اکھِیر پتھّر پاڑ کے اُگّ ہی آئی 'سنّی ہِںدُّستانی' رُۄپی کرُۄمبل۔ کرُۄمبل اِس لئی لِکھ رِہا ہاں کِئُںکِہ ہالے درخت بݨن لئی اُس دا سفر بہُت لمّیرا ہَے اتے ہالے ہۄر بہُت تُۄفان راہ رۄکݨ لئی تِیار کھڑھے ہن۔ اجّ سارا بٹھِںڈّا تاں کی پُۄرا پںجّاب ہی نہِیں٬ پُۄرا ہِںدُّستان ہی سنّی دی اِس جِتّ 'تے کھِیوا ہۄئِیا پھِردا ہَے۔ پِچھلے ورہے تکّ ہِںدُّستان اتے پںجّاب نُۄں تاں چھڈّۄ 'ساڈا آپݨا سنّی' کہِݨ والے بٹھِںڈّے دے لۄکاں دی اُس نال سِرف اینی کُ ساںجھ ہۄویگی کِہ جدۄں اُہ بُۄٹ پالِش کرن لئی اُنہاں نُۄں ارذ کردا ہۄویگا کِہ "بابُۄ جی بُۄٹ پالِش کروا لوۄ بہُت سۄہݨے بݨا دیواںگا" تاں مُۄہرۄں "چلّ-چلّ اگّے جا مَیں نہِیں کروائُݨے پالِش۔" جا پھیر "مَے تاں پںجّ نہِیں تِنّ دیواںگا کرنے آ کر نہِیں جا اگاںہ تُردا ہۄ۔" اِہ گلّ مَیں کۄئی اںدّاذے نال نہِیں لِکھ رِہا ہاں اِہ اِک ذمِینی سچائی ہَے۔ لکھّاں-پتی اکسر رِکشے والے تۄں لَے کِہ اِہۄ-جِہے ہۄر غرِیباں نال اِک-اِک رُپئیِئے دی تۄڑ-بھنّ کردے تُسِیں اکسر دیکھے ہۄݨگے۔

میرے جِیون دا وڈّا ہِسّا بٹھِںڈّے 'چ بِیتِیا سۄ بہُت نیڑے تۄں جاݨدا ہاں بٹھِںڈّے بارے۔ پر کلّہ جدۄں سنّی جِتِّیا تاں مَیں آپݨے بھُۄیا دے پُتّ منجِںدّر سِںگھّ دھالِیوال نُۄں فۄن لا لِیا۔ سِرف اِہ جاݨن لئی کِہ ذمِینی پدھّر تے کی چلّ رِہا ہَے سنّی دے جِتّݨ 'تے! اُہ کہِںدّے یار کمال کر دِتّی مُںڈّے نیں٬ ہالے کل پرسۄں دی گلّ ہَے ساڈے کۄل گَیسّ ایجںسّی تے آئُںدا ہُںدّا سی اتے میرے اتے درشن دۄناں دے بُۄٹ پالِش کرن دا اسِیں اُس نال پکّا ٹھیکا پںجّ رُپِیاں 'چ مُکائِیا ہۄئِیا سی۔ اِس ترہاں دے کِسّے اجّ بہُت سارے بٹھِںڈّا نِواسِییاں دے مُۄںہ تے ہن۔

پر سچّ اِہ ہَے کِہ اجّ تۄں پہِلاں کدے وی سنّی جاں غُبارے ویچدی اُس دی ماں اتے بھَیݨ بارے اُہ وِچار اتے ستِکار کِسے دے من وِچ نہِیں ہۄویگا جۄ اجّ بݨِیا۔ سۄچ کے دیکھۄ کِہ جدۄں اِک لال بتِّییاں تے کھڑھی کار دا شِیشا کۄئی غُبارے ویچݨ والی ماں جاں بھَیݨ کھڑکائُںدی ہۄویگی تاں مافی چاہُںدّا ہاں کِہ اُنہاں نُۄں سِرف دۄ ہی کِسم دِییاں نذراں اگّۄں مِلدِییاں ہۄݨگِییاں۔ اِک تاں غُسَیلِییاں اکھّاں جۄ اِہ کہِ رہِییاں ہُںدِّییاں ہن کِہ چلّ پرے سویرے-سویرے گںدّے ہتھّ میری کار نُۄں ناں لا٬ جا اَیویں دِماغ ناں چٹّ۔ دُۄجِییاں اُہ ہوس بھرِییاں نذراں جۄ غرِیبی 'چۄں جھلک رہے پِںڈّے دا ناپ لَیںدِییاں تے کھچری جِہی ہاسی ہسّدِیاں ہُںدِّییاں۔

