11 اگست 2025 تۄں ستمبّر 2025 دے ادھّ تک پںجّاب ہڑھاں دی کرۄپی دا شِکار رِہا ہَے۔ ہڑھاں دی مار نال 2484 پِںڈّ ہڑھاں وِچّ ڈُبّ گئے۔ 3.80 لکھّ لۄک گھر تۄں بیگھر ہۄ گئے۔ 57 لۄکاں دی ہڑھاں نیں بلی لَے لئی۔ 3200 سکُۄلاں دِییاں اِمارتاں ڈھہِ ڈھیری ہۄ گئیِیاں۔ 19 کالجاں دِییاں اِمارتاں ملبے وِچّ بدل گئیِیاں۔ کِساناں دی 5 لکھّ ایکڑ پھسل تباہ ہۄ گئی۔ 1400 سِہت کیںدر کھںڈّر دا رُۄپ دھارن کر گئے۔ 8500 کِلۄمِیٹر سڑکاں نُکسانِییاں گئیِیاں۔ 2500 پُل پاݨی وِچّ وہِ گئے اتے پشُۄ دھن دا وی بیپناہ نُکسان ہڑھاں کارن ہۄئِیا۔ اِس سںکّٹ دی گھڑی وِچّ پںجّابِییاں دے نال نال ہرِیاݨا٬ راجستھان٬ دِلّی اتے کُجھ ہۄر سُۄبِیاں تۄں وی لۄک مدد لئی پہُںچّے۔ اِتھّے ہی بسّ نہِیں٬ پںجّاب دی دردناک ستھِتی دیکھ کے پِیڑۄ پِیڑ ہۄئِیا وِدیشاں وِچّ بَیٹھا پںجّابی بھائیِچارا اُتھّۄں ہی مدد کرن لئی لامبںدّ ہۄ گِیا۔ درئسل ہڑھاں دی مار ہیٹھ آئے لۄکاں دی مدد لئی راشن٬ لںگّر٬ چارا٬ نکدی٬ کِشتِییاں لَیکے پرئُپکاری بںدّے اُہناں دی مدد وِچّ جُٹّ گئے۔ کئی بھلے پُرشاں نیں مِٹّی دِییاں بۄرِییاں بھر کے آپ مُہارے وہِںدّے پاݨی نُۄں ٹھلّہ پائُݨ لئی ہر سمبھّو کۄشِش کِیتی۔ آپݨی جان دی پرواہ ناں کرکے پشُۄ دھن اتے لۄکاں دے جان مال دی رکھِّیا کرن لئی ربّ ورگے لۄک جُۄجھدے رہے۔ مِلٹری٬ پُلِس٬ ذِلہا پْرشاسن٬ پتّرکار بھائیِچارا٬ لیکھک٬ گائِک٬ کار سیوا والے سماج سیوی اتے ہۄر سںسّتھاواں نیں آپݨے پھرذ نِبھائُݨ وِچّ کۄئی کسر نہِیں چھڈّی۔ راج ستّا نال سمبّںدھّت آگُۄیاں دے نال نال دُۄجِییاں پارٹِییاں دے سِیاسی آگُۄیاں نیں وی جِتھّے ہڑھ پِیڑِت اِلاکے دا دَۄرا کِیتا٬ اُتھّے ہی سِیاسی بِیانباذِییاں نال آپݨے نمبّر بݨائُݨ وِچّ وی کۄئی کسر نہِیں چھڈّی۔

بھارت دے پْردھان مںتّری سْری نرِںدّر مۄدی نیں 9 ستمبّر 2025 نُۄں ہڑھ پِیڑِت اِلاکے دا ہوائی سرویکھݨ کرن اُپرںتّ گُرداسپُر وِکھے راجسی آگُۄیاں اتے کُجھ ہڑھ پِیڑِت لۄکاں نال مِیٹِںگّ کرکے ہڑھاں دی ستھِتی ’تے کابُۄ پائُݨ سبںدھّی وِچار وٹاںدرا کرن اُپرںتّ 1600 کرۄڑ دی راشی دا اَیلان کردِیاں کِہا کِہ 12 ہذار کرۄڑ دی راشی کُدرتی آپھت پھںڈّ وجۄں پںجّاب کۄل پہِلاں ہی بھیجی گئی ہَے۔ اُس راشی نُۄں وی نِئماں انُسار اِس مںتّو لئی ورتِیا جاوے۔

