روِںدّر سِںگھّ سۄڈھی سربںگّی ساہِتکار ہَے۔ اُہ پںجّابی دا ادھِیاپک رِہا ہَے۔ اِس لئی اُسدی ساہِت دے ہر رُۄپ دی مُہارت ہَے۔ اُسنے ساہِت دے سارے رُۄپاں ’تے ہتھّ اجمائِیا ہَے۔ مُکھّ تَۄر ’تے اُہ وارتکار ہَے۔ اُس دِییاں ڈیڈھ درجن پُستکاں ساہِت دِییاں وکھّ-وکھّ وِدھاواں وِچّ پْرکاشت ہۄ چُکِّییاں ہن٬ پْرںتُّۄ اُسنے بہُتے ناٹک لِکھے ہن۔ اُس دِییاں ناٹک٬ آلۄچنا٬ کھۄج٬ جِیونی٬ کہاݨی اتے کوِتا دِییاں پُستکاں ساہِتک کھیتر وِچّ چرچا دا وِشا بݨِییاں رہِییاں ہن۔ کوی ہۄݨ کرکے اُس دی وارتک رسدائِک ہُںدّی ہَے۔ اُس دِییاں کوِتا دِییاں دۄ پُستکاں ’دھنّواد! دھنّواد! دھنّواد!’ اتے ’ادھّا امبّر ادھّی دھرتی‘ پْرکاشت ہۄ چُکِّییاں ہن۔

چرچا ادھِین ’راوݨ ہی راوݨ’ اُسدا تِیجا کاوِ سںگّْرہِ ہَے۔ اِس کاوِ سںگّْرہِ وِچّ 43 رچناواں٬ جِنہاں وِچّ 18 غذلاں٬ 19 کوِتاواں اتے 6 گِیت شامل ہن۔ کوی نیں سماجِک الامتاں نُۄں راوݨ دا درجا دِتّا ہَے۔ سماج آپݨے اںدّرلے راوݨ نُۄں تاں ماردا نہِیں پْرںتُّۄ ہر سال راوݨ دے پُتلے نُۄں ساڑ کے بہادری دا پْرگٹاوا کردا ہَے۔ کاوِ سںگّْرہِ دے نام والی کوِتا ’راوݨ ہی راوݨ’ سماج وِچّ انیک ترہاں دے راوݨا بارے جاݨکاری دِںدّی ہَے٬ جِس تۄں پتا لگدا ہَے سماج٬ سماجِک بُرائیِیاں وِچّ بُری ترہاں گْرہِست ہۄ چُکِّیا ہَے۔ بِلکُل ایسے ترہاں ’اجّ دے ڈائِناسۄر‘ کوِتا وِچّ درسائِیا گِیا ہَے کِہ سںسّار وِچّ راجنِیتک لۄک آپۄ آپݨی مانسِکتا نُۄں کھُراک دیݨ لئی اِنسانِیئت دا گھاݨ کر رہے ہن۔ کوی نیں سںسّار دے راجنِیتک لۄکاں دِییاں آپݨے ہِتّاں دی پُۄرتی لئی کِیتِییاں گئیِیاں اتے کِیتِییاں جا رہِییاں کۄجھِییاں ہرکتاں دا پردا پھاش کِیتا ہَے۔ سماج٬ سرکاراں تے پرماتما وی امِیراں نُۄں ہۄر امِیر بݨا رِہا ہَے٬ غرِیباں ’تے تشدّد ہۄ رہے ہن٬ ذاتپات دا بۄلبالا ہَے٬ اِسدے نال ہی کوی لۄکاں نُۄں آپݨے ہکّاں لئی جاگْرت وی کر رِہا ہَے۔ لۄکاں لئی ہُݨ برداشت کرنا اسمبھّو ہۄ گِیا ہَے۔ دھرتی ہیٹھلا پاݨی ختم ہۄ رِہا٬ بِردھ گھر بݨ رہے ہن٬ شاہی لںگّر بݨ رہے ہن٬ رِشتے نِبھائے نہِیں جا رہے٬ تاہنے مِہݨِیاں دا ذۄر ہَے٬ کوی لۄکائی نُۄں کہِ رِہا ہَے کِہ ہُݨ اِنہاں الامتاں تۄں کھہِڑا چھُڈا لئۄ سماں لںگھّے تۄں بائد وِچّ پچھتائُݨ دا کۄئی لابھ نہِیں ہۄویگا۔ رُکھّاں نُۄں بچائیِئے٬ پںچھِّییاں دے رَیݨ بسیرے ناں اُجاڑِیئے٬ نشے تۄں جوانی نُۄں بچائیِئے٬ اَۄرت ’تے ماڑی نذر ناں رکھِّیئے٬ سگۄں اِذّت کرِیئے٬ داج بںدّ کرِیئے٬ پاݨی پلِیت ہۄݨ تۄں بچائیِئے٬ سروݨ پُتّر بݨِیئیں٬ دۄستی ودھائیِئے٬ بھِیکھ ناں مںگِّیئے٬ جھُۄٹھ پھریب تۄں بچِیئے٬ اِہ سبھ کھُدکشی دے برابر ہن۔