اجّ تکّ بہُت سارے لۄک ہۄݨگے جۄ اُنہاں نال دۄہرے متلب والِیاں ٹُ`چِییاں جِہِییاں گلّاں کر کے آپݨا اتے آپݨے ساتھِییاں دا من پرچاوا کردے ہۄݨگے۔ پر اجّ اُنہاں ہی لۄکاں نُۄں سنّی 'آپݨا', اُس دی ماں 'مہان' اَۄرت اتے اُس دِییاں بھَیݨاں بہُت 'کِسمت' والِییاں مہِسُۄس ہۄ رہِییاں ہۄݨگِییاں۔

جِہڑے بٹھِںڈّے 'چ سنّی نُۄں آپݨا بُۄٹ پالِش والا ڈبّا رکھّݨ نُۄں تھاں نہِیں مِلدی سی اُس دی مِہنت رںگّ لِیائی٬ اُس دی کِسمت نیں ساتھ دِتّا اتے اجّ سارا بٹھِںڈّا وڈّے-وڈّے ہۄرڈِںگّذ نال بھرِیا پِیا ہَے۔ ہر کۄئی کاہلا ہۄئِیا پھِردا اُس دے سواگت لئی۔ لۄکاں تۄں وی کاہلا اُس دا بھوِکھّ دِکھائی دے رِہا۔

سنّی نیں 'بابا نذمی' دے اِس شیئر نُۄں پُختا کر دِتّا ہَے کِہ

"بے-ہِمّتے نیں جِہڑے بہِ کے شِکوا کرن مُکدّراں دا

اُگّݨ والے اُگّ پَیںدے نیں پاڑ کے سِینا پتھّراں دا

تے مںذِّل دے متھّے دے اُتّے تختی لگدی اُنہاں دی

جِہڑے گھرۄں بݨا کے ٹُردے نکشا آپݨے سفراں دا۔"

چھۄٹی اُمرے باپ دا سائِیا سِر تۄں اُٹھّ جاݨا٬ گھر وِک جاݨا٬ ماں اتے بھَیݨاں دا غُبارے ویچݨا اتے پھِر گھر دا بھار چُکّݨ لئی خُد بُۄٹ پالِش کردِیاں وی آپݨا شَۄک ناں مرن دیݨا٬ کِسے سادھارن بںدّے دے وسّ دی گلّ نہِیں ہَے۔ سنّی نیں جھُٹھلا دِتّا اُنہاں لۄکاں نُۄں جۄ شِکوے کردے ہن کِہ غرِیبی مار گئی٬ ماں باپ انپڑھ سن اِس لئی کُجھ ناں بݨ سکِیا٬ ودھِییا سکُۄل 'چ ناں پڑھن کارن اگّے نہِیں ودھّ سکِیا٬ آلا دُیالے چںگّا مہَۄل نہِیں سی اتے سبھ تۄں وڈّی گلّ کۄئی اُستاد نہِیں مِلِیا سِکھائُݨ لئی۔

جدۄں دا سنّی چکاچَۄںدھ دی دُنِییا 'چ آئِیا اُس دِن تۄں لَے کے اُس دے جِتّݨ تۄں بائد دے بِیان سُݨ کے کی کۄئی کہِ سکدا کِہ اِہ مُںڈّا سِرف چھے پڑھِیا؟ اُس دی لِیاکت٬ غرِیبی دے تھپیڑِیاں 'چۄں پَیدا ہۄئی ہَے۔ اُہ آپݨے آپ نُۄں مہان (لَیجَیںڈ) نہِیں کہِںدّا٬ بھاویں چَینل والے بار-بار اُس دے غرِیبی 'چۄں اُٹھّے ہۄݨ دی ہمدردی لَیݨ دا ماہَۄل بݨائُںدے رہے ہن۔ اِتھّے ذِکریۄگ ہَے کِہ اِہ کِہ مُڈھّ تۄں منۄرںجّن دی دُنِییا اِس جذباتی ہتھِیار نُۄں وڈّے پدھّر تے بھُنائُںدی رہی ہَے۔ کُجھ گلّ ہُںدّی ہَے باکی بݨا کے پیش کرن 'چ ماہِر رہی ہَے۔ پر سنّی نیں جد وی گلّ کِیتی ہَے تاں شِکوے نہِیں کِیتے٬ اُس نیں سِرف اینا کِہا ہَے کِہ مَیں ذِںدّگی 'چ آپݨے سُپنے پُۄرے کرنے سن سۄ اِس لئی کۄئی وی کمّ کر سکدا سی تے کر سکدا ہاں۔ جِتھّے سنّی دی کلا 'چ پرپکّتا دِکھائی دے رہی ہَے اُتھّے اُہ آپݨی اُمر نالۄں کِتے سمجھدار دِکھائی دے رِہا ہَے۔

ہُݨ گلّ کردے ہاں اِس کرُۄمبل دے درخت بݨن دے سفر 'چ آئُݨ والے تُفاناں دی۔ کئی پکھّ وِچارنیۄگ ہن۔ سپھلتا دا نشا٬ چکّا چَۄںدھ دی ذِںدّگی٬ مائِیا دا جال٬ واہ جی واہ سُݨن دی آدت٬ مَۄکاپْرست لۄک اتے سلاہکار آدِ۔

