چڑھدے سال ہی جِئۄں سُݨن-وِچّ آئِیا کِہ ادھِیاپکاں لئی پی. ٹَیٹّ ( P TET = Punjab Teacher Eligibility Test, پںجّاب ادھِیاپک یۄگتا ٹَیسّٹ) ذرُۄری کر دِتّا ہَے تاں ساڈے سکُۄل دے ادھِیاپکاں وِچّۄں کئیِیاں نیں تھۄڑھی تھۄڑھی تِیاری کرنی شُرُۄ کر دِتّی۔ جدۄں مَیں اُنہاں نُۄں پڑھدِیاں دیکھدی تاں میرے من وِچّ وی اِہ کھِیال آئُںدا٬ مناں٬ مَیں وی کِئۄں ناں ٹَیسّٹ دے کے دیکھاں۔ بھلے ہی مَیں لگبھگ 30 سالاں تۄں ادھِیاپن کِتّے وِچّ ہاں پر جدۄں ٹَیٹّ وارے سُݨدے سی تاں ڈر جِہا لگدا سی۔ نالے کافی سال ہۄ گئے پڑھائی چھڈّی نُۄں۔ بھاویں کِہ مَینُۄں ہُݨ وی پڑھن دا بہُت شَۄک ہَے۔ اِسے شَۄک کرکے تاں مَینُۄں پِںڈّ دی اُہ پہِلی کُڑی ہۄݨ دا ماݨ پْراپت ہَے٬ جِسنے سبھ تۄں پہِلاں کالج دا مُۄںہ دیکھِیا سی٬ جِسنے نَۄکری لگّݨ تۄں 15-16 سالاں بائد تک وی پڑھائی کِیتی سی۔ بھاویں کِہ مَینُۄں ٹَیٹ دی ذرُۄرت وی نہِیں سی٬ پر کہِںدّے نیں٬ “بھلا! شَۄک دا وی کۄئی مُلّ ہُںدّا ہَے۔”

آلے-دُیالے رۄذانا ہی ادھِیاپک ساتھِییاں نُۄں ٹَیٹّ دے وِرۄدھ وِچّ دیکھدی ساں٬ اُنہاں دا وِرۄدھ جائِذ وی سی کِئُںکِہ جِہڑے وی اِس کِتّے وِچّ آئے ہن٬ سبھ سُۄئی دے نکّے وِچّۄں لںگھّ کے ہی آئے ہن۔ بھاو مِہنتاں نال٬ مَیرِٹاں وِچّ آ کے ہی نَۄکرِییاں پْراپت کِیتِییاں ہن۔ آپݨے ویلے دِییاں سبھ شرتاں پُۄرِییاں کرکے آئے ہن۔ نالے ہاں! کِسے ساتھی دے رُذگار نُۄں کۄئی کھترا ہۄوے٬ اِہ بِلکُل گلت ہَے۔ پر اِتھّے تاں مَیں پڑھائی پْرتی آپݨے جنُۄن دی گلّ دسّ رہی ہاں۔

مَیں وی ٹَیٹّ-2 دی رجِسٹریشن کروا دِتّی۔ سارِیاں وِچّ اِہ گلّ جںگّل دی اگّ واںگ پھَیل گئی۔ مَینُۄں تاں سارے ہی ہسّکے پُچھّدے٬ “ ہَے! راج مَیڈم وی ٹَیٹّ دا ٹَیسّٹ دیݨگے؟ بھلا! تُہانُۄں کی لۄڑ پَے گئی ٹَیسّٹ دیݨ دی؟” کئی ہسّکے مَینُۄں چھیڑدِییاں٬ “اسل وِچّ ہُݨ اِنہاں دے نُۄںہ آئُݨ والی ہَے۔ اِنہاں دے بیٹے دا وِیاہ کرن ویلے اسِیں دسِّیا کراںگے٬ بھائی! مُںڈّے دی ماں ٹَیٹّ پاس ہَے۔” سُݨکے مَیں وی ہسّکے ٹال دِںدّی۔

اِکّ سہیلی نیں تاں اِتھّۄں تک وی کہِ دِتّا٬ “مَینُۄں لگّدَے تُۄں بائُلی (پاگل) ہۄ گئی ہَے۔”

