راج راجِیاں دا ہۄوے تاں اُنہاں اُتّے کِسے ترہاں دا کۄئی کُںڈّا نہِیں ہُںدّا٬ من آئیِیاں کر سکدے ہن تے کۄئی کِںتُّۄ نہِیں کر سکدا۔ سںوِّدھانک پْربںدھّ ہۄوے تاں اِدّاں نہِیں ہۄ سکدا۔ ہر سںسّتھا اتے ہر وِئکتی نُۄں آپݨے اہُدے نال سمبّںدھّت کانُۄنی ولگݨ وِچّ رہِ کے کمّ کرنا پَیںدا ہَے۔ اِہ پْربںدھّ بھارتی سںوِّدھان وِچّ وی کِیتا گِیا ہَے۔ پر جِہڑے چُݨے ہۄئے آگُۄ اُچّے رُتبے ہاسل کرن مگرۄں آم لۄکاں نُۄں سںوِّدھان دے مُتابک چلّݨ دِییاں نسِیہتاں دِںدّے رہِںدّے ہن٬ اُنہاں دی آپݨی کھاہِش آم کر کے سںوِّدھانک ولگݨاں نُۄں ٹپّ کے راجِیاں واںگ من آئیِیاں کرن دی بݨی ہُںدّی ہَے۔ سانُۄں لۄکاں نُۄں رات نُۄں سُپنا وی آ جاوے کِہ کِسے تھاں ساڈے کۄلۄں سںوِّدھان تۄں باہری کۄئی گلّ ہۄ گئی ہَے تاں ساڈی نِیںد اُڈ جاںدی ہَے٬ کانُۄن دا ڈر ستائُݨ لگدا ہَے٬ پر اِنہاں نُۄں سُپنے وی اِدّاں دے نہِیں آئُںدے ہۄݨے٬ شائِد بہُتی وار ادالتی پْربںدھّ دے بَیرِیئر تۄڑ کے لںگھّ جاݨ ’تے کانُۄن بَۄݨا سابت کرن دے آئُںدے ہۄݨگے۔ اِہۄ کارن ہَے کِہ بھارت وِچّ اُپّرلِییاں پدوِییاں تک پُجّے لگبھگ ہر آگُۄ نیں کۄشِش کِیتی ہۄئی ہَے کِہ ادالتی پْربںدھّ نُۄں کِسے ترہاں آپݨی اِچھّا مُتابک چلّݨ والا بݨا لِیا جاوے۔ اَیمرجَیںسی دَۄران اِںدرا گاںدھی دُیالے جُڑی اُسدے چھۄٹے پُتّر دی جُںڈّی نیں وی سںوِّدھان دی بتالوِیں سۄدھ پاس کروا کے اِہۄ کرن دا یتن کِیتا سی٬ پر اُس دا وِرۄدھ کر چُکّے آگُۄیاں وِچّۄں وی بہُتِیاں نیں مَۄکا دیکھ کے اِہی کرن دی کۄشِش کِیتی سی۔ اجۄکے بھارت دی سِیاسی لِیڈرشِپ اِکّ وار پھِر اِدّاں دا یتن کردی نذر آئُںدی ہَے۔ بِیتے دِنِیں بھارت دی سںوِّدھانک مُکھی٬ راشٹرپتی نیں جِہڑی چِٹھّی دیش دی سُپرِیم کۄرٹ نُۄں لِکھ کے چَۄداں سوال پُچھّے ہن٬ اُنہاں پِچھّے وی اسل کھیڈ کھیڈدے سِیاست دے مہاںرتھی ہۄ سکدے ہن٬ جِہڑے کھُد سِدھّی ٹکّر نہِیں لَیݨا چاہُںدّے۔