اِہناں گلّاں تۄں بچن دے نُکتے ساڈِییاں پْرچلِت کہاوتاں 'چۄں بڑے سُکھالے لبھّے جا سکدے ہن۔ جِہڑی غرِیبی اُس لئی پتھّر پاڑن دی پْریرنا بݨی ہُݨ اچانک جدۄں امِیری وِچ تبدِیل ہۄویگی تاں بسّ اُہی خترا سِر تے مںڈّرائُݨا جۄ اِک بچّے نُۄں گرم-سرد ہۄݨ دا ہُںدّا ہَے۔ بھر جۄبن گرمی 'چ جُۄجھدے نُۄں برف والے ٹھںڈھّے پاݨی نال اِک بار راہت تاں ذرُۄر مِلدی ہَے پر سرِیر دے گرم-سرد ہۄݨ دا خترا وی بہُت ہُںدّا ہَے۔ یاری تے سرداری کِسے-کِسے نُۄں راس آئُںدی ہَے۔ کہِںدّے ہن کِہ جدۄں سپھلتا سِر چڑھ بۄلدی ہَے تاں بںدّا آرام-پْرست ہۄ ہی جاںدا۔ پر یاد رکھّݨ والی اِک رُۄسی کہاوت ہَے کِہ "سپھلتا اتے آرام کدے اِکٹھّے نہِیں سَۄںدے۔"

جِویں ماڑے دی ذنانی ہر اِک دی بھابی ہُںدّی ہَے اۄویں تکڑے نُۄں وی ہر کۄئی آپݨا رِشتیدار کہِݨ لگّ جاںدا ہَے۔ اجّ سنّی نال آپݨِییاں فۄٹۄیاں والے ہۄرڈِںگّ لائُݨ والِیاں 'چۄں کئیِیاں نیں سنّی نُۄں اُس دے سںگھّرش دے وکت 'چ آپݨے تھڑھے نہِیں چڑݨ دِتّا ہۄݨا۔ ہُݨ کئی اُس نال اگائۄُں اِکرارنامے لِکھائی پھِردے ہۄݨگے۔

مُکّدی گلّ اِس تۄں اگّے دا سفر سنّی لئی ہۄر چُݨَۄتِییاں بھرِیا ہۄویگا۔ اسلی پرکھ ہُݨ ہۄویگی۔ سنّی نُۄں اِک گلّ آپݨے دھِیان 'چ ذرُۄر رکھّݨی چاہِیدی ہَے کِہ اُس تۄں پہِلاں وی 'دس' ہۄر جݨے اِہ خِتاب جِتّ چُکّے ہن۔ پر کُجھ کُ دِناں دی چکاچَۄںدھ تۄں بائد کُجھ ذِیادا نہِیں سُݨِیا اُنہاں بارے۔ نیڑے تۄں جانۄں اُنہاں بارے کِہ کی-کی غلتِییاں کِیتِییاں اُنہاں نیں تے بچۄ جِنہاں بچ سکدے ہۄ۔

آخِر 'چ اِہی کہاںگا کِہ سنّی دی اِہ سپھلتا بہُت سارے نَۄجواناں لئی جِتھّے پْریرنا سرۄت بݨیگی٬ اۄتھے امِیری دے نشے 'چ چُۄر امِیراں نُۄں غُربت 'چ رہِݨ والے لۄکاں پْرتی آپݨا نذرِییا بدلݨ 'چ وی سہائی ہۄویگی۔

پر اِتھّے مَیں نَۄجواناں نُۄں اِک گلّ کہِݨی چاہُںدّا ہاں کِہ سنّی بھاویں اِک گائِک دے تَۄر تے کامیاب ہۄئِیا ہَے کِئۄںکِہ اُس کۄل اِک چںگّا گلھا تے جماںدرُۄ دات ہَے۔ پر اِس دا متلب اِہ نہِیں کِہ تُسِیں سارے گائُݨ دی کۄشِش 'چ لگّ جائۄ اُہ تاں پہِلاں ہی اِک-اِکّ اِٹّ تے اݨگِݨت گائِک بَیٹھے ہن۔ اکال پُرکھ نیں ہر اِک نُۄں کُجھ خاس دِتّا ہَے٬ بسّ لۄڑ ہَے آپݨی کابلِیئت پچھاݨن دی٬ اُس نُۄں آپݨا شَۄک بݨائُݨ دی اتے اُس شَۄک نُۄں جنُۄن 'چ بدل کے آپݨے سُپنے پُۄرے کرن دی۔

سنّی دے چںگّے بھوِکھّ دی کامنا کردے ہۄئے اُس نُۄں تے اُس دے پروار نُۄں ڈھیر ساری ودھائی دِںدّا ہاں۔