جے جسوِںدّر دی گلّ منّ لَیںدی تاں اجیہی دُبِدھا ’چ ناں پھسدی۔ اُدۄں اِرادا وی تاں پکّا سی۔ پر مَینُۄں پاپا دی گلّ ٹھِیک لگّی سی۔ جسوِںدّر دا ہالے ہُݨے پھۄن آ کے ہٹِیا ہَے۔ ناں سُکھّ ناں ساںد۔ سِدھّا پُچھّدا ہَے , “ہالے بھُۄیا نُۄں پھۄن کِیتا ہَے کِہ نہِیں؟”
“نہِیں۔” سُݨ اُسدی آواذ کھرہوی ہۄ جاںدی ہَے٬ “لگّدا ہَے تیرا ہَیتھے ہی جِیء لگّ گِئَے۔”
“پاپا ہۄرِیں کہِںدّے آ کے مہِینا کُ ہۄر ٹھہِر جاواں۔”
“پر بھُۄیا نُۄں پھۄن کرکے ترِیک تاں پکّی کر لَے۔ اُس چھُٹّی بُکّ کرائُݨی اےَ۔ اُہ آپ آئۄُ۔ کھڑھے پَیر کہِںدّے ٹِکٹ وی مہِںگّی مِلدی اےَ۔ تُۄں اجّ ہی پھۄن کر۔”
“کر لَینی آں٬” مَیں مری جِہی آواذ ’چ کہِںدّی ہاں۔ اُہ پھۄن رکھّ دِںدّا ہَے۔ اُسدی آواذ مَینُۄں چُبھدی ہَے۔ اُہدے بھاݨے مَیں اَیش ’چ مست ہاں۔ اُس نُۄں کی پتا کِہ مَیں کِس اہِساس تھلّے دبّی جا رہی ہاں۔ ’اِس ترہاں کِویں دۄش لا دِیاں‘| جسوِںدّر دی کہی گلّ پھِر یاد آ جاںدی ہَے٬ ’اَیورِیتھِںگّ اِذ پھیئر اِن لو اَیںڈ وار‘| چلّ جد ٹائیِم آئِیا دیکھی جاویگی۔ دھِیان ہۄر پاسے لائُݨ لئی ٹی.وی. آن کر لَیںدی ہاں۔ اِںگلِش دی سمجھ نہِیں پَیںدی۔ ویکھدی ہاں جے کۄئی مُۄوی پئی ہۄوے۔ وِیاہ والی مُۄوی پئی ہَے۔ ’اِسدا کی ویکھݨا‘ سۄچ اُس نُۄں ہتھّ نہِیں پائُںدی۔ وِہلی رہِ کے ساری دِہاڑی گُذارنی اَۄکھی لگّدی ہَے۔ بچپن تۄں ہی چُکّ-دھر کرکے گھر نُۄں سجائُݨ دا شَۄک ہَے پر اِہ کرن دی وی اِچھّا نہِیں ہَے۔ گھڑی ولّ ویکھدی ہاں۔ دس وجّݨ والے ہن۔ ہُݨے دس وجے گُرمِیت دا پھۄن آ جاویگا۔ پھِر اِکّ وجے لںچّ بریک ویلے پھۄن کریگا۔ مَیں کِنّی وار کِہا ہَے کِہ میرا اَینا پھِکر ناں کرِیا کرے٬ مَیں کۄئی بچّی ہاں۔ جِنّاں جِیادا اُہ میرا کھِیال رکھّدا ہَے٬ میری دُبِدھا اُنِیں ہی ودھدی جاںدی ہَے۔ لگدا ہَے جِویں میرے اںدّر---نہِیں٬ نہِیں مَینُۄں اِس ترہاں نہِیں سۄچݨا چاہِیدا۔ اِہ میری کھُدغرجی ہۄویگی۔ جسوِںدّر نیں کِنّی کُربانی کِیتی ہَے۔ کُربانی؟ میرے اںدّر پْرشن اُٹھّدا ہَے۔ مَیں کی اُۄل–جلُۄل سۄچݨ لگّ پئی ہاں۔ گھڑی ولّ ویکھدی ہاں٬ دس وجّ کے دۄ مِںٹّ ہۄ گئے ہن۔ اجّ پھۄن کِئۄں نہِیں کھڑکِیا۔ پر مَیں کِئۄں اُڈِیک کر رہی ہاں؟ کدۄں اُڈِیک کردی ہاں٬ اِہ تاں اُںجھ ہی دِماگ ’چ آ گِئَے۔ سگۄں پھۄن ناں ہی آوے۔ لِوِںگّ رُۄم دی کھِڑکی راہِیں باہر ویکھدی ہاں۔ کِنّی چمکدار دھُپّ ہَے! ممّی-ڈَیڈی اَینی دھُپّ ’چ سڑدے ہۄݨگے۔ گھڑی ولّ پھیر نذر ماردی ہاں۔ دس وجّ کے پںجّ مِںٹّ ہۄ چلّے ہن۔ پھۄن دی رِںگّ ہُںدّی ہَے٬ مَیں جھپٹ کے پھۄن چُکّ لَیںدی ہاں۔ چُمّݨ دی آواذ آئُںدی ہَے۔
“ہاں جی٬ پی لئی چاہ ?” مَیں پُچھّدی ہاں۔
“چاہ وی پی لواںگا بائد ’چ٬ اُہدی اَینی ذرُۄرت نہِیں جِنّی تیری مِٹھّی آواذ سُنݨ دی۔”
مَیں کہِݨا چاہُںدّی ہاں کِہ پھِر پںجّ مِںٹّ لیٹ پھۄن کِئۄں کِیتا۔ پر مُۄںہۄں نِکلدا ہَے٬ “اچھّا۔”
“ہۄر جِیء لگِّیا ہۄئِئَے؟ بۄر تاں نہِیں ہۄ رہی ?”
“نہِیں ٹھِیک ہاں٬” مَیں ہَۄلی جِہی آواذ ’چ آکھدی ہاں۔
“کِویں تیری آواذ ڈھِلّی جِہی اےَ کِتے سِر تاں نہِیں دُکھّدا؟”
“نہِیں بسّ وِہلی کرکے بۄر ہۄ گئی سی۔”
“آئی نۄ , وِہلے دِہاڑی کڈھّݨی اَۄکھی اےَ۔ میرا وسّ چلّے تاں تَینُۄں کدے اِکّلی ناں چھڈّاں بۄر ہۄݨ لئی۔”
“چںگّا تُسِیں چاہ پی لئۄ تھۄڈی بریک کھتم ہۄݨ والی ہَے۔”
“چل چںگّا باءئے٬ آئی لو یُۄ٬” چُمّݨ دے کے اُس پھۄن رکھّ دِتّا۔
’سِر دُکھݨ’ دا بہانا مَیں اَینے وار کر چُکّی ہاں کِہ ہُݨ اُسنُۄں پھِکر ہۄ گِیا ہَے۔ پرسۄں کہِںدّا٬“ تیرا اَینا سِر دُکھدَے٬ کِتے کُجھ ہۄر ہی ناں ہۄوے۔ چلّ ڈاکٹر دے چلِّیئے۔” مَیں مساں منائِیا کِہ ڈاکٹر دی لۄڑ نہِیں۔
سکُۄل ’چ ہالے مہِینا پِیا ہَے۔ کہِںدّے ستمبّر ’چ کلاساں شُرُۄ ہۄݨگِییاں۔ جے ہُݨ ہُںدِّییاں گھٹّۄ-گھٹّ دِہاڑی تاں سُکھالی نِکل جائِیا کردی۔ مہِینے دا مَینُۄں کی بھاء اُدۄں ہۄݨ بھاویں ناں ہۄݨ۔ میرے اںدّر اِکّ چِیس جِہی اُٹھّی ہَے۔ کمّ ’تے وی نہِیں جاݨ دِںدّا۔ مَیں کِنّے ترلے نال کِہا سی , “میری وِہلی دی دِہاڑی نہِیں نِکلدی کۄئی کمّ ہی لبھّ دِئۄ۔”
“پہِلاں پڑھ لَے پھیر ساری اُمر کمّ ہی کرنا ہَے٬” اُس کِہا۔
“جدۄں سکُۄل ٹائیِم آئۄُ دیکھی جائۄُ۔ اُنِّیں دیر تاں کمّ کراں٬” مَیں پھِر ترلا لِیا۔