پُیاڑا تاں اِس گلّ نال پِیا سی کِہ کیںدر سرکار جاں سرکاراں دے اِشارے اُتّے کُجھ گورنراں نیں آپݨے ادھِکار ہیٹھلے راجاں دِییاں سرکاراں اتے وِدھان سبھاواں ولّۄں پاس کِیتے ہۄئے بِلّاں اتے پھائیِلاں نُۄں پاس کرن جاں جواب دیݨ دی تھاں کھُۄںجے سُٹّ چھڈِّیا سی۔ پُچھّݨ اُتّے اِہ گھڑِیا-گھڑائِیا جواب دے دِتّا جاںدا سی کِہ اُنہاں دی اِچھّا اُتّے کۄئی کُںڈّا نہِیں٬ جِنّا چِر مرذی ہۄوے٬ اُہ دسکھت کرن دی تھاں پھائیِل رۄک کے رکھّ سکدے ہن۔ ماملا سُپرِیم کۄرٹ وِچّ گِیا تاں وِچار کرن تۄں بائد دیش دی سبھ تۄں اُتلی ادالت نیں ہُکم راہِیں گورنراں لئی تَیء کر دِتّا کِہ اَینے سمیں وِچّ اُنہاں نُۄں پْروانگی دیݨی جاں ناںہ کر کے راج سرکار نُۄں پھائیِل واپس دیݨی ہۄویگی جاں اُہ ہۄر وِچار لئی راشٹرپتی ولّ بھیج سکدے ہن۔ اگلا سوال اُٹھّ پِیا کِہ راشٹرپتی دِییاں شکتِییاں دا وی کۄئی ہدّ-بنّا نہِیں اتے جِنّا چِر کیںدر سرکار دی مرذی کۄئی پھائیِل رۄکی رکھّݨ دی ہۄوے٬ راشٹرپتی دپھتر وِچّ بَیٹھے ادھِکارِییاں نُۄں کہِ کے پیش ہی نہِیں کرن دیںدی٬ اِس لئی سماں ہدّ راشٹرپتی بھون دی وی چاہِیدی ہَے۔ دیش دی سبھ تۄں وڈّی ادالت دے ججّ ساہِبان نیں وِچار دے بائد اِہ وی سماں ہدّ بنّہ دِتّی تاں کھپّ پائُݨ والے ہدّۄں باہرِییاں بھدِّییاں ٹِپّݨِییاں کرن لگّ پئے۔ پہِل کِیتی کیرلا دے گورنر نیں٬ جِسدے کھِلاپھ پہِلاں ہُکم آئِیا سی کِہ اُہ پھائیِلاں اݨمِتھے سمیں لئی نہِیں رۄک سکدا٬ اُس نیں کہِ دِتّا کِہ سُپرِیم کۄرٹ تاں پارلِیمَیںٹ والے کمّ کرن لگّ پئی ہَے۔ جدۄں وِواد چھِڑے بِناں اِہ گلّ اݨگَۄلی ہۄ گئی٬ پھِر بھارت دے اُپ راشٹرپتی نیں کہِ دِتّا کِہ سُپرِیم کۄرٹ سُپر پارلِیمَیںٹ واںگ وِہار کر رہی ہَے تے اِس بِیان دے بائد بھارتی جنتا پارٹی دے اِکّ بڑبۄلے پارلِیمَیںٹ مَیمبر نیں اگلا ہملا ہدّۄں ودھّ بدتمِیذی دی بھاشا وِچّ داگ دِتّا۔ اِہ سارا کُجھ سُتے سِدھّ نہِیں سی ہۄ رِہا٬ اِس پِچھّے اُہ آگُۄ کھڑھے سن٬ جِہڑے پِچھلے سال سُپرِیم کۄرٹ ولّۄں چۄݨ پھںڈّاں والا مُدّا نںگّا کِیتے جاݨ ویلے تۄں آپݨے اںدّر کَۄڑ سمیٹی بَیٹھے سن۔ اکھِیر ماملا راشٹرپتی ولّۄں سُپرِیم کۄرٹ نُۄں اِس بارے سوال پُچھّے جاݨ تک پُجّ گِیا ہَے کِہ کی ادالت نُۄں اِہ وی ادھِکار ہَے کِہ اُہ آپݨے دیش دے راشٹرپتی دِییاں شکتِییاں دی ہدّ مِتھّ سکدی ہَے!
