آدھُنِکتا دے اِس دَۄر 'چ اجّ ساڈے نِتّنیم دے کارجاں وِچّ داتݨ-پاݨی٬ نہائُݨ-دھۄݨ اتے اکال پُرکھ دی اُستت دے نال-نال٬ جِہڑا اِکّ ذرُۄری ادھِیائے ہۄر جُڑ گِیا ہَے٬ اُہ ہَے سۄشل نَیٹّورکِںگّ۔ بھاویں اُہ پھیسبُکّ ہۄوے بھاویں یُۄ-ٹِئۄُب تے بھاویں کُجھ ہۄر۔ جیکر ہُݨ اِہ کہِ لئیِئے کِہ اجّ-کل اِس دی ساڈے سرِیر نُۄں بھُکھّ ہی نہِیں٬ تۄڑ جِہی وی لگدی ہَے تاں غلت نہِیں ہۄویگا ۔ جِس دا اِکّ وڈّا کارن اِہ ہَے کِہ سانُۄں ڈر لگّدا ہَے کِہ اِس تیذ ترار یُگّ 'چ کِتے اسِیں پچھڑ ہی ناں جائیِئے۔ کِئُںکِہ جے کِسے مِتّر پِیارے نیں سانُۄں کۄئی تاذا کاںڈ پہِلاں سُݨا دِتّا تاں اسِیں آپݨے آپ نُۄں ہِیݨ بھاونا دا شِکار سمجھݨ لگّ جاںدے ہاں تے مُۄہرلا تُہانُۄں ڈںگّر سمجھݨ لگّ جاںدا ہَے۔ اُہ سۄچدا کِہ پتا نہِیں اِہ کِہڑے جہان 'چ رہِںدّا ہَے ! مَینُۄں لۄکاں دا تاں پتا نہِیں پر میری رۄذمرّا دی ذِںدّگی تاں بِسترے چۄں اُٹھّ کے لَیپٹاپ دا بٹن دبّݨ تۄ شُرُۄ ہُںدّی ہَے۔ پھیر داتݨ کُرلے ولّ نُۄں جائیِدا ہَے تے سۄچ اِہی ہُںدّی ہَے کِہ آئُںدے نُۄں لَیپٹاپ کھُلّہ کے تِیار ہۄوے٬ کِتے کۄئی وکت برباد ناں ہۄ جاوے۔

جِیون 'چ آئی تیذی دا اجّ اِہ آلم ہۄ گِیا ہَے کِہ کُجھ سال پہِلاں جۄ اسِیں ٹی.وی. چَینلاں دے دائوے سُݨدے ہُںدّے سی کِہ سبھ تۄں پہِلاں پھلاں خبر سِرف ساڈے چَینل نیں دِکھائی٬ پر اجّ اِہ تیذی اِکلّے اِکلّے شخس دے ہتھّ آ چُکّی ہَے۔ اِس دَۄڑ 'چ آپݨے آپ نُۄں پھنّے خاں درسائُݨ لئی کئی بار میرے مِتّر-پِیارے سارِییاں ہدّاں بنّے ہی ٹپّ جاںدے ہن۔ بھاویں اِس نال کِسے دا جِنّہاں مرذی نُکسان ہۄ جاوے۔ بسّ دُنِییاں تکّ اِہ خبر پہُںچّائُݨ والے آپاں پہِلے اِنسان ہۄݨے چاہِیدے ہاں۔ دۄستۄ! بہُت گھٹّ لِکھݨ دی کۄشِش کری دی ہَے۔ پر جدۄں پاݨی پُلّاں اُتّۄں دی لںگھّ جاوے تاں کاغذ 'تے غُسّا لاہئُݨ بَیٹھ جائیِدا ہَے۔ بسّ اجّ وی اِہی سببّ بݨِیا۔ دۄ چار دِناں دا پھیسبُکّ دے ڈاکِییاں دی تیذی تۄں ہَیران ہاں۔ (ماف کرنا اِہ ڈاکِییا شبد میری کلم دی اُپج نہِیں ہَے٬ اِہ اُگھّے پںجّابی گائِک دِلجِیت دُساںجھ ہۄراں دے شبد ہن۔ جِنّا دا خُلاسا اِس لیکھ 'چ اگّے جا کے کردے ہاں) ۔