پْردھان مںتّری دے دَۄرے تۄں بائد پںجّاب دی راج ستّا نال سبںدھّت آگُۄیاں دی لۄکاں نُۄں بھُلیکھا پائۄُ بِیانباذی شُرُۄ ہۄ گئی۔ پْردھان مںتّری ولّۄں 1600 کرۄڑ دی راشی نُۄں نِگُۄݨی مدد دسّدِیاں٬ پںجّاب دے کھذانے وِچّ اِس مںتّو لئی پئی راشی سبںدھّی بھمبّلبھُۄسا جِہا پا دِتّا۔ اِکّ مںتّری نیں آپݨے بِیان وِچّ پْرگٹاوا کِیتا کِہ پںجّاب سرکار کۄل کُدرتی آپھت پھںڈّ دی 12 ہذار کرۄڑ دی راشی نہِیں آئی۔ دُۄجے وذِیر نیں کِہا کِہ پھںڈّ پئے ہن۔ تِیجے وذِیر نیں پْرگٹاوا کِیتا کِہ 6 ہذار کرۄڑ دی راشی کھذانے وِچّ پئی ہَے۔ راج دے مُکھّ سکتّر نیں مُکھّ مںتّری دی ہاذری وِچّ منِّیا کِہ سرکار کۄل اِہ راشی دیݨدارِییاں وجۄں شامل ہَے۔ دُۄجے پاسے کیںدری آڈِٹ بِئۄُرۄ (کَیگ) ولّۄں وِستھارت رِپۄرٹ دِںدِّیاں دسِّیا ہَے کِہ کیںدر سرکار ولّۄں کُدرتی آپھت پھںڈّ وجۄں 12589.59 کرۄڑ پںجّاب سرکار نُۄں بھیجے گئے ہن۔ ویروا جاری کردِیاں کَیگ نیں اِہ پْرگٹاوا کِیتا کِہ پِچھلے پںجّ سالاں وِچّ ہرِیاݨا اتے ہِماچل تۄں ذِیادا راشی کُدرتی آپھت راہت پھںڈّ وِچّ پںجّاب نُۄں جاری کِیتی گئی ہَے۔ وِتّ مںتّری پںجّاب نیں کِہا ہَے کِہ کیںدر سرکار ہڑھاں دی ستھِتی وِچّ ہۄر مدد کرن دی تھاں اںکّڑِیاں وِچّ ہی اُلجھا رہی ہَے۔

26 ستمبّر 2025 نُۄں وِدھان سبھا دا تِنّ دِن دا وِدھان سبھا سَیشن بُلائِیا گِیا۔ اِس وِدھان سبھا سَیشن دے پہِلے دِن راج ستّا نال سمبّںدھّت وِدھائِک ہتھّاں وِچّ پھٹِّییاں لَے کے وِدھان سبھا وِچّ داکھل ہۄئے٬ جِنہاں ’تے لِکھِیا ہۄئِیا سی٬ “ہڑھاں دی مدد لئی کیںدر سرکار نیں دُکّی نہِیں دِتّی۔”