کئی واری مَینُۄں ڈر وی لگدا کِہ کِتے پھیل ہی ناں ہۄ جاواں۔ بیئِذّتی ہۄ جاویگی۔ پر ہاں! مَیں چھۄٹی اُمر دِییاں ادھِیاپکاواں نُۄں کہِ وی دِںدّی کِہ جے میرے 50 نمبّر آئے تاں تُہاڈے سَۄ دے برابر منّݨے نیں۔

سماجِک سِکھِّیا دی ادھِیاپکا ہۄݨ کرکے مَیں دُۄجِییاں ادھِیاپکاواں نُۄں وی پڑھائُںدی رہی۔ جدۄں اِکٹھّے ڈِشکشن کردے تاں بہُت ودھِییا وی لگدا تے اُہ پْرشن پکّے وی ہۄ جاںدے۔ مَیں ہتھّ وِچّ کِتاب ذرُۄر رکھّدی۔ پڑھن ویلے مَینُۄں اِویں لگدا جِویں مَیں پہِلاں والی وِدِیارتھݨ دے رُۄپ وِچّ آ گئی ہۄواں۔ اِکّ دِن جدۄں اسِیں ہِسٹری وِچّۄں اکبر دا٬ ہُمایُۄں دا مکبرا... آدِ وارے پڑھ رہے ساں تاں میری سہیلی نیں ہسّدِیاں کِہا٬ “ بھَیݨۄ! جے راج مَیڈم پاس ہۄ گئے٬ اسِیں پھیل ہۄ گئیِیاں تاں سانُۄں تاں ساڈے مکبرے اِتھّے ملٹِیپرپذ سکُۄل وِچّ ہی بݨائُݨے پَے جاݨگے۔” سُݨکے سارے ہسّ-ہسّ دۄہرے ہۄ گئے۔

بھاویں باکی کُچھ وی کہِںدّے رہے٬ پر وِدیش رہِںدّا میرا پُتّر سُݨکے بہُت کھُش ہۄئِیا۔ اُسنے اِہی کِہا٬ “ممّا! پڑھائی پْرتی تُہاڈا لگاء دیکھکے مَینُۄں تُہاڈے ’تے بڑا ماݨ مہِسُۄس ہۄ رِہا ہَے۔”

گلّ پاس جاں پھیل دی نہِیں ہُںدّی٬ تُہاڈا اِس پاسے تُرنا ہی کابِلے-تارِیپھ ہُںدّا ہَے۔ میرا ادھِیاپک بھرا٬ جِہڑا کھُد وی ٹَیٹّ دی تِیاری وِچّ لگّا ہۄئِیا سی٬ اُسنے میری تِیاری وِچّ مدد وی کِیتی٬ بہُت ہَۄسلا اپھذائی کِیتی۔ میرے پتی نیں وی میرا پُۄرا ساتھ دِتّا۔

ساڈا سَیںٹر مستُۄیاݨا ساہِب وِکھے بݨِیا۔ میرے پتی سانُۄں لَے کے گئے۔ میرے نال میرِییاں دۄ ادھِیاپک ساتھݨاں وی گئیِیاں۔ میرے پتی دا اِہی کہِݨا سی٬ “سںتّ بابا اتر سِںگھّ جی نُۄں ورۄسائی اِس بھاگاں بھری دھرتی ’تے جا رہے ہۄ۔ اِتھّۄں کۄئی کھالی نہِیں مُڑدا۔”

من وِچّ اِہ وی ہَۄسلا سی۔ ساڈا سارِیاں دا پیپر ودھِییا ہۄئِیا۔

نتِیجے والے دِن ذمِین ’تے پَیر نہِیں سی لگّ رہے۔ کۄئی 103 نمبّر لَے کے مَیں ٹَیٹّ پاس کر گئی۔ سبھ دے پِیار٬ دُیاواں سدکا ساڈی مِہنت نیں رںگّ لِیاںدا اتے اسِیں ٹَیٹّ پاس والے ہۄ گئے۔ پْرِںسِّیپل مَیڈم تے باکی سارے سٹاپھ نیں ودھائیِیاں دِتِّییاں۔

نتِیجا سُݨکے ماں نیں وی پُراݨی بۄلی یاد کردِیاں اِہی کِہا٬

“کُڑی کُڑِییاں برابر ہۄئی٬ اجّ مَیں شُکر کرِیا۔”

* * * * *