اِس کاوِ سںگّْرہِ دی سبھ تۄں پہِلی کوِتا ’کَید کرۄ٬ کَید کرۄ‘ سِرلیکھ والی ہَے٬ جۄ ساری دی ساری سِمبّالِک ہَے۔ جے اِئۄں کہِ لِیا جاوے کِہ اِس کاوِ سںگّْرہِ دا سار ہَے٬ تاں وی کۄئی اتکتھنی نہِیں۔ اِس کوِتا وِچّ رُتّاں٬ رُکھّاں٬ تھۄہراں دے سِمبّلاں راہِیں سماج وِچّ واپر رہِییاں اݨہۄݨِییاں نُۄں رۄکݨ دی تاکِید کِیتی گئی ہَے۔ بذُرگاں دی اݨویکھی٬ پتی پتنی دے سمبّںدھّ٬ ڈیرِیاں دے دُشکرم٬ دھرماں دے پکھںڈّ٬ بیذمِیرے لۄکاں٬ دھۄکھیباذاں٬ پْرواس وِچّ جاݨ لئی ذاہلی وِیاہ٬ نںگّیذواد٬ ٹبّراں دا ٹُٹّݨا٬ سِیاست وِچّ پرِوارواد٬ مِلاوٹ٬ رِشوت٬ سِکھِیا وِچّ نِگھار٬ جُگاڑاں نال مان سنمان پْراپت کرنے٬ وِدیشی راوݨاں آدِ بارے باکمال ٹِپݨِییاں کِیتِییاں ہن۔ پںجّابی وِدیشاں وِچّ وی آپݨِییاں آدتاں تۄں باج نہِیں آئُںدے٬ وِدِیارتھِییاں دا شۄشݨ کردے ہن۔ سرکاراں دِییاں وِسںگّتِییاں تے وِئںگّ کسِیا گِیا ہَے۔ نَۄجواناں اتے مُٹِیاراں دِییاں ہرکتاں چِںتّا دا وِشا بݨِییاں ہۄئیِیاں ہن۔ اِس کوِتا تۄں بائد غذلاں پھِر کوِتاواں تے گِیت دِتّے گئے ہن۔ اِہ ترتِیو اخِیر تکّ چلدی ہَے تاں جۄ کاوِ سںگّْرہِ دِلچسپ بݨِیاں رہے۔ کاوِ سںگّْرہِ آکار وِچّ بھاویں چھۄٹا ہَے پْرںتُّۄ وِشے٬ وِچار٬ ارتھ اتے وِئںگّ وڈّے ہن٬ جِہڑے پاٹھکاں نُۄں جھںجّۄڑدے ہن۔ کوی نیں سِرپھ دیش دے مُدّے ہی چُکّے نہِیں سگۄں سںسّار وِچّ جۄ واپر رِہا ہَے٬ اُسنُۄں دْرِشٹاںتِک رُۄپ وِچ کوِتاواں٬ غذلاں تے گِیتاں راہِیں درسا دِتّا ہَے۔ شائِر نَۄجواناں نُۄں مِہنت کرن لئی پْریردا ہۄئِیا واتاورن نُۄں سوچھّ بݨائُݨ لئی رُکھّ لگائُݨ دی تاکِید وی کردا ہَے۔ پرواس دے سںتّاپ دی گلّ کردا دیش دے مۄہ٬ بیگھرِیاں لئی گھراں٬ بھُکھّمری٬ بلاتکار اتے بذُرگاں دا نِگھّ مانݨ دی گلّ کردا ہَے۔

