کَینیڑا وِچّ پِچھلے نَۄں مہِینِیاں تۄں رہِںدِّیاں مَینُۄں اِس مُلک بارے کاپھی جاݨکاری ہاسل کرن دا مَۄکا مِلِیا ہَے۔ اِس مُلک وِچّ 162 دیشاں دے لۄک وسدے ہن۔ ہر دیش دے لۄکاں دے رِیتی رِواج٬ سبھِّیاچار٬ بھاشا٬ آدتاں٬ سۄچ٬ رہِݨ سہِݨ دا ڈھںگّ٬ پہِراوا٬ میلے تے تِئُہار وکھّرے وکھّرے ہن۔ اَینے دیشاں دے لۄکاں واستے پُلِس لئی بچا وِوستھا دا پْربںدھّ کرنا سَۄکھا کمّ نہِیں۔ بھاویں سمیں دی نذاکت اتے اِس مُلک دے سِیاسی داء پیچاں نیں اِس مُلک دے راج پْربںدھّ٬ پُلِس اتے نِیاں پْربںدھّ وِچّ بہُت سارِییاں کھامِییاں تے پیچِیدگِییاں پَیدا کر دِتِّییاں ہن پر پھِر وی اِس مُلک وِچّ کانُۄن اتے اِنسانِیئت دا مِیار ساڈے دیش بھارت نالۄں وکھّرا اتے اُچّا ہَے۔ اِس دیش وِچّ پُسِس اتے نِیاں پْربںدھّ وِچّ گۄرے ہی نہِیں سگۄں سارے دیشاں دے لۄک پُلِس کرمچارِییاں٬ اپھسراں٬ ججّاں اتے وکِیلاں دے رُۄپ وِچّ شامِل ہن۔ اِس مُلک وِچّ پُلِس اتے نِیاں پْربںدھّ نال جُڑِیا کۄئی وی وِئکتی کِسے وی دیش٬ نسل اتے دھرم دا ہۄوے٬ اُس نال کۄئی وِتکرا نہِیں ہُںدّا۔ پُلِس اتے نِیاں پْربںدھّ وِچّ کِسے وی وِئکتی دی نِیُکتی اتے ترکّی اُسدی یۄگتا اتے لِیاکت نال ہُںدّی ہَے٬ سِپھارش نال نہِیں۔ اِس دیش دا پُلِس اتے نِیاں پْربںدھّ وِشواس٬ وفاداری٬ دِیانتداری٬ اِنسانِیئت٬ سمرپݨ اتے نیکنِیئتی اُتّے ادھارِت ہَے۔ جدۄں کۄئی وی وِئکتی اِس دیش دی پُلِس اتے نِیاں وِوستھا نال جُڑ جاںدا ہَے تاں اُس نُۄں کیول تے کیول آپݨے اہُدے دی ذِمّیواری یاد رہِ جاںدی ہَے۔ جدۄں اُسدے ساہمݨے کۄئی دۄشی آئُںدا ہَے تاں اُہ آپݨے دیش٬ دھرم٬ نسل٬ بھاشا نُۄں بھُلّکے اُس نُۄں دۄشی دی نذر نال ہی ویکھدا ہَے۔

ساڈے دیش واںگ پُلِس تے نِیاں پْربںدھّ وِچّ ناں رِشوت چلّدی ہَے اتے ناں ہی سِفارِش۔

پہِلاں پُلِس پْربںدھّ دی گلّ کر لَیںدے ہاں۔ اِتھّۄں دے پُلِس کرمچاری اتے اپھسر آپݨی ڈِئۄُٹی بہُت ہی کائِدے کانُۄن نال نِبھائُںدے ہن۔ اُہ ساڈے دیش دی پُلِس واںگ اِنسانِیئت دِییاں سرہدّاں نہِیں ٹپّدے۔ دۄشی دا جُرم جِنّا مرذی سںگِّین ہۄوے٬ پُلِس والے اُس نال بہُت ادب نال پیش آئُںدے ہن۔ اُہ منُکھّتا دی پرِبھاشا نہِیں بھُلّدے۔ اُہ دۄشِییاں نُۄں پُلِس تھاݨِیاں وِچّ ناں کُٹّدے لِجاںدے ہن٬ تے ناں ہی گھڑِیسدے۔ اُہ آپݨے ادھِکاراں دی دھَۄںس نہِیں جمائُںدے۔ اِس مُلک دے کانُۄن اَینے سخت اتے اُنہاں نُۄں لاگُۄ کرن دی وِوستھا اَینی نویکلی ہَے٬ جِس نال لۄک پُلِس٬ کانُۄن اتے جُرم کرن تۄں ڈردے ہن۔ بِنا تتھّاں اتے جُرم سِدھّ ہۄئے بِنا پُلِس کاروائی نہِیں کردی۔ ساڈے دیش واںگ اِس مُلک وِچّ پُلِس وردی وِچّ لۄکاں نُۄں ڈرائُݨ دھمکائُݨ لئی تھاں تھاں گڈِّییاں دے ہُۄٹر ماردی نہِیں مِلیگی۔ سڑکاں اُتّے پَیسے اِکٹھّے کرن لئی ٹْرَیپھِک پُلِس دے ناکے وی ویکھݨ نُۄں نہِیں مِلدے۔ ٹْرَیپھِک نِئم اَینے سخت ہن تے اِتھّے وسدے لۄک اُنہاں نِئماں دی پالݨا اَینی اِمانداری نال کردے ہن کِہ ٹْرَیپھِک پُلِس دی لۄڑ پَیںدی ہی نہِیں پر دُرگھٹنا واپرن تے ٹْرَیپھِک نِئماں دی پالݨا ناں کرن والے وِئکتی نُۄں پُلِس سذا دِوائُݨ تۄں بِنا چھڈّدی وی نہِیں۔

