پارکاں وِچّ جنتک تھاواں ’تے بَیٹھے اتے سماگماں وِچّ شمُۄلِیئت کردے کَینیڈا وِچّ کچّے اتے پکّے تَۄر ’تے وسدے ہر پْرواسی دے مُۄںہۄں اِہ گلّ سُݨن نُۄں مِل رہی ہَے کِہ ہُݨ اِہ کَینیڈا پہِلاں ورگا کَینیڈا نہِیں رِہا٬ اسِیں جۄ کُجھ کَینیڈا بارے سُݨِیا سی٬ اُس ترہاں دا کَینیڈا تاں ہَے ہی نہِیں۔ اسِیں تاں اِس مُلک وِچّ آ کے پھس ہی گئے ہاں۔ پہِلاں اتے ہُݨ والے کَینیڈا وِچّ لۄکاں نُۄں پھرک اِس لئی لگّ رِہا ہَے کِئُںکِہ اجّ تۄں وِیہ پچّی سال پہِلاں اِس مُلک وِچّ رۄذگار اسانی نال مِل جاںدا سی۔ ابادی گھٹّ سی٬ ساپھ سپھائی دی وِوستھا بہُت کمال دی سی۔ رہِݨ لئی مکاناں دی سمسِّیا نہِیں سی۔ مہِںگّائی بہُت گھٹّ سی۔ سِہت سیواواں بہُت چںگِّییاں سن۔ جُرم٬ ہیراپھیرِییاں٬ دھۄکھادھڑِییاں٬ چۄرِییاں٬ فِرَۄتِییاں٬ لُٹّاں کھۄہاں سڑک دُرگھٹناواں٬ مار مرائی اتے نشِیاں ورگِییاں بُرائیِیاں ناں ماتر ہی سن پر اِس مُلک دِییاں سرکاراں نیں آپݨی آرتھِکتا نُۄں مذبُۄتی پْردان کرن لئی دُۄجے دیشاں تۄں پْرواسی لۄکاں نُۄں بِناں سۄچے سمجھے دھڑادھڑ بُلائُݨا شُرُۄ کر دِتّا۔ سرکاراں نیں دُۄجے دیش تۄں پْرواسی لۄکاں نُۄں بُلائُݨ تۄں پہِلاں اِہ سۄچِیا ہی نہِیں کِہ اِس مُلک وِچّ ترہاں ترہاں دِییاں سمسِّیا وی کھڑھِییاں ہۄ سکدِییاں ہن۔ بُلائے جاݨ والے لۄکاں لئی لۄڑِیںدے پْربںدھّ وی کرنے ہن۔ دیش نُۄں سُچّجے ڈھںگّ نال چلائُݨ لئی پُلِس٬ ججّاں٬ ادالتاں اتے ہۄر سیواواں دا پْربںدھّ وی کرنا ہَے۔ کانُۄناں وِچّ سۄدھ وی کرنی ہَے۔ اجّ اِس مُلک وِچّ 162 دیشاں دے 42 مِلِیئن یانی کِہ 5 کرۄڑ لۄک رہِ رہے ہن۔ اجّ اِس مُلک وِچّ 25% بھارتی اتے 40% چِین دے لۄک وس رہے ہن۔ اِہ مُلک اِمانداری٬ وِشواس٬ شاںتی٬ کُدرت دے نِئماں٬ اِنسانِیئت٬ کانُۄناں تے اُچّ پدھّر دِییاں نَیتِک کدراں دا پُجاری ہَے۔