“مہِینے پِچھّے کی کمّ لبھّاںگے۔ کمّ دا تُۄں پھِکر ناں کر مَیں بتھیرا کر لِیا کرُۄں۔ تُۄں بسّ ڈٹ کے پڑِیں۔ میری اِچھّا سی پڑھن دی پر مَیں کمّاں ’چ اُلجھ گِیا۔ تُۄں مہِینا آرام کر لَے۔ پھیر تَینُۄں وِہل کِتھّے مِلݨی اَیں٬” اُس دِییاں اُںگلاں میرے کیساں ’چ کھیلہ رہِییاں سن۔ میرا دِل کِیتا کِہ آکھ دیواں٬ ’نِیںد آئُںدی ہَے‘ پر مَیں اِس ترہاں ناں آکھ سکی تے جِد کرکے اُسنُۄں ممّی-ڈَیڈی نال بیری تۄڑن جاݨ لئی منا لِیا۔ پر اُہ سِرپھ اِکّ دِن واستے راذی ہۄئِیا۔
ڈَیڈی کہِںدّے٬ “پھارم تاں بھائی بُڈھّے–ٹھیرے جاں انپڑھ لۄکاں واستے اےَ٬ جِنّاں نُۄں ہۄر تھاں کمّ نہِیں مِلدے۔” پر مَیں چلی گئی۔ شام تکّ تھکّ کے چُۄر ہۄ گئی۔ اِناں کمّ کدے کِیتا نہِیں سی۔ پر میرا اںدّرلا کھُش سی۔ مانسِک تسلّی ہۄئی کِہ گھٹّۄ-گھٹّ رۄٹی جۄگے تاں کما کے دِتّے ہن۔ نہِیں تاں جد وی کھِیال آ جاںدا کِہ مَیں اِنہاں تۄں کِس کھُنامی دا بدلا لَے رہی ہاں تاں میرے اںدّر گُناہ دا اہِساس جاگ پَیںدا ہَے۔ اُس رات اگلے دِن پھِر پھارم ’چ جاݨ دی جِدّ کِیتی پر گُرمِیت نیں دْرِڑھ آواذ ’چ آکھ دِتّا٬ ’نہِیں٬ہۄر نہِیں۔” ممّی نیں وی وکالت کِیتی٬ “ چلّ جا لَیݨدے٬ ویکھ چیہرا کِویں کھِڑِئَے نہِیں تاں مُرجھائی جِہی رہِںدّی اےَ۔” پر گُرمِیت ٹسّ تۄں مسّ ناں ہۄئِیا۔ مَینُۄں ممّی ’تے پِیار آئِیا۔ پِیار مَینُۄں دِنے وی آئِیا سی جد دھُپّ ’چ آپ دۄنۄ بیری تۄڑدے رہے پر مَینُۄں وار-وار آکھدے٬ “تھکّ جاویںگی٬ جاہ آرام کر لَے۔” پر مَیں اُنہاں دے نال ہی لگّی رہی۔ شام پئی تۄں مَیں آکھ ہی دِتّا٬ “اَینی اَۄکھی کمائی کردے ہۄ٬ تُسِیں اَیتھے تے اسِیں اُتھّے سۄچدے سی جِویں کنیڈا ’چ درکھّتاں نُۄں ڈالر لگّدے ہۄݨ۔”
ہاں اُس دِن تۄں بائد اِکّ گلّ ذرُۄر ہۄئی کِہ مَیں سویرے اُٹھّ کے ممّی-ڈَیڈی اتے گُرمِیت واستے بریکپھاسٹ تے نال لِجاݨ لئی لںچّ تِیار کرن لگّ پئی۔ پہِلاں مَیں دیر تکّ پئی رہِںدّی سی۔ میرے سُتِّیاں ہی سارے کمّ ’تے چلے جاںدے۔ سُتّی وی کدۄں ہُںدّی٬ گھیسل مار کے پئی رہِںدّی۔ سۄچدی ہُںدّی کِہ گُرمِیت کھِجھیگا٬ پھیر شائِد مارے کُٹّے وی۔ میرا کمّ آسان ہۄ جاویگا۔ جسوِںدّر دی بھُۄیا نیں دسِّیا سی اِہ گُر مَینُۄں۔ گُرمِیت نُۄں گُسّا دِوائُݨ لئی سِر واہ کے مَیں کیس کںگھّے ’چ چھڈّ دیݨے٬ اُہ کھِجھ تاں جاںدا پر آکھدا کُجھ ناں۔ ساری دِہاڑی بِسترا اِکّٹھا ہی ناں کرنا٬ کمّ تۄں مُڑے نُۄں چاہ وی ناں پُچھّݨی سگۄں سِر لپیٹ کے پَے جاݨاں۔ اُہ کمّ تۄں آکے دۄ پِیالِییاں چاہ دِییاں بݨا کے بَیڈرُۄم ’چ لَے آئُںدا۔ آپݨے والی پِیالی ’چۄں پہِلاں میرے کۄلۄں گھُٹّ بھروائُںدا آکھدا٬ “مِٹھّی کردے۔” مَینُۄں نمۄشی جِہی ہُںدّی۔ پھیر مَیں اُسنُۄں کمّ تۄں مُڑے نُۄں چاہ بݨا دِںدّی۔ بھُۄیا نُۄں پھۄن کرکے دسّ دِتّا کِہ اِہ جُگتاں گُرمِیت ’تے نہِیں چلّݨ والِییاں۔ اُہ پتا نہِیں کِہڑی مِٹّی دا بݨِیا ہۄئِئَے۔ بھُۄیا کہِںدّی٬ “تُۄں ذرُۄر کُٹّ کھاݨی اےَ۔ کِسے نُۄں کی پتَے کِہ کُٹّدا–ماردا ہَے وی کِہ نہِیں۔ آپاں تاں آکھ دیݨَے۔” اُس دِن تۄں بائد بھُۄیا نُۄں پھۄن کرن دا وی کھِیال نہِیں آئِیا۔ چلّ اجّ کرُۄںگی۔ راذی-کھُشی پُچھّ لواںگی۔ آکھ دیواںگی کِہ مہِینا کُ ہۄر ٹھہِر جائیِئے٬ پاپا نیں کلّہ پھِر پھۄن ’تے کِہا سی کِہ جسوِںدّر نُۄں پھۄن کرکے آکھ دیوے دھِیرج رکھّݨ لئی۔ ٹائیِم ویکھدی ہاں ہالے ساڈھے گِیاراں وجّے ہن۔ ٹراںٹۄ ہۄݨگے ڈھائی وجّے۔ ہالے تھۄڑا سدیہاں ہَے۔ بھُۄیا کہِںدّی سی کِہ ٹراںٹۄ دے چھے کُ وجے پھۄن کرِیا کراں۔ اِکّ وجے پھِر گُرمِیت دا پھۄن آ جاݨا ہَے۔ اُسنے پھِر میرے وِچاراں ’تے ہاوی ہۄ جاݨا ہَے۔ اِہ مَینُۄں کی ہۄئی جاںدا ہَے۔ مَیں اُٹھّ کے بَیڈّرُۄم ’چ جاںدی ہاں۔ پَیر اٹَیچی نال ٹکرا جاںدا ہَے۔ اِہ اٹَیچی وی وِچالے اڑِیا پِیا ہَے۔ اُس دِن گُرمِیت دا پَیر اِس وِچّ وجِّیا سی۔ کہِںدّا٬ “اِہ اٹَیچی تیرے کپّڑے آپݨے ’چ کَید کری بَیٹھا ہَے تے میرے کپّڑے تیرے کپّڑِیاں دی چھۄہ لئی ترسی جاںدے ہن۔” پر مَیں آم پائُݨ لئی چار کُ سُۄٹ باہر رکھّے ہۄئے ہن۔ سۄچدی ہاں کِہ کِئۄں کھِلارا پاواں٬ مہِینے تکّ پھیر سامبھݨے پَیݨگے۔ اِکّ جِیء کردا ہَے کِہ اٹَیچی کھالی کراں اَیویں پَیراں ’چ وجّدا ہَے٬ جدۄں مہِینا آئۄُ دیکھی جائۄُ۔ چلّ اَیہ چھۄٹا بَیگ تاں کراں اِکّ پاسے٬ جِس دِن دے وِکٹۄرِییا تۄں مُڑے ہاں اُسے ترہاں ہی پِیا ہَے۔ مَیں آپݨی پَیںٹ-شرٹ باہر کڈھّدی ہاں۔ اِہ گُرمِیت نیں میرے اِتھّے پہُںچّݨ تۄں پہِلاں ہی لِیا رکھّی سی٬ نال اِکّ نائِٹی۔ پر مَیں اِہ کپّڑے ہالے تکّ تن نُۄں نہِیں چھُہائے۔ گُرمِیت دے کپّڑے کڈھّکے ہَیںگراں ’تے ٹںگّ دِںدّی ہاں۔ آپݨی پَیںٹ-شرٹ ’تے نائِٹی وی اُسدے کپّڑِیاں دے نال ہی ٹںگّ دِںدّی ہاں۔ پھِر لاہ کے گُچھّا-مُچھّا کرکے کلَۄجِٹ دے کۄنے ’چ پئے دُۄسرے اٹَیچی اُپّر سُٹّ دِںدّی ہاں۔ پھِر چُکّ کے گُرمِیت دے کپّڑِیاں تۄں الگّ ہَیںگراں اُپّر ٹںگّ دِںدّی ہاں۔ بَیگ وِچّۄں اِکّ ڈائِری نِکلدی ہَے۔ مَیں ویکھݨ لگّدی ہاں۔ پںجّابی ’چ کاپھی سفے لِکھے ہۄئے ہن۔ اُس رات وی اُہ لِکھدا رِہا سی۔
