پںجّاب دے سِیاسی وایُۄمںڈّل ’تے کارپۄریٹی پْرِںٹّ٬ اِلَیکٹرانِک اتے سۄشل مِیڈِیئے نیں اِکّ وڈّا دھُۄڑ-گُبار چاڑھِیا ہۄئِیا ہَے۔ اِس چاڑھی جا رہی دھُۄڑ کرکے پںجّابی بۄلی ’اُڈّدی دھُۄڑ دِسے بۄتا جانی دا نذر ناں آوے‘ نال سۄچ جا جُڑدی اے۔ اِتھّے وگدے بلَۄری پاݨِییاں واںگ ہی پںجّابِییاں دے من نِرمل ہن۔ وِشواش کردے ہن٬ اذمائُںدے ہن۔ پر جے کۄئی خرا ناں اُتّرے٬ پھِر بخشدے وی نہِیں۔ سِیاسی نیتاواں دِییاں دۄگلی نِیتِییاں اتے نِیئتاں تۄں ہُݨ اِہ پُۄرے ستے٬ اکّے ہۄئے اتے دُکھی ہن۔ ہۄر کِنّا کُ چِر اِنہاں پرخِیاں نُۄں مُڑ مُڑ پرخی جاݨ۔ ہر چِیذ دی ہدّ وی ہُںدّی ہَے۔
نَۄجوان پِیڑھی نیں ہُݨ آپݨے دِل جانی سِیاسی پارٹی دی پچھاݨ کر لئی ہَے۔ جِہڑی دھُۄڑ سرمائیدار کارپۄریٹی مِیڈِیئے نیں نوِیں پارٹی بارے اُڈائی ہۄئی ہَے٬ اُہ ہُݨ مائی بُڈھّی دے جھاٹے واںگ اُڈّی جا رہی ہَے۔ سۄشل مِیڈِییا وِچ راجکی پارٹِییاں دے کئی لِیڈراں دے ہِںسّک اتے اسبھِئک بۄل ’مُۄںہ کنّاں تکّ پاٹِیاں‘ ’چۄں نِکلدے جاپدے نیں۔ جِس کرکے اِنہاں پْرتی لۄک وِدرۄہ پْرچںڈّ ہۄئی جا رِہا ہَے۔ جِنِّییاں کیںدری سرکار آپݨے تھاپے دِلّی دے لپھٹَین گورنر دُیارا ’آپ‘ دے نُمائِںدِیاں وِرُدھّ جاݨبُجھّ کے ودھِیکِییاں اتے ذِیادتِییاں کردی ہَے٬ اُنّی ہی ودھیرے لۄک ہمدردی ’آپ‘ پْرتی ودھدی جا رہی ہَے۔ مۄدی اتے اُہدی سرکار وِرُدھّ گُڈّا آپے ہی بجھّی جا رِہا ہَے۔ نِرا دِلّی وِچّ ہی نہِیں٬ ہۄر سُۄبِیاں وِچّ وی ’آپ‘ ہرمن پِیاری بݨدی جا رہی ہَے۔ اُہ نِڈر ہۄ کمّ کری جا رہی ہَے۔ جیلہاں کی٬ پھاںسی لگّݨ لئی وی تِیار ہن۔ دُشمݨ نیں تاں انہۄݨِییاں باتاں کرنۄں باذ نہِیں آئُݨا۔
ایدھر پںجّاب وِچ بکَۄل شاہمُہمّد: ’تیجا سِںگھّ دی بڑی اُڈِیک سانُۄں اُہدے آئے بِناں لڑاںگے نئیِں جی۔‘ ’آواذ-اے-پںجّاب‘ پھرںٹّ دے مۄہری آگُۄ نوجۄت سِںگھّ سِدھُّۄ دی تیجا سِںگھّ واںگ بڑی اُڈِیک سی۔ اُسنے پرگٹ سِںگھّ تے بَیںس بھراواں نال سُر مِلا بِیان داگ دِتّا٬ “اسِیں اِنے تھۄڑھے سمیں وِچ بدلوِیں پارٹی سںگّٹھت نہِیں کر سکدے۔ اسِیں پںجّاب٬ پںجّابِییاں٬ پںجّابِیئت دے ہِتاں دا نُکسان نہِیں ہۄݨ دیݨا چاہُںدّے۔ اُٹھّی اَیںٹی-اِنکمبَینسی لہِر وِچّ وںڈِّییاں نہِیں پائُݨا چاہُںدّے۔” شائِد ملوَیݨ بِیبی نوجۄت کَۄر سِدھُّۄ نیں پتی نُۄں ’اُہ گلّ کرِیں مِتّرا جِہڑی بچناں تۄں جھُۄٹھا ناں پاوے‘ بۄلی مار دِتّی ہۄوے۔ اِہۄ گلّ اُس تھۄڑھے دِن پہِلاں اِکّ پرَیسّ مِلݨی وِچّ بڑے سپشٹ لہِجے نال کہی سی۔ اِئۄں لگّدا ہَے جِویں پںجّاب دے بھلے واستے سِدھُّۄ بائی بِناں چَۄکا چھِکّا مارے پَیوِلِیئن پرت آئِیا ہۄوے۔
اگّے سپشٹ کِیتا ہَے کِہ اُہ اِس مرہلے ’تے بݨے سمِیکرن بدلکے لۄکاں نُۄں کِسے کِسم دے بھمبّلھبھُۄسے وِچ نہِیں پائُݨا چاہُںدّے۔ اکالی-بھاجپ اتے کاںگرس جۄ آپس وِچّ سمرتھک اتے ساجِشی پارٹِییاں ہن٬ کِتے لابھ ناں لَے جاݨ۔ اِنہاں نیں ہی وارۄ واری پںجّابِییاں نُۄں کُٹِّیا٬ لُٹِّیا تے پُٹِّیا ہَے۔ اسِیں اِنہاں ستھاپت پارٹِییاں نُۄں ہرائُݨ لئی نویں سمِیکرن نال تالمیل کراںگے۔ پرخِییا پارٹِییاں نُۄں پھائِدا پہُںچّائُݨ والی کۄئی کاروائی نہِیں کراںگے۔
دُۄجے پاسے اِئۄں لگّݨ لگّ پِیا کِہ چھۄٹیپُر دی ’آم لۄک پارٹی‘ ’ماواں دھِییاں میلݨاں پِئۄ پُتّ جنیتی‘ بݨدی جا رہی ہَے۔ اُہدی آس ہُݨ اَیمّ پی دھرموِیر گاںدھی والے چَۄتھے پھرںٹّ ’تے ہَے۔ دھرموِیر جی ورگے نِشکام دھرمراج ہۄراں نُۄں تاں سِیاست ولّ آئُݨا ہی نہِیں چاہِیدا سی۔ جے آ ہی گئے تاں تھۄڑھا سماں دیکھدے٬ سمیں دی دھار دیکھدے٬ پھِر باگی ہُںدّے۔ اِنے مہِینِیاں تۄں ’آپ‘ تۄں باگی ہۄئے پھِردے نیں۔ ہُݨ تکّ کِیتا کی ہَے؟ ’آپ‘ دے رُسِّیاں واستے اِکّ چھتّری ذرُۄر گڈّی ہَے۔ ’آپ‘ وِرُدھّ اخباری بِیاناں نال اُبھّرے نیتا اِس چھتری ’تے آ بَیٹھے ہن۔ اُنہاں دا لۄکاں وِچّ کۄئی ادھار نہِیں۔ دُۄجے پاسے ناں گاںدھی ’آپ‘ نُۄں چھڈّدا ہَے اتے ناں ہی آپݨی پارلِیمانی سِیٹ۔ چھۄٹیپُر دا ناں ’آپ‘ نال ہی اُبھّرِیا سی جۄ ہُݨ کھِںڈّ-پُںڈّ گِیا ہَے۔ اِہ چَۄتھا پھرںٹّ تاں ’اڑے تھُڑے دا مِیت مُکںدّا‘ اکھاݨ والا سِدھّ ہۄ رِہا ہَے۔ اِہ دُدھّ دے اُبالے والا سمِیکرن اے۔ سِر ای سِر نیں٬ دھِر کۄئی نئیِں۔ نِرا کھِچّڑ بھپّا۔ ’آواذ-اے-پںجّاب‘ والے ’بھلا ہۄئِیا کھہِڑا نیڑِئۄں چھُٹِّیا اُمر پئی سی ساری‘ گُݨگݨائُںدے لگّدے نیں۔
دُۄر دی سۄچکے جگمِیت براڑ٬ چرنجِیت سِںگھّ چنّی ورگے پُراݨے سِیاسی نیتاواں نُۄں ویلے سِر سُجھّ گئی۔ ’آپ‘ دا سِتارا چڑھ رِہا ہَے۔ ’آواذ-اے-پںجّاب‘ نیں چںڈِّیگڑھ والی پہِلی پرَیسّ مِلݨی مَۄکے جۄش اتے لہِرے دے ہُلارے وِچ اَیلان تاں کر دِتّے٬ پر جِویں جِویں گلّ راہے پئی٬ سۄجھی وی نال آ رلھی۔ لاہَۄر دِسݨ لگّ پِیا۔ دِلّی دُۄر لگّی۔ ایدھر ’آپ‘ دا بھوِکھّ پُۄرے بھارت وِچ پھَیلݨ دِییاں اںگّڑائیِیاں لَے رِہا ہَے۔ سمبھّلݨ تے ویلا سمبھّالݨ دی لۄڑ ہَے۔ گھڑی دا گھُسِّیا سالاں ’تے نہِیں٬ دہاکِیاں ’تے نہِیں٬ سدِییاں ’تے جا ڈِگّدا ہَے۔ اِتہاس گواہ ہَے۔ اجۄکے دھُںدّلکے وِچ نِتّر کے اگّے لگّݨا ہی سُۄرمگتی اتے دِبّ دْرِشٹی ہَے۔ نوِیں سُۄہی سویر دا سواگت کرن وِچّ ہی پںجّاب دا بھلا ہَے۔ کھبِّییاں پارٹِییاں تاں پہِلاں ہی سِیاست دا ’لَیپھٹ اۄور‘ بݨ چُکِّییاں ہن۔ (لَیپھٹ اۄور دی گلّ کِتے پھیر کراںگا)۔
’آپ‘ آپݨا پُۄرا سِسٹم سَیٹّ کر پُۄری گتِیشِیل ہَے۔ کہِ رہی ہَے: لۄکۄ آپݨی ہۄݨی دی کُںجّی ساڈے ہتھّ پھڑائۄ! اِہ جگِیردار٬ پرِواروادی اتے کارپۄریٹاں دِییاں داسِییاں سِیاسی پارٹِییاں تُہاڈے سمُچّے وِکاس دا بُۄہا بںدّ کری بَیٹھِییاں نیں۔ جِدّاں اگّے دِلّی دی واگڈۄر (پُۄری ناں سہی چلۄ ادھّ-پچدھّی ہی سی) سَۄمپی ہَے٬ ایداں اِتھّے پںجّاب وِچ ہُݨ مَۄکا ’آپ‘ نُۄں دِئۄ۔ اِہ پُۄرا راج ہَے۔ اِتھّے اسِیں لۄکاں دا سربپکھّی وِکاس کراںگے۔ بھُکھّمری٬ بِماری٬ انپڑھتا٬ اگِیانتا٬ بیرُذگاری٬ آدِ تۄں مُکتی دِواواںگے تاں جۄ پںجّاب مُڑ بلَۄری پاݨِییاں دی دھرتی بݨ سکے۔ ہسّدا٬ گائُںدا٬ بھںگّڑے پائُںدا پںجّاب۔ مُڑ پِںڈّاں دِییاں ستھّاں٬ تے گھراں وِچ بہاراں پرت آئُݨ۔
