پںجّابی ساہِت٬ بھاشا تے سبھِّیاچار دے وِکاس لئی نِیُکت سرکاری ادھِکاری تے نُمائِںدے کِس ترہاں سرکاری پھںڈّاں نُۄں سَیر سپاٹے تے اَیشۄ-اِشرت لئی ورتدے ہن٬ اِسدا اںدّاذا کیںدر سرکار دے ادارے ساہِت اکادمی دے پںجّابی سلاہکار بۄرڈ دِییاں سرگرمِییاں ’تے خرچِیاں تۄں لگائِیا جا سکدا ہَے۔ اجِہے سوارتھی پْربںدھّکاں کارن ہی پںجّابی ساہِت تے بھاشا دا وِکاس نہِیں ہۄ رِہا۔

ساہِت اکادمی دِلّی دی ستھاپنا وکھّ-وکھّ بھارتی بھاشاواں تے ساہِت دے وِکاس لئی کِیتا گِیا۔ اِس لئی ہر بھاشا دے سلاہکار بۄرڈ دا گٹھن کِیتا جاںدا ہَے۔ بۄرڈ دے مَیمبر سبںدھّت بھاشا دے اُچّ کۄٹی دے ساہِتکار٬ چِںتّک٬ وِدوان جاں آلۄچک ہۄݨ, اُنہاں دی آپݨی بھاشا دے وِکاس لئی پْرتِیبدھّتا جگّ ذاہِر ہۄوے۔ مَیمبراں دے یۄگدان نُۄں دھِیان وِچّ رکھّدے ہۄئے اکادمی ولّۄں اُنہاں دی رِہائِش تے سفر آدِ لئی مِیاری پْربںدھّ کِیتے جاںدے ہن۔

اکادمی ولّۄں مُہئیِیا کروائی گئی سُۄچنا انُسار 2008 تۄں 2012 دے ارسے دَۄران بۄرڈ وِچّ کنوِینر تۄں اِلاوا 9 مَیمبر سن۔ اِنہاں وِچّۄں اِکّ وی مَیمبر ساہِت اکادمی٬ گِیانپِیٹھ٬ سرسوتی آدِ پُرسکار نال سنمانِت نہِیں سی۔ کُجھ مَیمبراں دے ناں تاں پںجّاب وِچّ وسدے لیکھکاں نیں وی نہِیں سن سُݨے۔ بہُتے مَیمبر دِلّی٬ پںجّاب٬ ہرِیاݨا تے جمُّۄ-کشمِیر نال سبںدھّت سن۔

بِیتے ورہِیاں تۄں دیکھِیا جا رِہا ہَے کِہ پںجّابی بھاشا دے وِکاس لئی بݨے سلاہکار بۄرڈ دے مَیمبر٬ بھاشا دے وِکاس دی تھاں سرکار ولّۄں مِلدے لکھّاں رُپئے سَیر سپاٹے تے نِجّی سوارتھاں دی پُۄرتی لئی خرچ کردے آ رہے ہن۔ اِس سبںدھّی ساہِت اکادمی کۄلۄں ’سُۄچنا ادھِکار کانُۄن‘ تہِت بۄرڈاں دے کمّکاج بارے جاݨکاری پْراپت کِیتی گئی۔ ارذی وِچّ سلاہکار بۄرڈ دِییاں 2007 تۄں 2012 دَۄران ہۄئیِیاں مِیٹِںگّاں تے کمّاں بارے سُۄچنا مںگّی گئی سی٬ جِس وِچّ بۄرڈ دِییاں مِیٹِںگّاں٬ ستھاناں٬ مِیٹِںگّاں وِچّ لئے گئے پھَیسلے٬ بۄرڈ دے کنوِینر٬ مَیمبراں تے نِمںتّْرِت وِئکتِییاں نُۄں دِتّے گئے ٹِیئے-ڈِیئے دا ویروا٬ وِشیش تَۄر ’تے نِمںتّْرِت وِئکتِییاں نُۄں دِتّے گئے ڈِیئے جاں آنریرِیئم دا ویروا مںگِّیا گِیا سی۔ اکادمی ولّۄں وِشیش وِئکتِییاں بارے سُۄچنا اُپلبدھ نہِیں کروائی گئی۔ ہۄٹلاں وِچّ اُنہاں دے ٹھہِرن بارے وی اںشِّک سُۄچنا مُہئیِیا کروائی گئی۔ اِس تۄں اِلاوا ہۄٹلاں نُۄں ادا کِیتی گئی رکم٬ مِیٹِںگّاں ’تے ہۄئے کُل خرچے دے ویروے تۄں اِلاوا اکادمی دے اُنہاں ادھِکارِییاں دے ناواں دا ویروا وی مںگِّیا گِیا سی جِنہاں نیں بۄرڈ دی مِیٹِںگّ دِلّی تۄں باہر کرن دی سِفارش کِیتی تے منذُۄری دِتّی سی۔