میرے وَینکُۄور پہُںچّݨ تۄں دُۄسرے دِن ہی اُہ مَینُۄں لَے کے وِکٹۄرِییا چلّ پِیا سی۔ کہِںدّا٬ “آپݨا ہنِیمُۄن ہُݨ شُرُۄ ہۄئِئَے۔ اِںڈِییا تاں تیری سںگّ ہی نہِیں سی لتھّی۔” مَیں آپݨے بُلّہاں ’تے ملّۄ-جۄری مُسکراہٹ لِیائی سی۔ پھَیری ’چ اُپّرلے ڈَیکّ ’تے جاکے اُس مَینُۄں آپݨے نال گھُٹّ لِیا۔
“مَینُۄں نہِیں چںگّا لگّدا اِںجھ سارِیاں ساہمݨے٬” مَیں کِہا۔
“آپاں پتی-پتنی آں۔”
“پھیر وی۔” میری آواذ ٹھںڈّی سی۔ اُس مَینُۄں چھڈّ دِتّا۔ مَیں ڈَیکّ دی ریلِںگّ نُۄں ہتھّ پا پِچھّے ولّ جاںدِییاں چھلّاں ویکھݨ لگّی ---چھلّاں وِچّ جسوِںدّر دا جھائُلا پِیا -------
----“اِدھّر اِںٹروِئۄُ ’تے آئِیا سی۔ سۄچِیا مِلدے چلِّیئے نہِیں تاں بھرجائی گُسّا کریگی کِہ اُہدے پیکِیاں دے نیڑِئۄں مُڑ گِیا۔” جسوِںدّر ستِ سْری آکال بلائُݨ تۄں بائد ذرُۄر کہِںدّا۔ پتا نہِیں اُس نُۄں اِدھّر ہی کِئۄں اِںٹروِئۄُ آئُںدِییاں۔ اُہ ہسا-ہسا کے ساڈِییاں وکھِّییاں دُکھݨ لا دِںدّا۔ اسِیں اُسنُۄں اُڈِیکدے رہِںدّے۔ اُہ تائِیا جی دی لڑکی دا دِئُر ہَے۔ اِکّ دِن تائِیا جی پاپا نُۄں کہِںدّے٬ “کِئۄں ناں آپاں سُکھجِیت دا رِشتا جسوِںدّر نال کر دیئیِئے۔ بی.اے.,بی. اَیڈّ کِیتی ہۄئی اےَ نَۄکری مِل ہی جائۄُ۔ نالے دیکھے –بھالے بںدّے اےَ۔”
پاپا کہِںدّے٬ “دیکھ لواںگے ہالے سُکھجِیت دی بی.اے. تاں پُۄری ہۄ لَیݨ دیئیِئے۔” مَیں وی سُݨِیا تے میرے چھۄٹے وِیر ٹِیٹُۄ نیں وی سُݨ لِیا۔ اُس میری چھیڑ ہی پا دِتّی۔ پھِر مَینُۄں جسوِںدّر دی ہۄر وی اُڈِیک رہِݨ لگّی۔ جد دُۄسرے بھَیݨ-بھرا اُسدِییاں گلّاں تۄں ہسّ رہے ہُںدّے٬ مَیں ماݨ مہِسُۄس کردی۔ جسوِںدّر دی یاد نیں میرے اںدّر ہلچل مچا دِتّی۔ میرا ہتھّ اچیت ہی گُرمِیت دے ہتھّ اُپّر ٹِک گِیا۔ مَینُۄں جِویں جھٹکا وجّا ہۄوے۔ مَیں اُس ولّ ویکھِیا۔ اُہ اِکّ ٹکّ میرے ولّ ویکھ رِہا سی۔ “کی ویکھ رہے سی؟” مَینُۄں لگّا جِویں میری چۄری پھڑی گئی ہۄوے۔
“کِنّے مہِینِیاں بائد مِلی اَیں٬ سۄچِیا رجّ کے ویکھ تاں لواں٬” اُس جواب دِتّا۔
اِسے ترہاں اِہ پِچھلی شام ایئرپۄرٹ ’تے پھُلّاں دا گُلدستا پھڑا میرا متھّا چُمّ کے اِکّ ٹکّ میرے ولّ ویکھدا رِہا سی۔ میرِییاں پلکاں جھُک گئیِیاں سن۔ مَیں تاں سۄچِیا وی نہِیں سی کِہ اِہ اِکلّا ایئرپۄرٹ تے آویگا۔ جد مَیں ممّی-ڈَیڈی ہۄراں بارے پُچھِّیا تاں کہِںدّا٬ “اُنہاں دی ہاذری ’چ مَیں تَینُۄں سںوّار کے مِل نہِیں سی سکدا٬ اِس کرکے اِکلّا آئِئَں۔” گھر پہُںچّݨ تے ممّی نیں تیل چۄئِیا٬ ’اج دا دِن مَیں مساں لِیا---’ اُس گِیت دی ہیک کڈھّی۔ کِنّے ہی رِشتیدار اِکٹھّے ہۄئے ہۄئے سن۔ وِیاہ ورگا ماہَۄل بݨائی بَیٹھے سن۔ تِنّ-چار جݨے دس کُ مِںٹّاں بائد اُٹھّ کے جاݨ لگّے اِکّ گُرمِیت نُۄں کہِںدّا٬ “سپَیشل پارٹی تاں تَیتھۄں کمّ ’تے لواںگے اجّ تاں اسِیں درشن کرن آئے سی کِہ اَیہۄ جی کِہڑی کُڑی اےَ جِیہدے چاء ’چ تُۄں اُڈِیا پھِردَیں۔”
“اِںڈِییا دی یاد آئُںدی ہۄݨی اے۔ آئی نۄ اِہ ٹپھ اےَ سارِیاں تۄں وِچھّڑݨا٬” گُرمِیت نیں مَینُۄں چُپّ-چُپّ ویکھ کے کِہا۔
’میری اِس نال کی دُشمݨی ہَے٬‘ میرے اںدّر کھِیال آئِیا۔ ’کِنّا چںگّا ہُںدّا جے مَیں جسوِںدّر دی گلّ منّ کے سِدھّا اُسدی بھُۄیا کۄل چلی جاںدی’۔ مَینُۄں گلتی دا اہِساس ہۄئِیا۔ پھِر پاپا ساہمݨے آݨ کھلۄتے۔
“کَۄپھی لِیاواں؟”گُرمِیت نیں پُچھِّیا۔
“چلۄ مَیں وی تُہاڈے نال چلدی ہاں۔” کَۄپھی لَے کے اسِیں پھِر باہر آ گئے۔ گھُٹّ بھر کے گُرمِیت کہِںدّا٬“میرے والی تاں کَۄڑی اےَ۔” جد مَیں آپݨے کپّ ’چۄں گھُٹّ بھر لئی تاں کہِݨ لگّا٬“لِیا آپݨے والی دے مَینُۄں۔” میرے والے کپّ ’چۄں گھُٹّ بھرکے کہِںدّا٬“تیرے والی تاں کِنّی مِٹھّی اےَ مَینُۄں اِہ پی لَیݨدے تُۄں میرے والی پی لَے۔” مَیں ہالے اُس والے کپّ ’چۄں گھُٹّ بھری ہی سی اُس جھٹّ پُچھّ لِیا٬ “کِویں اےَ کَۄڑی کِہ مِٹھّی؟”