اِس سمُچّے کھِںڈّ کھِںڈّارے نیں اکالی-بھاجپا اتے کاںگرس والِیاں دے گھرِیں کیراں تاں دِیپ جگݨ لا دِتّے سن۔ پر ہُݨ ستھاپتی وِرُدھّ چلّی ہوا وِچ بُجھّݨے شُرُۄ ہۄ گئے ہن۔ مۄدی سرکار دا دُۄجے درجے والے شکتِیشالی مںتّری٬ شْرِیمان جیتلی ساہِب ہُݨے ہُݨے پںجّاب وِچّ اِکّ کنوۄکیشن دی پْردھانگی کرن پِچھّۄں پرَیسّ والِیاں نال گلّاں کردے کہِںدّے: بھاویں کُجھ ہۄوے٬ تِیجی وار وی سرکار اکالی-بھاجپا دی ہی بݨیگی۔ پرَیسّ والِیاں نیں ذرا گھرۄڑ کھرۄچ کے پُچھِّیا کِہ تُہاڈِییاں کِہڑِییاں پْراپتِییاں جاں نِیتِییاں ہن جِہناں کرکے پھِر سرکار اکالی-بھاجپا دی ہی بݨیگی۔ کہِںدّے وِرۄدھی پارٹِییاں آپس وِچّ ہی پاٹِییاں ہۄئیِیاں ہن۔ اِس لئی جِتّݨا اساں ہی ہَے۔ کِنّی کمال دی دلِیل ہَے!
کھَیر! گلّ دی رہِلھ کُجھ ذِیادا ہی وڈّی ہۄ گئی اے٬ پر اِس بِناں گلّ بݨنی نہِیں سی۔ سۄ وِیرنۄ! بہادر پںجّابِیئۄ! بھاویں سِیاسی مہَۄل وِچّ دھُںدّ-گُبار اتے مِٹّی بھرِییاں ہنیرِییاں ذرُۄر اُڈائیِیاں جا رہِییاں ہن پر مَۄسمی اسُۄلاں واںگ اِنہاں پِچھّۄں مِیںہ ذرُۄر پَیݨا ہَے۔ اُس نیں سبھ نِتارے٬ نِستارے کر دیݨے ہن۔ پںجّاب دے لۄکاں دے مناں وِچّ کیجرِیوال اتے ’آپ‘ دا دِلّی والا کْرِشما وسّ چُکِّیا ہَے۔ نال ہی کھلنائِکاں ولّۄں سِرجے مہَۄل وِچّۄں اُپّرلی بۄلی ’دِلاں دے جانی مِلݨگے آپے من نُۄں ٹِکاݨے رکھِّیئے‘ دی گُۄںج وی پَے رہی اےَ۔ ’آپ‘ دے رہِبراں نیں بۄتے شِںگّار لئے ہۄئے نیں۔ تِیارِییاں ہۄئی جا رہِییاں نیں۔ پںجّاب دے واسی آپݨے دِل جانِییاں دا پلّا کدی نہِیں چھڈّدے۔ ’آپ‘ پںجّابِییاں دی دِل جانی٬ چہیتی٬ ہمدرد٬ ہِتُۄ اکس دھار چُکّی ہَے۔ اُہ پںجّاب٬ پںجّابِیئت٬ پںجّابی دی اِکّ بھرۄسییۄگ پارٹی بݨدی جا رہی ہَے۔ ہُݨ کیول تُہاڈے بھرپُۄر ہُںگّارے دی لۄڑ ہَے۔ (اِہ وِشلیشݨ مَۄجُۄدا سِیاسی دْرِش دا ہَے۔ پھیر دی گلّ پھِر ہۄویگی۔)