साल 2023 दे 58वें वकारी गिआनपीठ पुरसकार जेतू दो विदवान गुलज़ार ते प्रसिध्ध लेखक जगदगुरू रामभदराचारीआ आपणे आपणे खेतरां दीआं अंतरराशटरी पध्धर दीआं मंनीआं परमंनीआं शखसीअतां हन। उनहां वल्लों आपणे आपणे खेतरां विच्च पाए वडमुल्ले योगदान लई उनहां नूं साल 2023 लई वकारी गिआन पीठ पुरसकार लई चुणिआ गिआ है। गीतकार, उरदू हिंदी भाशावां दे कवी, पटकथा लेखक, फिलम निरदेशक, नाटककार वजों जाणे जांदे अते अनेकां वकारी पुरसकार जेतू संपूरण सिंघ उरफ गुलज़ार दा जनम पिता मख्खण सिंघ कालड़ा अते माता सुजान कौर दे घर 18 अगसत 1934 नूं भारत दे जेहलम हुण पाकिसतान दे पिंड दीना विच्च होइआ। उह आपणे पिता दी दूजी पतनी दी संतान हन। उह आपणे नौं भैणां-भरावां विच्चों चौथे नंबर उत्ते सन। उनहां दी मां उनहां दे बचपन विच्च ही चल्ल वसी।
भारत पाकिसतान दे बटवारे तों बाअद उनहां दा परिवार अंम्रितसर आ के वस गिआ पर श्री गुलज़ार नें मुंबई जा के इक्क गैरेज विच्च कार मकैनिक वजों कंम करना शुरू कर दित्ता। खाली समें विच्च उनहां नें कविता लिखणी शुरू कर दित्ती। हिंदी सिनेमा दे खेतर विच्च उनहां दी दिलचसपी नें उनहां नूं बिमल राए, हरिकेश मुखरजी, हेमंत कुमार दे संपरक विच्च लिआ दित्ता। उह उनहां दे सहाइक वजों कंम करन लग्ग पए। उनहां नें बिमल राए दी फिलम वंदनी लई आपणा पहिला गीत लिखिआ। उनहां नें त्रिवेणी छंद दी रचना वी कीती। भावें उह उरदू अते हिंदी, दोवें भाशावां दे ग़ज़लकार अते गीतकार सन पर उनहां नें पंजाबी, मारवाड़ी, भोजपुरी, भारती भाशावां विच्च वी बाखूबी लिखिआ। उनहां नें भारत पाकिसतान विचाले शांती सथापना लई दोनां देशां दे मीडीआ समूहां वल्लों चलाई गई प्रधान मंतरी मुहिंम अमन की आशा, ‘नज़र में रहते हो’ गीत दी रचना कीती, जिसनूं शंकर महां देवन अते राहत फतिह अली नें गइआ।
श्री गुलज़ार नें तलाकशुदा अदाकारा राखी नाल विआह कर लिआ। उनहां दी इक्क पुत्तरी मेघना है जो कि इक्क फिलम निरदेशक अते गीतकार है। उह आपणी पतनी राखी तों बिनां तलाक तों अड्ड हो गए ते दोवें अड्ड अड्ड रहिण लग्गे। उनहां दीआं प्रसिध्ध पुसतकां चौरस रात (लघू कथावां), जानम (कविता संग्रहि), एक बूंद दो चांद (कविता संग्रहि) रावी पार (कथा संग्रहि) रात, चांद और मैं, रात पशमीने की अते खराशें हन। उनहां वल्लों बतौर फिलम निरदेशक बणाईआं गईआं फिलमां मेरे आपणे, परिचै, कोशिश, अचानक, खुशबू, आंधी, मौसम, किनारा, किताब, अंगूर, नमकीन, मीरां, इजाज़त, लेकिन लिबास, माचिस अते हु तू तू हन। उह आपणे प्रेम संबंधां नूं लै के कई वाद विवादां विच्च वी घिरे रहे। सिनेमा अते साहित दे खेतर विच्च उनहां वल्लों पाए वडमुल्ले योगदान लई उनहां नूं जिनहां ऐवारडां नाल निवाजिआ गिआ, उनहां दी सूची बहुत लंबी है पर उनहां नूं मिले प्रमुख्ख मान सनमान इस तरहां हन:
उनहां नूं साल 1972 विच्च कोशिश फिलम लई उत्तम सक्रीन पले ऐवारड, सन 1975 विच्च मौसम फिलम दे उत्तम निरदेशक ऐवारड, सन 2009 विच्च सलम्मडाग लई लिखे गीत ‘जै हो’ लई आसकर ऐवारड नाल सनमानित कीता गिआ। साहित दे खेतर विच्च उनहां दे पाए योगदान लई उनहां नूं साहित अकादमी ऐवारड नाल वी सनमानिआ गिआ। सन 2004 विच्च उनहां नूं सिनेमा दे खेतर विच्च योगदान पाउण लई देश दे तीसरे वड्डे नागरिक सनमान पदम भूशन नाल निवाजिआ गिआ। सन 2012 विच्च उनहां नूं 40 सालां तों फिलमां लई गीत लिखण लई उत्तम गीतकार दे तौर ’ते दादा साहिब फालके ऐवारड दित्ता गिआ। उह इह ऐवारड पाउण वाली 45वीं गौरवमई महान शखसीअत है। इस तों इलावा उह वख्ख वख्ख सालां विच्च नों वार उत्तम गीतकार वजों ऐवारड वी हासल कर चुक्के हन। सन 2023 लई उनहां नूं देश दे माणमत्ते पुरसकार गिआन पीठ पुरसकार नाल निवाजिआ जाणा उनहां दी अनेक खेतरां विच्च निभाई गई सलाहुणयोग भूमिका दी निशान देही करदा है।