سارے جہان 'چ وسّدے پںجّابِییاں نُۄں 'ماݨک ساہِب' دے اِس جہان تۄں رُخست ہۄݨ دی خبر نیں دھُر اںدّرۄں ہِلا دِتّا سی۔ پر ساڈے آدھُنِک یُگّ دے تیذ ترار لۄکاں نیں اُنہاں نُۄں دۄ دِن پہِلا ہی اِس جہان تۄں تۄر دِتّا سی۔ دۄستۄ! پتا نہِیں اِس دُکھّ بھری جھُۄٹھی خبر نال اِہناں لۄکاں نُۄں کِہڑا تمغا مِلݨا سی٬ جۄ اِنہاں نیں اجِہا کِیتا!

جدۄں ہر رۄذ واںگ لَیپٹاپ کھۄلہِیا تاں مُۄہرۄں اِہ خبر پڑھ کے دِل بہُت اَۄکھا ہۄئِیا۔ پر پتا نہِیں کِئۄں دِل نیں منِّیاں نہِیں تے اِںڈِییا 'چ دِن چڑھن دی اُڈِیک 'چ بہِ گِیا کِہ کِسے ساںجھے مِتّر تۄں سہی جاݨکاری لَیںدے ہاں۔ پر اِنے چِر نُۄں جِس مِتّر نیں اِہ خبر پائی سی٬ اُسے نُۄں سُنیہا چھڈِّیا کِہ کی ہۄ گِیا؟ تاں مُۄہرۄں جناب کہِںدّے ''ماݨک ڈی.اَیمّ.سی. 'چ داکھِل سی٬ اُتھّے ہی اِہ بھاݨا ورت گِیا۔''

مَیں پھیر دُہرا کے پُچھِّیا ''کی اِہ سچّی گلّ ہَے؟''

''بِلکُلّ جی سَۄ فِیسدی سچّ ہَے جی۔'' اُس کِہا ۔

چلۄ جی٬ اینے نُۄں دِن چڑھ آئِیا تے مَیں ہالے سۄچ ہی رِہا سی کِہ کِس نُۄں فۄن کراں! اینے نُۄں میرے اِکّ پُراݨے مِتّر پلاذما رِکارڈِںگّ دے مالک دِیپک بالی ہۄراں دا فۄن آ گِیا۔ دُکھّ سُکھّ تۄں بائد جدۄں مَیں ڈردے-ڈردے نیں ماݨک ساہِب والی خبر دی پُشٹی کرنی چاہی تاں اُہ کہِںدّے! ناں وِیر اِہ جھُۄٹھی خبر ہَے اُہ ڈھِلّے ذرُۄر ہن پر ربّ دی خَیر سدکا نَۄں-بر-نَۄں ہن۔ جدۄں مَیں اُنہاں نُۄں پھیسبُکّ والی افواہ بارے دسِّیا تاں کہِںدّے ہۄلڈ رکھّۄ مَیں ہۄر کلِیئر کردا ہاں۔ جدۄں مَیں خُد آپݨے کنِّیں اِہ سُݨ لِیا کِہ سبھ ٹھِیک ہَے تاں دِل 'چ اُس وِیر پْرتی بہُت غُسّا آئِیا٬ جۄ پھیس بُکّ تے آئُںدے کمَیںٹس دے بڑی شِدّت نال جواب دے رِہا سی تے آپݨے آپ نُۄں ماݨک دے ٹبّر دا جِیء مہِسُۄس کر رِہا سی۔ جِویں لۄک اُس کۄل گۄڈا نِوائُݨ آ رہے ہۄݨ! بھاویں خُد مَیں سلامتی دی خبر سُݨ لئی سی پر پھیر وی دِل ہۄر تسلّی چاہُںدّا سی۔ اِںگلَیںڈ بَیٹھے بائی شِوچرن جگّی کُسّے نُۄں سُنیہا لائِیا تاں اُہ کہِںدّے٬ ''نِکِّیا ! دۄ مِںٹّ دے بسّ ہُݨے دسّدا''۔ دۄ کِہڑے اِکّ مِںٹّ 'چ ہی اُہ کہِںدّے؛ ''اۄئے اَیویں بھَۄںکی جاںدے آ٬ ساڈا بائی ماݨک ٹلّی ورگا۔ ہُݨے میری دیو تھرِیکے والے بائی نال گلّ ہۄئی ہَے''۔ چلۄ جی اینے نُۄں اِکّ ہۄر مِتّر راݨا بَینِیپال دا سُنیہا مِل گِیا٬ کہِںدّے بھگوںتّ مان ہۄراں تۄں پُچھِّیا سبھ ٹھِیک ہَے۔ پھیر جدۄں مَینُۄں اینی کُ تسلّی مِلی تاں مَیں اُسے مِتّر نال پا لِیا پیچا۔

