منُکھّ اِس سںسّار وِچّ کُجھ وی نال لَیکے نہِیں آئُںدا۔ اُسدی سۄچ٬ اُسدا سُبھاء٬ سلِیکا٬ ذِںدّگی پْرتی نذرِییا٬ اُسدِییاں آدتاں اتے سماج وِچّ وِچرن دا ڈھںگّ٬ اِہ سبھ کُجھ اُس نُۄں پرِوار تۄں مِلے سںسّکار٬ ماہَۄل٬ اُسدی سںگّت٬ سِکھِّیا اتے اُسدا آلا دُیالا تَیء کردے ہن۔ اِہ ہی اُسدی ذِںدّگی دے ماپدںڈّ ہُںدّے ہن۔ اِہ ماپدںڈّ ہی اُسدے چرِتّر دی تسوِیر ہُںدّے ہن۔ ذِںدّگی جِئۄُݨ دے چںگّے ماڑے ماپدںڈّاں بارے جاݨکاری ہر منُکھّ نُۄں ہُںدّی ہَے پر چںگّے ماڑے ماپدںڈّاں وِچّۄں اُہ چۄݨ کِنہاں دی کردا ہَے٬ اِہ منُکھّ دی اِچھّا اُتّے نِربھر کردا ہَے۔ اُسدی اِہۄ اِچھّا اُسدے چرِتّر دی تسوِیر ہُںدّی ہَے۔ اِنسانِیئت٬ وِویک٬ سبر٬ سںتّۄکھ٬ تِیاگ٬ سہِجتا٬ نِمرتا٬ سہِݨشِیلتا٬ پھراکھدِلی٬ دھِیرج٬ ہِمّت٬ ہَۄسلا٬ آتم وِشواس٬ آتم نِربھرتا٬ سِرڑ٬ سوَیماݨ, اِمانداری اتے کِرت کرن دا جذبا ذِںدّگی جِئۄُݨ دے چںگّے ماپدںڈّاں وِچّ گِݨے جاںدے ہن۔ چںگّے ماڑے چرِتّر اتے چںگّے ماڑے ماپدںڈّاں دی جاݨکاری ہر کۄئی رکھّدا ہَے پر چںگّے ماپدںڈّاں دی چۄݨ لئی آپݨے من اُتّے کابُۄ پائُݨا پَیںدا ہَے۔ ذِںدّگی جِئۄُݨ دی اسلِیئت نُۄں سمجھݨا پَیںدا ہَے۔ رَۄبرٹ گرِین دا منّݨا سی کِہ وِویک بھرپُۄر وِوہار دا ہۄݨا سِکھِّئت ہۄݨ نالۄں ہذار گُݨا بِہتر ہَے۔ آپݨے سُکھاں دی اِچھّا رکھّݨ دے نال-نال دُۄجِیاں دے بھلے لئی یتنشِیل ہۄݨا منُکھّ دے اُچّ چرِتّر دا پْرماݨ ہُںدّا ہَے۔ ذِںدّگی وِچّ آپݨے وِئکتِیتو نُۄں سِپھر رکھّۄ تاں کِہ اُس نُۄں کۄئی ودھا گھٹا ناں سکے پر جِس نال کھڑھے ہۄ جائۄ اُسدی کِیمت دس گُݨا ہۄ جاوے٬ ذِںدّگی دے اُچّے ماپدںڈّ اُچّے چرِتّر دی پیشنگۄئی کردے ہن۔
پھُٹّبال دے اںتّرراشٹری کھِڈاری کْرِسٹِیانۄ رۄنالڈۄ اتے اَیلبرٹ دۄویں اُچّ کۄٹی دے کھِڈاری سن۔ اںتّرراشٹری پدھّر اُتّے کھیڈݨ لئی دۄہاں وِچّۄں کِسے اِکّ دی چۄݨ ہۄݨی سی۔ پْربںدھّکاں ولّۄں اِہ پھَیسلا کِیتا گِیا کِہ پھُٹّبال دے اِکّ مَیچ وِچّ جِہڑا سبھ تۄں ودھّ گۄل کریگا٬ اُس نُۄں ٹِیم وِچّ تھاں دِتّی جاویگی۔ دۄہاں نیں دۄ دۄ گۄل کر دِتّے سن۔ اَیلبرٹ نیں پںجّواں گۄل کھُد کرن دی بجائے رۄنالڈۄ نُۄں پاس دے دِتّا تاں کِہ اُہ گۄل کر سکے۔ ودھّ گۄل کرن وجۄں رۄنالڈۄ نُۄں ٹِیم وِچّ تھاں مِل گئی۔ رۄنالڈۄ نیں اَیلبرٹ نُۄں پْرشن کِیتا٬ “اَیلبرٹ٬ تُۄں میرے لئی اِہ تِیاگ کِئۄں کِیتا ہَے؟”