اکادمی ولّۄں پہِلاں تاں سُۄچنا اُپلبدھ کروائے جاݨ تۄں ٹال-مٹۄل کِیتی گئی۔ دُبارا نِشچِت سمیں وِچّ سُۄچنا اُپلبدھ ناں کروائے جاݨ ’تے چِیپھ کمِشنر٬ سَیںٹرل اِنپھۄرمیشن کمِشن کۄل اپِیل کِیتی گئی تاں مجبُۄرن اکادمی ولّۄں کُجھ سُۄچنا اُپلبدھ کروائی گئی تے کُجھ چھُپا لئی گئی۔

مُہئیِیا کروائی گئی جاݨکاری تۄں ساہمݨے آئُںدا ہَے کِہ بۄرڈ ولّۄں مِیٹِںگّاں چھُٹِّییاں والے مہِینِیاں (مئی تۄں اکتُۄبر) وِچّ کِیتِییاں گئیِیاں۔ اِنہاں مِیٹِںگّاں لئی دیش دِییاں مشہُۄر سَیرگاہاں والے ستھاناں دی چۄݨ کِیتی گئی۔ اِہ مِیٹِںگّاں کُجھ گھںٹِّیاں تۄں ودھّ نہِیں چلِّییاں۔ ہَیرانی والی گلّ ہَے کِہ کُجھ گھںٹِّیاں دی مِیٹِںگّ لئی ہذاراں کِلۄمِیٹر دا سفر کِیتا گِیا۔

سلاہکار بۄرڈ دے تتکالی کنوِینر ڈا. دِیپک منمۄہن سِںگھّ دی کنوِینرشِپّ وِچّ 2008 تۄں 2011 دَۄران شْرِینگر٬ پاںڈِیچیری٬ نوِیں دِلّی٬ مَیسُۄر تے شِملا دے نامی ہۄٹلاں وِچّ مِیٹِںگّاں کِیتِییاں گئیِیاں۔ مِیٹِںگّاں وِچّ بۄرڈ دے 7 تۄں 10 مَیمبر تے دۄ مَیمبر اکادمی دے شامل رہے۔ پںجّ شہِراں وِچّ پںجّ دِن چلِّییاں اِنہاں مِیٹِںگّاں اُپّر ٹِیئے-ڈِیئے سمیت کُل 5, 36, 569 رُپئے دا خرچا کِیتا گِیا۔ ذِکریۄگ ہَے کِہ اکادمی ولّۄں سُۄچنا وِچّ کِتے ودھّ تے کِتے گھٹّ خرچا وِکھائِیا گِیا٬ جۄ کئی سوالِییا نِشان کھڑھے کردا ہَے۔

اکادمی ولّۄں مُہئیِیا کروائی سُۄچنا انُسار مِیٹِںگّ دے آم ایجںڈّے وِچّ سواگت٬ پِچھلی مِیٹِںگّ دی کاروائی دی تسدِیک٬ ہۄئے کمّ دی جاںچ٬ جاری رہِݨ والِییاں اسائیِنمَیںٹس٬ وِچار ادھِین اسائیِنمَیںٹس٬ پںجّابی انُواد لئی اِنام دیݨ واستے ماہِراں دی نِیُکتی٬ کِیتے جاݨ والے سَیمِینار٬ انُواد ورکشاپ٬ نوِییاں اسائیِنمَیںٹس آدِ کمّ شامل ہُںدّے ہن۔

2008 تۄں 2012 تک سلاہکار بۄرڈ دِییاں مِیٹِںگّاں وِچّ جۄ پھَیسلے لئے گئے٬ اُنہاں وِچّ پِچھلے اتے چلّ رہے کمّ دی پڑتال کِیتی گئی۔ 2008 دی مِیٹِںگّ وِچّ ساہِت اکادمی انُواد پُرسکار لئی ماہِراں تے جِئۄُری مَیمبراں دی سُۄچی بݨائُݨ دی سِفارش تۄں اِلاوا وارِس شاہ٬ سںتّ سِںگھّ سیکھۄں تے دوِںدّر ستِیارتھی بارے سَیمِینار٬ پںجّابی تۄں اںگّریذی وِچّ آدھُنِک پںجّابی کہاݨی دے انُواد لئی شِملا وِچّ کِیتی جاݨ والی انُواد ورکشاپ٬ پْرۄ. ترلۄچن سِںگھّ بیدی ولّۄں اِکّ تمِل پُستک دا پںجّابی وِچّ انُواد کِیتے جاݨ دی بینتی ردّ کِیتی گئی تے ستّ نویں اسائیِنمَیںٹس٬ جِناں وِچّ کُجھ پُستکاں تے پںجّابی لیکھکاں بارے کِتابچے تِیار کرنا شامِل سی۔ اِسے ترہاں 2009 دی مِیٹِںگّ وِچّ ساہِت اکادمی انُواد پُرسکار لئی ماہِراں تے جِئۄُری مَیمبراں دی سُۄچی بݨائُݨ دی سِفارش٬ ورلڈ پںجّابی سَیںٹر پٹِیالا دے سہِیۄگ نال دۄ رۄذا ’پرۄبلمَیٹِکس آپھ ٹراںسنَیشنل پںجّابی کلچر اَیںڈ لِٹریچر‘ بارے سَیمِینار٬ تمِل کوِتا نُۄں پںجّابی وِچّ انُواد سبںدھّی امّْرِتسر وِچّ ورکشاپ کرن دا سُجھاء٬ کَۄںکݨی کوِتا دے پںجّابی وِچّ انُواد سبںدھّی گۄیا وِکھے ورکشاپ کرن دا سُجھاء٬ چار پںجّابی پُستکاں دا ہۄر بھاشاواں وِچّ انُواد٬ کرتار سِںگھّ دُگّل تے گُردِیال سِںگھّ بارے اںگّریذی وِچّ کِتابچے تِیار کرن تۄں اِلاوا پںدّراں نویں اسائیِنمَیںٹ شامل سن٬ جِنہاں وِچّ اٹھّ بھاشاواں دِییاں پُستکاں دا پںجّابی وِچّ انُواد کرنا شامل سی۔

