پُراݨے سمِیاں تۄں بڑی پْرچلِّت گلّ جاں کہاݨی ہَے کہِںدّے ...اِکّ وار اِکّ مُساپھر سادھُۄ کِسے بِیبی دے گھرے دُپہِرا کٹّݨ لئی رُک گِیا۔ بھلے ویلے سن بِیبی نیں سادھُۄ نُۄں ربّ ولّۄں بھیجِیا پھرِشتا اتے اُس دی سیوا کرن نُۄں آپݨے وڈّے بھاگ سمجھِیا۔ جل-پاݨی چھکا سادھُۄ واستے چَۄل بݨائُݨ لگّی۔ اُہ بِیبی نُۄں بہُت سارِییاں گلّاں پُچھّݨ لگِّیا۔ بِیبی نُۄں کھِجھ چڑھن لگّی۔ ہدّ تاں اُدۄں ہۄ گئی جدۄں اُہنے وِہڑے وِچّ بنّہی مجھّ ویکھ کے آکھِیا٬"تُسِیں گھر دا بُۄہا چھۄٹا رکھِّیا ہۄئِیا جے بھلاں تُہاڈی مجھّ مر گئی اِس نُۄں باہر کِویں کڈھّۄگے؟" بھاویں اُس سمیں بِیبی دا جِیء کِیتا ہۄئۄُ کِہ کھُرچݨا تتّا کرکے اُس دی ذُبان (جِیبھ) 'تے لا دیوے پر اُس نیں آپݨے گُسّے 'تے کابُۄ رکھّدِیاں چَۄلاں دا پتِیلا اُس آپݨے آپ نُۄں پھکِیر کہائُݨ والے بۄل-باݨی 'تے کابُۄ ناں رکھّ سکݨ والے دی بگلی وِچّ اُلدّ کے اُس نُۄں باہر دا رستا دِکھا دِتّا۔ جدۄں اُہ پِںڈّ وِچّۄں لںگھّ رِہا سی تاں کِسے نیں پُچھِّیا٬ "مہاراج اِہ بگلی وِچّۄں کی ڈُلّہ رِہا ہَے۔ " ہُݨ تکّ اُس نُۄں وی سمجھ لگّ چُکّی سی کِہ اِہ سبھ کِئۄں ہۄئِیا , اُس نیں آکھِیا٬ " اِہ میری ذُبان دا رس ہَے۔ " اِہ ذُبان بہُت کارے کرا دِںدّی ہَے۔ مہامبھارت دا یُدھّ وی اِکّ ذُبان ولّۄں چھڈّے تِیر نال ہی شُرُۄ ہۄئِیا منِّیا جاںدا ہَے۔

چۄݨاں دا مَۄکا ہۄݨ کرکے اجّ کلّہ کئی نیتاواں دی ذُبان دا رس وی ڈُلّہݨ لگّ پِیا ہَے ۔ کئی وار تاں اُہناں نُۄں پتا وی نہِیں لگّدا کِہ اُہ کی بۄل گئے۔ جدۄں تھۄڑھے کُ مِںٹّاں وِچّ اُہناں ولّۄں دِتّے بِیاناں دی شۄشل مِیڈِییا 'تے ہنیری چلّ پَیںدی ہَے تاں اُہ متھّے 'تے ہتھّ ماردے ہن کِہ آہ کی ہۄ گِیا۔ اُہناں تاں اِہ سۄچِیا وی نہِیں ہُںدّا سِیاݨے دِماگاں نیں جۄ جۄ پْرتِیکِرِیا دے کے اُہناں دی وِیڈِیئۄ وائِرل کِیتی ہُںدّی ہَے۔ تاں ہی تاں کِہا جاںدا ہَے... پہِلاں تۄلۄ٬ پھِر بۄلۄ۔ پر اَینا سماں تُۄفانی پْرچار وِچّ نہِیں ہُںدّا۔ جِنّے نُۄں اگلا آپݨے ولّۄں دِتّے بِیاناں نُۄں تۄلݨ لئی اںدّر پئی تکّڑی دِییاں اُلجھِییاں تڑاواں کھۄلہݨ لگّدا ہَے اۄنے نُۄں گلّ نِکل کے پتا نہِیں کِنِّیاں کُ وۄٹراں 'تے آپݨا اسر کر دِںدّی ہَے۔ سُݨ کے کئی ہسّدے نیں٬ کئی متھّے 'تے ہتھّ ماردے نیں٬ کئی بِناں سمجھِیاں نیتا دی جَے جَے کار کردے نیں۔