راجے دِییاں شکتِییاں دا گھیرا اݨمِتھّی ہدّ تک مۄکلا ہُںدّا ہَے اتے اُس دُیالے کِسے ترہاں دی ہدّ سچّمُچّ نہِیں مِتھی جا سکدی٬ پر راشٹرپتی اتے راجے دا پھرک ہُںدّا ہَے۔ راجا آپݨے جنم دی کِسمت کارن راجا ہُںدّا ہَے٬ اُس نُۄں اِہ ہکّ کِسے دھُر درگاہی تاکت تۄں مِلِیا منِّیا جاںدا ہَے٬ اُںج اجّکلّہ کئی دیشاں وِچّ راجے دا ادھِکار وی پہِلاں واںگ نہِیں رہِݨ دِتّا گِیا٬ ہدّاں مِتھِییاں گئیِیاں ہن۔ اِسدے اُلٹ راشٹرپتی آپݨے جنم دے کارن اِس کُرسی اُتّے نہِیں بَیٹھدا۔ بھارت وِچّ لۄک پارلِیمَیںٹ تے راجاں دِییاں وِدھان سبھاواں دے مَیمبراں دی چۄݨ کردے ہن اتے اُہ چُݨے ہۄئے مَیمبر اگّۄں راشٹرپتی دی چۄݨ کرن لئی وۄٹاں پائُںدے ہن۔ راجے دے اہُدے دی کۄئی مِیاد نہِیں ہُںدّی٬ اُمر بھر لئی راجا ہُںدّا ہَے٬ جدۄں کِہ بھارتی سںوِّدھان مُتابک راشٹرپتی اہُدے دی مِیاد ہُںدّی ہَے٬ اُس پِچھّۄں دُبارا چُݨ کے ہکّ جِتّݨا پَیںدا جاں اہُدا چھڈّ کے کِسے ہۄر نُۄں واری دیݨی پَے جاںدی ہَے۔ جِس سںوِّدھان نیں راشٹرپتی لئی چۄݨ اتے اُس اہُدے اُتّے رہِݨ دی سماں ہدّ مِتھی ہۄئی ہَے٬ اُہ سںوِّدھان راشٹرپتی نُۄں اݨمِتھی تاکت کِسے وی ماملے وِچّ نہِیں دے سکدا٬ راشٹرپتی دی ہر گلّ سںوِّدھانک ہدّاں اںدّر ہۄݨی بݨدی ہَے۔ کِسے راج سرکار جاں کیںدر دی کِسے پھائیِل نُۄں اݨمِتھے سمیں تک اٹکائی رکھّ سکݨ دی مِیاد وی مِتھ دیݨی چاہِیدی ہَے۔
بِناں شکّ اِہ گلّ کۄئی نہِیں کہِ سکدا کِہ ادالتاں وِچّ کدے وی کُجھ گلت نہِیں ہُںدّا٬ رِکارڈ دسّدا ہَے کِہ کئی ماملِیاں وِچّ ہیٹھلِییاں ادالتاں دے ہر کِسے نُۄں گلت جاپدے کُجھ پھَیسلے جدۄں سُپرِیم کۄرٹ دے کۄل وِچار لئی گئے تاں مُۄلۄں مُڈھّۄں ردّ کر دِتّے جاںدے رہے سن۔ اِہۄ نہِیں٬ اِہۄ جِہے پھَیسلے دیݨ والے ہیٹھلِییاں ادالتاں اتے ہائی کۄرٹاں دے ججّاں بارے سُپرِیم کۄرٹ نیں جھاڑ پائُݨ ورگے سکھت شبد وی ورتݨ تۄں کدی گُریذ نہِیں کِیتا۔ جدۄں سُپرِیم کۄرٹ دے کِسے بَیںچ دے پھَیسلے اُتّے سماج وِچّ کِںتُّۄ کِیتے گئے تے اُس نُۄں چُݨَۄتی دِتّی گئی تاں مُڑ وِچار لئی وڈّے بَیںچ کۄل بھیجِیا گِیا تے کُجھ چۄݨویں ماملِیاں وِچّ اِدّاں دے کیس سںوِّدھانک بَیںچ کۄل وی بھیج دِتّے جاںدے ہن۔ اِس تۄں ساپھ ہَے کِہ بھارت دی نِیاں پالِکا وِچّۄں کۄئی پھَیسلا گلت ہۄ گِیا جاں ہُںدّا نذر آوے تاں اُس نُۄں سُدھارن لئی اگّے دا پْربںدھّ سںوِّدھان نیں کر رکھِّیا ہَے۔ نِیاں پالِکا جدۄں آپݨے کِسے ججّ وِرُدھّ کۄئی پھَیسلا لَیݨ جاں لاگُۄ کرن دی اَۄکھ مہِسُۄس کردی ہَے٬ اُس وِرُدھّ مہاں دۄش متا پاس کرن لئی پارلِیمَیںٹ نُۄں بھیجݨ دا پْربںدھّ وی ہَے٬ جِہڑا سُپرِیم کۄرٹ دی سِپھارش اُتّے جاں کِسے سرکار جاں پارلِیمَیںٹ مَیمبر ولّۄں بینتی اُتّے اگلا رستا اِکھتِیار کر سکدا ہَے۔ نِیاں پالِکا نیں آپݨے بارے سارے ادھِکار سِرپھ آپݨے تک سِیمِت نہِیں رکھّے٬ بھارت دے لۄکاں دی چُݨی ہۄئی پارلِیمَیںٹ نُۄں اِس ماملے وِچّ پہِلاں ہی سُپرِیم منِّیا ہۄئِیا ہَے تاں اُس نُۄں ’سُپر پارلِیمَیںٹ‘ واںگ وِہار کرن دا مِہݨا دیݨا سِرے دی بیوکُۄپھی اتے بدتمِیذی ہَے۔
اِہ گلّ کِسے کۄلۄں لُکی ہۄئی نہِیں کِہ راشٹرپتی دِییاں اݨمِتھے مۄکلیپݨ والِییاں شکتِییاں دی ورتۄں اُہ کھُد نہِیں کر رِہا ہُںدّا٬ سںوِّدھان وِچّ درج ہَے کِہ اُہ کیںدری کَیبنِٹ دی سلاہ نال چلّیگا تاں ساپھ ہَے کِہ کیںدر سرکار چلا رہے آگُۄ اِہۄ جِہی سلاہ آپݨی لۄڑ مُتابک ہی دیݨگے۔ جِہڑا راگ گائِیا جا رِہا ہَے کِہ راشٹرپتی دِییاں تاکتاں نُۄں ہدّاں وِچّ بنّہِیا نہِیں جا سکدا٬ اسل وِچّ اِسدا ارتھ اِہ ہَے کِہ جِسدے ہتھّاں وِچّ اِس دیش دی واگ آ جاوے٬ اُس نُۄں آپݨی مرذی مُتابک چلّی جاݨ تۄں رۄکݨ دی آگِیا نہِیں دِتّی جاݨی چاہِیدی۔ ہَیرانی دی گلّ ہَے کِہ جِہڑی پارٹی ستّا وِچّ آ جاںدی ہَے٬ اُہ آم تَۄر اُتّے اِدّاں دِییاں شکتِییاں کائِم رکھّݨ جاں ہۄر ہتھِیائُݨ دا سِدھّا-ٹیڈھا یتن کرن لگّ پَیںدی ہَے٬ پر وِرۄدھ وِچلِییاں لگبھگ سارِییاں پارٹِییاں ہمیشا راشٹرپتی دا تے اُس بہانے راج کردی پارٹی دا من مرذی کرن دا گھیرا اݨمِتھِیا کرن دا وِرۄدھ کردِییاں ہن۔ وِرۄدھی دھِر دے آگُۄ ہُںدّے وکت بھاجپا لِیڈر اٹل بِہاری واجپائی نیں راجاں دے گورنراں نُۄں ’چِٹّے ہاتھی‘ کئی وار کِہا سی٬ پر جدۄں اُہ ستّا وِچّ آئے تاں اِنہاں ’چِٹّے ہاتھی‘ بݨے ہۄئے گورنراں دی دُرورتۄں اُنہاں دے وکت وی بھاجپا لِیڈرشِپ آپݨی لۄڑ مُتابک کرن لگّ پئی سی۔