مُۄہرۄں کہِںدّا٬ ''بائی اجّ نہِیں تاں کلّہ کِنّے دِن وَیںٹِیلیٹر تے ساہ لئۄُگا''۔

''تُہاڈی کۄئی نِجّی رںجّش ہَے ماݨک پروار نال؟'' مَیں پُچھِّیا ۔

''نہِیں بائی اسِیں تاں کِہ لَیݨا کۄئی جِیوے کۄئی مرے''۔

''پھیر تُسِیں آہ جِئۄُںدے جی نُۄں کِئۄں مار رہے ہۄ؟''

''مَیں سۄچِیا کِہ آئی.سی.یُۄ. 'چ ہَے٬ ہۄر کِنّا کُ چِر کٹُّۄ‘’!!! سۄ پھیسبُکّ تے لِکھ دِتّا''۔ جُیاب مِلِیا ۔

مَیں سۄچِیا اِس اِنسان نال بہِس کرن دا کۄئی فائِدا نہِیں۔ جدۄں اِس نُۄں یُگّپُرش دی کدر نہِیں تاں تُۄں مَیں کی چِیذ ہاں؟

اگلی گلّ ساڈے سبھِّیاچار 'چ آ رہے نِگھار دی ہَے۔ اِس مُدّے نُۄں اُٹھا کے ہُݨ تکّ اِکّا-دُکّا کلماں والے آپݨے گل-غلامے پا رہے سن۔ پر پھیس بُکّ دے یُگّ 'چ اُسارُۄ سۄچ والے مِتّراں دی وی کۄئی کمی نہِیں٬ جۄ اُسارُۄ ڈھںگّ نال اِس دی ورتۄں 'چ لگّے ہۄئے ہن۔ جاگرُۄک لۄکاں دا کافلا بݨدا جا رِہا ہَے تے نِگھار لِیائُݨ والِیاں دی وی کمی نہِیں ۔ سبھ تۄں ودھّ گںدّ پا رہے ہن ساڈے پںجّابی سبھِّیاچار دے سیوک کہائُݨ والے گائِک تے گِیتکار۔ جِنّہاں نیں پہِلاں تاں گِیتاں نُۄں سُݨن نالۄں دیکھݨ والے بݨا دِتّا تے اجّ کلّہ بۄلاں 'چ وِیر رس جاں شِںگّار رس دی تھاں کام رس تے مار دھاڑ رس بھر کے ناں سُݨن جۄگے چھڈّے ناں دیکھݨ جۄگے!

