खेडां

भारत दीआं सभ तों प्रतिभाशाली अते सफल खिडारनां विच्च मीराबाई चानू दा नाम सिरमौर है। उनहां नें आपणी असाधारण मिहनत, समरपण अते अटल्ल जज़बे नाल नां सिरफ वेटलिफटिंग दी दुनीआ विच्च आपणी खास पछाण बणाई, सगों भारत नूं अंतरराशटरी मंच ’ते कई इतिहासक पल वी दित्ते। मणीपुर दी इस जंमपल खिडारन नें इह साबत कीता है कि सही दिशा, निरंतर अभिआस अते मज़बूत इरादिआं नाल कोई वी सुपना हकीकत बणाइआ जा सकदा है। अज्ज उह देश दीआं नौजवान पीहड़ीआं लई प्रेरणा दा वड्डा सरोत हन।

मीराबाई चानू दा जनम 8 अगसत 1994 नूं मणीपुर विच्च होइआ।

महांपुरखां दे दस्सण अनुसार मनुख्ख दी मानसिक अते आतमिक प्रतिभा असीम है पर इसदे अनुभव विअकतीगत हुंदे हन। इनहां दी कोई गिणती-मिणती जां इनहां दा कोई नाप-तोल नहीं कीता जा सकदा। इह उजागर घट्ट हुंदे हन अते इसे करके इनहां दी चरचा वी घट्ट हुंदी है। इसदे उलट मनुख्ख दी सरीरक समरत्था भावें असीम नहीं पर इसदा वी उह आपणे किआस तों किते वध्ध विकास कर सकदा है। इस विकास नूं होर चाहवान देख, गिण अते मिण सकदे हन अते इस तों प्रेरना लै सकदे हन। अज्ज संसार विच्च नियमित ढंग नाल अजिहीआं अनेकां तरहां दीआं कारवाईआं, खेडां अते

2007 विच प्रकाशत मेरी पुसतक ‘कबड्डी कबड्डी कबड्डी’ विच ‘कबड्डी नूं डरग्ग दा जफ्फा’ कांड छपण कारन कई कबड्डी प्रमोटर मेरे नाल नाराज़ होए सन। उनहां दा उलांभा सी कि मैं कबड्डी दा कुमैंटेटर हो के कबड्डी दा ही भांडा भंन रिहा हां। फिर बिल्ली थैलिओं बाहर आ गई अते अनेकां खिडारीआं दे डरग्गी होण दी गुझ्झी गल्ल जग्ग ज़ाहिर हो गई। कैनेडा ते इंगलैंड दे कबड्डी सीज़न-2008 विच खेडे ढाई सौ खिडारीआं विच्चों 119 खिडारी डरग्गी निकले! 2014 विच किताब ‘किस्सा कबड्डी दा’ विच ‘कबड्डी नूं डरग्ग दा कोहड़’ कांड लिखिआ तां सारा हीज पिआज़ ही न

अज्ज-कल्ल्ह (30 अगसत तों 20 अकतूबर तक) अमरीका दे निऊ यारक महां-नगर दे इक्क छोटे जिहे शहिर ‘जमाइका’ विच्च इक्क दौड़ चल्ल रही है, जिसदा नाउं है - ‘8वीं सालाना श्री चिनमुआइ सैलफ-टरांसैंडैनस 3100 मील रेस।’ इस विच्च 12 दौड़ाक हिस्सा लै रहे हन, जिनहां विच्चों 2 औरतां हन। सारे दौड़ाक इस दौड़ नूं पूरा नहीं कर सकदे। इह दुनीआं दी सभ तों लंबी, परमाणित अते औखी महां-दौड़ है, जो हर साल सतंबर-अकतूबर विच्च केवल इसे शहिर विच्च ही हुंदी है।

