راج دربار دے بُۄہے دا٬ گھڑِیال وجّدا ہَے۔ دربان درواذا کھۄلدا ہَے۔ پھرِیادی نُۄں٬ سِر تۄں پَیراں تکّ پھرۄلدا ہَے۔ تِرچھی نذرے گھُۄردا ہَے۔ پھرِیادی٬ پھرِیاد لَے کے٬ راجے تکّ اپّڑدا ہَے۔ راجا٬ دھِیان نال سُݨدا ہَے۔ پھرِیاد دی سچائی نال٬ سہِمت ہُںدّا ہَے۔ مُجرم پیش کرن دے ہُکم دِںدّا ہَے۔ درباری٬ مُجرم نال رابتا کائِم کردا ہَے تے راجے دے ہُکم بارے دسّدا ہَے۔ پر مُجرم٬ راجے تے راجے دے ہُکم دی٬ پْرواہ نہِیں کردا۔
پھرِیادی٬ اگلے دِن پھِر پیش ہُںدّا ہَے۔ راجا٬ خُد مُجرم نال رابتا کائِم کردا ہَے تے پیش ہۄݨ لئی آکھدا ہَے۔ پھرِیادی٬ اُمِیداں دی پںڈّ بنّ٬ وِئُںتاں بُݨدا٬ دُیاواں دِںدّا٬ گھر مُڑدا ہَے۔
راجے تے مُجرم دی گلبات٬ رںگّ وِکھائُںدی ہَے۔ اُمِیداں دی پںڈّ کھۄہلݨ لئی٬ پھرِیادی٬ راجے دے دربار دا مُڑ٬ گھڑِیال وجائُںدا ہَے۔ کھُلّدا درواذا٬ 'چِیںء' چِیںء' کردا ہَے۔ پھرِیادی دا٬ متھّا ٹھݨکدا ہَے۔ اکھّ پھرکدی ہَے۔ اکھّ 'تے تِیلا لا٬ اُہ راجے دے پیش ہُںدّا ہَے۔ راجا٬ آپݨی مجبُۄری دا واستا پا کے٬ پھرِیادی نُۄں٬ گھر تۄر دِںدّا ہَے۔ راجے دے دربار 'چ لگّی٬ بھگت سِںگھّ دی پھۄٹۄ کۄل آ کے٬ پھرِیادی٬ بھگت سِںگھّ نُۄں پُچھّدا ہَے٬ ہُݨ مَیں کِتھّے جاواں؟
سچّ دی تڑپھن لَے کے٬ پھرِیادی٬ گھر مُڑدا ہَے۔ ساری رات٬ سچّ نُۄں پلۄسدا ہَے۔ دوا دارُۄ کردا ہَے۔ اگلی سویرے٬ سچّ دی ملہم پٹّی واستے٬ پھرِیادی٬ کۄتوالی دِییاں پَۄڑِییاں چڑھدا ہَے۔ کۄتوال سمجھائُںدا ہَے کِہ کۄتوال نالۄں٬ راجا وڈّا ہُںدّا ہَے۔ سِیاݨا ہُںدّا ہَے۔ راجے دی پُڑی نال ہی٬ مرذ ٹھِیک ہۄݨی آ۔ پھرِیادی دے سچّ دی تڑپھن٬ ہۄر ودھّ جاںدی ہَے۔ سہارا لَے لَے کے٬ اُہ پَۄڑِییا اُتّردا ہَے۔ کۄتوالی دے گیٹ 'تے٬ ہتھّ 'چ سںوِّدھان پھڑھی٬ امبّیدکر ساہِب دے بُتّ کۄل کھلۄے٬ پھرِیادی٬ بُتّ نُۄں پُچھّدا ہَے٬ مَیں ہُݨ کِتھّے جاواں؟ دِن ڈھلّدا ہَے۔ پھرِیادی دے سچّ دی تڑپھن٬ ہۄر ودھّ جاںدی ہَے۔ اُہ پھِکرمںدّ ہُںدّا۔ سچّ دی٬ ہۄݨ جا رہی مَۄت بارے٬ سۄچ سۄچ کے٬ گھبرائُںدا ہَے پر بیوسّ ہَے۔ چَۄراہے 'تے آ کے٬ اُہ گھر دا راہ بھُلّ جاںدا ہَے تے نِیاں دے مںدّر دا ٹلّ٬ کھڑکائُںدا ہَے۔
