چۄݨاں نیڑے ہۄݨ تاں بہُت کُجھ اجِہا ہۄݨ لگدا ہَے جۄ آم بںدّے نُۄں ہذم نہِیں ہُںدّا۔ نیتا لۄک آپݨی پہُںچّ تۄں پرے دے وائدے کر لَیںدے ہن۔ مُفتۄ مُفتی انّ پاݨی دیݨ دے وائدے کِیتے جاںدے ہن۔ بھاویں جنتا کُۄک کُۄک کے آکھے کِہ رۄٹی تاں اسِیں کما کے کھا لواںگے٬ کمّ دِئۄ اتے اُسدا مُلّ پائۄ۔ جنتا ہُݨ بہُت کُجھ جاݨدی ہَے٬ اِہ کہِںدّے کہائُںدے نیتاواں دِییاں گۄڈݨِییاں لوا سکدی ہَے٬ ارشۄں فرش ’تے اتے فرشۄں ارش ’تے پہُںچّا سکدی ہَے۔ پھِر وی نیتا لۄک جنتا نُۄں آپݨِییاں گلّاں وِچّ اُلجھا لَیںدے ہن۔ کہِںدّے بہُت کُجھ نیں پر کردے اُس دے اُلٹ نیں۔ بہُتے لۄک اِہناں دِییاں گلّاں وِچّ آ ہی جاںدے ہن۔ کئی وار جاپدا ہَے کِہ جدۄں نیتا جِتّ کے وڈِّییاں کُرسِییاں ’تے بَیٹھ جاںدے نیں تاں اِہناں وِچّ کۄئی ہۄر آتما پْرویش کر جاںدی ہَے۔ اِہ آپݨے کِیتے وائدِیاں دے اُلٹ کمّ کرن لگّ پَیںدے نیں۔
چۄݨاں سمیں رُسِّیاں نُۄں منائُݨ دا کمّ وی ذۄراں ’تے ہُںدّا ہَے۔ کُجھ منّ جاںدے نیں اتے کُجھ کُ دُۄجِییاں پارٹِییاں ولّ رِڑھ جاںدے نیں۔ رِڑھدے اِس لئی نیں کِہ اُہ استھِر ہُںدّے ہن٬ تھالھی دے بَیںگݨ واںگ جاں پھِر کِسے وی گۄلھ چِیذ واںگ٬ جِسدا کۄئی ادھار نہِیں ہُںدّا۔ شائِد اُہناں دِییاں لتّاں اتے اِرادِیاں وِچّ دم نہِیں ہُںدّا۔ جے ہۄوے تاں ہۄ سکدا ہَے کِہ دُۄجِیاں دا آسرا گھٹّ تکّݨ۔ جے اُہ آپݨے آپ نُۄں مذبُۄت سۄچ والے سمجھدے ہن تاں جِنِّییاں مرذی جھکھّڑ ہنیرِییاں آئُݨ, اِہ اِکلّے وی کھڑھے رہِ سکدے ہن۔ جھکھّڑ نیں تاں تھۄڑھے سمیں بائد شاںت ہۄ جاݨا ہُںدّا ہَے٬ اُس تۄں بائد تاں اُس اِکلّے دی دْرِڑھتا دیکھ جنتا وِچّۄں اُس ورگے لۄکاں نیں نوِییاں اُمِیداں لَے کے اُس نال جُڑنا ہُںدّا ہَے اتے اِسے ترہاں کافلے بݨ جاںدے ہن۔ پر جھکھّڑاں دی مار سہِݨ دا راجنیتاواں کۄلھ سماں نہِیں ہُںدّا۔ اگلِیاں نُۄں ذرُۄرت وی کی ہَے اَیویں مُسِیبتاں جھلّݨ دی٬ اِس لئی اِہ دُۄجے پاسے رِڑھ جاںدے ہن۔ آپݨی پُراݨی پارٹی دی نِںدِّیا کر کے دُدھّ دھۄتے بݨ جاںدے ہن۔ جِہڑے کسِیدے کِسے سمیں پُراݨی پارٹی وِچّ شامل ہۄݨ لئی پڑھے ہُںدّے ہن٬ اُہی ہُݨ والی پارٹی لئی پڑھن لگّ پَیںدے ہن۔ شبد٬ شیئر اُہی نیں پر سابکا پارٹی دا ناں میٹ کے مَۄجُۄدا پارٹی دا ناں لِکھ دِتّا۔