پہِلاں اِکّ واکِیا ہۄر ساںجھا کر لئیِئے٬ پھیر اگّے دی گلّ کردے ہاں۔ پِچھلے دِنِیں گائِک دلجِیت دُساںجھ کِسے سٹیج تے ٹپُۄسِییاں ماردا ڈِگّ پِیا سی۔ لۄکاں اُس دی اِس وِیڈِیئۄ 'تے پُٹھّے سِدھّے کمَیںٹ کر دِتّے سن۔ اُدھّر دلجِیت نیں آپݨے نویں گاݨے دا پْرۄمۄ نَیٹّ تے پا دِتّا۔ ہمیشا واںگ اُس دے پھَین واہ-واہ کری جا رہے سن۔ پر کُجھ جاگرُۄک مِتّر اِس وِچلے گںدّے بۄلاں تے اُںگلھاں چُکّ کے دِلجِیت دا دِل نہِیں جِتّ سکے۔ گائِک ساہِب نُۄں غُسّا آ گِیا۔ اُہ نیں سۄچِیا٬ اِہۄ جِہے لۄکاں نُۄں سبک سِکھائُݨا چاہِیدا ہَے۔ اُنہاں چُکّ لِیا آپݨا واجا تے آپݨی بھڑاس کَیمرے مُۄہرے کڈھّ دِتّی۔ اِسے کْرۄدھ نیں 'پھیسبُکّ دے ڈاکِیئے' شبد دی اُتپتی کِیتی۔ اِہ شبد وِچ اینی بُرائی نہِیں دِکھائی دے رہی پر جۄ گالھی-گلۄچ تے اُہ اُتّر آئِیا اُس لئی تاں اِہ ہی کِہا جا سکدا کِہ کْرۄدھ اکل نُۄں کھا جاںدا۔ سۄ٬ اُہی کُجھ اِس گائِک نال ہۄئِیا۔

اگّے جاݨ تۄں پہِلاں دلجِیت بارے جِنّا کُ مَیں اکھِّیں دیکھِیا٬ تُہاڈے نال ساںجھا کرنا چاہاںگا۔ سُݨِیا ہَے کِہ دِلجِیت اِکّ اُگھّے کِیرتنِیئے سِںگھّ دا نیڑے دا رِشتیدار ہَے۔ کئی سالاں تۄں بہُت سارے ہِٹّ گِیت گا چُکِّیا ہَے۔ جدۄں تکّ اِہ گائِک 'ہنی سِںگھّ' نامی سںگِّیتکار دے سمپّرک 'چ نہِیں آئِیا سی٬ اُدۄں تکّ اِس تے کۄئی اُںگل نہِیں اُٹھّی سی۔ پر 'دِلجِیت' دا منّݨا ہَے کِہ 'ہنی سِںگھّ' نیں اُس دا دائِرا وِشال کِیتا ہَے۔ سۄ٬ اُہ اُس دا دیݨ نہِیں دے سکدا۔ میری جِنّی کُ ساںجھ اِس گائِک نال پئی ہَے٬ اُہ وی ساںجھی کر لواں۔ پِچھلے ورہے جدۄں اِہ گائِک اَیڈِیلیڈ وِچّ آپݨا شۄء کرن آئِیا سی تاں تکرِیبن اِکّ گھںٹّا میری اِس گائِک نال کئی مُدِّیاں تے گلّ ہۄئی سی۔ گلّبات تۄں بائد اِہ اِکّ سُلجھِیا ہۄئِیا مُںڈّا جاپِیا۔ گلّاں-باتاں دَۄران سماج پْرتی کافی چِںتّت لگِّیا۔ اُسنے چںگّا کمّ کرن پْرتی وچنبدھّتا درسائی۔ مَیں وی آپݨے دِل دی اِکّ گلّ اِس نال ساںجھی کِیتی کِہ جۄ اجّکلّہ نوِیں پِیڑھی وِچّ پھِر تۄں پگّ بنّہݨ دا رُجھان ودھِیا ہَے٬ اُس پِچھّے تُہاڈے سمیت تُہاڈے کُجھ سمکالی گائِکاں دا بہُت وڈّا رۄل ہَے۔ سۄ٬ تُسِیں ودھائی دے پاتر ہۄ۔ پر اجّ اِس کلاکار ولّۄں کَیمرے مُۄہرے شرییام اِہۄ جِہا وتِیرا کردے دیکھ کے بڑا اجِیب لگِّیا کِہ جاں تاں مَیں اِس اِنسان نُۄں پڑھن 'چ ناکام رِہا جاں پھیر ہاتھی دے دںدّ دِکھائُݨ دے ہۄر تے کھاݨ دے ہۄر والی گلّ ہۄ سکدی ہَے۔