2010 دی مِیٹِںگّ وِچّ ساہِت اکادمی انُواد پُرسکار لئی ماہِراں تے جِئۄُری مَیمبراں دی سُۄچی بݨائُݨ دی سِفارش تۄں اِلاوا سْری گُرُۄ گْرںتھّ ساہِب دی شتابدی مَۄکے ’واچنا سہِت اتے سْری گُرُۄ گْرںتھّ ساہِب دا تُلناتمِک ادھِئَن‘ سبںدھّی مَیسُۄر اتے وِدیش وِچّ٬ ورلڈ پںجّابی سَیںٹر تے پںجّابی وِبھاگ پںجّابی یُۄنِیورسِٹی پٹِیالا دے سہِیۄگ نال پںجّابی بھاشا سبںدھّی٬ ’بھارتِیء کوِتا کا چھںدّ شستر‘ وِشے ’تے سَیمِینار کرن٬ تمِل کوِتا دے پںجّابی وِچّ انُواد سبںدھّی امّْرِتسر وِچّ ورکشاپ دی منذُۄری٬ کَۄںکݨی کوِتا دے پںجّابی وِچّ انُواد سبںدھّی گۄیا وِکھے ورکشاپ دی منذُۄری٬ چار بھاشاواں دِییاں پُستکاں دا پںجّابی وِچّ اتے تِنّ پںجّابی پُستکاں دا ہۄرناں بھاشاواں وِچّ انُواد کرن دا پھَیسلا لِیا گِیا۔ اجِہے ہی پھَیسلے اگلے دۄ ورہِیاں دِییاں مِیٹِںگّاں وِچّ لئے گئے۔

اِنہاں مِیٹِںگّاں ’تے وڈّے خرچِیاں تۄں ذاہِر ہَے کِہ پںجّابی سلاہکار بۄرڈ دے مَیمبراں دا اُدیش دیش دِییاں اُچّ-کۄٹی دِییاں سَیرگاہاں دی سَیر کرنا تے مہِںگّے ہۄٹلاں وِچّ رہِݨا٬ آپݨے سمرتھکاں نُۄں گۄیا٬ مدُرائی٬ شْرِینگر٬ شِملا٬ مُمبّئی٬ کۄلکاتا آدِ شہِراں دی سَیر کروائُݨا ہَے۔ پںجّابی ساہِتکاراں تے پاٹھکاں دی بہُگِݨتی پںجّاب وِچّ وسدی ہَے۔ اکادمی ولّۄں پںجّاب وِچّ اِکّا-دُکّا سماگم ہی کِیتے جاںدے ہن۔ بہُتے سماگم وِدیش جاں پںجّاب تۄں باہر کِیتے جاںدے ہن۔ پںجّاب وِچّ کروائے جاںدے سماگماں وِچّ وی سِرجک لیکھکاں تے گمبھِّیر پاٹھکاں نُۄں شامل نہِیں کِیتا جاںدا سگۄں بۄرڈ مَیمبراں ولّۄں آپݨے سمرتھکاں نُۄں ہی سَیر سپاٹے دا مَۄکا دِتّا جاںدا ہَے۔

پُستکاں لِکھݨ, انُواد کروائُݨ دا کمّ وی بۄرڈ دے مَیمبراں ولّۄں خُد کِیتا جاںدا ہَے جاں آپݨے سمرتھکاں نُۄں دِتّا جاںدا ہَے تاں جۄ اکادمی ولّۄں اِس کمّ لئی دِتّی جاںدی وڈّی رکم آپݨی جیب وِچّ پا سکݨ۔ پںجّابی تۄں ہۄر بھاشاواں وِچّ انُواد کروائُݨ لئی کیول اُنہاں لیکھکاں دِییاں پُستکاں دی سِفارش کِیتی جاںدی ہَے جِہڑے سلاہکاراں دے کرِیبی ہُںدّے ہن۔ ساہِت اکادمی پُرسکار پْراپت پُستکاں نُۄں ہۄرناں بھاشاواں وِچّ انُواد کروائُݨ لئی کۄئی یتن نہِیں کِیتے جاںدے۔