سچّ دے بچّ جاݨ دی٬ اُمِید لَے کے٬ گھر مُڑدا ہَے۔ سچّ نُۄں ہَۄسلا دِںدّا ہَے تے ہِمّت رکھّݨ لئی٬ آکھدا ہَے۔ رات اِہ سۄچدِیاں لںگھّدی ہَے کِہ ہتھّ 'چ تکّڑی پھڑھی تے اکھّاں 'تے کالی پٹّی والی٬ نِیاں دے مںدّر دی دیوی٬ راجے تۄں وڈّی تے سِیاݨی ہُںدّی ہَے۔ اُہ میرے سچّ دا اِلاج٬ جرُۄر کرُۄ۔ میرا سچّ٬ کِداں مرُۄ۔
اگلی سویرے٬ نِیاں دی دیوی نیں٬ پھرِیادی دی٬ پھرِیاد٬ سُݨی۔ پھرِیاد سچّی ہۄݨ دی ہامی بھری۔ مُذرم بارے٬ راجے نُۄں سمجھائِیا پر راجے دی٬ سمجھ نہِیں آئِیا۔ مُذرم نیں٬ پھِر آپݨا داء چلائِیا۔ راجے نُۄں بھرمائِیا۔۔ اُس نیں آپݨا٬ ہُکم چلائِیا۔ راجے نیں٬ اکھّاں نِیوِییاں کرکے٬ پھرِیادی تۄں٬ آپݨا کھہِڑا چھڈائِیا۔
پھرِیادی دا سچّ٬ اُچّی اُچّی٬ کُرلائِیا۔ ہال پاہرِیا پائِیا۔ پر کِسے نیں٬ مردے سچّ دے مُۄںہ وِچّ٬ پاݨی نہِیں پائِیا٬ مردا سچّ٬ نہِیں بچائِیا۔ سہارِیاں آسرے٬ پھرِیادی٬ گھر نُۄں دھائِیا۔ اِنساف دے مںدّر اگّۄں لںگھّدِیا٬ پھرِیادی نیں٬ اکھّاں 'تے پٹّی تے ہتھّ 'چ تکّڑی والی٬ نِیاں دی دیوی نُۄں٬ پْرشن لائِیا٬ مَیں ہُݨ کِتھّے جاںوا؟
جد راجے٬ کۄتوال تے نِیاں دی دیوی نُۄں لائے پْرشناں دا٬ کۄئی اُتّر نہِیں آئِیا تاں پھرِیادی نیں٬ سچّ دی مَۄت دا٬ ماتم منائِیا۔ مرے سچّ دی لاش نُۄں وار وار سہِلائِیا۔ ہںجھُّۄیاں نال نہِلائِیا۔ ٹُٹِّییاں اُمِیداں دا٬ اُس 'تے خپھّن پائِیا تے دِل دی اِکّ نُکّرے٬ مۄئِیا سچّ٬ دفنائِیا۔
سبھّ کُجھ سامبھ سںوّر کے٬ پھرِیادی٬ کبر دے پھُلّ واںگ٬ مُسکائِیا۔ کُدرت اگّے٬ سِیس جھُکائِیا۔ مُیافِیناما٬ آکھ سُنائِیا۔ شُبھ-چِںتّکاں٬ شُکر منائِیا۔
ہار کے وی٬ جِتّ دا٬ یشن رچائِیا۔
جِتّ ہار نُۄں پاسے کرکے٬ پھرِیادی نیں٬ نویں سچّ دا٬ بُۄہا کھڑکائِیا۔ اُس نُۄں٬ پاس بُلائِیا۔ گل نال لائِیا۔ اکھّاں پُۄںجھ کے٬ پھرِیادی٬ مُسکائِیا۔ سچّ دی جِتّ دا٬ گِیت پُراݨا گائِیا۔ گِیت ہالے٬ مُکِّیا نہِیں سی٬ کِہ مرے سچّ نیں٬ پھِر آݨ ستائِیا۔
مرے سچّ دی سڑِیاںد٬ پھرِیادی تۄں٬ سہِ نہِیں ہُںدِّیں۔ وار وار ستائُںدی ہَے۔ اِہ سڑِیاںد٬ کدۄں مُکُۄ٬ کۄئی نہِیں جاݨدا۔
اُںجھ! مَیں جاݨدا٬ تُہانُۄں پتا ہَے کِہ اِہ سڑِیاںد٬ کدۄں مُکّݨی ہَے تے تُساں اِہ کہِݨا ہَے٬ کِہ پھرِیادی نُۄں کہۄ "پھِکر ناں کرے٬ سچّ کدے ہردا نہِیں٬ مردا نہِیں"۔
کاش! اِہ کِتابی پْروچن٬ ہکِیکت بݨ جاݨ۔
اُںجھ! اِہ پْروچن٬ ستیُگ دے تاں ہۄ سکدے ہن پر کلیُگ دے نہِیں ...