گلّ تاں اِکّۄ مسلے بارے وی کِیتی جا سکدی ہَے اتے پںجّاب دِییاں چار وِدھان سبھا سِیٹاں دِییاں اُپ چۄݨاں دی چِیر-پاڑ دا کمّ کۄئی چھۄٹا نہِیں اتے گَۄتم اڈانی دے امرِیکی ادالت والے کیس وِچّ پھسݨ والا کِسّا پھۄلݨ دا کمّ وی پِچھّے نہِیں پائِیا جا سکدا۔ اِس لئی اسِیں اِس لِکھت وِچّ اِکٹھّے دۄواں مُدِّیاں دی چرچا سمُچّی ناں سہی٬ کُجھ ناں کُجھ بہُت ذرُۄری نُکتِیاں دی ذرُۄر کر لَیݨا چاہُںدّے ہاں۔
پھِر وی اِنہاں دۄواں مُدِّیاں نالۄں پہِل اسِیں اپرادھاں بارے سںسّار ادالت دے اُس پھَیسلے لئی دیݨا چاہُںدّے ہاں٬ جِتھّۄں اِسرائیِل دے پْردھان مںتّری بَیںجامِن نیتنیاہُۄ دا گْرِپھتاری وارںٹّ جاری ہۄݨ پِچھّۄں اِکّ پاسے امرِیکا اِہ ہُکم منّݨ نُۄں تِیار نہِیں اتے دُۄسرے پاسے اُس دے ساتھی دیش منّݨ دا اَیلان کردے پئے ہن۔ اِس کیس تۄں پہِلاں اِسے ادالت نیں اِہ منّ کے کِہ یُۄکرین وِچّ ہملاوری بہُت ذِیادا ہۄئی ہَے٬ رُۄس دے راشٹرپتی ولادِیمِیر پُۄتِن دے گْرِپھتاری وارںٹّ وی جاری کر دِتّے سن۔ پُۄتِن نیں اُدۄں وارںٹّاں دی پْرواہ نہِیں سی کِیتی اتے اُس نال نیڑ والے دیشاں نیں جدۄں آکھِیا کِہ اُہ کِسے وی ہالت وِچّ رُۄس دے راشٹرپتی نُۄں گْرِپھتار نہِیں کرنگے تاں امرِیکا نیں اِتھّۄں تک کہِ دِتّا سی کِہ جِہڑے دیشاں نیں پُۄتِن دی گْرِپھتاری دے وارںٹّ اُتّے امل کرن تۄں اِنکار کِیتا٬ اُنہاں کھِلاپھ سںسّار بھر وِچّ پابںدِّییاں لائیِیاں جاݨگِییاں۔ جِہڑا امرِیکا پُۄتِن دے وارںٹّاں اُتّے امل لئی اِنا کاہلا سی٬ مِتّر دیش اِسرائیِل دے پْردھان مںتّری نیتانیاہُۄ دے کھِلاپھ وارںٹّ جاری ہُںدّے سار اُہ وارںٹّ جاری کرن والی ادالت نُۄں وی اکھّاں وِکھائُݨ اتے اِہ کہِݨ لگّ پِیا ہَے کِہ اسِیں اُس ادالت دے مَیمبر ہی نہِیں٬ اِنہاں وارںٹّاں دا سانُۄں کۄئی پھرک نہِیں پَیںدا۔ اِہۄ جِہے مَۄکے اُس دے پکّے ساتھی دیشاں وِچّۄں کُجھ نیں اُس نال کھڑۄݨ دی تھاں اِہ پَیںتڑا لَے لِیا کِہ اُہ اپرادھاں بارے سںسّار ادالت دا ہُکم منّݨگے اتے جے نیتانیاہُۄ کدی اُدھّر آ گِیا تاں نِئماں مُتابک اُس نُۄں گْرِپھتار کرن تۄں جھِجکݨگے نہِیں۔ امرِیکا لئی بہُت لمّے سمیں تۄں کدی اِدّاں دی ستھِتی بݨدی نہِیں دِسی کِہ اُس دے ساتھی دیش وی کِسے سںسّار مُدّے اُتّے اُس نال کھڑھے ہۄݨ تۄں اِنکار کرن لگّ جاݨ, پر اِس سمیں اِہ وی ہُںدّا پِیا ہَے۔ اگلے دِن پتا نہِیں کِدّاں دے ہۄݨگے۔
