جدۄں دی اِیسر دی بھَیݨ مُںڈّے دے وِیاہ دی بھیلی دے کے گئی سی٬ مُنۄ نیں اۄدۄں دا ای رٹّا پائِیا ہۄئِیا سی۔ آتھݨ-اُگݨ اۄہۄ گلّ چھیڑی رکھدی۔ پر اِیسر اجے تائیِں آپݨی اڑی پھڑی بَیٹھا سی۔ اۄہ غرِیبی-داوے وال کمّ کرکے ڈںگّ سارنا چاہُںدّا سی۔ پر مُنۄ کہِںدّی سی٬ "جاݨَے تاں گجّوجّ کے جاݨَیں نہِیں تاں سرِیکاں تۄں نکّ وڈھَۄݨ نالۄں چُپّ ای چںگّی۔" آتھݨے جدۄں اِیسر ہل چھڈ کے آئِیا تاں مُنۄ نیں پھیر ریڑکا پا لِیا۔ "اج بچنی دی بیبے آئی سی٬" اُس اِیسر کۄل گلّ چھیڑی۔ "اُہ جِہڑِییاں دسّ کے گئی اےَ سُݨ کے کالجا مچّ گِیا۔ کہِںدّی٬ تیری جٹھاݨی پِںڈّ 'چ گُڈّا بنّہی پھِردی اےَ۔ کہِںدّی٬ اڈّ ہۄݨ ویلے تاں دۄویں تِیوِیں-مالک دُمبّ چکّی پھِردے سی - جَیدات جۄ وںڈَّۄݨی سی٬ پتا تاں ہُݨ لگُۄ جدۄں برابر جھُگّا لٹَۄݨا پِیا۔ دیکھُۄں ناں ہُݨ کِہڑے تگّے کرا کے لَے جاںدے اےَ۔ مَیں وی پالے دی دھی نہِیں جے سگّے-رتِیاں 'چ اِنہاں دا سُۄںڈکا نِیواں ناں کِیتا تاں٬ ساڈی چھپری تے بھاویں ککھّ ناں رہے۔"
پر اِیسر نیں اُہدی گلّ دا کۄئی مۄڑ ناں دِتّا۔ کُجھ تاں سارے دِن دے تھکیویں نال اُہدے ہڈّ چسکی جاںدے سن٬ اُتۄں کَۄڑِییاں-کُسَیلِییاں سُݨ کے چِتّ ہۄر بھَیڑا پَے گِیا۔
"اِہ تاں ہُۄلہا پھکّݨا ای پئۄُ", مُنۄ لے گلّ اُس پاسے مۄڑ لئی۔
"جے ماڑا مۄٹا وی ہتھّ گھُٹّ لِیا تاں ایس کل-مُۄںہِیں نیں ساری اُمر مَینُۄں نہَیݨ کے مار دیݨَیں۔ کَۄلہے نال چُلہَے٬ چتّۄ پہِر آراں لائِیا کرُۄ۔ اۄدھرۄں تیری بھَیݨ ونِیئۄں وی ڈر لگّدَے۔ کُش اُہدا سبھا کھرہوَے٬ کُش اِہۄ جِہاں دی سِکھی-سکھائی اُہ ہۄر دِییاں ہۄر بݨا لُۄ۔ اُہنے آکھݨَیں٬ چار چھِلڑ لَۄݨ دے مارے گھیسل وٹ گئے۔ اُۄں وی پہِلا ساہَے۔ لَیݨ-دیݨ جگّ تے بݨِیا آئِئَے۔ جِنہاں دے ڈںگّ نِیں پکدی ایہۄ جے مَۄکے تاں اُہ وی بھَیݨ-بھراواں تۄں مگر نِیں رہِںدّے۔"
مُنۄ کِنّا چِر بۄلدی رہی۔ اِیسر چُپّ کِیتا سُݨدا رِہا۔ اُہنُۄں کِسے گلّ دا جُیاب نہِیں سی اَۄڑھ رِہا۔ اُہ سۄچِیں پِیا٬ سِر پھڑی کھُرلی اُتے بَیٹھا رِہا۔
