شہِید بھگت سِںگھّ دا جدّی پِںڈّ۔

سبھ تۄں پہِلھاں اِہ دسّ دیواں کِہ بھگت سِںگھّ دا گۄت سںدھُّۄ سی۔ اِہ اُہِیں سںدھُّۄ سنّ جِہنا نیں 327 BC وِچّ شِکںدّر مہان دِییاں فَۄجاں دے مُۄںہ مۄڑے سن۔ کِئُںکِہ اِہ کِسے جات گۄت وِچّ وِشواس نہِیں رکھدے سن٬ اِس لئی اِہ آپݨے ناں نال سںدھُّۄ نہِیں لگاںدے سن۔ اِہناں دے وڈّے وڈیرے جِلا لہَۄر وِچّ نارلی نام دے پِںڈّ وِچّ رہِںدّے سن٬ جۄ کِہ ہُݨ جِلا پھِیرۄجپُر وِچّ پَیںدا ہَے۔ کی ہۄئِیا کِہ اُہناں دے کِسے وڈّے وڈیرے دی مَۄت ہۄ گئی٬ اُہدے گںگّا پھُلّ پائُݨ لئی 20-22 سال دے نَۄجوان دی ڈِئۄُٹی لائی گئی۔ ۔ پَیدل رستا سی٬ 10-15 دِن جاݨ دے تے اِہنے ہی آئُݨ دے لگّݨے سن۔ رستے وِچّ مںدّراں مسِیتاں دھرمشالاں وِچّ راتاں کٹّدا اَیسی جگاہ پہُںچّ گِیا٬ رات پَیݨ والی سی٬ کۄئی مںدّر مسِیت نذر نہِیں آ رہی سی۔ تاہِیں کھورے اۄہنُۄں اِکّ کِلے ورگی ہویلی نذر آئی۔ اسل وِچّ اِہ کِسے Feudal Lord دا کِلا سی۔ کِلّے دے چار چُپھیرے بہُت ڈُۄںگے پاݨی دی کھائی سی۔ درواذے وِچّ اِکّ پہِریدار کھڑا سی۔ کۄل جا کے پہِریدار نُۄں بینتی گُذاری کِہ رات کٹّݨی ہَے۔ پہِریدار نیں اںدّر جا کے Lord نُۄں پُچھِّیا کِہ اِکّ 20-22 سال دا مُںڈّا رات کٹّݨی چاہُںدّا ہَے٬ گںگّا پھُلّ پائُݨ جا رِہا۔ Lord نیں کِہا کِہ لَے آئۄ۔

اںدّر آ کے مُںڈّے نیں لارڈ نُۄں سلام-دُیا کِیتی تے لارڈ اُس نُۄں گَیسٹ رُۄم وِچّ لَے جا کے سرسری گلّاں ساںجھِییاں کِیتِییاں۔ شام دے کھاݨے دا وکت سی۔ مُںڈّے نُۄں ہتھّ مُۄںہ دھۄ کے کھاݨے والے ٹیبل تے بَیٹھݨ دا اِشارا کِیتا۔ ٹیبل دے اِکّ پاسے لارڈ تے سںدھُّۄ سرداراں دا مُںڈّا٬ دُۄسرے پاسے لَیںڈ-لیڈی تے 18-19 سالا اُہناں دی کُڑی۔ کھاݨا کھاںدے سمیں لارڈ نیں نۄٹ کِیتا کِہ کُڑی چۄری اکھّ نال مُںڈّے ولّ تکّ رہی ہَے۔ سںدھُّۄ سرداراں دا اُچّا-لمبّا٬ گۄرا-چِٹّا مُڈّا لارڈ دے من نُۄں بھاء گِیا۔ گھۄڑے ویچ کے سُتّا نَۄجوان۔ اگلے دِن مُںڈّے نُۄں وِدا کرن سمیں لارڈ نیں مُںڈّے نُۄں مُڑدے سمیں وی اِتھّے اِکّ رات رُکݨ لئی کِہا۔ جِتھّے 15 دِناں وِچّ مڑنا سی٬ 10 دِناں وِچّ ہی آ کنّ کڈھّے۔ لارڈ نیں مُںڈّے نُۄں من کی بات کہی کِہ اُہ آپݨی لڑکی دا رِشتا اُہدے نال کرنا چاہُںدّا ہَے٬ پر اِکّ شرت تے٬ اُس نُۄں گھر جوائی رہِݨا پویگا٬ کِئُں کے اِکّۄ-اِکّ اَۄلاد سی اُہناں دی اِہ کُڑی۔ گلّ نُۄں بہُتا ناں ودھائُںدا ہۄئِیا اِتنا ہی کہاںگا کے مُںڈّے کُڑی دا شادی پکّی ہۄ گئی۔ کُجھّ دِناں بائد آ ڈھُکّی جںجھّ٬ سںدھُّۄ سرداراں دی٬ کِلہے دے دُیار تے۔ رِیتی رِواج دے ہِساب سویرے انںدّ کارج تے شام نُۄں کھٹّ۔ کھٹّ وِچّ داج-دہیج وِکھائِیا جاںدا سی۔ لارڈ نیں کھٹّ(دہیج) وِچّ کِلّے دِییاں چابِییاں سںدھُّۄ سرداراں دے مُںڈّے نُۄں سَۄمپ کے آپ سُرکھُرُۄ ہۄ گئے۔ اِس جگاہ دا نام کھٹّکڑ پَے گِیا۔(کھٹّ+کڑ) کھٹّ داج تے کڑ کِلّا۔ بھاو کھٹّ وِچّ مِلِیا کِلہا٬ داج وِچّ مِلِیا کِلہا۔