سکُۄل پڑھدِیاں ادھِیاپک کئی وار آپݨے وِدِیارتھِییاں دی سَۄکھ لئی کۄئی اِکّ لیکھ یاد کروا کے آکھ دِںدّے کِہ جے اِمتِہان وِچّ اِسدے نال مِلدا جُلدا لیکھ آ گِیا تاں اڈجسٹ کر لَیݨا۔ جِویں٬ گاں دا لیکھ یاد کروا کے بکّری٬ کُتّا٬ مجھّ آدِ چار لتّاں٬ دۄ کنّ٬ دۄ اکھّاں آدِ کئی وِشیشتاواں اِکّۄ جِہِییاں ہُںدِّییاں ہن۔ اِس ترہاں وِدِیارتھی ادھّ-پچدھّ نمبّر لَے لَیںدا اتے پاس ہۄ جاںدا۔ کئی نیتا آپݨے ادھِیاپکاں دِییاں گلّاں نُۄں ہۄر ہِساب نال پھِٹّ کر لَیںدے ہن اُہ وار وار پارٹی بدلدے ہن۔ یاد کِیتے دۄ چار شیئر ہر پارٹی لئی ہِکّ ٹھۄک کے ورتدے ہن۔ اِہناں نیتاواں نُۄں سُݨدِیاں سِر گھُمّݨ لگّ پَیںدا ہَے٬ اںدّرۄں وِچاراں دِییاں ڈاراں اُڈّ پَیںدِییاں نیں جِہڑِییاں کدے مہِسُۄس کرائُںدِییاں نیں کِہ نیتاواں دا دِماغ ہِلّ گِیا٬ کدے آکھدِییاں نیں کِہ اِہ تاں چںگّے بھلے نیں آپاں ہی کملھے ہاں۔
راجنِیتی وِچّ رُسِّیاں نُۄں منائُݨ دا سِلسِلا اجے جاری ہَے۔ پر بدلدے ہالات نُۄں دیکھ کے اِس ترہاں مہِسُۄس ہُںدّا ہَے کِہ جنتا نُۄں بیوکُۄف بݨا کے بݨے شکتِیماناں نُۄں اِس ترہاں دِییاں تِکڑمباذِییاں آ گئیِیاں ہن کِہ سِدھّی اُپّرلے نال گںڈھّتُپّ کرۄ کِہ وِرۄدھِییاں دِییاں وۄٹاں ردّ ہۄ جاݨ اتے اُپّرلے نیں ’تتھائستُۄ‘ آکھ کے کمّ کر دیݨا۔ ماڑا جِہا کِتے سِیاہی دے رںگّ-ونّ دے فرک نال اِکّ انمۄل بںدّا ’نۄ-مَین‘ بݨ جاںدا ہَے٬ یانی کِہ کِیمتی وۄٹ دی شکتی ذِیرۄ ہۄ جاںدی ہَے۔ جاں پھِر وِرۄدھی پارٹی دے نیتاواں نُۄں اُچّے اہُدِیاں دے سبذباگ دِکھا کے آپݨے ولّ کھِچّ لوۄ٬ کِسے سمیں اُہناں دے جاݨے انجاݨے کِیتے گُناہاں نُۄں نںگِّیاں کرکے ڈرا لوۄ٬ مشِیناں بݨائُݨ والے ربّ نُۄں آکھۄ٬ ’بھگوان جی! اَینی کُ کرامات کر دیݨا کِہ بٹن کۄئی جِہڑا مرذی نپّے٬ وۄٹاں ساڈی پارٹی والے بںدّے نُۄں پئی جاݨ۔‘ کِنّی سَۄکھی جِہی گلّ ہَے٬ گھر گھر جا کے مِنّتاں کرن نالۄں تاں چںگّا ہی ہَے۔ بھگوان وی وِچارا کمّ کری جاںدا ہَے٬ اُہنُۄں وی ڈر ہَے کِہ جے بھگتاں دے کمّ ناں کِیتے کِتے مَینُۄں بھگوان منّݨ تۄں اِنکار ہی ناں کر دیݨ۔ خَیر ہۄوے ساڈے سبھ دے ساںجھے بھگوان دی۔ ہُݨ تاں بھگوان دے ناں ’تے بݨے دھرتی دے بھگواناں نیں بھگوان دِییاں منّݨ دی تھاں بھگوان نُۄں اُںگلی لا کے تۄرن دا اِشارا وی دے دِتّا ہَے۔ چلۄ … … اِہ تاں بھگوان اتے بھگت دی آپسی سہِمتی ہَے۔ جے اُس نُۄں آپݨا سِںگھّاسن اسُرکھِّئت لگِّیا اُہنے لۄکاں دی اکل نُۄں جھںجّۄڑ اُنہاں اںدّر سُتّی پئی ذمِیر نُۄں جگا کے جنتا تۄں کرامات کروا دیݨی ہَے۔
اِکّ وار نارد مُنی اتے بھگوان جی دھرتی دی خبرسار لَیݨ واستے دھرت یاترا لئی آئے۔ اِکّ تھاں ’تے بہُت ساری بھِیڑ دیکھ کے رُک گئے۔ بھگوان نیں نارد نُۄں پُچھِّیا٬ “اَینے سارے لۄک اِتھّے اِکٹھّے ہۄ کے کی کر رہے نیں اتے اِکّ پارٹی ولّ نُۄں کِئۄں بھجّ رہے ہن۔”