’سدِیوی سچّ‘ اتے ’اجّ دے بیداوِیئے‘ کوِتاواں وِچّ ذُلم نُۄں سہِݨ دی تھاں مُکابلا کرن٬ کُربانی دیݨ, لۄکائی دا درد مہِسُۄس کرن٬ گُرُۄ تۄں بیمُکھّ ہۄݨ دا لگاتار ذاری رہِݨ, گۄلکاں دی لُٹّ تے لُٹّ پِچھّے آپسی لڑائیِیاں دا ذِکر کردِیاں سِکھّی دے بچاء لئی نوِیں پنِیری نُۄں سِکھّی اتے آپݨی وِراست نال جُڑن دی سلاہ دِتّی گئی ہَے۔ کوی اگّۄں آپݨِییاں کوِتاواں وِچّ لِکھدا ہَے کِہ دھۄکھیباج ادھرمی لۄک دھرم نُۄں نُکسان پہُںچّا رہے ہن٬ سِیاستدان وۄٹاں نُۄں کھْرِید کے غرِیباں دی غرِیبی دا نذائِذ لابھ اُٹھا رہے ہن٬ پرِوارواد پْرپھُلت ہۄ رِہا٬ جُملے چھڈّ کے لۄکائی نُۄں وہِما بھرما دے جال وِچّ پھسائی جاںدے ہن٬ سرکاری تںتّر کُمبھّ کرن دی نِیںد سُتَّے٬ سِہت وِئۄپار بݨ گِیا٬ مِلاوٹ بھارُۄ ہَے٬ لۄکاں نُۄں سِوکسَیںس نہِیں٬ مذدُۄر دِوس ہۄٹلاں دی شان ہن اتے وکِیل تے ادالتاں لۄکاں نال اِنساپھ نہِیں کر رہِییاں۔ لۄک نِرمۄہی ہۄ گئے٬ امِیر لۄکاں دا فَیشن ’تے ذۄر غرِیباں کۄل تن ڈھکّݨ دی ہِمّت نہِیں٬ وِکھاوا پْردھان٬ غرِیب ربّ دی رذا وِچّ ہُںدّے ہۄئے ہر ہالت وِچّ جِیون بسر کردے ہن۔ بلاتکاری دھِییاں بچائُݨ دے ناہرے مار رہے ہن٬ کانُۄن تۄڑن والے کانُۄن بݨا رہے ہن٬ ڈیرِیاں والے دھرم دی آڑ وِچّ جنتا نُۄں کُراہے پا کے اِسترِییاں نُۄں سبجباگ وِکھاکے مَۄجاں ماݨدے ہن٬ غرِیب دی ترکّی برداشت نہِیں٬ ابلا نُۄں سذا٬ گُناہگار نُۄں پھل٬ سِیاستدان تے اپھسرشاہی اِکّمِک٬ امِیر غرِیب دا پاڑا ودھّ رِہا٬ سرہدّاں دی راکھی کرن والِیاں دا مُلّ نہِیں پَے رِہا٬ واڑ کھیت نُۄں کھا رہی ہَے٬ راجسی لۄک آگُۄ نہِیں رہے پْرںتُّۄ لال گۄدڑِییاں وِچّۄں رَۄشنی دِںدّے ہن۔ کوی انُسار سرکاراں دی کارگُذاری املی رُۄپ وِچّ نہِیں سِرپھ اخباراں دے اِشتِہاراں وِچّ ہَے٬ ہالات اِتنے ماڑے ہۄ گئے ہن کِہ سارے پاسے اںدھّیرا ہی وِکھائی دِںدّا ہَے٬ لۄک مکھَۄٹے پائی پھِردے ہن٬ اںدّرۄں باہرۄں اِکّ نہِیں٬ دۄستی دے نام نُۄں کلںکِّت کر دِتّا٬ ٹھگّی ٹھۄری تے ذۄر ہَے٬ مِںٹّاں وِچّ پاسا بدل جاںدے ہن٬ اَۄرتاں دے مانسِک بلاتکار گھراں٬ رِشتیدارِییاں اتے باہر وی ہُںدّے ہن٬ اگّ لائی ڈبُّۄ کںدھّ ’تے٬ غرِیباں دا کباڑا دُۄجے گھر لگّی اگّ بسںتّر دِسدی ہَے٬ سہِجتا تے شہِنشِیلتا پر لا کے اُڈ گئی٬ وِراست دا مۄہ پْرواس وِچّ ذِیادا ہُںدَّے٬ ذِیادا کھُلہدِلی نُکسان کردی ہَے اتے دِلّی دے ہاکم نِرمۄہی سابت ہُںدّے ہن۔ گِیتاں اتے کُجھ غذلاں وِچّ رۄماںسواد دی جھلک وی پَیںدی ہَے۔ اخِیر وِچّ کِہا جا سکدا ہَے کِہ روِںدّر سِںگھّ سۄڈھی نیں آپݨِییاں رچناواں وِچّ لۄکائی دے درد نُۄں پْرگٹائِیا ہَے۔ اِہ وی کِہا جا سکدا ہَے کِہ کوی نیں آپݨِییاں وارتک دِییاں پُستکاں دی ترہاں کاوِک رُۄپ وِچّ وی لۄکاں دے ہکّاں دی پْرتِینِدھتا کِیتی ہَے۔

80 پنِّیاں٬ 130 رُپئے کِیمت والا کاوِ سںگّْرہِ ’راوݨ ہی راوݨ’ جے.پی.پبلِیکیشن گھلَۄڑی گیٹ پٹِیالا نیں پْرکاشت کِیتا ہَے۔

سمپّرک روِںدّر سِںگھّ سۄڈھی : 0016043692371

***