“مِٹھّی٬”مَیں اَیویں ہی آکھ دِتّا۔ اُس دِییاں اکھّاں چمک پئیِیاں۔ پھیر اسِیں راہ ’چ آئُںدے ٹاپُۄیاں ولّ ویکھݨ لگّے۔ اُہ نِکِّییاں-نِکِّییاں گلّاں کردا رِہا۔ مَیں اُسدا ساتھ دیݨ لئی ہاں ’چ ہاں مِلائُںدی رہی۔ مَینُۄں اُہ بچِّیاں ورگا لگّا۔ جاپِیا جِویں میرے اںدّر جمّی برف نُۄں کُجھ سیک پہُںچِّیا ہۄوے۔ پر جسوِںدّر میرے ساہمݨے پھِر آݨ کھلۄتا۔ مَیں ڈر گئی کِہ اںدّرلی برف پِگھل ناں جاوے۔ اِس کرکے ہۄٹل ’چ پہُںچّݨ سار جد گُرمِیت نیں کِہا٬ “چلّ نہا لَے٬ پھْرَیش ہۄ جاویںگی٬ پھِر آپاں باہر تُر –پھِر آواںگے۔” مَیں بہانا مار دِتّا٬ “مَینُۄں تاں چکّر آ رہے ہن٬ سِر پاٹݨ-پاٹݨ کردَے۔ لگّدَے جِویں راہ دی بیئرامی کرکے ہَے۔”
“چلّ آپاں کِسے ڈاکٹر کۄل چلدے ہاں٬” اُہ پھِکرمںدّ دِسِیا۔
“نہِیں-نہِیں سَۄݨ نال ٹھِیک ہۄ جائۄُ۔”
“لِیا مَیں تیرا سِر گھُٹّ دِیاں٬” اُس پِیار جِہے نال میرا سِر آپݨے ہتھّاں ’چ لَے لِیا۔ مَیں کہِݨا چاہُںدّی سی٬ ’وَیرِییا تَیتھۄں دُۄر بھجّݨ لئی تاں مَیں بہانے بݨا رہی ہاں تے تُۄں نیڑے ہۄ ہۄ بہِنَے‘| پر مَیں آکھِیا٬ “ناں پلِیذ۔”
اُہ بُجھ جِہا گِیا۔ پھِر کہِںدّا٬ “چلّ کُجھ کھا آئیِئے پھیر آکے سَۄں جاوِیں۔”
“نہِیں نہِیں مَینُۄں بھُکھّ نہِیں٬ تُسِیں کھا آئۄ۔ مَیں سیب کھا لواںگی۔” مَیں نال لِیاںدے لِپھاپھے ولّ اِشارا کرکے کِہا۔ اُہ سیب کٹّ کے مَینُۄں کھوائُݨ لگّا۔ اُس آپ دۄ کیلے کھا لئے۔ پھیر اُہ میرے نال ہی بَیڈّ تے لیٹ گِیا۔ اُسدا ہتھّ میرے سرِیر ’تے پھِرن لگّا۔ جسوِںدّر دا چیہرا اکھّاں مُۄہرے آ گِیا۔ سرِیر ’تے گُرمِیت دا پھِردا ہتھّ لگّا جِویں ناگ مہیل رِہا ہۄوے۔ مَیں ڈر کے اکھّاں کھۄلہ لئیِیاں۔ گُرمِیت میرِییاں اکھّاں ساہمݨے سی۔ اکھّاں مِیچدی تاں جسوِںدّر دِسدا٬ کھۄہلدی تاں گُرمِیت دا بھۄلا چیہرا ساہمݨے ہُںدّا۔ اںدّر چلّ رہی کشمکش دی پِیڑ اکھّاں راہِیں وہِ تُری۔ گُرمِیت بَیڈّ تۄں اُٹھّ کھلۄتا۔ کہِںدّا٬ “ہُݨ تُۄں آرام نال سَۄں کلّہ نُۄں گھُمّ-پھِر لواںگے۔”
اُہ کُجھ لِکھݨ لگّا اتے مَیں جسوِںدّر بارے سۄچݨ لگّی۔ جد اُہ آ جاںدا مَیں اُڈّی پھِردی۔ مَیں آپݨے-آپ نُۄں کھُشکِسمت سمجھدی کِہ جِسنُۄں چاہُںدّی ہاں٬ اُس نال ہی وِیاہ ہۄویگا۔ پر اِکّ دِن اُہ کہِںدّا٬ “آپݨے کرماں ’چ تاں پھَۄرن دی دھرتی اےَ۔”
“جے جناب پھۄرن چلے گئے تاں ساڈا گرِیباں دا کی بݨیگا٬” مَیں چھیڑِیا۔
“اسِیں آپݨی گرِیبݨی نُۄں وی نال لَے جاواںگے۔”
“گرِیبݨی نُۄں کِویں لَے جائۄںگے جناب۔ جے گئے تاں مَیرِج بیس تے جائۄگے کِہ کۄئی ہۄر ترِیکا لبھِّئَے میری سرکار نیں٬” مَیں اُسے دی مذاک والی بھاشا ’چ کِہا۔
“ترِیکے دی بھال ہالے جاری ہَے۔ مَیرِج بیس مِل گِیا چھڈّݨا اُہ وی نہِیں۔ اُتھّے پہُںچّکے تُۄں کَۄݨ تے مَیں کَۄݨ تے آپاں آپݨی گرِیبݨی نُۄں سدّ لَیݨا اے٬” اُس میرے چیہرے تے اکھّاں گڈّ کے کِہا۔
“کِسے دی جِںدّگی نال کھِلواڑ کرۄںگے؟”
“اَیوری تھِںگّ اِذ پھیئر اِن لو اَیںڈ وار٬” آکھ کے اُہ ہسِّیا۔
پھیر مَینُۄں پتا لگّا کِہ اُہ جرمنی جاݨ دی سکِیم بݨا رِہا ہَے۔ مَیں پُچھِّیا تاں کہِںدّا٬ “کُچھ تاں کرنا ہی پئۄُ ,نہِیں تاں ساری اُمر بھُکھّ-نںگّ نال گھُلدے مر جاواںگے۔ تُۄں پھِکر ناں کر۔ جے سُۄت آ گِیا تاں تَینُۄں اُتھّے ہی سدّ لئۄُں جے ناں آئِیا کُچھ کما کے تاں لِیاواںگا ہی۔ نالے اُدۄں تکّ تُۄں اَیم.اے.جاں بی.اَیڈ کر لویںگی۔”
“مَینُۄں نہِیں چںگّی لگّی تھۄڈی سکِیم۔ گھٹّ کھا لواںگے۔ نالے کدے تاں نَۄکری مِلیگی ہی٬” مَیں وِرۄدھ کِیتا۔
پر اُہ کہِںدّا٬“مَیں آپݨے چںگّے پھِئۄُچر بارے سۄچ کے ہی کر رِہا ہاں۔” تے اُہ چلِیا گِیا۔ مہِینے کُ بائد دِلّی-بمبّئی دے چکّر لاکے مُڑ آئِیا۔ مَیں شُکر کِیتا۔ اُہ بہُت مایُۄس سی۔ ایجںٹّ اُس نُۄں دھۄکھا دے گِیا سی۔
مَیں پاسا پلٹِیا۔ گُرمِیت کُجھ ِلکھݨ ’چ رُجھِیا ہۄئِیا سی۔ ’مَیں وی تاں گُرمِیت نال دھۄکھا ہی کر رہی ہاں٬‘ مَینُۄں کھِیال آئِیا۔ کِنّے چاواں نال مَینُۄں لَیکے آئِئَے۔ ہۄٹل دا کھرچ وکھّ۔ مَینُۄں اِس ترہاں بہانا نہِیں سی کرنا چاہِیدا۔ پر مَیں کی کردی۔ مَینُۄں آپݨا آپ جسوِںدّر دا گُناہگار لگّݨ لگّ پِیا سی۔ تے ہُݨ گُرمِیت دا۔ مَیں کِتھّے اُلجھ گئی۔ میرے سِر ’چ سچّ ہی درد ہۄݨ لگّا۔ جِیء کِیتا کِہ اُچّی-اُچّی رۄواں۔ پر گُرمِیت کُجھ لِکھݨ ’چ مست سی۔
میرا دھِیان ہتھّ ’چ پھڑی ڈائِری ولّ جاںدا ہَے۔ کھالی ہۄئِیا چھۄٹا بَیگ کلَۄجِٹ ’چ رکھّکے مَیں بَیڈ ’تے لیٹ جاںدی ہاں اتے ڈائِری دے ورکے پھرۄلݨ لگّدی ہاں۔ ’ہنِیمُۄن‘ سِرلیکھ والا سفا پڑھن لگّدی ہاں۔
