منُکھّ دی ذِںدّگی وِچّ دُکھّ سُکھ٬ اُتراء چڑھا٬ سںگھّرش اتے انںدّ دی ستھِتی اِس کائِنات وِچّ دِن رات٬ بسںتّ پتجھڑ اتے سُۄرج دے چڑھن اتے اتھّم ہۄݨ واںگ ہَے۔ ذرا اِہ سۄچکے ویکھۄ کِہ جیکر اِس دھرتی اُتّے رات ناں ہُںدّی تاں منُکھّ نُۄں آرام دے پل کِویں نسِیب ہۄݨے سن؟ رات ہی دِن دے چڑھن دی اُڈِیک پَیدا کردی ہَے۔ سُۄرج دے چھِپݨ نال ہی اُسدے چڑھن دی شان ہَے۔ سُۄرج دے چڑھن اتے اتھمݨ ویلے دِییاں سُنہِری کِرناں دا نذارا کِسدے من نُۄں نہِیں بھائُںدا۔ چڑھدا سُۄرج چڑھدی کلا اتے اتھمدا سُۄرج اُداسی اتے نِواݨ ولّ نُۄں جاݨ دا پْرتِیک ہَے۔ بسںتّ وی پتجھڑ تۄں بِناں ادھُۄری ہَے۔ پتجھڑ اُداسی اتے وِرانی دی سُۄچک ہَے اتے بسںتّ کھُشہالی اتے انںدّ دے اُستو منائُݨ دا سُنیہا دِںدّا ہَے پر پتجھڑ ہی بسںتّ نُۄں آئُݨ دا سدّا دِںدّی ہَے۔ کوِتا وی سُۄرج دے چڑھن٬ چھِپݨ اتے بسںتّ پتجھڑ اتے سںگھّرش اتے انںدّ نال ہی سمپُّۄرنتا نُۄں پْراپت کردی ہَے۔ ہِںدّی بھاشا دے مہان ساہِتکار مُنشی پْریم چںدّ نیں آپݨی اِکّ رچنا وِچّ لِکھِیا ہَے کِہ ذِںدّگی سپاٹ سڑک واںگ نہِیں سگۄں اُس پتھرِیلے راہ دی ترہاں ہَے٬ جِس وِچّ اُچّے نِیویں ٹۄئے ٹِبّے وی ہن۔ منُکھّی ذِںدّگی وِچّ کھۄݨ پائُݨ, کھشی اُداسی٬ سپھلتا اسپھلتا٬ کَۄڑے مِٹھّے انُبھواں اتے سںگھّرش اتے مںذِّل دی پْراپتی دا سِلسِلا لگاتار چلدا ہی رہِںدّا ہَے۔ سُکھ دُکھّ اتے اُداسی کھُشہالی نُۄں ذِںدّگی دے چڑھدے لہِںدّے پرچھاویں دسِّیا گِیا ہَے۔
اسمان وِچّ بدلاں دی گرجݨ, مِیںہ اتے گڑے پَیݨ تۄں بائد بݨن والی سترںگّی پِیںگھ منُکھّی ذِںدّگی لئی پْریرنا دا سرۄت ہَے۔ دُکھّاں سُکھاں٬ سںگھّرشاں اتے پْراپتِییاں دے دَۄر وِچّ من نُۄں سںتُّلِت رکھّݨ والا وِئکتی ہی ذِںدّگی جِئۄُݨ دا لُتف لَے سکدا ہَے۔ اںتّرراشٹری پدھّر اُتّے پْرسِدھّی ہاسل کر چُکّے اُگیۄگ پتی رتن ٹاٹا نیں آپݨی اِکّ مُلاکات وِچّ کِہا سی کِہ جدۄں تُہاڈی ذِںدّگی وِچّ بہُت ذِیادا اَۄکڑاں آئُݨ لگّ پَیݨ تاں سمجھۄ کِہ اُہ اکال پُرکھ تُہانُۄں نوِیںیاں ذِمّیوارِییاں سَۄمپݨ دی تِیاری کر رِہا ہَے اتے تُہاڈی جِںدّگی`وِچ اِکّ نوِیں تبدِیلی آئُݨ والی ہَے۔ جِویں پْرِیکھِیاواں تۄں بِناں جماتاں پاس کرن دے سرٹِیپھِکیٹ پْراپت نہِیں ہُںدّے٬ اُویں ہی منُکھّ اَۄکڑاں دا ساہمݨا کرن تۄں بِناں مذبُۄت نہِیں ہُںدّا۔ سںگھّرش دا سبک اُس چھۄٹے جِہے بِیج تۄں سِکھّۄ جۄ دھرتی وِچّ دب جاݨ تۄں بائد وی آپݨا سںگھّرش نہِیں چھڈّدا اتے دھرتی وِچّۄں پَۄدا بݨکے اُگّݨ تک آپݨا سںگھّرش جاری رکھّدا ہَے۔
کئی وار ذِںدّگی وِچّ اسپھلتاواں٬ اَۄکڑاں اتے مُسِیبتاں تُہاڈی ہۄںد دا پْرگٹاوا سِدھّ کرن لئی وی آئُںدِییاں ہن۔ ہِںدّی دی اِکّ کوِتا بُۄںد منُکھّی ذِںدّگی لئی بہُت وڈّا سبک ہَے۔ اسمان تۄں دھرتی ولّ آ رہی پاݨی دی اِکّ بُۄںد من وِچّ سۄچ رہی سی کِہ پتا نہِیں کِہ اُہ اگّ دے اںگّارے وِچّ ڈِگکے سڑ جاویگی٬ پتا نہِیں کِہ اُہ مِٹّی وِچّ مِل جاویگی پر دھتری اُتّے اُہ سِپّی دے مُۄںہ وِچّ پَیکے مۄتی بݨ گئی۔
اسپھلتاواں وِچّۄں ہی سپھلتاواں دی اُپج ہُںدّی ہَے٬ ہاراں ہی جِتاں نُۄں جنم دِںدِّییاں ہن۔ پْراپتِییاں کھُشِییاں پْردان کردِییاں ہن٬ اپْراپتِییاں آتم مںتھّن دے مَۄکے پْردن کردِییاں ہن۔ ذِںدّگی دے پلاں نُۄں اُتسو واںگ منائۄ۔ گردِش دے دِناں وِچّ وی چڑھدی کلا وِچّ رہِݨ والے لۄک دُۄجِیاں لئی پْریرنا سرۄت اتے راہ دسیرے بݨدے ہن۔ ہاہاکار مچائُݨ نال مُسِیبتاں اتے سمسِّیاواں گھٹدِییاں نہِیں سگۄں منُکھّ دے منۄبل نُۄں ڈاواںڈۄل کردِییاں ہن۔ اِکّ جہاذ دے دۄویں اِںجݨ پھیل ہۄݨ دی ستھِتی وِچّ جہاذ دے دُۄجے کرمچاری ہاہاکار مچائُݨ لگّ پئے۔ اُنہاں نُۄں لگّا کِہ ہُݨ جان بچݨ دی کۄئی سمبھّاونا نہِیں۔ پائِلٹ نیں اُنہاں کرمچارِییاں نُۄں کِہا٬ “ساڈی پائِلٹ دی ٹْرینِںگّ دَۄران سانُۄں اِہ سِکھائِیا جاںدا ہَے کِہ آخِری دم تک ہَۄسلا کائِم رکھّۄ اتے اِہ گلّ آپݨے دِماگ وِچّ رکھّۄ کِہ اسِیں ٹھِیکٹھاک دھرتی اُتّے پہُںچّݨا ہَے۔ جیکر تُسِیں پہِلاں ہی ہَۄسلا ہار گئے تاں تُہاڈی مَۄت یکِینی ہَے۔ ہالات نال لڑن لئی تُسِیں سارے میرا ساتھ دِئۄ۔”
جہاذ دے کرمچارِییاں نیں پائِلٹ دی گلّ منّکے اُسدا ساتھ دِتّا تے جہاذ دھرتی اُتّے ٹھِیکٹھاک پہُںچّ گِیا۔
* * * * *