مُنۄ تۄں گھر دی ہالت گُجھّی نہِیں سی۔ بھرا نالۄں اڈّ ہۄݨ ویلے٬ اِیسر دے وِیاہ لئی لئے کرذے اُتے٬ اُہدا گُۄٹھا لُیا کے پھیر اِیسر دی بھرجائی نیں بھاںڈے چُکّݨ دِتّے سن۔ پَیلی وی ادھِّئۄں بہُتی مارُۄ دِتّی سی۔ اُتۄں کرذا ہۄر ودھی جاںدا سی۔ ایسے کرکے ہۄر کۄئی وادھُۄ کھرچ سہیڑنا اُہنُۄں اڈِّییاں چُکّ کے پھاہا لَیݨ والی گلّ لگّدی سی۔ مُنۄ وی چِتّۄں اُہنُۄں دُکھی کرکے راذی نہِیں سی پر جدۄں جٹھاݨی دے تاہنے-مِہݨے سُݨدی تاں اُہدی کۄئی واہ ناں جاںدی۔ جگّ بھاویں کِسے نہِیں جِتِّیا پر نمۄشی جھلّݨی وی کِہڑا سَۄکھی سی۔
"چںگّا پھیر اَیں کر", اِیسر نُۄں ڈھِلّا ویکھ کے٬ مُنۄ نیں کُجھ سۄچ کے کِہا: "تُۄں مُںڈّے دے کپّڑے-لِیڑے بݨوا لِیا٬ ہۄر سارا مَیں آپے سار لئۄُں۔" "آپے سار لئیںگی؟" اِیسر نیں ہَیرانی نال اُہدے مُۄںہ ولّ جھاکدِیاں کِہا۔
"آہۄ٬ مَیں آپے سار لئۄُں۔" کُجھ ماݨ جِہے نال مُنۄ نیں اگّۄں جُیاب دِتّا تے اُٹھ کے آپݨے کمّ جا لگّی۔
اِیسر ایس گُجھّی گلّ بارے کھاسا چِر سۄچدا رِہا پر اُہنُۄں کۄئی سمجھ ناں آئی۔ اگلے دِن اِیسر نیں مںڈِّیئۄں بی لَیݨ جاݨا سی۔ جدۄں اُہ تُرن لگِّیا تاں مُنۄ نیں اُہنُۄں اںدّر سدّ لِیا۔ سںدُّۄک کۄل جا کے نویں پھَیشن دے کاںٹے کرا لِیائیِں٬ جِہۄ جِہے ہرۄ نیں بہُۄ واستے کرائے سی۔ بہُۄ دا تِئۄر مَیں آپے گھرۄں جۄڑ لئۄُں۔" اِیسر نُۄں جِویں سکتا مار گِیا۔ اُہ کھاسا چِر کدے سگّی ولّ تے کدے مُنۄ دِییاں اکھّاں ولّ جھاکدا رِہا۔
"جھاکدا کی اَیں ایس گلّ دی کاہدی نمۄشی اےَ", مُنۄ نیں سگّی اِیسر دے کھِیسے وِچ پاںدِیاں کِہا٬ "آودی اِجّت پِچھّے لۄک دیہاں ویچ دِںدّے اےَ اِہ تاں بھۄرا سِئُنَیں۔ جِئُںدا رہے میرا شیر٬ سلگّ نِکلِیا تاں سگِّییاں ہۄر بتھیرِییاں۔" اِہ کہِںدِّیاں اُہنے٬ وِہڑے وِچ گڈہِیرا ریڑھی پھِردے مکھّݨ ولّ تکِّیا تے اُہدِییاں اکھّاں لِشک پئیِیاں۔ اِیسر نِیوِیں پائی کھڑۄتا رِہا۔ اُہنُۄں جاپِیا جِویں اُہدے اُتے کَۄہی ڈھِگّ آ ڈِگّی ہۄوے۔ اُہدا ساہ گھُٹّ رِہا سی۔ پر مُنۄ نیں اُہنُۄں باہۄں پھڑ کے باہر لَے آںدا تے بُۄہے تائیِں چھڈّ آئی۔ اِیسر جکّۄ-تکّی وِچ مںڈّی دے راہ پَے گِیا۔ ...تے پھیر جِدیں نانکا-میل٬ اِیسر دی بھَیݨ دے سہُرِیں آئِیا اۄدیں مُنۄ دھرتی تۄں ہتھّ-ہتھّ اُچی تُر رہی سی۔ اُہدے نویں پھَیشن دے کاںٹِیاں تے سُچّے تِئُراں دی ای چرچا اںگّ-ساک کر رہے سن۔ اُہدی جٹھاݨی تۄں٬ جِہڑی کِدیں دی ٹھُۄںہیں واںگ ٹپّدی پھِردی سی٬ مکھّی نہِیں سی اُڈدی٬ مُنۄ مُڑ-مُڑ آپݨی جٹھاݨی ولّ جھاکدی پر اُہ اگّۄں اکھّ اُچی نہِیں سی کر سکدی۔ جںجّ تۄر کے میلݨاں جدۄں گِدھّا پَۄݨ لگِّییاں تاں مُنۄ نچّݨ لئی آپے وِچالے آ کھڑۄتی - اُںج وی نانکے-میل وِچۄں٬ اُہ اُمرۄں سبھ تۄں چھۄٹی سی تے رُۄپ وی اجّ اُہدے اُتے لۄہڑے دا چڑھِیا ہۄئِیا سی۔