इसदी शुरूआत 1997 विच्च भारत दे जमपळ प्रसिध्ध अधिआतमिक गुरू स्री चिनमुआइ नें कीती

2017 विच्च 73 साल दी उमर होण तक मैं सधारन सैर करन तों वध्ध कोई कसरत नहीं सी कीती पर इस तों बाअद हालात अजिहे बणे कि मैं इस पासे धिआन देणा शुरू कर दित्ता। हुण तक मैं पंज वार सी.ऐन्न. टावर दीआं 1,776 पौड़ीआं चहड़न दे समागमां विच्च हिस्सा लै चुक्का हां। चार वार हाफ-मैराथन ‘वाक’ (21.1 किलोमीटर) अते इक्क वार वरचूअल फुल्ल मैराथन (42.2 किलोमीटर) विच्च भाग लै चुक्का हां। इस तों इलावा बरैंपटन शहिर विच्च होण वाले ‘वाक’ करन दे होर ‘चैरिटी’ समागमां विच्च भाग लैंदा हां अते हफ़ते विच्च पंज वार दस हज़ार कदम तुरन दा अभिआस करद

हाकमां नूं हुण मंन ही लैणा चाहीदा है, पंजाबी नौजुआन निकंमे, नशई, अनाड़ी, गैंगसटर, अत्तवादी जां वख्खवादी नहीं, भारती हाकी ते होरनां खेडां दे सच्चमुच्च सरदार हन। हुणे होईआं एशिआई खेडां विच्चों 32 पंजाबी खिडारीआं नें 20 मैडल जित्त के भारत मां दी झोली भरन विच्च वड्डा योगदान पाइआ है। इह तत्थ सुनहिरी अख्खरां विच्च लिखिआ जाण वाला है कि गुरू नानक देव यूनीवरसिटी अंम्रितसर दे 16 खिडारीआं नें एशिआई खेडां विच्चों 13 तगमे जित्ते! की भारत दी किसे होर यूनीवरसिटी नें खेड खेतर विच्च इड्डी वड्डी छाल मारी है? भारत दे सुतंतरता संगर

इस भूमिका बारे प्रिं. सरवण सिंघ लिखदे हन:

पंजाबी खेड साहित बारे छपी मेरी पहिली पोथी ‘शबदां दे खिडारी’ दी भूमिका वरिआम सिंघ संधू नें लिखी है। इस पुसतक विच्च वंन सुवंनीआं खेड लिखतां हन जो खेड साहित दीआं बातां कहीआं जा सकदीआं हन। बातां पाउण वाले हन बलवंत गारगी, जसवंत सिंघ कंवल, डा. हरिभजन सिंघ, बलबीर सिंघ कंवल, सूबा सिंघ, पाश, पहिलवान दारा सिंघ, प्रो. करम सिंघ, शमशेर सिंघ संधू, डा. जसपाल सिंघ ते दरजन कु होर खेड लेखक। पंजाबी विच्च खेडां, खिडारीआं बारे सवा सौ तों वध्ध पुसतकां प्रकाशित हो चुक्की

पंछी वेखणे दी जे कर लोड़ होवे, पैलां पाउंदा बाग़ विच्च मोर वेखो,

कुशती वेखणे दी जे कर लोड़ होवे, किक्कर सिंघ-गुलाम दा जोड़ वेखो,

ऐसा किहड़ा जहान ’ते जंमिआ है, किक्कर सिंघ जिहा मल्ल होर वेखो … …।

महांबली किक्कर सिंघ हिंद महांदीप दा लासानी पहिलवान सी। बेशक उह कदे विदेश नहीं सी गिआ पर उहदी कुशती दीआं धुंमां कुल्ल दुनीआ विच्च पैंदीआं रहीआं। हाथी जिंना ज़ोर सी उहदे जुस्से विच्च। उहदा रंग किक्कर वरगा सांवला, नैण नकश मोटे ठुल्ल्हे, कद्द सत्त फुट्ट ते सरीरक वज़न सत्त मण सी। वेखण नूं दिओ लगदा सी। उह