'ہنی سِںگھّ' دے ماملے 'چ تاں مَیں سِرف اینا ہی لِکھاںگا کِہ جے اِہ اُہ ''پچّی پِںڈّاں والا'' 'ہنی سِںگھّ' ہَے تاں٬ مَیں آپݨی ذِںدّگی 'چ کدے وی اِہۄ جِہے اِنسان دا مُۄںہ نہِیں دیکھݨا چاہاںگا۔ خُدا ناں کھاستا کدے ساہمݨا ہۄ گِیا تاں پھیر ربّ جاݨے ساڈے امِیر سبھِّیاچار دے اِس کاتِل نُۄں کِویں ماف کراںگا۔

پِچھلے دِنِیں بہُت سارے پھیسبُکِّییاں نیں اِس خِلاف اِکّ مُہِمّ وِڈھّی ہَے۔ اُہ ہَے تاں کابِل-اے-تارِیف پر نِدھڑک نَۄجوان لیکھک سورن سِںگھّ ٹہِݨا ہۄراں نیں آپݨے اِکّ لیکھ 'چ اِس مُدّے نُۄں چُکِّیا سی۔ اُنہاں لِکھِیا سی کِہ اسِیں پھیسبُکّ 'تے اِکّ کمَیںٹ دے کے کدُّۄ 'چ تِیر مارِیا سمجھ کے بہِ جاںدے ہاں۔ اُنہاں سہی گلّ کہی ہَے کِہ چار اکھّر لِکھ کے اِس بُرائی نُۄں ختم نہِیں کِیتا جا سکدا اِس لئی پُۄرا مۄرچا چلائُݨ دی لۄڑ ہَے۔

سۄ٬ اِسے گلّ نُۄں مُکھّ رکھّدِیاں آسٹْریلِییا دے 24 گھںٹّے چلّݨ والے پہِلے پںجّابی ریڈِیئۄ ''ہرمن ریڈِیئۄ'' نیں اِس ماملے 'چ پہِل کدمی کِیتی ہَے۔ ہُݨ تکّ اِس دا چںگّا ہُںگّارا وی مِل رِہا ہَے۔ پر سۄچݨ دی گلّ اِہ ہَے کِہ جدۄں آپݨے سںگھّرش اتے شُرُۄیاتی دَۄر چۄں لںگھّ رِہا اِکّ ریڈِیئۄ ادارا اِہ کدم چُکّ سکدا ہَے٬ تاں ستھاپِت لۄک اِس مُہِمّ وِچ ہِسّا کِئۄں نہِیں پا سکدے؟ ہُݨ سُݨ لوۄ کِہ ہرمن ریڈِیئۄ نیں اِس کمّ نُۄں نتھّ پائُݨ لئی اِہۄ جِہا کی کر دِتّا ۔

جدۄں نِتّ دِہاڑے جاگرُۄک سرۄتِیاں ولّۄں لچّرتا دے مُدّے نُۄں چُکِّیا جاںدا رِہا تاں 'ہرمن ریڈِیئۄ' نیں آپݨے سہِیۄگِییاں نال اِکّ مِیٹِںگّ کِیتی۔ اُس وِچ سبھ نیں آپݨا آپݨا نذرِییا رکھِّیا کِہ اِس کمّ 'چ ریڈِیئۄ کِس ترہاں یۄگدان پا سکدا ہَے۔ ذِیاداتر سہِیۄگِییاں دا منّݨا سی کِہ جِس گاݨے دے بۄلاں وِچ مار-دھاڑ جاں اشلِیلتا آئُںدی ہَے٬ اُنہاں نُۄں ریڈِیئۄ تے چلائُݨا ہی نہِیں چاہِیدا۔ پر اِہناں گلّاں نُۄں چُپّ چاپ سُݨ رہے ریڈِیئۄ دے ڈائِرَیکٹر 'امندِیپ سِدھُّۄ' ذِیادا سںتُّشٹ نہِیں دِسے۔ اُہ کہِںدّے اِس نال اسلی سمسِّیا دا ہلّ نہِیں ہۄݨ والا٬ کِئُںکِہ اِکّ ادارے ولّۄں اِہۄ جِہا کرن نال اِہناں لۄکاں نُۄں کۄئی فرک نہِیں پَیݨ لگِّیا۔ جدۄں مَیں اُنہاں نُۄں پُچھِّیا کِہ تُہاڈی اِس وِچ کی رائے ہَے تاں اُہ کہِںدّے؛ "بھاء جی! ''مَیں چاہُںدّا کِہ اِہناں دے تِیراں دا مُۄںہ اِہناں ولّ ہی کر دیئیِئے۔ تاں کِہ جِنّے وار اِہ ساڈے سبھِّیاچار تے کر رہے ہن٬ اُہ سارے اِہناں نُۄں آپݨی ہِکّ تے جھلّݨے پَیݨ۔ اِکّ ہۄر وڈّی سچائی اِہ ہَے کِہ اِس کمّ 'چ سرۄتے جۄ اِہناں دے گاݨِیاں دی فرمائِش کردے ہن٬ برابر دے گُناہگار ہن۔ جۄ وِچار میرے من 'چ ہَے٬ اُس نال اِہناں دۄہاں دھِراں نُۄں شرم جھلّݨی پَیݨی ہَے"۔