نارد نیں بھگوان جی نُۄں دسِّیا کِہ دھرتی اُتّے اِس دیش وِچّ چۄݨاں ہۄݨ والِییاں نیں۔ اِکّ پاسے نُۄں اِس لئی بھجّ رہے ہن کِہ اِتھّے کاواں تۄں ہںسّ ہۄݨ دا بھرم پا دِتّا ہَے۔ جِہڑے وی پاپی٬ اپرادھی٬ بیئیِمان٬ بلاتکاری٬ گھپلیباذ آدِ ہُںدّے ہن٬ جِہناں تۄں پِیڑت لۄک اُہناں نُۄں سذاواں دِوائُݨِییاں چاہُںدّے ہن٬ اِتھّے اُنہاں دا سواگت کِیتا جاںدا ہَے۔ وِچارے پِیڑت پرِوار دھرنے لائُݨ جۄگے رہِ جاںدے نیں۔ اِہناں کۄل تاکت دی اَیسی گِدّڑ سِںگّی ہَے٬ جِہڑی اُہناں لۄکاں نُۄں آپݨے ولّ کھِچّ لَیںدی ہَے٬ جِہناں دے مگر ذِیادا لۄک ہُںدّے ہن۔”
نارد مُنی دِییاں گلّاں سُݨ کے بھگوان سۄچ رِہا سی … … گُناہ مُیاف کرن دا کمّ تاں میرا ہَے۔ پھِر اِہ لۄک؟ اَینے نُۄں نارد مُنی پھِر بۄلے٬ “بھگوان جی! اِہناں دا کُچھ کرۄ۔ اِہ تُہاڈے شرِیک بݨ کے دھرتی دے بھگوان بݨے بَیٹھے نیں۔”
اِکّ وار تاں بھگوان جی دِییاں اکھّاں مُۄہرے بھمبُّۄتارے نچّݨ لگّ پئے۔
“منُکھّ نُۄں دِماغ اِسے لئی دِتّا ہَے کِہ اُہ چںگّے ماڑے دی پرخ آپ کرے … … نہِیں تاں اِہناں دی تھاں بھیڈاں ناں ہۄر بݨا دِںدّا؟” بھگوان جی اِہ کہِ کے آپݨا پلّا چھُڈا کے الۄپ ہۄ گئے۔
بھاویں بھگوان جی نُۄں کِسے دھرتی دے باشِںدّے دِییاں گائیِیاں تُکاں کھِچّ پا رہِییاں سن … … ’سائیِں! وے ’نہیرِیاں وِچّ پلّے ناں چھُڈائیِں‘ پر پھِر وی بھگوان جی کرڑا جِہا جیرا کر کے اِہ سۄچدِیاں چلے گئے کِہ جے مَیں اِہناں دی ہر مںگّ پُۄری کرن لگّ گِیا تاں اِہناں نیں ڈکّا تۄڑ کے دُۄہرا نہِیں کرنا۔ اِہ وِہلے ہۄ جاݨگے اتے وِہلے مناں اںدّر شَیتانی سۄچ اُپج پَیںدی ہَے۔ کاش! لۄکاں نُۄں مُفتخۄرے بݨائُݨ والے ساڈے نیتاواں نُۄں وی اِہ گلّ سمجھ آ جائے کِہ اَینی وِہلی شَیتانی تاکت کِویں سمبھّالی جائۄُ۔ خَیر نارد جی نیں دِبّ دْرِشٹی نال دیکھِیا٬ ادھّے تۄں ودھّ لۄک انّہے ہۄ کے جھُۄٹھ-مُۄٹھ اُتّے یکِین کرن والے بھیڈاں جِنّا ہی دِماغ ورت رہے سن۔ اَینے نُۄں اُہنُۄں ہۄر رَۄلا سُݨائی دیݨ لگِّیا۔ اِہناں لۄکاں دِییاں دھَۄݨاں اُچِّییاں سن اتے سرکار دے ذُلم نُۄں سہِݨ لئی اِہ جۄشِیلے جَیکارے لا رہے سن۔ بھگوان نیں پرت کے نارد مُنی دی باںہ پھڑی٬ سِدھّا بَیکُںٹھّ جا کے ساہ لِیا۔
نارد سوالِییا نذراں نال بھگوان ولّ ویکھ رِہا سی۔
“تُۄں بھُلّ گِیا نارد؟ اِہناں دے وڈّے وڈیرے کِرتی کِسان ’دھنّے‘ نیں مَیتھۄں کِنّا کمّ کرائِیا سی؟”