اَیلبرٹ نیں اگّۄں کِہا٬ “رۄنالڈۄ٬ تُۄں میرے نالۄں ودھِییا کھِڈاری ہَیں٬ دیش نُۄں اِکّ ودھِییا کھِڈاری دی لۄڑ ہَے۔”
اَیلبرٹ دے اِہ شبد سُݨکے رۄنالڈۄ دِییاں اکھّاں وِچّ ہںجھُّۄ آ گئے۔ رۄنالڈۄ نیں سبھ تۄں پہِلاں کھرِیدے بںگّلا اتے گڈّی اَیلبرٹ نُۄں تۄہپھے وجۄں بھیںٹ کر دِتّے۔
ذِںدّگی وِچّ چںگّے ماپدںڈّ لَیکے تُرے لۄک مریادا لںگھّکے چرچِت ہۄݨ دی بجائے اسُۄلاں اتے سِدھاںتاں اُتّے تُردِیاں ہۄئِیاں دُۄجِیاں دے دِلاں وِچّ جگہا بݨاکے آپݨے چںگّے چرِتّر دی تسوِیر پیش کردے ہن۔ چںگّے ماپدںڈّاں تۄں ذِںدّگی نُۄں تاکت اتے چںگّے چرِتّر تۄں منُکھّ نُۄں سنمان مِلدا ہَے۔
پْرسِدھّ بِمبّلڈن کھِڈاری جَینِک سِنر ٹراپھی جِتّݨ تۄں مگرۄں جشن منائُݨ دی تھاں آپݨے کسبے دے اُس مِڈل سکُۄل وِچّ گِیا٬ جِتھّے اُہ پڑھِیا سی۔ اُسنے ٹراپھی تۄں مِلݨ والی کرۄڑاں رُپئے دی اِنام راشی آپݨے اُس سکُۄل نُۄں دِںدّے ہۄئے کِہا کِہ اُسدی ذِںدّگی دی شُرُۄیات اِس سکُۄل تۄں ہۄئی ہَے۔ اُہ چاہُںدّا ہَے کِہ آئُݨ والے سمیں وِچّ ہۄر بچّے وی اِس سکُۄل تۄں چںگّی سِکھِّیا ہاسل کرکے بُلںدِّییاں نُۄں چھُۄہݨ۔ اُسدے اِہ وِچار اُسدی ذِںدّگی دے چںگّے ماپدںڈّاں اتے اُچّ چرِتّر دی تسدِیک کردے ہن۔ سبر اتے کدر کرنا چںگّے ماپدںڈّاں والی ذِںدّگی جِئۄُݨ والے لۄکاں دے ہی ہِسّے آئُںدا ہَے٬ اُنہاں دا ہی چرِتّر اُچّا ہُںدّا ہَے۔ چںگّے چرِتّر والے لۄکاں دے دُۄجِیاں نال متبھید ہۄ سکدے ہن پر منبھید نہِیں ہُںدّے۔ گلتی نُۄں کبُۄل کرن دی ہِمّت اتے سُدھار کرن دی نِیئت وی ذِںدّگی دے چںگّے ماپدںڈّاں وِچّ آئُںدا ہَے۔ اِہ اِنسان نُۄں بہُت کُجھ سِکھائُںدا ہَے۔ ہَیلن کَیلر کہِںدّا ہَے کِہ دِیالتا اتے اِنسانِیئت نال ذِںدّگی جِئۄُݨ والے اُچّ چرِتّر والے لۄک آپݨِییاں پَیڑاں چھڈّ جاںدے ہن٬ جِنہاں دی چرچا اُنہاں دے اِس دُنِییا تۄں تُر جاݨ تۄں بائد وی ہُںدّی رہِںدّی ہَے۔ شردھا نال گِیان٬ نِمرتا اتے یۄگتا نال ستھان اتے اِنہاں تِنّاں نال ہر تھاں سنمان ہاسل کرن دا گُر اُچّ چرِتّر والے لۄکاں کۄل ہی ہُںدّا ہَے۔
* * * * *