۄ سکدی۔ کۄشِش کِیتِیاں مَۄجُۄدا سرکار کۄئی پںجّ لکھّ ہَیکٹر ہۄر پھسلاں ہیٹھ لِیا سکدی ہَے۔ سائُݨی دی کِسے وی پھسل دی کاشت کرۄ٬ سِںچّائی دی لۄڑ تاں پویگی۔ کۄئی وی کِسان بِناں پاݨی تۄں کھیتی کرن لئی تِیار نہِیں ہۄویگا۔ اِہ سانُۄں سمجھ لَیݨا چاہِیدا ہَے کِہ جِس تیذی نال پاݨی دی ورتۄں وِچّ وادھا ہۄ رِہا ہَے٬ دھرتی ہیٹھلے پاݨی نیں کھتم ہۄݨا ہی ہَے۔ کۄشِش کِیتِیاں اِس سمیں وِچّ کُجھ سالاں دا وادھا ہی کِیتا جا سکدا ہَے۔ اِسدا مُکھّ کارن اِہ ہَے کِہ جِنّا پاݨی اسِیں دھرتی ہیٹھۄں کڈھّدے ہاں اُس تۄں بہُت گھٹّ پاݨی دھرتی ہیٹھ بھیجِیا جا رِہا ہَے۔ کھیتی وِچّ پاݨی دی گھٹّ ورتۄں مُشکِل ہَے کِئُںکِہ لۄکائی دا ڈھِڈّ بھرن لئی پھسلاں دی کاشت تاں کرنی ہی پویگی۔ کۄشِش اِہ ہۄݨی چاہِیدی ہَے کِہ اجِہے ڈھںگّ ترِیکے لبھّے جاݨ جِنہاں نال کھیتی وِچّ پاݨی دی گھٹّ تۄں گھٹّ ورتۄں ہۄ سکے۔ اِسدے نال ہی گَیر کھیتی کمّاں لئی بیرہِمی نال کِیتی جا رہی پاݨی دی ورتۄں نُۄں گھٹّ کرن دی لۄڑ ہَے۔ سبھ تۄں ودھّ ذرُۄری ہَے کِہ مِیںہ دے پاݨی نُۄں ودھّ تۄں ودھّ دھرتی ہیٹھ بھیجِیا جاوے٬ اِس پاسے کۄئی وی یتن نہِیں ہۄ رہے۔ سگۄں کُدرتی سۄمِیاں نُۄں وی بںدّ کِیتا جا رِہا ہَے۔ بنّہ بݨا کے درِیاواں دے پاݨِییاں دا رُکھ مۄڑِیا گِیا ہَے۔ نہِراں پکِّییاں کر دِتِّییاں ہن٬ چھپّڑ تلاب پُۄر دِتّے گئے ہن۔ سارِییاں کچِّییاں تھاںواں پکِّییاں کر دِتِّییاں گئیِیاں ہن۔ دھرتی ہیٹھ پاݨی بھیجݨ سمبّںدھّی کھۄج ول وِشیش دھِیان دیݨ دی لۄڑ ہَے۔

ہُݨ جھۄنے ہیٹھ رکبا گھٹّ کرن بارے وِچار کردے ہاں۔ مَیں پہِلاں وی کئی ویر لِکھِیا ہَے کِہ جیکر سںجِّیدگی نال یتن کِیتے جاݨ تاں ہریک ورہے جھۄنے ہیٹھ اِکّ لکھّ ہَیکٹر رکبے نُۄں گھٹّ کِیتا جا سکدا ہَے۔ اجِہا پںجّاب وِچّ مکّی٬ باجرا٬ دالاں٬ چارے دِییاں پھسلاں٬ سبذِییاں آدِ دی کاشت نُۄں اُتشاہِت کِیتِیاں ہۄ سکدا ہَے۔ پںجّاب وِچّ 23 ذِلہے تے 153 بلاک ہن۔ اِںجھ ہریک بلاک دے ہِسّے مساں 650 ہَیکٹر دھرتی آئُںدی ہَے۔ ذِلہے دے ڈِپٹی کمِشنر ادھِین اِکّ کمیٹی بݨائی جاوے جِس وِچّ کھیتی اتے کھیتی سہائِک دھںدِّیاں دے ذِلہا پدھّر دے ادھِکاری مَیمبر ہۄݨ۔ ذِلہے دے سارے بِیڈِیئۄ وی اِسے کمیٹی وِچّ ہۄݨ۔ ہریک مہِکمے نُۄں پُچھِّیا جاوے کِہ اُہ آپݨے ذِلہے وِچّ جھۄنے دی تھاں ہۄر کِہڑی پھسل دا سُجھاو دے سکدے ہن۔ اِسدے نال ہی اِہ وی آکھِیا جاوے کِہ اُہ سُجھائی ہۄئی پھسل ہیٹھ کِنّے رکبے دا وادھا کر سکدے ہن۔ جیکر سکھتی اتے دْرِڑھ اِرادے نال مُہِمّ شُرُۄ کِیتی جاوے تاں اِہ پْراپتی ہۄ سکدی ہَے۔