اِس مُلک وِچّ سڑکاں٬ سماگماں وِچّ تے جنتک تھاںواں ’تے ناں نیتاواں٬ مںتّرِییاں٬ وِدھائِکاں٬ سںسّد مَیمبراں اتے وڈّے ادھِکارِییاں دِییاں گڈِّییاں سائِرن ماردِییاں گھُمّدِییاں ہن تے ناں ہی اُنہاں دے پِچھّے پُلِس دِییاں گڈِّییاں۔ اِتھّے پُلِس اُدۄں ہی وِکھائی دِںدّی ہَے جدۄں کۄئی ہادسا واپر جاوے٬ جدۄں کِسے دۄشی نُۄں تھاݨے لِجاݨا ہۄوے جاں پھیر پُلِس نُۄں کۄئی پھۄن کرکے بُلاوے۔ جیکر پُلِس نُۄں پھۄن کرکے بُلائِیا جاوے تاں اُہ ساڈے دیش واںگ گھںٹِّیاں مگرۄں نہِیں سگۄں چھیتی تۄں چھیتی پہُںچّ جاںدی ہَے۔ دۄشی دا جُرم کبُۄل کروائُݨ لئی اُس اُتّے اتِّیاچار نہِیں کِیتے جاںدے٬ سگۄں اِتھّۄں دی پُلِس دے آپݨے ترِیکے ہن۔

اِس مُلک وِچّ لۄکاں نُۄں پُلِس کۄل رِپۄرٹ لِکھوائُݨ لئی ناں تاں پُلِس دِییاں مِنّتاں کرنِییاں پَیںدِییاں ہن تے ناں ہی پھۄن کروائُݨے پَیںدے ہن۔ پُلِس رِپۄرٹ لِکھکے بکائِدا سبںدھِّت وِئکتی نُۄں پھۄن٬ اِیمیل اتے وٹسئَپ راہِیں اِہ سُۄچنا دِتّی جاںدی ہَے کِہ رِپۄرٹ درج کر لئی ہَے۔ رِپۄرٹ کیول درج ہۄ کے نہِیں رہِ جاںدی سگۄں اُس اُتّے بکائِدا کاروائی کِیتی جاںدی ہَے۔ اِس مُلک وِچّ پُلِس اُتّے کدے وی اِہ اِلذام نہِیں لگّدا کِہ اُہ لۄکاں نال دھکّا کردی ہَے۔ اُسنے رِشوت لَے کے دۄشی دے وِرُدھّ کاروائی نہِیں کِیتی۔ اِتھّۄں دِییاں ادالتاں پُلِس ولّۄں کِیتی گئی کاروائی تے کِںتُّۄ پْرںتُّۄ نہِیں کردِییاں کِئُںکِہ اُنہاں نُۄں پتا ہُںدّا ہَے کِہ پُلِس دۄشی وِرُدھّ پُۄری کھۄکھ پڑتال کرکے٬ اِمانداری تے بِنا بھیدبھاو تۄں کاروائی کردی ہَے۔