پر اِس مُلک دِییاں سرکاراں نیں اُنہاں مُلکاں دے لۄکاں نُۄں وی بہُگِݨتی وِچّ بُلا لِیا ہَے٬ جِنہاں مُلکاں وِچّ کانُۄن نُۄں بہُتا مہتّو نہِیں دِتّا جاںدا٬ جِنہاں مُلکاں وِچّ نَیتِک کدراں نُۄں ترجِیہ بہُت گھٹّ دِتّی جاںدی ہَے۔ چۄرِییاں٬ ہیراپھیرِییاں٬ جُرماں لُٹّاں کھۄہاں٬ ڈکَیتِییاں٬ فِرَۄتِییاں٬ ٹَیکس دِییاں ہیراپھیراں٬ نشِیاں اتے دھۄکھادھڑِییاں دی بھرمار ہَے۔ اُنہاں مُلکاں دے لۄکاں نیں اِس مُلک وِچّ آکے وی آپݨِییاں اُہ ماڑِییاں آدتاں نہِیں چھڈِّییاں۔ اُنہاں لۄکاں نیں اِس مُلک دے ہالات وی وِگاڑ دِتّے۔ کَینیڈا دے بِگڑ رہے اِنہاں ہالات نُۄں ویکھکے اِتھّے وس رہے لۄکاں دا اِہ سۄچکے کِہ اُنہاں دا اِس مُلک وِچّ بھوِکھّ کی ہۄویگا٬ دِماگی تݨاء ودھ رِہا ہَے۔ کِسے وی مُلک دا سارا دارۄمدار٬ کھُشہالی٬ شاںتی وِوستھا٬ وپار اتے آرتھِک مذبُۄتی اُس مُلک دے رۄذگار دے سادھناں نال جُڑے ہۄئے ہُںدّے ہن۔ کَینیڈا وِچّ سبھ تۄں ودھّ تݨاء وِچّ دُۄجے مُلکاں تۄں آئے وِدِیارتھی ہن۔ کۄئی وی وِدِیارتھی کَینیڈا وِچّ آپݨا مُلک چھڈّکے تے آپݨے ماپِیاں دا 30-35 لکھّ رُپئِیا کھرچ کرکے پڑھن لئی نہِیں٬ سگۄں رۄذگار ہاسل کرن ہی آئُںدا ہَے پر اِس مُلک دِییاں سرکاراں نیں لکھّاں دی گِݨتی وِچّ وِدِیارتھِییاں نُۄں بُلا تاں لِیا پر اُس گِݨتی مُتابِک رۄذگار دے مَۄکے پَیدا نہِیں کِیتے اتے بھوِکھّ وِچّ وی رۄذگار دے مَۄکے پَیدا ہۄݨ دے آسار وِکھائی نہِیں دے رہے۔ اِکّ پاسے ماپِیاں دے سِر بَیںکاں دا کرذا٬ کالجاں دِییاں پھِیساں٬ مکاناں دے کِرائے ’تے ہۄر کھرچے پر دُۄجے پاسے رۄذگار مِلݨ دی کۄئی سمبھّاونا نہِیں۔ کَینیڈا سرکاراں ولّۄں وِدِیارتھِییاں دے ورک پرمِٹ بںدّ کرن اتے اُنہاں نُۄں آپݨے مُلک وِچّۄں واپس بھیجݨ دے نویں نویں پھَیسلے لئے جا رہے ہن۔ اجِہے ہالاتاں وِچّ اُہ ناں آپݨے گھر نُۄں مُڑن جۄگے تے ناں اِتھّے وسݨ جۄگے۔ اِہۄ جِہے ہالت اُنہاں دے دِماگ دا تݨاء ودھا رہے ہن۔ اُہ نشِیاں٬ کھُدکُشِییاں تے ہارٹ اٹَیک دا شِکار ہۄ رہے ہن۔

نویں مُںڈّے کُڑِییاں نُۄں تاں نَۄکرِییاں کی مِلݨِییاں٬ جِہڑے نَۄکرِییاں کردے وی ہن٬ اُنہاں دِییاں نَۄکرِییاں وی کھترے وِچّ نذر آ رہِییاں ہن۔ کمپّنِییاں آرتھِک سںکّٹ دِییاں آڑ وِچ تِنّاں چار وِئکتِییاں دا کمّ اِکّ وِئکتی تۄں لَیݨ لئی آنے بہانے آپݨے مُلاذماں نُۄں نَۄکرِییاں وِچّۄں کڈھّ رہِییاں ہن۔ جِنہاں مُلاذماں دِییاں نَۄکرِییاں چلِییاں گئیِیاں ہن٬ جاں جِنہاں نُۄں نَۄکرِییاں جاݨ دا کھترا ہَے٬ اُنہاں دا دِماگی تݨاء اِس لئی ودھ رِہا ہَے کِہ اُہ مکاناں٬ گڈِّییاں تے ہۄر سمان لئی لئے ہۄئے کرذِیاں دِییاں کِشتاں کِتھّۄں دیݨگے٬ بچِّیاں دِییاں پھِیساں کِتھّۄں دیݨگے٬ گھر دے کھرچے کِویں کرنگے؟ اُہ ناں تاں آپݨے مُلک واپس جاݨ جۄگے رہے ہن اتے ناں اِتھّے وسݨ جۄگے رہے۔