نارد بۄلِیا٬ “بھگوان جی! جے اِہ تُہانُۄں بنّہ سکدے نیں٬ پھِر اِہ دھرتی ’تے شَیتانی تاکتاں ہتھّۄں کِئۄں دب جاںدے نیں؟”
بھگوان جی ہئُکا جِہا لَے کے بۄلے٬ “اِہناں وِچّ ایکتا دی گھاٹ رہِ جاںدی ہَے۔ جدۄں اِہناں وِچّ ایکتا ہُںدّی ہَے تاں ساری دُنِییاں نُۄں جھُکا سکدے نیں اتے شاندار جِتّ پْراپت کردے ہن۔”
نارد دا جِیء کِیتا کِہ بھگوان دا سُنیہا سبھ تک پہُںچّا دیوے۔
مُکھّ کارن تاں اِہی ہَے جنتا وِچّ چںگّے اِنساناں دی کمی نہِیں٬ کمی ہَے تاں ایکتا دی۔ سِیاستداناں نُۄں مُفت دِییاں رِئُڑِییاں وںڈّ وںڈّ کے دِماغ دا رِمۄٹ آپݨے کابُۄ وِچّ کرنا آئُںدا ہَے۔ جدۄں مُفتخۄری دِسدی ہَے تاں پھِر آپݨا دِماغ ورتݨا تاں بیوکُۄفی ہی سمجھی جاںدی ہَے۔ کئی وِہلی بِرتی والے اِہی سۄچدے ہۄݨگے کِہ جدۄں اُپّر والے کۄل واپس جاݨا ہۄئِیا تاں پھِر اُہنے وی کھُش ہۄ جاݨا ہَے کِہ بہُت سارے دھرتی ’تے بھیجے منُکھّ وستاں نُۄں کِنّے سُہݨے ترِیکے نال سمبھّال کے رکھّدے ہن۔ اُس دی بخشی دِماغ رُۄپی وستُۄ وی بِناں ورتِیاں اُسے ترہاں واپس لَے آئُںدے نیں۔
چلۄ … … اِس گلّ دا تاں آپاں نُۄں کۄئی اِلم نہِیں کِہ اُپّر جا کے کی ہۄویگا پر جے اکھّاں بںدّ کرکے٬ بِناں چھاݨبِیݨ, کھۄج پڑتال کِیتِیاں٬ دُۄجِیاں دِییاں کہِییاں گلّاں ’تے بھرۄسا کردے رہے تاں سچّمُچّ ہی دھرتی ’تے رہِںدّے ہۄئے وی نرکۄں بھَیڑی ذِںدّگی جِئۄُݨ لئی مجبُۄر ہۄ جاواںگے۔
نیتاواں دے بھاشݨاں اتے گلّامباتاں تۄں کئی وار مہِسُۄس ہُںدّا ہَے کِہ اُہ آپݨِییاں پارٹِییاں نُۄں مذبُۄت بݨائُݨ لئی ودھّ ذۄر دے رہے نیں۔ پُۄری یۄجنا نال پارٹِییاں نُۄں مذبُۄت کرن لئی گلِییاں-مُہلِّیاں تک پہُںچّ بݨائی جا رہی ہَے۔ اِکّ سِدھّی جِہی گلّ ہَے٬ پارٹِییاں مذبُۄت کِویں بݨنگِییاں٬ جوانی تاں نشِیاں نیں کھا لئی ہَے٬ گھراں دے گھر سُنّے ہۄئے پئے نیں۔ کَۄڑی سچائی اِہ ہَے کِہ جوانی تاں اِتھّے رہی ہی نہِیں۔ کُجھ نشِیاں نیں مَۄت دی نِیںد سُلا دِتّے۔ کُجھ وِدیشاں وِچّ رُلدے پھِردے نیں۔ پارٹِییاں وی تاں جواناں دے سِر ’تے ہی مذبُۄت ہۄݨگِییاں۔ پہِلاں جواناں نُۄں تاں بچا لوۄ٬ آپے پارٹِییاں مذبُۄت ہُںدِّییاں رہِݨگِییاں۔ جِنّی شِدّت نال پارٹِییاں نُۄں مذبُۄت کرن دِییاں کۄشِشاں ہۄ رہِییاں نیں٬ اۄنی ہی شِدّت نال جوانی نُۄں بچائُݨ دِییاں کۄشِشاں وی کر لوۄ۔ میرے پِیارے دیش واسِییاں نُۄں خُد سۄچݨا ہۄویگا۔ کی گلت ہَے٬ کی ٹھِیک ہَے؟ پر یاد رکھّݨا-
برکتاں ایکے دِییاں جدۄں جھُۄمر پاوݨ
ہِمّتاں دا تاݨ کھِچّ امبّرۄں لِیاوݨ۔