اجّکل اِس دیش وِچّ سُݨن نُۄں اِہ وی مِل رِہا ہَے کِہ اِتھّۄں دی پُلِس بہُت ڈھِلّی ہَے۔ دۄشِییاں دے وِرُدھّ کُجھ نہِیں کردی۔ اِس مُلک وِچّ جُرم بہُت ودھ رہے ہن۔ چۄرِییاں ڈکَیتِییاں بہُت ودھ رہِییاں ہن۔ اِہ گلّاں کاپھی ہدّ تک ٹھِیک وی ہن پر چۄرِییاں ڈکَیتِییاں اتے جُرماں لئی اِتھّۄں دی پُلِس نہِیں٬ سگۄں سرکاراں٬ کمّچۄر٬ وِہلڑ تے جرائِم پیشا لۄک ذِمّیدار ہن۔ سرکار آپݨی کمائی ودھائُݨ لئی باہرلے دیشاں تۄں لۄکاں نُۄں تاں بُلا رہی ہَے پر دیش دی ودھ رہی ابادی کارن رۄذگار دے مَۄکے پَیدا نہِیں کر رہی ہَے۔ بیرۄذگاری ودھݨ کارن لۄک بھُکھّمری دا شِکار ہۄ رہے ہن٬ چۄرِییاں ڈکَیتِییاں کر رہے ہن۔ ودھ رہی ابادی دے مُتابِک سرکار ولّۄں پُلِس دی بھرتی نہِیں کِیتی جا رہی۔ پُلِس آپݨی نپھری مُتابِک چۄرِییاں٬ ڈکَیتِییاں دے مُکابلے وڈّے جُرماں دے وِرُدھّ کاروائی کرن نُۄں پہِل دِںدّی ہَے٬ باکی چھۄٹے جُرماں وِرُدھّ ہَۄلی ہَۄلی کاروائی جاری رکھّدی ہَے۔

جیکر نِیاں وِوستھا دی گلّ کِیتی جاوے تاں اِتھّے کانُۄن اتے نِیاں وِوستھا بہُت سخت ہن۔ اِس مُلک وِچّ نِیاں وِوستھا ساڈے مُلک نالۄں کُجھ وکھّری ہَے۔ ادالتاں وِچّ مُکدّمِیاں دی گِݨتی ودھݨ تۄں رۄکݨ لئی پہِلاں سرکاری وکِیل اتے سبںدھّت وِئکتی دا وکِیل اِہ ویکھدے ہن کِہ اِہ کیس ادالت وِچّ لگّݨ والا ہَے وی٬ جاں نہِیں۔ اُنہاں دے پھَیسلے تۄں بائد کیس ادالت وِچّ جاںدا ہَے۔ وِئکتی کِسے وی مُلک دا ہۄوے٬ اُس نُۄں پُۄرا نِیاں مِلدا ہَے۔ ہر دھِر نُۄں آپݨے آپ نُۄں بیکسُۄر سِدھّ کرن دا مَۄکا دِتّا جاںدا ہَے۔ سرکار ولّۄں اِکّ ہۄر جُڈِشِیئری کائِم کِیتی گئی ہَے۔ اُس جُڈِشِئری وِچّ یُۄنِیورسٹِییاں دے پْرۄپھَیسر٬ ڈاکٹر٬ کارکھانیدار٬ سماج سیوی٬ لیکھک٬ بُدھِّیجِیوی اتے ہۄر پْربھاوشالی لۄک مَیمبر ہُںدّے ہن۔ اِہ مَیمبر سمیں سمیں انُسار بدلدے رہِںدّے ہن۔ کِسے وی دۄشی نُۄں سذا دِتّے جاݨ تۄں پہِلاں اُسدا کیس اِہ نِشچِت کرن لئی اُس جُڈِشِیئری کۄل جاںدا ہَے کِہ اُس نُۄں کِنّی سذا دِتّی جاوے۔ اِتھّۄں دے ہر اِکّ ناگرِک نُۄں ہیٹھلِییاں ادالتاں دے پھَیسلے دے وِرُدھّ اُپّرلِییاں ادالتاں وِچّ جاݨ دا ادھِکار پْراپت ہَے۔

لۄکاں لئی کیس لڑنے سَۄکھے نہِیں کِئُںکِہ وکِیلاں دِییاں پھِیساں بہُت ذِیادا ہن۔ اِس دیش دِییاں سرکاراں جیکر چاہُںدِّییاں ہن کِہ اِس مُلک وِچّ شاںتی بݨی رہے٬ چۄرِییاں ڈکَیتِییاں اتے جُرم گھٹّ ہۄݨ, لۄک آرام دی ذِںدّگی گُذار سکݨ تاں سرکار نُۄں لۄڑ مُتابِک پُلِس دی بھرتی کرنی چاہِیدی ہَے۔ ادالتاں اتے ججّاں دی گِݨتی ودھائُݨی چاہِیدی ہَے۔ کانُۄناں نُۄں ہۄر سخت بݨائُݨا چاہِیدا ہَے۔ جیکر اِس مُلک وِچّ شاںتی نہِیں ہۄویگی٬ چۄرِییاں ڈکَیتِییاں اتے جُرم ودھݨگے تاں لۄک اِس مُلک وِچّ آئُݨ تۄں گُریذ کرنگے۔

*****