इस वकारी गिआनपीठ पुरसकार नूं प्रापत करन वाले दूजे विदवान रामभदराचारीआ हन। चितकूट विच्च तुलसी पीठ दे संसथापक, मुखी, धारमिक आगू संसक्रित, हिंदी, अवधी, मैथिली समेत कई भाशावां दे कवी ते लेखक, 23 भाशावां बोलण वाले, 240 तों वध्ध पुसतकां दे रचनाकार अते सिख्खिआ माहिर रामभदराचारीआ दा जनम 4 जनवरी 1950 नूं मकर संक्रांती दे दिन माता शची देवी, पिता राज देव ते दादा पंडित सूरज बली दे घर उत्तर प्रदेश दे ज़िल्हा जौनपुर दे पिंड शांती खुरद विच्च होइआ। उनहां दी मासी नें उनहां नूं बचपन तों ही गिरधर कहिणा शुरू कर दित्ता ते उनहां दा नां गिरधर ही पै गिआ। 2 साल दी उमर विच्च टरौमा दी बिमारी ते समें सिर इलाज नां होण कारन उनहां दीआं अख्खां दी रौशनी चली गई। उनहां दे पिता जी दे मुंबई नौकरी करन करके उह किसे वी सकूल विच्च दाखल नहीं हो सके। उनहां नें बचपन विच्च आपणे दादा जी कोलों रमाइण, महांभारत अते विशराम सागर दे भगती भाव वाले प्रसंग सुणके ही सिख्खिआ प्रापत कीती। उनहां नें तिंन साल दी उमर विच्च भगती वाली कविता लिखी। 5 साल दी उमर विच्च उनहां नें आपणे गुआंढी पंडित मुरलीधर तों 15 दिन विच्च ही 700 सलोकां दी भगवत गीता याद कर लई। 7 साल दी उमर विच्च उनहां नें आपणे दादा जी दी सहाइता नाल सारी रामचरितमानस याद कर लई। 17 साल तक दी उमर तक उनहां नें किसे वी सकूल विच्च सिख्खिआ प्रापत नहीं कीती। उनहां नें जो कुझ वी सिख्खिआ, सुणके ही सिख्खिआ। उनहां दे घर-परिवार वाले उनहां नूं कथावाचक बणाउण दे चाहवान सन। उनहां दे पिता जी नें गिरधर (राम भदराचारीआ) नूं अंनहिआं दे सकूल विच्च दाखल कराउण दा फैसला कीता पर उनहां दी मां नें उनहां नूं इह कहिके सकूल नहीं जाण दित्ता कि अंनहे बच्चिआं नाल सकूल विच्च चंगा सलूक नहीं हुंदा।
7 जनवरी 1967 नूं अंगरेज़ी, संसक्रित अते विआकरण विशे पहड़न लई उह गौरी संसक्रित कालज विच्च दाखल हो गए। उनहां नें पहड़न लई ब्रेन लिपी दा प्रयोग नहीं कीता। उनहां नें जो कुझ वी सिख्खिआ, सुणके ही सिख्खिआ। उनहां नें भजुंग प्राण छंद विच्च सलोकां दी रचना कीती। उनहां नें अग्गे सिख्खिआ हासल करन वासते संपूरना नंद विदिआलय विच्च दाखला लै लिआ। सन 1974 विच्च उनहां नें बैचलर आफ आरटस विच्च टाप कीता ते उसे संसथा तों मासटर आफ आरटस कीता। 24 जनवरी 1988 नूं उनहां नूं काशी विशव परिशद दुआरा तुलसी पीठ विच्च रामानंदचारीआ दे तौर ’ते चुण लिआ गिआ। उनहां दा अभिशेक अयोधिआ विच्च कीता गिआ। उह रामानंद संपरदाइ दे चार जगदगुरूआचारीआं विच्चों इक्क हन। उह इस धारमिक पद उत्ते सन 1992 तों हन। सन 2005 विच्च उनहां देश दे तीजे नागरिक सनमान पदम विभूशण नाल सनमानिआ गिआ। उनहां दीआं साहितक, समाजिक अते धारमिक प्रापतीआं लई उनहां नूं देश दे सन 2023 दे गौरवमई पुरसकार गिआनपीठ पुरसकार नाल शशोभित कीता जा रिहा है।