سۄچِیا وی نہِیں سی کِہ ہنِیمُۄن ویلے وی مَیں ڈائِری لِکھاںگا۔ مَیں کِڈّی گلتی کر بَیٹھا ہاں۔ اِہ وی نہِیں سۄچِیا کِہ جہاذ دی تھکاوٹ تے اُنِیںدرے کارݨ اُسنُۄں دۄ کُ دِن آرام کر لَیݨ دیݨا چاہِیدا سی۔ پر کی کراں؟ اِںڈِییا اِہدے شرمائُݨ ’چ ہی ٹائیِم لںگھّ گِیا۔ سۄچدا سی کِہ گھر ’چ وی ممّی–ڈَیڈی دی ہۄںد کرکے کھُلّہیگی نہِیں۔ مَیں اُس نال وِچھۄڑے سمیں دے ویکھے سُپنے چھیتی پُۄرے کرنا چاہُںدّا سی۔ سُکھّی نُۄں جِہڑے کپّڑِیاں ’چ سُپنِیاں ’چ چِتودا سی اُہ مَیں پہِلاں ہی کھْرِید رکھّے ہن۔ سۄچِیا سی٬ جد اُہ نہائُݨ لگّیگی بَیگ ’چۄں کپّڑے کڈھّ کے اُسنُۄں کہاںگا کِہ آہ پا۔ پھیر اُس نال باہر گھُمّݨ جاواںگا۔ چنّ چانݨی رات جھِیل کِنارے اِکّ-دُۄجے دا ہتھّ پھڑ تُراںگے۔ پھیر مَیں سُکھّی دا چیہرا آپݨے ہتھّاں ’چ لَے کے آکھاںگا ,’اسمان والے چنّ نالۄں اِہ چنّ ودھیرے کھُبسُۄرت ہَے‘---۔
پڑھ کے مَیں رُماںٹِک ہۄݨ لگّدی ہاں۔ جھلّا ہَے اِہ۔ نہِیں مَیں مُۄرکھ ہاں٬ جِسنے وِچارے دا سارا پْرۄگرام ہی چَۄپٹ کر دِتّا۔ نہِیں-نہِیں مَینُۄں اِس ترہاں نہِیں سۄچݨا چاہِیدا۔ کِنّی سوارتھی ہۄ گئی ہاں۔ مَیں اگّے پڑھن لگّدی ہاں۔
---پر سُکھّی دی تبِیئت کھراب ہَے۔ کۄئی نی ساری اُمر پئی ہَے سُپنے پُۄرے کرن لئی۔ وِچاری کِویں پئی ہَے گُچھّا-مُچھّا ہۄئی۔ جِیء کردا ہَے کِہ آپݨی گۄدی ’چ اُسدا سِر رکھّکے گھُٹّاں۔ پر اُسدی نِیںد کھراب ہۄویگی۔ کِنّی پِیاری ہَے میری سُکھّی۔ اِس دی ہۄںد دا اہِساس ہی مَینُۄں نسِیا رِہا ہَے۔ ---
میرے اںدّرۄں ہائُکا نِکلدا ہَے۔ ساہمݨی کںدھّ اُپّر لگّی میری تسوِیر ’چ مَیں مُسکرا رہی ہاں۔ جِویں مَیں آپݨے آپ ’تے ہسّ رہی ہۄواں۔ اِہ تسوِیر پاپا نیں وِیاہ تۄں پہِلاں بھیجی سی٬ جِسنُۄں گُرمِیت نیں وڈّی کرا کے بَیڈّ دے ساہمݨی کںدھّ اُپّر لگا دِتّا۔ اِسے آکار دِییاں میرِییاں ہۄر وی تسوِیراں لائی بَیٹھَے۔ اِکّ تسوِیر ہَے جِہڑی میری تے گُرمِیت دی اِکٹھِّیاں دی ہَے وِیاہ ویلے دی۔ مَیں تسوِیراں تۄں نِگہا ہٹا ڈائِری دے سفے پلٹدی ہاں۔ ’وِیاہ لئی ہاں‘ سِرلیکھ والا سفا پڑھن لگّدی ہاں۔
-- مَیں تاں گُیاچ گِیا سی۔ پہِلاں مَیں لگّدِییاں آراں ’چ گُیاچِیا سی۔ کنیڈا ’چ ممّی-ڈَیڈی نال بھَیݨ کۄل آئِیا ہۄݨ کرکے آراں دا جِہڑا متلب میَینُۄں سمجھ لگّدا اُہ ہُںدّا٬ ’بھَیݨ گھر بھائی کُتّا‘| اِنہاں آراں تۄں بچݨ لئی مَیں چھیتی گھر بنّہݨا چاہُںدّا سی۔ آپݨے آلے-دُیالے دے ہاݨ دا ہۄݨا چاہُںدّا سی۔ دس سال پہِلاں کنیڈا آئِیاں نال رلݨ لئی بہُت سارے ڈالراں دی ذرُۄرت سی٬ جِہڑے کمّ کِیتِیاں ہی کمائے جا سکدے سن۔ اتے مَیں کمّاں ’چ گُیاچ گِیا۔ آپݨی ہۄںد نُۄں بھُلا بَیٹھا۔ اِکّ مشِین بݨ گِیا۔ مشِیناں ’چ دِل تھۄڑھۄ دھڑکدے ہن۔ پر اِکّ دِن کمّاں دی مارۄ-مار ’چ مَینُۄں چھُٹّی کرنی پَے گئی۔ مَیں شاپِںگّ سَیںٹر چلا گِیا۔ کمّ ’تے پائُݨ لئی کوریال کھْرِیدݨا سی۔ بہُت ہی پِیاری آواذ کنّی پئی٬“ہائے گُرمِیت۔”
جِںدّر سی اِہ۔ چار-پںجّ سال بائد مِلی سی۔ مَیں کنیڈا آئِیا ہی سی٬ اُدۄں دۄ کُ مہِینے اِکّ پھُۄڈ پَیکِںگّ پلاںٹ ’چ کمّ کِیتا سی اُتھے اِہ جِںدّر کمّ کردی سی۔ میرے واںگ اِںڈِییا تۄں نوِیں-نوِیں آئی سی۔ میری جدۄں اُس تے نِگہا پَیݨی٬ بہُتے واری اُسدِییاں مۄٹِییاں–مۄٹِییاں اکھّاں میرے ولّ کیںدْرِت ہۄݨِییاں۔ میرے نال اکھّ مِلدے ہی اُس پلکاں جھُکا لَیݨِییاں۔ اُسدی اِہ تکّݨی مَینُۄں کھمبھّ لا دِںدّی۔ آپݨے سںکّۄچویں سُبھاء کرکے مَیں اُس ولّ کدم ناں ودھا سکِیا۔ جد تکّ اُہ پلکاں جھُکائُݨ دی تھاں مُسکرائُݨ لگّی٬ مَینُۄں ہۄر تھاں کمّ مِل گِیا۔ کمّ چھڈّݨ سمیں میرے اںدّر کھۄہ جِہی پئی پر اِہ کھۄہ نوِیں تھاں ’تے گھںٹّے دا اِکّ ڈالر ودھّ مِلݨ دی کھُشی ’چ گُیاچ گئی۔
تے اُس دِن اچانک اُسنُۄں ویکھ میرا دِل دھڑکِیا۔
“کی ہال ہَے”? اُس پُچھِّیا۔ مَینُۄں اُہ پہِلاں تۄں وی نِکھّری-نِکھّری لگّی۔
“بسّ ٹھِیک اےَ۔ تُسِیں ہالے اُتھے ہی کمّ کردے اَیں”?مَیں پُچھِیا۔
“ہۄر آپاں کِتھّے جاݨَے۔ تُسِیں مُڑکے گیڑا ہی نہِیں مارِیا٬” اُس میرِییاں اکھّاں ’چ ویکھدی نیں کِہا۔ مَینُۄں لگّا جِویں اُہ آکھ رہی ہۄوے٬ ’وَیرِییا لاکے مُڑ سار وی نہِیں لئی‘| مَیتھۄں اُسدی تکّݨی دی تاب ناں جھلّی گئی۔ مَیں اکھّاں نِواکے مری جِہی آواذ ’چ کِہا٬ “ٹائیِم ہی نہِیں مِلِیا٬ کمّاں ’چ ہی بِذی ہۄ گِیا۔ تِنّ تھاواں ’تے کمّ کرداں۔”
“کمّ جِئُݨ واستے کرِیدَے٬ کمّ کرن واستے نہِیں جِیوِیںدا٬” اُس دانی اَۄرت واںگ کِہا۔ میری نِگہا اُس ولّۄں پھڑے سٹرۄلر ’چ بَیٹھے بچّے ’تے پئی۔
“کِنّا پِیارا بچّا ہَے۔ کی ناں ہَے ?”مَیں بچّے نال لاڈ کردے نیں پُچھِّیا۔
“گَیری٬ پُۄرا ناں گُرمِیت٬” اُس دسِّیا۔ میرے اںدّر اِکّ ترںگّ جِہی اُٹھّی۔