میری اُتسُکتا ودھّ گئی کِہ سِدھُّۄ ساہِب آپݨے ترکش 'چ اِہۄ جِہا کِہڑا بْرہم استر پائی بَیٹھے ہن! اُنہاں جۄ سُجھاء دِتّا اُہ سبھ دے سِینے وجِّیا۔ جِس تہِت اِہ فَیسلا لِیا گِیا کِہ دۄ کِسم دِییاں چیتاونِییاں بݨائیِیاں جاݨ۔ جِنہاں وِچ اِکّ مار دھاڑ تے ہِںسّک وِشے پْرتی چیتاونی ہۄوے تے دُۄجی لچّرتا پْرتی۔ جدۄں وی کۄئی سرۄتا اِہۄ جِہے گِیت دی فرمائِش کرے تاں گِیت تۄں پہِلاں اِہ چیتاونی چلے کِہ ''ہُݨ چلّݨ والے گِیت وِچ اسبھِّئک وِشے جاں بھاشا دی ورتۄں کِیتی گئی ہَے٬ سرۄتِیاں نُۄں پْریشانی ہۄ سکدی ہَے''۔ جاں ''ہُݨ چلّݨ والے گِیت وِچ مار دھاڑ جاں ہِںسّک وِشا ہَے٬ سرۄتِیاں نُۄں پْریشانی ہۄ سکدی ہَے''۔ اُمِید ہَے اِس چیتاونی نال سُۄجھوان سرۄتے آپݨے ریڈِیئۄ دی آواذ گھٹّ کر لَیݨگے٬ تاں کِہ آپݨے سبھِّیاچار نُۄں بچائِیا جا سکے۔

اِہۄ جِہی چیتاونی سُݨن تۄں بائد مَینُۄں نہِیں لگّدا کۄئی سُۄجھوان سرۄتا دُبارا اُس گاݨے دی فرمائِش کریگا۔ ہاں ! وِرسے دا گھاݨ کرکے آپݨِییاں جیباں بھرن والِیاں نُۄں شائِد اِہ چیتاونی گِیت نالۄں وی ہِںسّک جاں لچّر لگّے۔ ہُݨ سۄچݨ دی گلّ اِہ ہَے کِہ ہرمن ریڈِیئۄ نیں تاں اِہ رِیت چڑھدے سال تۄں شُرُۄ کر دیݨی ہَے۔ پر کی اِہ دُۄجے ادارے وی اِس نُۄں لاگُۄ کرن 'چ دِلچسپی دِکھائُݨگے کِہ سِرف چار چھِلّڑاں لئی آپݨے امِیر وِرسے 'چ اِہ گالی گلۄچ دے دَۄر نُۄں ہلّاشیری دیݨگے!