اجّ والے سمیں وِچّ دُرورتۄں کرن دا امل کِسے وی پِچھلے سمیں تۄں ودھّ ہُںدّا منِّیا جاںدا ہَے اتے اِس دُرورتۄں دی ساری کھیڈ گورنراں دے دپھتراں تۄں چلدی منّی جاںدی ہَے اتے کدی-کدی اِس مکسد لئی راشٹرپتی دِییاں تاکتاں دی ورتۄں کرن دِییاں گلّاں وی چرچا وِچّ آ جاںدِییاں ہن۔ اُہ وکت اجّ نہِیں رہِ گِیا٬ جدۄں راشٹرپتی ہُںدِّیاں ڈاکٹر راجِںدّر پْرساد جاں ڈاکٹر سروپلّی رادھا کْرِشن مَۄکے دے پْردھان مںتّری جواہر لال نہِرُۄ نُۄں کۄئی پتّر لِکھ کے سرکار ولّۄں راشٹرپتی دِییاں شکتِییاں دی ہدّ ناں ٹپّݨ نُۄں کہِ دِںدّے ہُںدّے سن۔ ساڈے سمِیاں وِچّ اِدّاں دی آکھری کۄشِش شائِد راجِیو گاںدھی دے پْردھان مںتّری ہۄݨ سمیں راشٹرپتی گِیانی ذَیل سِںگھّ ولّۄں کِیتی گئی تے اُنہاں دے پتّراں دا جواب دیݨ جاں ہپھتاواری مِلݨی لئی جاݨ تۄں وی راجِیو گاںدھی پاسا وٹّݨ لگّ پِیا سی۔ جدۄں اُس نیں اگلی پارلِیمَیںٹ چۄݨ جِتّی تاں بۄٹ کلبّ وِچّ کِیتی گئی رَیلی وِچّ اُس نیں بھاشݨ کردِیاں راشٹرپتی دا ناںء لئے بگَیر اِہ چۄبھ لا دِتّی سی کِہ جِہڑا وِئکتی آئے دِن پتّر لِکھ کے سرکار نُۄں پریشان کردا رہِںدّا سی٬ لۄکاں دے پھتوے پِچھّۄں اُس نُۄں وی ہکِیکت نُۄں سمجھ لَیݨ دا چیتا آ جاݨا چاہِیدا ہَے۔ اُسدے سارے شبد تاں یاد نہِیں٬ پر اُس نیں جۄ کُجھ کِہا سی٬ اُس بھاشݨ وِچّۄں بھاونا ساری اِہۄ جھلکدی سی٬ جِہڑی اسِیں لِکھی ہَے تے اگلے کئی دِن اِس بارے مِیڈِیئے اتے سِیاست دے کھیتر وِچّ بھکھوِیں بہِس ہُںدّی رہی سی۔ اِدّاں لگدا ہَے کِہ سِیاسی آگُۄیاں ولّۄں جِہڑی چُݨَۄتی اُدۄں راشٹرپتی دے اہُدے اتے ادھِکاراں نُۄں دِتّی جا رہی سی٬ اُہۄ چُݨَۄتی اجّ دے سمیں وِچّ راشٹرپتی دے ادھِکاراں دا مُدّا اُٹھا کے دیش دی نِیاں پالِکا دے سںوِّدھانک ادھِکاراں نُۄں دِتّی جاݨ لگّ پئی ہَے۔