اُس دِن میرے دِماگ ’چ آئِیا کِہ ممّی –ڈَیڈی دی گلّ منّ لَیݨی چاہِیدی ہَے۔ اُہ بہُت دیر تۄں میرے مگر پئے ہۄئے سن کِہ وِیاہ کراواں۔-- -
مَیں سفا پلٹدی ہاں اتے ’وِیاہ دی تِیاری‘ والا سفا پڑھن لگّدی ہاں۔
-- --جد مَیں وِیاہ لئی ہاں کِہا ممّی دی اڈّی دھرتی ’تے ناں لگّے۔ میرا وِچار سی کِہ کنیڈا ’چ ہی کۄئی کُڑی لبھّ پوے۔
“اَیدھر دِییاں جمِّییاں-پلِییاں سانُۄں کِتھّۄں منِّییاں کھوا دیݨگِییاں٬” ممّی نیں ناںہ ’چ سِر پھیرِیا۔
“اَیدھرلِییاں جمِّییاں-پلِییاں تاں مَیں وی نہِیں کہِںدّا۔ کلچرل ڈِپھرَیںس اےَ۔ پر ہۄ سکدَے جِویں آپاں نُۄں چار-پںجّ سال ہۄئے اےَ٬ جے ایس ترہاں دا کۄئی پْرِیوار لبھّ جائے٬” مَیں کِہا۔
“نہِیں اَیدھر آکے کُڑِییاں ’تے جھٹّ اسر ہۄ جاںدَے۔ وِیاہ تاں آپاں اِںڈِییا ہی کراںگے٬” ڈَیڈی نیں آکھری سُݨا دِتّی۔
“رِشتیداراں دِییاں رۄذ چِٹھِّییاں آئُںدِیئَے اِںڈِییا تۄں۔ کِیہدا لوۄںگے تے کِیہنُۄں گُسّے کرۄںگے٬” مَیں چِٹھِّییاں بارے یاد کروائِیا۔
“آپاں رِشتیداری ’چۄں کِسے دا وی نہِیں لَیںدے۔ اکھبار ’چ کڈھا دِنّے آں٬” ڈَیڈی نیں کِہا۔
“جِویں تُہانُۄں ٹھِیک لگّدَے٬” مَیں آکھ دِتّا۔
اِںڈِییا پہُںچّ سبھ تۄں پہِلاں سُکھجِیت نُۄں ہی ویکھݨ دا پھَیسلا ہۄئِیا۔ اُسدی تسوِیر ویکھ ہی مَیں پٹِّیا گِیا سی۔ تے جد اُس نُۄں ویکھِیا اُسے دا ہۄ کے رہِ گِیا۔ چاہ پِیںدِیاں مَیں چۄر اکھّ نال ویکھدا٬ مَینُۄں لگدا جِویں اُہ جِںدّر واںگ میرے ولّ ویکھ رہی ہۄویگی پر سُکھجِیت دِییاں پلکاں نِیوِییاں ہی ہُںدِّییاں –----
’ہۄر مَیں بِٹّ-بِٹّ جھاکدی۔ مَینُۄں پتَے کِنّے کلیش بائد اُتھّے بَیٹھݨاں پِیا سی‘| ڈائِری تۄں نِگہا ہٹا کے مَیں بِیتے ’چ گُیاچ گئی۔
گھر ’چ پُۄرا تݨائۄ سی۔ میری اڑی سی کِہ جے وِیاہ کرائُݨَیں تاں جسوِںدّر نال ہی٬ نہِیں تاں نہِیں۔
پاپا کہِںدّے٬ “اُہ کۄئی کمّ نی کردا کار نی کردا۔ اسِیں تیرے بھلے کھاتِر ہی کردے ہاں۔”
“میرا بھلا تاں اِہی ہَے کِہ میرا جسوِںدّر نال وِیاہ ہۄ جاوے٬”مَیں بِیجی نُۄں آکھ دِتّا۔
“ہالے تاں اُہ ویکھݨ ہی آ رہے آ۔ چُپّ کرکے بَیٹھی رہِیں۔ کی پتَے ہاں کرنگے کِہ ناںہ٬ تُۄں اَیویں کلپی جانی اَیں٬” بِیجی نیں سمجھائِیا۔ پر مَیں اڑی رہی۔
“دُۄجے چھۄٹِیاں دا وی اگّا ماردی اےَ۔ لۄکِیں لکھّاں رُپَے لَے کے باہرلِیاں دے مگر مگر پھِردے آ٬” پاپا نیں گُسّے ’چ کِہا۔
پھیر جسوِںدّر آ گِیا۔ کہِںدّا٬ “کی بھِیڑاں آݨ پئیِیاں سںگّتاں ’تے؟” میرے نیڑے بہِںدّا بۄلِیا٬ “مَینُۄں ساری گلّ دا پتَے۔ تیرے ڈَیڈی نال گلّ ہۄ گئی ہَے تُۄں ہاں کردے۔”
“ہَیں؟” میرا مُۄںہ اڈِّیا رہِ گِیا۔
“آہۄ٬ تَینُۄں چیتے ہَے اِکّ وار مَیں کِہا سی جے باہرۄں رِشتا ہۄئِیا تاں مَیں لَے لَیݨَے اُتھّے پہُںچّ کے تُۄں کَۄݨ تے مَیں کَۄݨ۔”
“مَیتھۄں نی ہۄݨا اِہ٬” مَیں آکھ دِتّا۔
“جد مَینُۄں کۄئی اِتراذ نہِیں پھیر تَینُۄں کی اےَ”?
“پر مَینُۄں اِتراذ ہَے٬” آکھ کے مَیں مُۄںہ دُۄجے پاسے کر لِیا۔
“ٹھرہمّے نال سۄچ۔ آپݨے پھِئۄُچر بارے٬ہۄݨ والے بچِّیاں بارے سۄچ۔ اِںڈِییا ’چ کۄئی پھِئۄُچر نہِیں ہَے۔ آپاں نُۄں چانس مِلدَے٬ اِہنُۄں اجاںئی نہِیں جاݨ دیݨا۔” اُہ ہۄر وی دلِیلاں دِںدّا رِہا۔ پر میرا دِماگ سُنّ ہۄ گِیا۔ تے جد اِہ مَینُۄں ویکھݨ آئے مَیں سُنّ-وٹّا بݨ کے بَیٹھی رہی۔ مَیں اکھّ پُٹّ کے وی ناں ویکھِیا۔ میری اِچھّا ہی نہِیں سی۔
ڈائِری دا کھِیال آئِیا۔ مَیں پھِر پڑھن لگّدی ہاں۔
---سارے چاہ پِیںدے رہے۔ ممّی نیں دۄ کُ وار سُکھجِیت نُۄں کِہا وی , “تُۄں وی چاہ پی لَے دھِیئے۔”
“نہِیں تُسِیں پِیئۄ٬” سُکھجِیت دی کمبّدی جِہی آواذ آئی۔
ساڈے اِکلّے ہُںدِّیاں ہی ممّی بۄلی٬ “کُڑی سائۄُ لگدی اےَ۔ جواں اکھّ پُٹّ کے نہِیں ویکھِیا تے آپݨے اُتھّے کُڑِییاں نُۄں بھۄرا سںگّ-شرم نہِیں ہُںدّی٬” ممّی دی آواذ ’چۄں کھُشی پْرتکھّ دِسدی سی۔
سُکھجِیت دُبارا ساڈے ’چ آݨ بَیٹھی۔ سارے کمرے ’چۄں اُٹھّکے باہر چلے گئے۔ مَیں تے سُکھجِیت کمرے ’چ رہِ گئے۔ مَینُۄں کرن لئی کۄئی گلّ نہِیں سی اہُڑ رہی تے اُہ وی گُمّ-سُمّ جِہی ہۄئی بَیٹھی سی۔ اکھِیر مَیں چُپّ دا پتھّر تۄڑن لئی سٹّ ماری٬ “کی کر رہے ہۄ اجّ-کلّہ؟”
“اَیم.اے.,” اُسدی آواذ مری جِہی سی۔
“جد مَیں کنیڈا گِیا سی اِدھّر بی.اَیس.سی. سَیکِںڈّ یِیئر ’چ سی۔ اُدھّر جا کے پڑھِیا نہِیں٬ کمّ ’چ لگّ گِیا٬” مَیں دسِّیا۔ اُسنے مامُۄلی جِہا ہُںگّارا بھرِیا۔ “تُہانُۄں سبھ کُجھ ٹھِیک لگّدَے٬ وِیاہ ’تے کۄئی اِتراذ تاں نہِیں؟”مَیں پُچھِّیا۔
اُسدا مامُۄلی جِہا ناںہ ’چ سِر ہِلِّیا۔
“کُجھ پُچھّۄںگے نہِیں میرے بارے ?”