میلݨاں نیں گِدھّا شُرُۄ کِیتا۔ اکیراں تاں مُنۄ دِییاں گلّہاں سںگّ نال٬ اُہدے ہوا پِیاجی-سِرکے ورگِییاں ہۄ گئیِیاں۔ پر بِںدّ کُ پِچھّۄں اڈّی گِدھّے دی تال نال وجّݨ لگّ پئی۔ سارے اںگّ پارے واںگ تھرکݨ لگّ پئے۔ سِرکے دِییاں کنِّییاں پھڑ کے جدۄں اُہنے گیڑا دِتّا٬ لکّ سپݨی واںگ ستّ ول کھا گِیا۔ اُہدِییاں اڈِّییاں نال وِہڑے وِچ٬ پںجّیباں دے گھُںگّرُۄیاں واںگ ذںجِّیری اُلِیکی گئی سی۔ گِدھّا پَۄںدِیاں میلݨاں دے ہتھّ امبّ چلّے سن پر مُنۄ نُۄں سگۄں ہۄر خماری چڑھدی جاںدی سی۔
گلی وِچ پِںڈّ دے گبھّرُۄیاں دا کھاسا 'کٹھّ ہۄ گِیا سی۔ کئی گِدھّے دی لۄر وِچ آئے میلݨاں دے ہۄر نیڑے ہُںدّے جاںدے سن۔
"مِتر رنّ دِییاں اکھّاں ویکھ کِویں نگاں آںگُۄں دگدی اَیں۔"
گِدھّے والِییاں دے نیڑے آئے دۄ گبھّرُۄیاں وِچۄں اِکّ نیں نال دے نُۄں کِہا۔
"کی پُچھّدَیں۔" دُۄجے نیں مستی نال جُیاب دِتّا۔ "پر جے کِتے اُچا سِر کرکے سگّی پائی ہُںدّی تاں مہاتڑ چھڑِیاں دے آہُ کِہڑا ناں لاہ دِںدّی۔"
"گلّ تاں تیری پکّی اےَ٬" پہِلے نیں اُہدی گلّ دا ہُںگّارا بھرِیا٬
"کلّے پھُلّ تاں اُۄئیِں وچھرُۄ دے سِںگّاں آںگُۄں لگّدے اَیں۔"
"پر اُۄں ربّ نیں رُۄپ دیݨ ویلے بھۄرا سُۄمپُݨا نِیں کِیتا-جِویں کِتے وِہلے بہِ کے گھڑی ہُںدّی اےَ کِتے تتھا نِیں چھڈّی٬ جماں اِںدر دے 'کھاڑے دی پری لگّدی اےَ۔"
گِدھّا مٹھّا پَیںدا پَیںدا بںدّ ہۄ گِیا۔ کۄئی میلݨ بۄلی پاݨ لگّی سی۔ بۄلی دے تۄڑے نال گِدھّے دی دھمکار پھیر پَیݨ لگّی پر ہُݨ مُنۄ دی اڈّی دا تال تھِڑکݨ لگّ پِیا سی٬ سارے اںگّ جِویں سِلّ-پتھّر ہُںدّے جاںدے سن٬ مُۄںہ 'تے پِلتّݨ آ گئی-اُہدے تھِڑکدے پَیراں نال گِدھّے دی تال وی اُکھڑن لگّ پئی۔ گِدھّا بںدّ ہۄ گِیا٬ مُنۄ سجّے پَیر دا گِٹّا پھڑ کے بہِ گئی۔
"کُڑے کی ہۄئِیا؟" سارِییاں نیں ہَیرانی نال اِکّۄ واری پُچھِّیا۔
"گِٹّے نُۄں مۄچ آ گئی۔" مُنۄ نیں ملوِیں جِیبھ نال جُیاب دِتّا۔
پر سِیاݨِییاں تاڑ گئیِیاں٬ 'مۄچ اُہدے کِتے ہۄر آئی سی۔'
"میلݨ نُۄں تاں جُٹّا نذر لگّ گئی۔" اُنہاں دۄہاں گبھّرُۄیاں وِچۄں اِکّ نیں کِہا٬ تے چُپّ کرکے تُر گئے۔
(سگّی-پھُلّ وِچۄں)