کمائی دا متلب ہَے٬ تُسِیں جۄ کمّ کرکے کمائُںدے ہۄ۔ کمائی دۄ ترہاں دی ہُںدّی ہَے۔ اِک اُہ جۄ تُسِیں دساں نہُںیاّں دی کِرت کرکے کمائُںدے تے دُۄجی اُہ جۄ تُسِیں پُٹھّے سِدھّے جاں نذائِج ڈھںگّ نال کمائُںدے ہۄ۔ دۄواں کمائیِیاں وِچّ ذمِین اسمان دا پھرک ہَے۔ اِک من نُۄں سکُۄن تے چَین دِںدّی ہَے٬ جد کے دُۄجی بِماری لائُںدی ہَے٬ مُسِیبتاں وِچّ پھسائُںدی ہَے٬ بدنامی پلّے پائُںدی ہَے۔ بیئیِمانی کرکے اِکٹھّا کِیتا دھن تُہاڈی لالسا ودھائُںدا ہَے٬ پھۄکا ٹھاٹھ-باٹھ بݨائُںدا ہَے اتے اکھِیر ذلالت پلّے پائُںدا ہَے۔
جِہڑی کمائی تُسِیں دساں نہُںیاّں دی کِرت کرکے کردے ہۄ٬ اُہ بِلکُل سۄنے ترہاں کھری ہُںدّی ہَے۔ جۄ تُسِیں چںگّے کمّ کردے ہۄ٬ کِسے دا بھلا کردے ہۄ٬ کۄئی سماج سیوا والا کمّ کردے ہۄ٬ اِس نُۄں تُہانُۄں بھائیِچارے وِچّ اِذّت مِلدی ہَے٬ ماݨ مِلدا ہَے۔ اِہ اِذّت٬ اِہ ماݨ ہمیشا تُہاڈے نال رہِںدّا ہَے٬ مردے دم تکّ۔
چۄرِییاں-چکارِییاں نال کِیتی کمائی تُہاڈی سۄچ نُۄں بھْرِشٹ کر دِںدّی ہَے۔ بھْرِشٹ سۄچ والے لۄک سماج وِچّ بھْرِشٹاچار ودھائُںدے ہن۔ بھْرِشٹاچار دی کمائی ہۄئی کمائی کدے وی تُہانُۄں سُکھّ نہِیں دے سکدی۔ اِہ گںدّی کمائی تُہاڈی ہکّ سچّ دی کمائی نُۄں وی نال لَے ڈُبّدی ہَے۔ تُہانُۄں بِمارِییاں لا دِںدّی ہَے۔ اِس کمائی نال تُسِیں بیلۄڑے کھرچے ودھا لَیںدے ہۄ٬ اولِّییاں٬ پُٹھِّییاں سِدھِّییاں آدتاں لا بہِںدّے ہۄ۔ اجّکلّ بہُتے لۄک اجِہی کمائی دی کرن نُۄں ترجِیہ دِںدّے۔ اُہ سمجھدے ہن٬ اُنہاں نالۄں چلاک وِئکتی اِس دُنِییاں وِچّ جمِّیا ہی نہِیں۔ لالچ بںدّے دی متّ مار دِںدّا ہَے٬ بںدّا سمجھدا ہَے٬ مَیں بہُت چُست-چلاک ہۄ گِیا ہاں۔ سِیاݨے اجِہی کمائی نُۄں پاپاں دی کمائی آکھِیا کردے سن۔ پتا نہِیں کِئۄں اجّکلّ بہُتے لۄک بیئیِمانی دی کمائی وِچّ گلتان ہُںدّے جا رہے۔ اجّکل ہر سرکاری دپھتر وِچّ چاںدی دی جُتّی مارے بِنا کۄئی کمّ سِرے نہِیں چڑھدا۔ ساڈی سۄچ ہی اجِہی بݨ گئی ہَے کِہ پَیسے دِئۄ تے کمّ کروا لوۄ۔ اِہ بیئیِمانی دی کمائی بہُتے بںدِّیا دے ہڈّاں وِچّ رچ چُکّی ہَے۔ راجنِیتی وِچّ تاں اجِہی کمائی سارِییاں ہدّاں بنّے ٹپّ گئی ہَے۔ لکھّاں وِچّ نہِیں سگۄں ارباں کھرباں وِچّ اِہ بیئیِمانی دی کمائی کِیتی جاںدی ہَے۔ اِس ترہاں دی کھٹّی-کمائی نُۄں اجّکل ’کالا دھن‘ جاں ’کالی کمائی‘ وی کِہا جاںدا ہَے۔ اجِہی کمائی نیں بہُت سارے نیتاواں٬ اپھسراں اتے ہۄر لۄکاں نُۄں جیلہاں دی ہوا وی کھوائی ہَے۔ پر بںدّا اجِہی کمائی کرن تۄں باذ پھِر وی نہِیں آئُںدا۔
جیکر تُسِیں بیئیِمانی دی کمائی کرۄگے٬ اِہ تُہاڈے اُتّے اتے تُہاڈی اَۄلاد اُتّے ذرُۄر آپݨا اسر پاویگی۔ جھُۄٹھ دی کمائی نال اِکٹھّا کِیتا پَیسا تُہاڈے لئی مُسِیبتاں کھڑھِییاں کر سکدا ہَے٬ جد کِہ ہکّ سچّ دی کمائی نال جۄڑِیا پَیسا تُہانُۄں دُکھّاں تکلِیپھاں تۄ دُۄر رکھّدا ہَے۔ اِس لئی دۄواں ترہاں دی کھٹّی وِچّ بہُت اںتّر ہَے۔ اِذّت نال کمائی کرن والے بںدّے نُۄں دُنِییا ہمیشا یاد رکھّدی ہَے٬ بیئیِمانی دی کمائی کرن والے نُۄں دُنِییا گالاں کڈھِّیدی ہَے۔ سۄ اِنسان نُۄں چںگّے کرم بھاو ہکّ سچّ دی کمائی ہی کرنی چاہِیدی ہَے۔
گُرباݨی ’چ آئُںدا ہَے٬ ’ہکُ پرائِیا نانکا اُسُ سُۄئر اُسُ گائ۔۔‘ بھاو پرائِیا ہکّ کھاݨا مُسلماناں لئی سُۄر کھاݨ دے برابر ہَے تے ہِںدُّۄیاں لئی گاں کھاݨ دے برابر ہَے۔ سْری گُرُۄ نانک دیو جی نیں ملک بھاگۄ دی کُۄڑ دی کمائی دی رۄٹی کھاݨ تۄں اِنکار کر دِتّا سی۔ پر منُکھّ اِس نُۄں سمجھدا ہی نہِیں۔ باݨی ’تے امل کۄئی نہِیں کردا۔ ہکّ سچّ دی کمائی وِچّ بہُت برکت ہُںدّی ہَے٬ اُس وِچّ کدے تھۄڑ نہِیں آئُںدی۔ سۄ اُہ کمائی کرۄ٬ جِہڑی تُہانُۄں سکُۄن دیوے٬ تُہاڈی اِذّت ودھاوے٬ تُہانُۄں ذِلّت تۄں بچاوے٬ تائُمر تُہانُۄں کۄئی پچھتاوا ناں ہۄوے۔
* * * * *