جِہڑے لۄک آپݨے مُلک نُۄں چھڈّکے لمبّے سمیں تۄں آپݨے بچِّیاں نال اِس مُلک وِچّ وس رہے ہن٬ اُنہاں لۄکاں دا دِماگی تݨاء اِس لئی ودھ رِہا ہَے کِئُںکِہ اُنہاں نُۄں ہُݨ اِس مُلک وِچّ آپݨا اتے آپݨے بچِّیاں دا بھوِکھّ کھترے وِچّ نذر آ رِہا ہَے۔ اِس مُلک دی سرکار دُۄجے دیشاں تۄں مُںڈّے کُڑِییاں تے ہۄر لۄکاں نُۄں بُلائُݨا گھٹا رہی ہَے۔ اِتھّے پڑھن آئے مُںڈّے کُڑِییاں نُۄں واپس بھیجݨ لئی نویں پھَیسلے کر رہی ہَے۔ لۄک اِس مُلک دے ماڑے ہالات کارن آپݨے آپ اِس نُۄں چھڈّکے جا رہے ہن۔ اِس کارن اِس مُلک دے رِیئل اِسٹیٹ دا کمّ کرن والے٬ وپاری ورگ اتے کمپّنِییاں دے مالکاں دے دِماگاں دا تݨاء ودھ رِہا ہَے۔ سِکھِّیا اتے سِہت سہُۄلتاں دی وِوستھا دی ہالت بہُتی چںگّی ناں ہۄݨ کارن اِتھّے وسدے پْرواسی لۄکاں دے دِماگاں دا تݨاء ودھدا جا رِہا ہَے۔

مہِںگّائی٬ بیرۄذگاری٬ کَینیڈا سرکار ولّۄں ٹَیکساں دا بۄجھ ودھائُݨ, تنکھاہاں وِچّ وادھا ناں کرن٬ اِس مُلک دی آرتھِک مںدّہالی٬ پرِواراں دے چںگّے گُذارے لئی پتی پتنی دۄہاں نُۄں نَۄکری ناں مِلݨ, مکاناں دے کِرائے ودھݨ, بچِّیاں دے پالݨ پۄسݨ,بیسمَیںٹاں دی ماڑی ذِںدّگی٬ بچِّیاں تے بذُرگاں دے ٹکراء٬ بذُرگاں دِییاں بِمارِییاں٬ بذُرگاں دا سماں پاس ناں ہۄݨ, مُںڈّے کُڑِییاں دے وِیاہ ناں ہۄݨ وجۄں اُنہاں دی ودھ رہی اُمر٬ پتی پتنی دے ہۄݨ والے جھگڑِیاں اتے تلاکاں کارن اِس مُلک وِچّ وس رہے پْرواسی لۄکاں دے دِماگاں دے تݨاء وِچّ وادھا ہۄ رِہا ہَے۔ کَینیڈا دی سرکار نُۄں آپݨے ذِہن وِچّ اِہ گلّ چںگّی ترہاں بِٹھا لَیݨی چاہِیدی ہَے کِہ اُس نُۄں دُۄجے مُلکاں تۄں اِس مُلک وِچّ وسے ہۄئے پْرواسی لۄکاں پْرتی آپݨی نِیئت اتے نِیتی ساپھ رکھّݨی پویگی۔ کِئُںکِہ اِس مُلک دی آرتھِکتا وِدیشی مُلکاں تۄں آکے اِتھّے آکے وسݨ والے پْرواسی لۄکاں اُتّے ہی نِربھر کردی ہَے۔ دُۄجے مُلکاں تۄں اِس مُلک وِچّ لۄک تاں ہی آئُݨگے جیکر اِتھّے رۄذگار دے مَۄکے ہۄݨگے۔ اِسدی آرتھِکتا مذبُۄت ہۄویگی۔ اِتھّے امن شاںتی والا ماہَۄل ہۄویگا۔ لۄک آپݨے آپ نُۄں سُرکھِّئت مہِسُۄس کرنگے۔ مُلاذماں٬ وِدِیارتھی ورگ٬ وپارِییاں تے کمپّنِییاں نُۄں آپݨا بھوِکھّ اُجّل وِکھائی دیویگا۔

* * * * *