دُۄسرا مُدّا امرِیکا دی ادالت تۄں گَۄتم اڈانی دے وارںٹّ جاری ہۄݨ دا ہَے۔ سبھ نُۄں اِس گلّ بارے پتا ہَے کِہ گَۄتم اڈانی اِس وکت دُنِییا دے سبھ تۄں وڈّے لۄکتںتّری دیش دی کمان سمبھّالݨ والے نرِںدّر مۄدی دا کھاس مِتّر ہَے اتے جِس کیس وِچّ اِہ وارںٹّ جاری ہۄئِیا ہَے٬ اُس دا سارا اپرادھ وی بھارت دے اںدّر ہۄئِیا ہَے٬ پر وارںٹّ امرِیکا وِچّ جاری کِیتا گِیا ہَے۔ کُجھ لۄک کہِںدّے ہن کِہ اپرادھ جدۄں اُس دیش وِچّ نہِیں٬ بھارت وِچّ ہۄئِیا ہَے تاں امرِیکی ادالت وارںٹّ کِویں کڈھّ سکدی ہَے٬ پر اُہ اِہ نہِیں جاݨدے کِہ امرِیکی کانُۄن ہَے کِہ جِس کمپّنی وِچّ امرِیکی لۄکاں نیں پَیسا لائِیا ہۄوے٬ جے اُہ کمپّنی کۄئی اپرادھ سںسّار وِچّ کِتے وی کردی ہَے تاں امرِیکا وِچّ اُس وِرُدھّ کانُۄنی کاروائی ہۄ سکدی ہَے۔ گَۄتم اڈانی دی کمپّنی نیں امرِیکی اَیکسچیںج وِچّ پْرچار کر کے کِہ بھارت وِچّ سۄلر پْراجَیکٹ لائُݨا ہَے٬ جِس تۄں مۄٹا لابھ ہۄویگا٬ اُنہاں لۄکاں نُۄں شیئر کھرِیدݨ واستے بیوکُۄپھ بݨائِیا سی۔ بائد وِچّ کھبر نِکلی کِہ اِس کمپّنی نیں بھارتی ادھِکارِییاں نُۄں ساڈھے چھبّی کرۄڑ ڈالر جاں بائی سَۄ کرۄڑ رُپئے نالۄں ودھّ رکم رِشوت وجۄں دِتّی ہَے تے آپݨے پْراجَیکٹ دا راہ کڈھّݨ لئی گلت ڈھںگّ ورتے ہن۔ کیس امرِیکن ادالت وِچّ گِیا تاں اِسدی مُڈھلی کاروائی وِچّ ہی سارا کُجھ سپشٹ ہۄݨ پِچھّۄں گَۄتم اڈانی دا وارںٹّ جاری کر دِتّا گِیا ہَے۔ بھارت دی مَۄجُۄدا سرکار دُنِییا بھر وِچّ پْرسِدھّ اِس چالباذ پُۄںجِیپتی دے پِچھّے سدا کھڑھی ہُںدّی رہی ہَے٬ اِس وار وی آ کھڑۄتی ہَے٬ اِس لئی اڈانی نُۄں بچا لَیݨ دا پْربھاو بݨنا شُرُۄ ہۄ گِیا ہَے۔ نرِںدّر مۄدی سرکار نیں اِدّاں دے بہُت سارے لۄکاں دی ڈھال بݨ کے اُنہاں نُۄں بچائِیا تے پھِر وی آپݨی اِمانداری دا ڈھںڈّۄرا پِٹّدی رہی ہَے٬ بھوِکھّ وِچّ وی اِہی کھیڈ کھیڈی جاںدی رہیگی۔