اُسنے سِر ہۄر نِواں لِیا۔ مَینُۄں اُستے بہُت پِیار آئِیا۔ دِل کِیتا کِہ اُسنُۄں باہاں ’چ بھر لواں۔ سںگّائۄُ کُڑِییاں ہمیشا مَینُۄں چںگِّییا لگدِییاں ہن۔
“آئۄ سںگّتے پْرشادے چھکِیئے٬” آکھدا اِکّ سُنکھّا جِہا مُںڈّا اںدّر آئِیا۔ میرے ولّ ہتھّ ودھاکے کہِںدّا٬ “مَیں جسوِںدّر٬ سُکھجِیت دی ماسی دا پُتّ تے تُسِیں گُرمِیت سِںگھّ کنیڈِیئن۔ اِئۄں دسّ دیئیِدَے۔ اںتّرجامی ہُنّے آں٬”آکھ کے اُہ ہسِّیا۔
اگلے تۄں اگلے اَیتوار دا وِیاہ رکھّ دِتّا۔ میرے کۄل چھُٹّی سِرف پںجّ ہپھتے دی سی۔
اگلے سپھے ’تے سِرلیکھ سی ’دۄ ہفتے دا سُرگ‘ مَیں اُہ پڑھدی ہاں۔
------وِیاہ تۄں بائد سُکھجِیت نال بِتائُݨ لئی سِرف دۄ ہپھتے سن۔ رِشتیدارِییاں جِیادا سن۔ سُکھجِیت ولّ دِییاں رِشتیدارِییاں ’چ جاݨ تۄں اُسدے ڈَیڈی نیں بچا لِیا۔ کہِںدّے٬ “تُسِیں آپݨے اۄدھر دے رِشتیداراں نُۄں نراذ ناں کرِئۄ۔ ایدھرلِییاں دا کۄئی نی وِیاہ ’چ سارے تُہانُۄں مِل ہی لئے سن۔”
پر میرا دِل کردا سی کِہ اِہ دۄ ہپھتے سُکھجِیت نال بِتاواں جاں اُسدے گھردِیاں نال۔ سُکھّی دی چھۄٹی بھَیݨ تے بھرا دا جِیجُۄ-جِیجُۄ کردے مُۄںہ سُکّدا۔ جدۄں وی مَۄکا مِلدا مَیتھۄں کنیڈا دِییاں گلّاں پُچھّݨ لگّدے۔ بِیجی تاں پُتّ آہ کھائۄ٬ بیٹے اِہ کھائۄ کردے رہِںدّے۔ اُسدے رُۄپ ’چ مَیں اِکّ ہۄر ماں پا لئی۔ کنیڈا ’چ جِتھّے مَیں سکھّݨا-سکھّݨا مہِسُۄس کرن لگّ پِیا سی اُتھّے ہُݨ بھرِیا-بھرِیا مہِسُۄس کردا۔ پر کئی وار مَینُۄں لگّدا جِویں سُکھّی میرے نال کھُلّہ نہِیں سی رہی۔ اِکّ رات مَیں اُستۄں پُچھّ لِیا۔
“سُکھّی۔”
“ہاں جی۔”
“جِیتُۄ۔”
“ہاں جی۔”
“دسّ تَینُۄں کی کِہا کراں سُکھّی کِہ جِیتُۄ؟”
“جِہڑا تُہانُۄں چںگّا لگّدَے۔”
“نہِیں تَینُۄں کِہڑا چںگّا لگّدَے؟‘
“دۄنۄ ہی۔”
“سُکھّی۔”
“ہاںجی۔”
“چَۄکڑی مارکے بَیٹھ مَیں تیری بُکّل ’چ سِر رکھّݨَے۔” اُہ بَیڈّ دے اِکّ سِرے تے چَۄںکڑی مار کے بَیٹھ گئی۔ مَیں اُسدی بُکّل ’چ سِر رکھّ دِتّا۔
“جِیتُۄ۔”
“ہاںجی۔”
“آپݨے کیس کھۄلہ کے مَینُۄں اُنہاں دی چھاں کر۔”
کمرے ’چ نائیِٹ لائیِٹ جگ رہی سی۔ اُس کیس کھۄلہکے اگّے ولّ سُٹّ دِتّے۔
“اِہ تاں ہنیرا ہۄ گِیا۔ مَینُۄں تیرِییاں پِیارِییاں-پِیارِییاں اکھّاں دِسݨۄں ہٹ گئیِئَں۔ تُۄں اِئۄں کر کیس بنّ لَے۔” اُس کیس بنّ لئے۔
“سُکھّی۔”
“ہاں جی۔”
“تُۄں اُویں-اُویں کری جانی اَیں جِویں-جِویں مَیں کہی جانَے۔ تیری کۄئی آپݨی اِچھّا نہِیں”?
“تُہاڈی اِچھّا ہی میری اِچھّا ہَے۔”
“ڈائِلاگ سۄہݨے مار لَینی اَیں۔”
“تُہانُۄں اِہ ڈائِلاگ لگّدَے؟”
“نہِیں میرا متلب تُۄں میرے نال کھُلّہدی کِئۄں نہِیں؟”
“کھُلّہݨ لئی ٹائیِم تاں لگّدا ای اےَ٬” اُس کِہا۔
ہاں اُس ٹھِیک ہی کِہا سی کِہ ’ٹائیِم تاں لگّدا ہی ہَے۔ مَیں اَیویں ہی جلدی کھُلّہݨ دی اُستۄں توکّۄ کر بَیٹھا۔ شرم والِییاں کُڑِییاں اَینی جلدی تھۄڑھا گھُل-مِل جاںدِیئَں----
جسوِںدّر پھِر میرِییاں اکھّاں مُۄہرے آݨ کھلۄتا ہَے۔ اُس کِہا سی , “شکّ ناں ہۄݨ دیوِیں بھۄرا وی۔ جِویں-جِویں کہی جاوے کری جاوِیں۔” تے مَیں آپݨے ولّۄں اَیکٹِںگّ کرن دی پُۄری واہ لا رہی سی۔ پر میرا اِہ بھۄلا پںچھّی۔ اِہ مَینُۄں کی ہۄئی جاںدَے۔ ہُݨ مَیں اِستے میر وی جتائُݨ لگّ پئی ہاں۔ اَیکٹِںگّ کر-کر تھکّ چُکّی ہاں۔ ہۄر نہِیں ہۄݨی اَیکٹِںگّ مَیتھۄں۔ چل ہُݨ ہی کردی ہاں بھُۄیا نُۄں پھۄن۔ گھڑی ولّ ویکھدی ہاں۔ پَۄݨے دۄ ہۄ گئے ہن۔ کی گلّ ہۄ گئی اجّ گُرمِیت دا پھۄن کِئۄں نہِیں آئِیا۔ اِہ کِویں ہۄ سکدَے۔ مَیں کال-ڈِسپلے چَیک کردی ہاں۔ اُسدا پھۄن آ چُکّا سی۔ ہائے مَیں مرجاں مَیں پڑھن دے دھِیان ’چ پھۄن دی رِںگّ وی نہِیں سُݨی۔ وِچارا پھِکر کردا ہۄویگا۔ مَیں پھۄن چُکّکے کۄل رکھّ لَیدِیں ہاں اتے پھِر ڈائِری پڑھن لگّدی ہاں۔
---اُہ ٹائیِم تاں جِویں کھمبھّ لاکے اُڈّ گِیا۔ کنیڈا مُڑن ویلے میری وڈھّی رُۄہ نہِیں سی کر رہی مُڑن لئی۔ بِیجی دے پَیرِیں ہتھّ لا مَیں اُسدے نال ہی چِمبّڑ گِیا٬ “مَینُۄں اَیتھے ہی رکھّ لۄ بِیجی۔” میری بھُبّ نِکل گئی۔ بِیجی دی جپھّی پِیڈھی ہۄ گئی۔ اُسدی بھُبّ میرے نالۄں وی اُچّی سی۔ سُکھّی دِییاں اکھّاں وی تر-بتر سن۔ جہاذ ’چ بَیٹھِیاں سُکھّی دِییاں اکھّاں میرے اںگّ-سںگّ ہۄ گئیِیاں۔ ---
میرِییاں اکھّاں بھر آئیِیاں ہن۔ اِہ کی ہۄئی جاںدَے مَینُۄں۔
اُدۄں ایئرپۄرٹ ’تے وی پتا نہِیں کِئۄں میرِییاں اکھّاں چھلک پئیِیاں سن۔ پر پِںڈّ پہُںچّدِیاں جسوِںدّر آئِیا بَیٹھا سی۔ پھِر اُہ دُۄجے-تِیجے دِن ہی آئِیا رہِںدّا۔ مَیں اُس نال پرچی رہِںدّی۔ پر جد مَیں جہاذ چڑھناں سی٬ میرا دِل کردا سی کِہ مَیں جسوِںدّر دے گل چِمبّڑ کے کہاں , ’مَینُۄں رکھّ لَے اِتھّے ہی‘| اُسنُۄں تاں ناں آکھِیا گِیا پر بِیجی دے گل لگّ ذرُۄر آکھ دِتّا۔ بِیجی نیں مَینُۄں جپھّی ’چ گھُٹّ لِیا اتے کنّ کۄل مُۄںہ کرکے ہَۄلی جِہی آواذ ’چ کہِںدّے٬ “کُڑِییاں نیں اِکّ دِن آپݨے گھر جاݨا ای ہُںدَّے۔ سِیاݨی بݨِیں۔ سۄچ-سمجھ کے کۄئی پھَیسلا کرِیں۔ گُرمِیت ہِیرا اےَ۔” مَیں بِیجی دی جفّی ’چۄں نِکل جسوِںدّر دی ماں دے پَیرِیں ہتھّ لائے۔ اُس مَینُۄں شگن دِتّا٬ سِر پلۄس کے کہِںدّی٬ “چںگّا دھِیئے جاہ٬ مرد بچّی بݨِیں۔ گھبرائیِں ناں۔” جسوِںدّر نیں سِرف اِنا ہی کِہا٬ “گرِیبمار ناں کر دیئیِں کِتے۔” اُہ پہِلاں بہُت وار آکھ چُکّا سی کِہ ایئرپۄرٹ تۄں سِدھّی اُسدی بھُۄیا دے گھر جاواں۔ پر پاپا نہِیں منّے۔ کہِںدّے٬ “اِس ترہاں تاں اکھباراں دِییاں سُرکھِییاں بݨ جاواںگے۔ بدنامی ہۄویگی۔” کِسے نُۄں بدنامی دا پھِکر اےَ کِسے نُۄں گرِیبمار ہۄݨ دا تے اِہ وِچارا---مَیں ڈائِری دے سفے پلٹدی ہاں اتے ’سُکھّی دی جھِڑک‘ والا سفا پڑھن لگّدی ہاں۔