دُۄجے پاسے بھاجپا نال سمبّںدھِّت وِدھائِکاں اتے اُنہاں دے دُۄجے آگُۄیاں نیں وِدھان سبھا دے باہر بَیٹھ کے رۄس پْردرشن کردِیاں کِہا کِہ پںجّاب سرکار نیں ہڑھ پِیڑِتاں دی کۄئی مدد نہِیں کِیتی۔ پْردھان مںتّری دے اَیلان کِیتے 1600 کرۄڑ دے نال نال کُدرتی آپھت راہت پھںڈّ دے 12 ہذار کرۄڑ دا ہِساب کِتاب دیݨ لئی وی رَۄلا پائِیا۔ وِدھان سبھا دے اںدّرلی ستھِتی تۄں اِںج لگدا سی جِویں راج ستّا نال سمبّںدھّت آم آدمی پارٹی اتے وِرۄدھی دھِر کاںگرس ہڑھ پِیڑِتاں دے پھِکر دی تھاں 2027 وِچّ ہۄݨ والِییاں وِدھان سبھا دِییاں چۄݨاں لئی مُڈھّ بنّہ رہِییاں ہۄݨ۔ پہِلے دِن دۄناں پارٹِییاں نیں ہی ہڑھاں دی ستھِتی نال نِپٹݨ لئی آپݨی آپݨی نِبھائی بھُۄمِکا دے سۄہلے گائے۔ مُکھّ مںتّری نیں ہڑھاں کارن کِساناں دی مدد لئی 20 ہذار پْرتی ایکڑ دیݨ دا اَیلان کِیتا۔ ’جِس دا کھیت٬ اُسدی ریت‘ سبںدھّی پہِلاں کِیتے اَیلان نُۄں پھِر دُہرائِیا گِیا۔ لۄکاں دے ملبا بݨے گھراں نُۄں مُیاوذا دیݨ دی گلّ وی کِیتی گئی۔ دُۄجے پاسے وِرۄدھی دھِر دے آگُۄیاں نیں ہڑھ پِیڑِتاں دی ہُݨ تک دی کِیتی مدد دے نال نال 12 ہذار کرۄڑ کُدرتی آپھت راہت پھںڈّ دا ویروا وی مںگِّیا۔ راج ستّا دے وِدھائِکاں نیں 12 ہذار کرۄڑ سبںدھّی چُپّ ہی وٹّی رکھّی۔ کیںدر سرکار ولّۄں مدد ناں کرن دی گُہار لائی۔ اِتھّے دُکھّ نال لِکھݨا پَیںدا ہَے کِہ وِدھان سبھا دے سَیشن وِچّ پںجّاب دِییاں بہُپکھّی اتے بہُپرتی سمسِّیاواں دا سِر جۄڑ کے ہلّ لبھّݨ دی تھاں اِکّ دُۄجے اُتّے چِکّڑ سُٹّݨ, اِلذامباذی٬ اسبھِئک بھاشا دی ورتۄں کردِیاں اِکّ دُۄجے نُۄں ٹھِبّی لائُݨ دی کۄشِش کِیتی گئی۔ “بہِ جا اۄئے”, “میرے نال اکھّاں وِچّ اکھّاں پا کے گلّ کر” “تُۄں” “اۄئے” جِہے وِشیشݨاں نال پںجّاب دے چُݨے ہۄئے نُمائِںدے اِکّ دُۄجے نُۄں سمبّۄدھن کردے رہے۔

وِدھان سبھا دا اِہ رَۄلا-رپّا پْرتی دِن پںجّاب دا اںدّاذن اِکّ کرۄڑ نِگل گِیا۔ پںجّاب دا وِکاس٬ ہڑھ پِیڑِتاں دی مدد اتے ہۄر سمسِّیاواں وِدھان سبھا وِچّ ہۄئی کاواںرَۄلی وِچّ گُیاچ گئیِیاں۔ وِرۄدھی پارٹِییاں نیں اِس گلّ ’تے وی کھدشا پْرگٹ کِیتا کِہ سال 2023 وِچّ آئے ہڑھاں سمیں مُکھّ مںتّری نیں 15 ہذار پْرتی ایکڑ دیݨ دا وائدا کِیتا سی٬ پر دِتّا 6800 پْرتی ایکڑ سی۔ کِتے اِس وار وی اجِہا ہی ناں ہۄوے۔

پںجّاب دے مُکھّ مںتّری نیں 30 ستمبّر نُۄں بھارت دے گْرہِ مںتّری نال دِلّی وِکھے مِیٹِںگّ کِیتی۔ مِیٹِںگّ دی سماپتی اُپرںتّ مُکھّ مںتّری نیں مِیڈِییا نُۄں سمبّۄدھن کردِیاں کِہا کِہ گْرہِ مںتّری نال مِیٹِںگّ سُکھاویں ماہَۄل وِچّ ہۄئی اتے اُہناں نیں پںجّاب دے ہڑھ پِیڑِتاں لئی ودھّ تۄں ودھّ سہائِتا دیݨ دا وائدا کِیتا ہَے۔ پر اُسے دِن ہی بھارت دے پْرَیسّ اِنپھۄرمیشن بِئۄُرۄ ولّۄں پْرَیسّ نُۄں بِیان جاری کردِیاں پْرگٹاوا کِیتا گِیا کِہ گْرہِ مںتّری نیں پںجّاب دے مُکھّ مںتّری نُۄں کِہا ہَے کِہ پہِلاں پںجّاب کۄل پئے 12 ہذار کرۄڑ تۄں ودھّ دی کُدرتی آپھت راہت پھںڈّ نُۄں ورتِیا جاوے٬ پھِر ہۄر مدد سبںدھّی وِچارِیا جاویگا۔ پْرَیسّ بِیان وِچّ اِہ وی پْرگٹاوا کِیتا گِیا کِہ پْردھان مںتّری ولّۄں جۄ 1600 کرۄڑ دی راشی ہڑھ پِیڑِتاں دی مدد لئی دیݨ دا اَیلان کِیتا سی٬ اُس وِچّۄں 805 کرۄڑ پںجّاب سرکار نُۄں وکھّ وکھّ مدّاں راہِیں بھیجے گئے ہن۔