گل مۄڑ کے پھیسبُکّ دے ڈاکِییاں تے لَے کے آئُںدے ہاں۔ دۄستۄ! اِہ جِہڑا رُجھان چلِّیا ہَے٬ اِس بارے جے اِںجھ کہِ لئیِئے کِہ وکت نیں ہر بںدّے دے ہتھّ اِکّ اِہۄ جِہی تاکت دے دِتّی ہَے٬ جِس نال گھٹّۄ-گھٹّ اسِیں آپݨے ادھِکاراں دی راکھی کر سکدے ہاں۔ بشرتے٬ اِس دی ورتۄں اُسارُۄ سۄچ نال تے چںگّے کارجاں لئی کِیتی جاوے۔ ناں کی لچّرتا پھَیلائُݨ لئی جاں پھیر اِکّ دُۄجے نال کِڑ کڈھّݨ لئی۔ پر افسۄس ! اِہۄ جِہا ہۄ بہُت گھٹّ رِہا ہَے۔ میرے اِکّ کلمی مِتّر 'گِنّی ساگُ' دے کہِݨ واںگ بائی جی پھیسبُکّ ٹُچّ-گھڑُچّ شائِری٬ لچّر گِیت٬ گںدِّییاں فۄٹۄ٬ اشلِیل وِیڈِیئۄ دا اڈّا بݨ کے رہِ گئی ہَے۔ گلّ ہَے وی سَۄ فِیسدی سچّی۔ اجّ کلّہ تاں اِہ لڑائی دا اڈّا وی بݨ گئی ہَے۔

ہۄر تاں ہۄر اجّ کلّہ جۄ وائِرس دا ہملا پھیسبُکّ تے ہۄ رِہا اُہ سبھ تۄں ہی شرمسار ہَے۔ جدۄں مرذی آپݨا اکائُںٹ کھۄلہۄ٬ مُۄہرۄں پںجّ-چار اِہۄ جِہِییاں پۄسٹاں تُہاڈی وال تے پۄسٹ کِیتِییاں پئیِیاں ہۄݨ گئیِیاں جِنّاں نُۄں دیکھ کے چھیتی چھیتی لَیپٹاپ دا مُۄںہ کںدھّ ولّ کرنا پَیںدا ہَے٬ کھَۄرے کۄئی دیکھ ہی ناں لوے۔ اِس وِچلی اِکّ ہۄر سچّائی نُۄں وی ساںجھا کر ہی لئیِئے۔ جدۄں کِسے میرے مِتّر دے کھاتے چۄں اِہ اشلِیل پۄسٹاں آئُںدِییاں ہن تاں اُہ مِتّر دُۄجِیاں تۄں مافی مںگّدا ہَے کِہ میرے کھاتے چۄں جۄ غلت پۄسٹاں ہۄ رہِییاں ہن اُس 'چ میرا کسُۄر نہِیں ہَے ۔ اِہ سبھ کُجھ خُد ہی ہۄئی جاںدا ہَے۔ پر سچّ اِہ ہُںدّا ہَے کِہ اݨجاݨ پُݨے وِچّ کئی وار ساڈا من للچا جاںدا تے اسِیں ویلے-کُویلے پردے نال دُنِییاں تۄں اکھّ بچا کے اُس اشلِیل تسوِیر جاں وِیڈِیئۄ تے کلِکّ کر بہِںدّے ہاں۔ بسّ اِہی گُستاخی پھیر سانُۄں تھاں-تھاں ذلِیل کردی ہَے۔