---میرا جِیء کردا کِہ مَیں واپس اِںڈِییا چلا جاواں۔ واپس تاں جا نہِیں سی سکدا پر مَیں پھۄن ذرُۄر چھیتی چھیتی کر لَیںدا۔ سُکھّی اِکّ دِن کہِںدّی ,“ہۄر چَۄںہ مہِینِیاں نُۄں مَیں تُہاڈے کۄل آ جاݨَے۔ اَیویں پھۄن ’تے اَینے پَیسے کھرچدے اَیں۔ نالے پِچھّۄں سارے بھَیݨ بھرا مَینُۄں چھیڑدے اےَ۔” سُکھّی دی اِہ جھِڑکی مَینُۄں چںگّی–چںگّی لگّی ’کِنّا پھِکر اےَ اِہنُۄں ہُݨے تۄں ہی گھر دا-| پھۄن نُۄں پھذُۄل کھرچ سمجھدی اےَ سُکھّی۔ کِنّی سمجھدار اےَ ---
پر بھۄلِیا مَینُۄں اُدۄں تیرے کھرچ دا پھِکر نہِیں سی ہُںدّا۔ مَیں تاں بسّ اَیکٹِںگّ کر رہی سی تیری پتنی ہۄݨ دی۔ پر جد تیرا پھۄن چھیتی-چھیتی آ جاںدا٬ ماں میرے اںدّرلی برف پِگھلائُݨ دا یتن کردی آکھدی٬ “ویکھ کِنّا پِیار کردَے تَینُۄں۔” پر جسوِںدّر دی مَۄجُۄدگی میرے اںدّرلی برف ہۄر سکھت کر دِںدّی۔ ماں پھِر آکھدی٬ “تیرِییاں اکھّاں اگّے تاں کچّی اُمرے اِشک دی پٹّی بنّی ہۄئی اےَ٬ جِہڑی تَینُۄں چںگّے-بُرے دی پچھاݨ نہِیں کرن دِںدّی۔ جدۄں تکّ تَینُۄں سمجھ آئۄُ اُدۄں تکّ دیر ہۄ جائۄُ۔ پھِر رۄئیِں اکھّاں ’چ گھسُنّ دے دے۔” ماں وی بسّ اَیویں ہی٬ مَیں تاں جسوِںدّر نُۄں پِیار کِیتَے تے ماں سمجھدی اےَ کِہ کچّی اُمر دا –| ماں دی گلّ کِتے-?مَیں وی بسّ۔ پہِلاں اِہ پڑھاں۔ ’سُکھّی دے آئُݨ دی پارٹی‘ والا سفا پڑھن لگّدی ہاں۔
--- سہِکامے مَیتھۄں سُکھّی دے آئُݨ دی پارٹی مںگّدے ہن۔ پارٹی تاں اُنہاں نُۄں دیواںگا ہی پر اُہۄ جِہی نہِیں جِس تراں دی اُہ چاہُںدّے ہن۔ پمّی بائی کہِںدّا٬ “بَۄب دی گرل پھرَیںڈ لِیسا نُۄں سدّاںگے۔ پِیٹر نُۄں کِیتی سٹَیگ پارٹی ورگی لَیݨی آ پارٹی۔”
“سٹَیگ پارٹی تاں وِیاہ تۄں پہِلاں وِیاہ والے مُںڈّے نُۄں اُسدے دۄست کردے ہُںدّے اےَ تے تُسِیں سارا کُجھ اُلٹ بھالدے اَیں٬” مَیں کِہا۔
“اُلٹا-سِدھّا سانُۄں نی پتا۔ پارٹی چاہِیدی اےَ سانُۄں تاں۔ مَیں تاں بَۄب نال گلّ وی کر لئی اےَ٬” پمّی اڑِیا ہۄئِئَے ----
اِہ سٹَیگ پارٹی کی ہۄئی میرے اںدّر پْرشن اُٹھّدا ہَے۔ شائِد اِس ڈائِری ’چۄں ہی پتا لگّ جاوے۔ مَیں سپھے پھرۄلدی ہاں۔ ’پِیٹر نُۄں سٹَیگ پارٹی‘ والا سپھا لبھّ پَیںدا ہَے۔
-- پِیٹر نُۄں سٹَیگ پارٹی کرن لئی سارے سہِکامِیاں نیں ڈالر اِکّٹھے کر لئے۔ بَۄب کہِںدّا٬ “سٹرِپّر دا پْربںدھّ مَیں کرُۄں۔ اِکّ نمبّر۔” اِہ بَۄب ساڈی کمپّنی ’چ آئۄُٹ-سائیِڈ سیلذمَین ہَے۔ اسل ناں بلوِںدّر ہَے پر بَۄب کہا کے کھُش ہُںدَّے۔ تے پارٹی لئی اُہ اِکّ سٹرِپّر لَے آئِیا۔ بِیئراں کھالی ہۄݨ لگِّییاں۔ مِئۄُذک وجّݨ لگّا۔ سٹرِپّر نِروستر ڈاںس کرن لگّی۔ پمّی بائی سٹرِپّر ’تے لٹُّۄ ہۄئِیا بِیئر تے بِیئر چڑھائی گِیا۔ بَۄب دے مۄڈھے ’تے ہتھّ مار سٹرِپّر ولّ اِشارا کرکے کہِںدّا , “اِہ مال کِتھّۄں پٹِّئَے٬ پٹھِّیا۔”’پٹھِّیا‘ شبد دی شائِد بَۄب نُۄں سمجھ ناں آئی ہۄوے۔ اُہ کنیڈا دا ہی جمّپل ہَے۔ مُسکرا کے کہِںدّا٬ “میری گرلپھْرَیںڈ اےَ٬ لِیسا۔”
“تیری گرل پھْرَیںڈ دا سرِیر اِکّ نمبّر اےَ٬” پمّی بائی نیں جھُۄمکے کِہا۔
“تھَیںکیُۄ٬”بَۄب نیں کِہا۔
“تُۄں کِسمت والا اَیں کِہ ہر-رۄذ اَیسے سرِیر نال سائُنَیں۔ کاش مَیں وی اِہۄ-جِہے سرِیر نال سَۄں سکدا٬” پمّی لۄر ’چ کہِ گِیا۔
“تُۄں اِہدے نال سائُݨَے؟” بَۄب نیں لِیسا ولّ ہتھّ کرکے کِہا۔ میرا مُۄںہ اڈِّیا رہِ گِیا۔
“تُۄں مذاک کردَیں٬” پمّی نُۄں وی جِویں سچّ ناں آئِیا ہۄوے۔
“نہِیں مَیں سِیرِیئس ہاں۔ تَینُۄں کُجھ ڈالر کھرچݨے پَیݨگے٬” بَۄب نیں کِہا۔
“تُۄں سِیرِیئس نہِیں لگّدا۔ تَینُۄں کۄئی اِتراذ نہِیں؟” مَیں ہَیرانی ’چ پُچھِّیا۔
“مَیں کِئۄں اِتراذ کراں۔ اُس کۄل ودھِییا سرِیر اےَ٬ اُسدا پھائِدا لَیݨا چاہِیدَے۔ سچّ تاں اِہ ہَے کِہ مَیں ہی لِیسا نُۄں اِہ سلاہ دِتّی سی۔ تے ہُݨ مَیں مرسِیڈذ دا اَیس.یُۄ.وی. چلائُںدا ہاں٬ پَیںٹ ہائۄُس ’چ رہِنَّے٬” بَۄب نیں چَۄڑا ہۄ کے دسِّیا۔
’سالا پِمپّ‘ مَیں آپݨے چِتّ ’چ کِہا اتے پمّی نُۄں دھُۄہ کے پراں لَے گِیا پر پمّی------
میرے کۄلۄں ہۄر نہِیں پڑھِیا جاںدا۔ میرا ساہ تیذ-تیذ چلّݨ لگّدا ہَے۔ ڈائِری مَیں پاسے رکھّ دِںدّی ہاں۔ میرے اںدّر گُرمِیت نال بِتائی پہِلی رات والا اہِساس پَیدا ہُںدّا ہَے۔ اُس رات مَیں دھاہِیں رۄئی سی۔ میرِییاں اکھّاں چھلک پَیںدِییاں ہن۔ میری نِگہا وِیاہ والی تسوِیر ’تے پَیںدی ہَے۔ دھُںدّلی دِسدی تسوِیر پھَیل کے کںدھّ آکاری بݨ جاںدی ہَے۔ مَیں اکھّاں پُۄںجھدی ہاں۔ تسوِیر ساپھ ہۄ جاںدی ہَے۔ گُرمِیت سیہرے بنّی میری اُںگل ’چ مُںدّری پا رِہا ہَے ۔ تسوِیر ’چ میرے پہِنے ہۄئے سُۄٹ نُۄں ویکھ مَینُۄں یاد آئُںدا ہَے۔ مَیں اُٹھّ کے اٹَیچی کھۄلہدی ہاں۔ اُس وِچّۄں کپّڑے کڈھّکے ہَیںگراں ’تے ٹںگّݨ لگّدی ہاں۔ اٹَیچی وِچّۄں وِیاہ والا سُۄٹ وی نِکل آئُںدا ہَے۔ پَیکِںگّ کرن ویلے مَیں اِہ سُۄٹ اٹَیچی ’چ نہِیں سی رکھّ رہی پر بِیجی نیں ملّۄ-جۄری اٹَیچی ’چ پا دِتّا سی۔ نہا کے مَیں اُہ سُۄٹ پا لَیدِیں ہاں۔ مَینُۄں لگّدا ہَے جِویں بِیجی مُسکرا رہے ہۄݨ۔