پںجّاب سرکار نیں 10 اکتُۄبر نُۄں ہڑھ راہت پَیکیج لئی 13832 کرۄڑ دے نُکسان دا ویروا دے کے مَیمۄرںڈّم بھیجِیا ہَے٬ جِس وِچّ پھسلاں دے نُکسان لئی مُیاوذا دیݨ دے نال نال سڑکاں اتے پُلاں دی مُرمّت٬ نہِراں اتے درِیاواں دے نُکسان نُۄں رۄکݨ لئی ہۄݨ والے کھرچے٬ سکُۄلاں٬ کالجاں٬ ڈِسپَیںسرِییاں٬ ہسپتالاں دے بُنِیادی ڈھاںچے نُۄں کھڑھا کرن اتے ساذۄ سمان لئی٬ پشُۄیاں دا مُیاوذا دیݨ لئی٬ گُداماں دے ہۄئے نُکسان دی پُۄرتی لئی اُپرۄکت راشی دی مںگّ کِیتی گئی ہَے۔ پر ہڑھاں دی کرۄپی دا شِکار ہۄئے دُکاندار٬ مذدُۄر اتے سنئتی کامِیاں نُۄں مُیاوذا دیݨ دا ذِکر ناں ہی وِدھان سبھا وِچّ چھِڑِیا ہَے اتے ناں ہی کیںدر نُۄں بھیجے مَیمۄرںڈّم وِچّ اِس سبںدھّی راشی مںگّی گئی ہَے۔ مَیمۄرَیںڈم بھیجݨ سمیں کَیگ دی رِپۄرٹ انُسار 12 ہذار کرۄڑ تۄں ودھّ دی پئی راشی دا کۄئی ذِکر نہِیں کِیتا گِیا۔

سال 1953, 1988, 1993, 2010, 2023 اتے ہُݨ 2025 دے ہڑھاں نیں کئی ترہاں دے سوال کھڑھے کِیتے ہن۔ گَیر سرکاری سںگّٹھن اتے راہت ٹِیماں ولّۄں پھسے لۄکاں تک پہُںچّݨ وِچّ وِکھائی گئی پھُرتی اتے جان تلی ’تے دھر کے پِیڑِت لۄکاں دے کۄل پُجّ کے اُہناں دی کِیتی مدد تۄں اِہ ذاہِر ہُںدّا ہَے کِہ سرکاراں دے رہِمۄ کرم ’تے رہِݨا لۄڑۄں ودھّ اُمِید لائُݨا ہی ہَے۔ ہڑھاں دے خدشِیاں بارے پتا لگّݨ ’تے ہی کئی سںگّٹھناں نیں کمرکسّے کسّ لئے سن جدۄں کِہ پْرشاسکی ہُںگّارا آپھت آئُݨ تۄں بائد آئِیا۔ کئی جگہا تے سںگّٹھناں نیں کھُد ہی بنّہ بݨا کے پاݨی رۄکِیا۔ لںگّر سیوا دے نال نال ہڑھ پِیڑِتاں دی ہر سمبھّو مدد کرن سمیں اُہ نِمرتا نال کہِںدّے رہے٬ “جۄ وی کر رہے ہاں٬ آپݨی دھرتی لئی کر رہے ہاں٬ آپݨے لۄکاں لئی کر رہے ہاں۔” اجِہی ستھِتی وِچّ پںجّاب ٹُٹِّیا ہۄئِیا نہِیں٬ سگۄں جُٹِیا ہۄئِیا جاپدا سی۔

پںجّاب سرکار نُۄں جِتھّے ہڑھ پِیڑِتاں نُۄں چھیتی تۄں چھیتی مُیاوذا دیݨ, بھوِکھّ وِچّ ہڑھاں دے نُکسان نُۄں رۄکݨ لئی ٹھۄس نِیتی تِیار کرن دی بینتی ہَے٬ اُتھّے ہی 12 ہذار کرۄڑ دے کیںدر ولّۄں کُدرتی آپھت راشی پھںڈّ دا جۄ بھمبّلبھُۄسا پِیا ہَے٬ اُس سبںدھّی وی وائیِٹ پیپر جاری کرکے ستھِتی سپشٹ کرنی چاہِیدی ہَے۔

* * * *