پںجّاب دے سارے ہی ذِلہِیاں وِچّ پںجّاب کھیتِیباڑی یُۄنِیورسِٹی ولّۄں چلائے جا رہے کْرِشی وِگِیان کیںدر ہن۔ اِنہاں کیںدراں کۄل نوِییاں تکنِیکاں دا پْردرشن کرن لئی پْردرشنی پھارم وی ہن۔ ذِلہے لئی جِہڑِییاں پھسلاں جاں سہائِک دھںدِّیاں بارے فَیسلا کِیتا جاوے اُنہاں نُۄں اِنہاں کیںدراں اُتّے کرکے وِکھائِیا جاوے۔ جدۄں پھسل تِیار ہۄ جاوے تاں کِسان دِوس منائے جاݨ ’تے اِلاکے دے کِساناں نُۄں اِہ وِکھائے جاݨ۔ بدلوِیں پھسل دا گھٹّۄ گھٹّ سمرتھن مُلّ اِس ہِساب نال مِتھِّیا جاوے کِہ کِسان دی آمدن گھٹّ ناں ہۄ جاوے۔ سرکاری ادارے جِویں مارکپھَیڈّ٬ مِلکپھَیڈّ٬ پںجّاب اَیگرۄ پنگْرین٬ شُۄگرپھَیڈّ تے ہۄر سارے سمبّںدھِّت ادارِیاں نُۄں اِہ ہُکم کِیتا جاوے کِہ جدۄں وی مںڈّی وِچّ مِتھّے گھٹّۄ گھٹّ سمرتھن مُلّ تۄں کِیمت ہیٹھاں آئُݨ لگّے تاں اُس دی تُرںتّ سرکاری کھرِید کِیتی جاوے۔

سانُۄں آپݨے مہِراں اُتّے بھرۄسا کرنا چاہِیدا ہَے کِئُںکِہ جیکر ٹھیکے ’تے رکھّی کمپّنی کۄئی پْرۄگرام اُلِیکدی ہَے تاں اُس نُۄں املی رُۄپ تاں اِنہاں مہِکمِیاں نیں ہی دیݨا ہَے۔ جیکر اُہ آپ آپݨی سلاہ نال پْرۄگرام اُلِیکݨگے تاں اُس نُۄں سِرے چاڑھن دی ذِمّیواری اُہ آپ ہی لَیݨگے۔ دُۄجِیاں تۄں سلاہ لَیݨی بُری نہِیں ہَے پر پْرۄگرام تاں آپݨے وسِیلِیاں انُسار ہی اُلِیکݨا چاہِیدا ہَے۔ پہِلاں وی بہُتی وار اجِہے تجربے کِیتے گئے ہن پر سپھلتا نسِیب نہِیں ہُںدّی۔ آپݨی کمذۄری چھُپائُݨ لئی اسِیں کِساناں نُۄں دۄش دیݨا شُرُۄ کر دِںدّے ہاں پر پںجّاب دے کِساناں نیں ہمیشا ماہِراں دی سلاہ نُۄں اگاںہ ہۄ کے منِّیا ہَے۔ اُداہرݨ دے تَۄر ’تے کُجھ سال پہِلاں کھیتی جںگّلات دا پْرچار کِیتا گِیا سی کِساناں نیں ماہِراں دے دسّے انُسار سپھَیدا اتے پاپلر لگائے پر جدۄں وِکری دا مَۄکا آئِیا تاں کَۄڈِییاں دے بھا وِکے۔ اِہۄ ہال سُۄرجمُکھی٬ مَیتھاں٬ کماد آدِ دا ہۄئِیا۔ سرکار نیں جِہڑی کِسان کمِشن راہِیں ماہِراں دی کمیٹی بݨائی ہَے٬ اُس دی رِپۄرٹ انُسار فسلی وِبھِنّتا دا پْرۄگرام اُلِیکِیا جاوے۔ اِس کمیٹی دے اُہ مَیمبر وی ہن جِنہاں دی ذِمّیواری پْرۄگرام نُۄں املی رُۄپ دیݨا ہَے۔ ساڈے دیش کۄل سِیاݨپ دی گھاٹ نہِیں ہَے٬ گھاٹ اُلِیکے پْرۄگراماں نُۄں سںجِّیدگی اتے اِمانداری نال املی رُۄپ دیݨ دی ہَے۔ جیکر آگُۄ اتے اپھسرشاہی ہریک پْرۄگرام وِچّ کمائی دی جھاک رکھّݨگے تاں کۄئی وی پْرۄگرام سِرے نہِیں چڑھ سکدا۔ لۄڑ ہَے آپݨے ماہِراں اُتّے بھرۄسا کرن دی اتے اُنہاں نُۄں ہلّا شیری دیݨ دی۔ سرکار ولّۄں سکھتی دی وی لۄڑ ہَے۔ کمپّنِییاں دی سلاہ لابھ پہُںچّائُݨ دی تھاں ساڈے ماہِراں اتے کرمچارِییاں وِچّ ہِیݨتا دی بھاونا اُجاگر کریگی تے اِسے کرکے شائِد اُہ پُۄری اِمانداری نال اِنہاں نُۄں لاگُۄ کرن وِچّ گُریذ کرنگے۔