پھیس بُکّ دے ڈاکِییاں دی نِںدِّیا تاں بہُت ہۄ گئی ۔ آئۄ٬ ہُݨ اِس دا چںگّا پکھّ وی دیکھ لئیِئے۔ چںگّی سۄچ والے بںدّے اجّ وی اِس سادھن دی ورتۄں بڑے سُچجّے ڈھںگّ نال کر رہے ہن۔ جِنہاں وِچۄں مَیں اِنسانِیئت گرُپّ دی گلّ کرنی چاہاںگا۔ اِس گرُپّ دے تہِت دُنِییا بھر دے جاگرُۄک سجّݨ لۄڑوںدّاں دی مدد کر کے اِنسانِیئت دی سیوا کر رہے ہن۔ اِہ گرُپّ ہُݨ تکّ بہُت سارے لۄکاں دی مدّد کر چُکِّیا ہَے ۔ اِس گرپّ وِچ پںجّابی نِئۄُذ آنلائیِن دے چِیف اَیڈِیٹر سُکھنَیب سِںگھّ سِدھُّۄ٬ کَینیڈا تۄں گُرمُکھ سِںگھّ جھُٹّی٬ دُبئی تۄں کھِیوا ماہی اتے ہۄر بہُت سارے مِتّر ہر وکت مدد لئی تِیار-بر-تِیار رہِںدّے ہن۔ بہُت سارے اُدّمی پںجّابی ماں بۄلی دے پھَیلائۄ لئی اِس سادھن دی ورتۄں کر کے ماں بۄلی دی اسلی سیوا کر رہے ہن۔ کئی لۄک سماج 'چ پھَیل چُکِّییاں بُرائیِیاں نال دۄ-دۄ ہتھّ کر رہے ہن۔ کئی اکھَۄتی گائِکاں تے اکھَۄتی سادھاں نُۄں نتھّ پائُݨ لئی جدّۄ-جہِد کر رہے ہن۔ کُجھ میرے وِیر پںجّابی وِچ ہائِکُۄ وِدھی نُۄں دُنِییاں تکّ پہُںچّائُݨ 'چ یتنشِیل ہن۔ سۄ٬ مُکّدی گلّ اِہ ہَے کِہ چںگّے کمّ کرن والِیاں دا وی تۄڑا نہِیں۔ پر پتا نہِیں کِئۄں ماڑے کمّ والِیاں دی بہُتات ہَے۔

پر جے ہُݨ پںجّابِییاں دی اݨکھ دی گلّ کرِیئے تاں اِتِہاس کہِںدّا ہَے کِہ اسِیں پہِلاں وار کردے نہِیں٬ پر جے کۄئی وار کردا تاں سانُۄں اُس دا مُۄںہ تۄڑ جواب دیݨا وی آئُںدا ہَے۔ بسّ لۄڑ ہَے٬ اِکّ جُٹّتا دِکھائُݨ دی ۔ ہُݨ جدۄں اِکّ گائِک نیں آپݨی لچّرتا پھَیلائُݨ لئی سانُۄں سبھناں نُۄں پھیسبُکّ دے ڈاکئِاں دا درجا دے ہی دِتّا ہَے٬ تاں آئۄ سارے رل کے دِکھا دیئیِئے کِہ 'ڈاکِییا' جِس نُۄں ساڈے سماج نیں 'وِچارے' دی پرِبھاشا دے رکھّی ہَے٬ اُس وِچ اسل وِچ کِنّی تاکت ہُںدّی ہَے۔ نالے اُہ دِن گئے ہُݨ جدۄں اِبراہِیم لِںکّن دے مرن دی خبر امرِیکا تۄں اِںگلَیںڈ تک چھے مہِینِیاں 'چ پہُںچّی سی۔ اجّ تاں آدھُنِکتا نال لَیس ڈاکِییا جے آپݨی آئی تے آ جاوے تاں اِکّ ادھّا گائِک تاں کِہ ماں بۄلی دا گھاݨ کرن والِیاں نُۄں ہی لُکݨ دا تھاں نہِیں تھِیائُݨی۔

جاںدے-جاںدے ہۄر سُݨ لوۄ اجّ کلّہ ساڈا نَۄجوان ورگ اِہناں اکھَۄتی گائِکاں نُۄں آپݨے رۄل ماڈل بݨا لَیںدا ہَے٬ کِئُںکِہ اُنہاں نُۄں اِہناں دی باہری دِکھّ آپݨے ولّ کھِچّدی ہَے۔ پر اسلِیئت کُجھ ہۄر ہُںدّی ہَے۔ اُداہرن دے تَۄر تے پِچھلے دِنِیں اخبار 'چ اِکّ خبر چھپی سی۔ "ہتھّ کۄئی نہِیں پائُںدا سانُۄں کھُلّہے شیراں نُۄں" ناں دا اِکّ گِیت گائُݨ والا گائِک بینتی کر رِہا سی کِہ میری جان نُۄں خترا ہَے٬ اِس لئی اجّکلّہ ڈردا مارِیا مَیں گھرۄں باہر نہِیں نِکلدا۔ باکی تُسِیں آپ سِیاݨے ہۄ۔ میری تاں جِنّی کُ متّ سی اُنہِیں کُ گلّ کر دِتّی ہُݨ فَیسلا تُہاڈے ہتھّ ہَے۔