اسِیں آ جائیِئے تِیسرے اُس مُدّے دی چرچا ولّ٬ جِسدا سمبّںدھّ ساڈے پںجّاب دے آم لۄکاں دے مَۄجُۄدا سمیں تۄں ودھّ بھوِکھّ دِییاں پِیڑھِییاں نال ہَے اتے دُۄرگامی اسر پا سکدا ہَے۔
اِسے سال ہۄئیِیاں لۄک سبھا چۄݨاں وِچّ پںجّاب دے چار وِدھائِک جِتّ گئے تاں اُنہاں چہُںیاّں دے وِدھان سبھا ہلکِیاں دی اُپ چۄݨ کرائُݨی پَیݨی سی۔ اُہ چۄݨ ہۄ گئی اتے نتِیجے آئُݨ نال بہُت کُجھ بدل گِیا ہَے۔ پہِلاں اِنہاں چار سِیٹاں وِچّۄں تِنّ کاںگرس دِییاں سن٬ پر لۄک سبھا چۄݨاں ہۄݨ تۄں پہِلاں چبّیوال دا کاںگرسی وِدھائِک راج کُمار آم آدمی وِچّ شامل ہۄ گِیا اتے اُہ چۄݨ اُس پارٹی دی ٹِکٹ اُتّے لڑی اتے جِتّی سی۔ اِس ترہاں ویکھِیا جاوے تاں کاںگرس والے اِہ گلّ کہِ سکدے ہن کِہ وِدھان سبھا وِچّ اِکّ سِیٹ اُنہاں دی لۄک سبھا چۄݨاں ہۄݨ تۄں پہِلاں ہی گھٹ گئی سی٬ اُنہاں دِییاں دۄ گِدّڑاباہا تے ڈیرا بابا نانک والِییاں سِیٹاں داء اُتّے لگِّییاں سن٬ پر اُپ چۄݨاں وِچّ اُہ پارٹی دۄ جِتّ سکݨ جۄگی وی نہِیں ہۄ سکی٬ چار وِچّۄں مساں اِکّ سِیٹ جِتّی٬ اُہ وی آپݨی نہِیں٬ آم آدمی پارٹی تۄں کھۄہی ہَے۔ دُۄسرے پاسے آم آدمی پارٹی کہِ سکدی ہَے کِہ اُس دی اُنہاں چۄݨاں دَۄران اِکّۄ سِیٹ برنالا کھالی ہۄئی تے اُپ چۄݨاں وِچّ اُس نیں تِنّ سِیٹاں ہۄر جِتِّییاں جاں کاںگرس دِییاں تِنّ سِیٹاں کھۄہ لئیِیاں ہن۔ کہِݨ لئی دلِیلاں ہر کِسے کۄل لۄڑ جۄگِییاں ہُںدِّییاں ہن٬ پر ہکِیکتاں کِسے دا وی بھید لُکِیا نہِیں رہِݨ دِںدِّییاں۔
اکالی دل بادل نیں اِہ چۄݨاں لڑِییاں نہِیں سن٬ کِئُںکِہ اُنہاں دا پْردھان سُکھبِیر سِںگھّ بادل اُس وکت اکال تکھت ساہِب تۄں تنکھاہِییا کرار دِتّے جاݨ کارن چۄݨ نہِیں سی لڑ سکدا اتے باکی سارے آگُۄ بہانا بݨا کے اِنہاں چۄݨاں دے نتِیجے دی نمۄشی جھلّݨ تۄں کنّی کھِسکا گئے۔ اُنہاں نُۄں پتا سی کِہ پںجّاب دے لۄک اُنہاں نال چۄکھے ناراذ ہن اتے اِکّ وار ہۄر ذمانتاں ذبت کرائُݨ وِچّ کۄئی لابھ نہِیں۔ نتِیجے مگرۄں اُہ اِہ کہِݨ دا ہکّ ورتݨگے کِہ جے اُہ چۄݨ لڑدے تاں نتِیجے ہۄر ہۄ سکدے سن۔ بھاجپا دی دھِر نیں اِنہاں اُپ چۄݨاں وِچّ اکالِییاں دی گَیر-ہاذری دا لاہا کھٹّݨ دا یتن کِیتا٬ پر نتِیجیاں نال سابت ہۄ گِیا کِہ پںجّاب دے لۄک اجے وی اُنہاں نُۄں مُۄںہ نہِیں لائُںدے۔ چار سِیٹاں دِییاں اُپ چۄݨاں ہۄئیِیاں اتے چارے سِیٹاں اُتّے اُس دے اُمِیدوار تِیسری تھاں رہے۔ اکالِییاں وِچّۄں آئے روِیکِرن سِںگھّ کاہلۄں نُۄں ڈیرا بابا نانک ہلکے وِچّ ساڈھے چھے ہذار وۄٹاں مساں پئیِیاں اتے دُۄسرے سۄہݨ سِںگھّ ٹھںڈّل نُۄں پَۄݨے نَۄں ہذار وۄٹاں وی نہِیں مِل سکِییاں۔ کاںگرس وِچّۄں آئِیاں وِچّۄں کیول سِںگھّ ڈھِلّۄں اٹھاراں ہذار لاگے پُجّݨ وِچّ کامیاب ہۄ گِیا٬ اِکّ وار جِتّ جاݨ دی آس وی نذر آئُݨ لگّ پئی سی٬ پر دل-بدلِییاں دی کمال کرن والا پںجّاب دا کھذانا مںتّری رہِ چُکّا منپْرِیت سِںگھّ بادل سوا باراں ہذار تک وی ناں جا سکِیا۔ اُس بارے اِہ کِہا جاںدا سی کِہ تائے دے پُتّر سُکھبِیر سِںگھّ بادل نال اںدّرکھاتے گلّ مُکائی پئی ہَے اتے اکالی دل بھاویں چۄݨ نہِیں لڑ رِہا٬ بادل پرِوار دے ایکے دے ہُلارے نال اُس پرِوار دے پکّے سمرتھک اِس واری منپْرِیت سِںگھّ بادل نُۄں جِتائُݨ لئی واہ لا دیݨگے۔ اِدّاں دا کُجھ وی نہِیں واپر سکِیا اتے منپْرِیت سِںگھّ تھاں-تھاں آپݨے تائے دے اشِیرواد دِییاں کہاݨِییاں پائُݨ دے باوجُۄد اِس ہلکے دے لۄکاں دا بھرۄسا نہِیں جِتّ سکِیا۔ اِکّ ترہاں بھاجپا اتے اکالِییاں ہی نہِیں٬ کاںگرسِییاں واستے وی اِہ اُپ چۄݨاں اِکّ ہۄر سٹّ سابت ہۄئیِیاں ہن اتے بھوِکھّ دی آس بنّہائُݨ والی گلّ کۄئی نہِیں بݨ سکی۔
جِتھّۄں تک اِنہاں چۄݨاں وِچّ آم آدمی پارٹی دی کارکردگی دا سوال ہَے٬ اُہ کھُش ہۄݨ لئی اِہ کہِ سکدے ہن کِہ اُنہاں نیں اِکّ سِیٹ گوائی اتے تِنّ کاںگرس دِییاں کھۄہ کے وِدھان سبھا وِچّ دۄ ہۄر سِیٹاں آپݨے کھاتے وِچّ ودھائیِیاں ہن٬ پر برنالا سِیٹ آپݨے ہتھّۄں گُیائُݨ دی چرچا ودھّ ہۄویگی۔ پںجّاب دے مُکھّ مںتّری بھگوںتّ مان دا اُہ آپݨا اِلاکا ہَے۔ اِسدے اِرد-گِرد لگبھگ ہر تھاں اِہ پارٹی ہر پکھّۄں مذبُۄت سمجھی جاںدی ہَے٬ پھِر وی برنالا ہلکا گُیا لَیݨ نیں کاںگرس والِییاں تِنّ سِیٹاں کھۄہ لَیݨ دی کھُشی والی کھِیر وِچّ کۄکڑُۄ لِیا سُٹِّیا ہَے۔ اِس تۄں پہِلاں اِدّاں دی سٹّ اِس پارٹی نُۄں بھگوںتّ مان دی اگوائی وِچّ سرکار بݨدے سار اُس ولّۄں چھڈّی ہۄئی سںگّرُۄر لۄک سبھا سِیٹ کھُسّ جاݨ نال پئی سی۔ اُہ سِیٹ سِمرنجِیت سِںگھّ مان نیں جِتّ لئی تاں دِل نُۄں تسلّی دیݨ لئی اِہ کِہا جاݨ لگّ پِیا سی کِہ اِس نال بہُتا پھرک نہِیں پَیںدا٬ نوِیں اُٹھّدی آم آدمی پارٹی دے رِوائِتی وِرۄدھی اکالی دل تے بھاجپا والے بُری ترہاں ہارن نال اۄدۄں وڈّی سٹّ کھا گئے ہن۔ اِس وار وی دلِیلاں بہُت ہۄݨگِییاں تے اِہ دلِیل وی چھۄٹی نہِیں کِہ برنالے دی اِکّ سِیٹ جے کاںگرس نیں کھۄہ لئی تاں کاںگرس تۄں آم آدمی پارٹی نیں تِنّ کھۄہ لئیِیاں ہن٬ پر باہر جۄ مرذی کہِݨ, آپݨے اںدّر جھاتی مارن دی اُنہاں نُۄں لۄڑ ہَے۔ اُنہاں لئی اِہ گلّ سۄچݨ دا سہی مَۄکا ہَے کِہ اِدّاں دی سٹّ لۄکاں نیں ماری کِئۄں اتے اُہ کِہڑِییاں کمِییاں سن٬ جِہڑِییاں مُکھّ مںتّری دی آپݨی جُۄہ وِچّ وی اِس پارٹی اگّے اڑِکّے ڈاہُݨ دا کمّ کردِییاں رہِییاں ہن۔
مہاراشٹر وِچّ بھاجپا گٹھجۄڑ نیں پھِر وِدھان سبھا چۄݨ جِتّ لئی اتے کھُد بھاجپا اِنی تکڑی ہۄ گئی ہَے کِہ ایکناتھ شِںدّے ورگے اُس دے پِچھلگّ بݨے رہِݨگے٬ پر جھارکھںڈّ وِچّ جِہڑی سٹّ لۄکاں نیں اِس پارٹی نُۄں ماری ہَے٬ اُہ اِسدی لِیڈرشِپّ نُۄں وی سۄچݨ لئی مجبُۄر کریگی۔ اُنہاں دے نال کاںگرس والِیاں لئی وی اِہ سۄچݨ دی گھڑی ہَے کِہ اُہ پْرِئںکّا گاںدھی دی وڈّی جِتّ دی کھُشی وِچّ ناں نچّی جاݨ, باکی تھائیِں جِہڑی مار ہر پاسے پَیںدی پئی ہَے٬ اُس دے کارن لبھّݨ دی لۄڑ ہَے۔ راہُل گاںدھی جِنّا چاہے وڈّا آگُۄ بݨائی پھِرن٬ اُہ نرِںدّر مۄدی ورگی مذبُۄت لِیڈرشِپّ نال بھیڑ وِچّ اُس نُۄں ہرائُݨ جۄگا سابت نہِیں ہۄ رِہا تے ملِکاجُن کھڑگے ورگے آگُۄ نُۄں پارٹی ٹھِیک ترہاں چلّݨ نہِیں دے رہی۔ اِس پارٹی دی اگوائی کردے پرِوار دی سُۄئی جدۄں تک اِس گلّ اُتّے اڑی رہیگی کِہ راہُل گاںدھی وڈّا نیتا تد رہیگا٬ جے باکی سارے آگُۄ بَۄݨے ہۄݨگے جاں بَۄݨے بݨا کے رکھّے جاݨگے٬ اُدۄں تک پارٹی کِسے تݨ-پتّݨ لگّ سکݨ دا سُپنا نہِیں ویکھ سکدی۔ اُنہاں نیں اِس دھارنا تۄں کھہِڑا چھُڈائُݨا ہَے جاں نہِیں٬ مرذی اُنہاں دی ہَے۔