پُراݨے سمِیاں وِچّ ہر رِشتے دی آپݨی اہِمِیئت ہُںدّی سی تے اُس رِشتے نُۄں باکھُۄبی نِبھائِیا جاںدا سی۔ رِشتا بھَیݨ بھرا دا ہُںدّا جاں چاچے تائے دا٬ بھُۄیا پھُپھّڑ ہۄوے جاں جِیجا سالی دا٬ دِئۄر بھرجائی دا ہۄوے جاں پھِر ماما مامی دا ہۄوے؛ سبھ دی آپݨی وکھّری مہتّتا ہُںدّی سی۔ وکت دے کروٹ لَیݨ نال ہَۄلی ہَۄلی پَیسے دی دَۄڑ نیں رِشتِیاں دا اجِہا گھاݨ کر دِتّا ہَے کِہ رِشتِیاں دے مائنے ہی بدل گئے۔
پُراݨے سمیں وِچّ ہر رِشتے نُۄں کِرنۄ بچائِیا جاںدا سی۔ پُراݨے سمیں وِچّ وِیاہ اتے ہۄر سماگم رِشتِیاں نُۄں بچائُݨ اتے گںڈھّݨ وِچّ وڈّی بھُۄمِکا نِبھائُںدے سن۔ جے کدے رِشتے وِچّ ماڑی مۄٹی دراڑ پَیںدا ہُںدّی سی تاں پرِوارک سماگم آئُݨ ’تے باکی رِشتیدار رلمِل کے اُس دراڑ نُۄں بھر دِںدّے سن بھاو رِشتے وِچّ آئے من مُٹاو جاں گِلے شِکوے نُۄں رلمِل کے دُۄر کروا دِںدّے۔ جدۄں کۄئی وِیاہاں شادی جا کۄئی ہۄر سماگم آئُںدا تاں سارے رِشتیدار اِکٹھّے ہۄ کے رُسّے ہۄئے رِشتیدار نُۄں منا لَیںدے٬ جِس نال اُہ رِشتا کِرنۄ بھاو ٹُٹّݨۄ بچ جاںدا۔ پر اجّ کلّہ اجِہا نہِیں ہُںدّا۔ اجۄکے کمرشِیئل یُگ وِچّ رِشتِیاں وِچّ اَینِییا دراڑاں پَے جاںدِییاں ہن کے پُچھّۄ کُچھ ناں۔ جِس تۄں مرذی پُچھّ لوۄ٬ ہر کۄئی آپݨے رِشتیداراں دا ناں لَیݨ نُۄں تِیار نہِیں۔ بہُت گھٹّ لۄک ہۄݨگے٬ جِنہاں نیں رِشتیدارِییاں بچا کِہ رکھِّییاں ہۄئیِیاں ہن ورنا ناں چاچے تائے٬ ناں بھَیݨ بھرا تے ناں ہۄر کۄئی رِشتیداری۔ مِلورتݨ دی تاں گلّ ہی چھڈّۄ٬ کۄئی کِسے نُۄں چجّ نال بُلا کِہ وی راذی نہِیں۔ اِسے کرکے مۄہ مُہبّت دِییاں تںدّاں اَینِییاں ڈھلِّییاں ہۄ چُکِّییاں ہن کے لۄک آپݨے رِشتیداراں نال مِلݨ ورتݨ دی بجائے یاراں دۄستاں نُۄں ترجِیہ دِںدّے ہن۔ اِہ کِردے رِشتِیاں دی داستان ہَے۔ اِہ دیکھ کِہ اِںجھ جاپدا ہَے جِویں رِشتے شبد دا ارتھ ہی بدل گِیا ہۄوے۔
رِشتِیاں دا سورُۄپ بدلݨ دے سِٹّے وجۄں اجِہے نویں رِشتِیاں نیں جنم لَے لِیا جاں اِہ آکھ لوۄ کِہ نویں رِشتے ہۄںد وِچّ آ گئے٬ جِنہاں نیں پُراݨے رِشتِیاں نُۄں ہڑپّ لِیا ہَے۔ رِشتِیاں دے ٹُٹّݨ پِچھّے سبھ تۄں وڈّا کارن پَیسے دی دَۄڑ اتے شانۄشَۄکت دا ٹْرَیںڈ ہَے۔ پَیسے نیں رِشتِیاں دا تواذن وِگاڑ کے رکھّ دِتّا ہَے۔ بہُتے رِشتِیاں نُۄں ہُݨ اِکّ نام نال ہی بُلائِیا جاݨ لگّا ہَے تے اُہ ناں ہَے آںٹی اںکّل۔ کۄئی چاچا چاچی٬ تائِیا تائی جا ماما مامی٬ ماسڑ ماسی جا بھُۄیا پھُپھّڑ نہِیں۔ سبھ واستے اںکّل جاں آںٹی کہِ کے بُلا سکدے ہۄ۔ اِس اںکّل آںٹی شبد نیں رِشتِیاں دی مِٹھاس نُۄں پھِکّا پا دِتّا ہَے۔ رِشتِیاں وِچلا پھرک مُکّ گِیا ہَے۔ پہِلۄں پتا ہُںدّا سی کِہ اِہ چاچا ہَے٬ اِہ تائِیا ہَے تے اِہ ماما ہَے۔ پْرںتُّۄ اجّ اںکّل کہِ کے سبھ رِشتِیاں دا رلگڈّ کر دِتّا گِیا ہَے۔ اںکّل آںٹی شبد باکی شبداں دی ترہاں پںجّابی بھاشا وِچّ پھِٹّ ہۄ گِیا ہَے۔ پر لگدا اجّ وی اِہ بݨاوٹی ہی ہَے۔ اِہ شبد اݨجاݨ بںدّے لئی ورتۄں وِچّ لِیاںدا جاںدا سی٬ جِسنے پکّے رِشتِیاں دی جگہا ملّ لئی ہَے۔