بھاویں ساڈے بُدھِّیجِیوی ورگ دے وِدوان جِنّا مرذی کہی جاݨ کِہ نیتاواں نُۄں اِس ترہاں بۄلݨا شۄبھا نہِیں دِںدّا پر اگلِیاں کۄل بُدھِّیجِیوِییاں دِییاں کہِییاں لِکھِییاں گلّاں نُۄں سُݨن پڑھن دا سماں نہِیں ہُںدّا۔ ہۄر تاں ہۄر دیش دی ستّادھاری پارٹی دا مُکھی وی اِس ترہاں دِییاں گلّاں کرن لگّ پِیا کِہ ساڈے منۄوِگِیانِییاں نُۄں فِکر ہۄ گِیا کِہ ایداں دِییاں گلّاں تِنّ چار سال دے بچّے کردے ہُںدّے نیں۔ جِویں کۄئی وی وستُۄ اکھّاں ساہمݨے جاں دِماغ وِچّ آ جاوے تاں اُس دِییاں کہاݨِییاں بݨائُݨِییاں شُرُۄ کر دِںدّے نیں۔ جِویں اُس نیں ساہمݨے بَیٹھِییاں بِیبِییاں دے گلھاں وِچّ پائے مںگّلسُۄتراں دی کہاݨی گھڑ لئی۔ مُکھّی دِییاں گلّاں نیں لۄکمناں تے تاں پتا نہِیں کِنّا کُ اسر پائِیا ہۄئۄُ پر سُݨن والِیاں دے کنّ ہسّݨ لگّ پئے ہن۔ اِکّ دِن تائی بھانۄ ہفی ہۄئی آکھݨ لگّی٬ " ساڈے دۄ مَیسہاں (مجھّاں) نیں۔ دۄویں اسِیں بچِّیاں واںگ پالِییاں نیں پر تھۄڑھے دِناں تۄں دۄویں اُداس نیں ککھّ نی کھاںدِییاں۔" مَیں کِہا٬ "ڈاکٹر نُۄں دِکھائۄ۔" کہِںدّی٬ " دِکھائیِیاں سن کۄئی بِماری نہِیں اےَ۔ ڈاکٹر کہِںدّا میری سمجھ تۄں باہر اےَ۔ جدۄں اسِیں اُہناں دے سِر 'تے ہتھّ پھیردے آں اُہناں دِییاں اکھّاں وِچّ پاݨی آ جاںدا اےَ۔" میرے دِماغ دی بتّی جگبُجھّ ہۄݨ لگّی۔ مَیں اُس نُۄں اِکّ اُپاء دسِّیا۔ تائی دُۄجے دِن بھجّی آئی مَینُۄں سَۄ سَۄ دُیاواں دیݨ لگّی۔ اُہ آکھݨ لگّی کِہ جِویں تُسِیں کِہا سی مَیں اۄویں کِیتا۔ درئسل جِتھّے تائی ہُراں دا ٹی وی پِیا ہَے بُۄہے دے ساہمݨے مجھّاں بنّہِییاں ہُںدِّییاں ہن۔ تھۄڑھے دِناں پہِلاں کِسے پارٹی والِیاں آکھِیا سی کِہ جیکر پھلاݨی پارٹی جِتّ گئی تُہاڈِییاں دۄ مجھّاں وِچّۄں اِکّ مجھّ کھۄلہ کے لَے جاݨگے شائِد مجھّاں نیں وی اِہ گلّ سُݨ لئی ہۄئۄُ۔ مَیں سِرف تائی نُۄں بَیٹھک دا بُۄہا بںدّ کر کے ٹی وی ویکھݨ لئی آکھِیا سی۔

پںجّاب کھیتی پْردھان سُۄبا ہَے بہُتی وسۄں پِںڈّاں وِچّ رہِںدّی ہَے۔ پِںڈّاں دے لۄک کِسانی نال جُڑے ہۄئے ہن۔ پِچھلے سالاں وِچّ کِسانی دھرنے ویلے سرکار نیں جۄ کُجھّ اِہناں کِرتی اںدّۄلنکارِییاں لئی شبد ورتے ہن اُہ کِسے تۄں وی چھُپے نہِیں۔ کِسانی سںگھّرش ویلے ہی اِہ گلّاں جگّ ذاہر ہۄئیِیاں سن کِہ دۄ کُ کارپۄریٹ گھراݨِیاں دی بھلائی لئی ہی سرکار جنتا نال دھکّا کردی ہَے۔ اِہناں دۄ امِیر بںدِّیاں دے ناں بچّا بچّا جاݨدا ہَے۔اِہناں نُۄں دیش دے مُکھّی دی سجّی کھبّی باںہ منِّیا جاںدا ہَے۔ تھۄڑھے دِن پہِلاں مُکھّی جی نیں جۄ بِیان دِتّے لۄکاں مُۄںہ وِچّ اُںگلاں پا لئیِیاں۔ اِہدا متلب اُہناں امِیراں کۄل کالھا دھن اتے چۄری دا مال ہَے اتے مُکھّی نُۄں اِس گلّ دا پتا ہَے۔ جدۄں کِسان اِہ گلّ آکھدے سن تاں اُہناں نُۄں اکھّاں دِکھائیِیاں جاںدِییاں سن۔ مُۄںہۄں نِکلی گلّ کدے دُبارا مُۄںہ وِچّ نہِیں پَیںدی۔ ستّادھاری پارٹی والِیاں آپݨی پارٹی دے کئی نیتا اِس لئی لامبھے کر دِتّے سن کِہ وڈّی اُمر وِچّ جا کے کمّ کرن دی سمرتھّا گھٹ جاںدی ہَے۔ اِہ گلّ لۄکمناں 'تے بِٹھائُݨ لئی بہُتا ذۄر نہِیں لائُݨا پِیا۔ پر ہُݨ اُہی گلّ دیش دے پْردھان مُکھّی 'تے لاگُۄ کرن نُۄں ناںہ کِیتی جا رہی اےَ۔ پر اجّ کلّہ تکنِیکی یُگّ ہَے گلّاں گُجھِّییاں نہِیں رہِںدِّییاں۔ وِرۄدھی پُراݨے بھاشݨاں دے کلِپّ کڈھّ کے وائِرل کر رہے ہن۔ سِیاݨے تاں ہی تۄل کے بۄلݨ لئی آکھدے سن۔ نہِیں تاں اِہ وی آکھِیا جاںدا ہَے...گلّ کہِںدّی٬ 'تُۄں مَینُۄں مُۄںہۄں کڈھّ مَیں تَینُۄں پِںڈّۄں کڈھائۄُں۔' ہُݨ دیکھدے ہاں کِہڑے کِہڑے نیتاواں دِییاں کہِییاں گلّاں اُہناں نُۄں کِدھّر نُۄں دھکّدِییاں ہن۔