پُراݨے سمِیاں وِچّ سماگماں وِچّ رِشتِیاں دی اہِمِیئت کھُلّہ کے دیکھݨ نُۄں مِلدی سی۔ وِیاہاں وِچّ مُںڈّے کُڑی نُۄں کھارے تۄں اُتارن دی رسم کیول ماما ہی ادا کردا سی۔ دِئۄر دِییاں اکھّاں وِچّ سُرما پائُݨ دی رسم بھابی نِبھائُںدی سی۔ وِیاہے وِچّ مُںڈّے دے سِر تۄں پاݨی وارن دی رسم ماں کردی سی۔ رِیبن کٹّݨ دی رسم سالِییاں نِبھائُںدِیاں سن۔ پر اجّ کلّہ رسماں بدل گئیِیاں تاں رِشتے وی بدل گئے۔ جے کۄئی رِشتیدار سماگم وِچّ گُسّا گِلا ہۄݨ دی وجاہ کرکے شِرکت نہِیں کردا تاں جھٹّ اںکّل آںٹی کمّ سار دِںدّے ہن۔ پر پُراݨے وکتاں وِچّ اجِہا نہِیں ہُںدّا سی۔ جِنّا سماں کۄئی رِشتیدار سماگم وِچّ ناں پہُںچّدا٬ اُنّا سماں رسم پُۄری نہِیں کِیتی جاںدی سی۔ رُسّݨا رُسائُݨا اجّ کلّہ تۄں کِیتے ذِیادا سی پر رِشتِیاں وِچّ مۄہ مُہبّت اِنا ذِیادا ہُںدّا سی کی رُسّے بںدّے نُۄں منائُݨ لئی سارے رِشتیدار اِکٹھّے ہۄ جاںدے سن۔ پر ہُݨ جے کۄئی رِشدیدار رُسّ جاوے تاں اُس نُۄں منائُݨ کۄئی نہِیں جاںدا۔ سگۄں آکھ دِںدّے ہن٬ اُس بِن کِہڑا سردا نہِیں؟ رہِݨ دِئۄ اُس نُۄں؟ اِہی وجاہ ہَے کِہ رِشتے کِر رہے ہن۔ مۄہ ختم ہُںدّا جا رِہا ہَے۔
اسل وِچّ رِشتِیاں دی تھاں پَیسے نیں لَے لئی ہَے۔ بںدّا ہر گلّ دی پُۄرتی پَیسے نال کرن دا آدی ہۄ گِیا ہَے۔ اِہی کارن ہَے کی ہر وِئکتی تݨاو وِچّ نذر آئُںدا ہَے۔ پہِلاں دُکھّ سُکھ ساںجھا کرکے رل مِل کے وںڈّا لِیا جاںدا سی٬ جِس نال من ہلکا ہۄ جاںدا سی۔ پتا ہُںدّا سی کِہ کۄئی مُسِیبت جاں بھِیڑ پئی تاں مِل کِہ اُسدا ہلّ کڈھّ لِیا جاویگا۔ پْرںتُّۄ اجّ کلّہ رِشتِیاں دے ٹُٹّݨ کرکے سماجک تاݨاباݨا اُلجھدا جا رِہا ہَے۔
اجّ لۄڑ ہَے سماجک تاݨے باݨے نُۄں سںوّارن دی٬ رِشتِیاں دی اہِمِیئت نُۄں سمجھݨ دی٬ ذِںدّگی دے گھاٹے وادھے جردِیاں وکھّ وکھّ رِشتِیاں نُۄں نِبھائُݨ دی٬ یاراں دۄستاں نال یارِییاں نِبھائُںدِیاں باکی رِشتِیاں نُۄں وی برکرار رکھّݨ دی۔ نہِیں تاں اِسے ترہاں گلھ گھۄٹُۄ ماہَۄل ذِںدّگی گُذاردا ہۄئِیا اِنسان اِس جہان تۄں رُخست ہُںدّا جاویگا۔ آئۄ! دُۄرِییاں نُۄں دُۄر کرکے گلے مِلِیئے اتے مۄہ مُہبّتاں وںڈّدے ہۄئے ہاسِیاں چھݨکاٹِیاں بھرے کھُشگوار ماہَۄل وِچّ رہِ کے انمۄل ذِںدّگی دا مذا لئیِئے۔
* * * * *