آم تَۄر ’تے مَۄت دے نام نال ہی اِنسان ڈر جاںدا ہَے٬ پْرںتُّۄ جدۄں مَۄت ساہمݨے کھڑھی للکار رہی ہۄوے٬ اُس وکت تاں ہر اِنسان نُۄں کامبا چھِڑ جاںدا ہَے۔ کئی لۄک تاں مَۄت دا نام سُݨکے ہی سورگواس ہۄ جاںدے ہن٬ پْرںتُّۄ مَیں ایتھے تُہانُۄں اِکّ اجِہی بہادر اِستری جسپال کَۄر انںتّ دی دلیری بارے دسّݨا چاہُںدّا٬ جۄ مَۄت تۄں ڈرے نہِیں۔ جسپال کَۄر انںتّ دی کَیںسر دی نامُراد بِماری بارے ڈاکٹراں نُۄں اُدۄں ہی پتا لگّا جدۄں اُہ بِماری آخری سٹیج ’تے پہُںچّ چُکّی سی۔ کَینیڈا دے سری ہسپتال دے ڈاکٹراں دی ٹِیم نیں ہتھّ کھڑھے کر دِتّے کِہ ہُݨ اِسدا کۄئی اِلاذ نہِیں ہۄ سکدا۔ اِس بِماری دا درد سہِݨیۄگ نہِیں ہُںدّا۔ کَینیڈا وِچّ کانُۄن ہَے کِہ جدۄں کِسے بِماری دا اِلاذ ناں ہۄ سکے تاں مرِیذ سوَے-مَۄت دی ڈَیکلیریشن بھرکے مَۄت لَے سکدا ہَے۔ جسپال کَۄر انںتّ نیں تُرںتّ سوَے-مَۄت لئی ڈَیکلیریشن بھر دِتّی۔ ڈاکٹراں نیں اُس نُۄں فَیسلے تے دُبارا وِچار کرن لئی اِکّ ہفتے دا سماں دے دِتّا۔ جدۄں ہفتا بائد ڈاکٹراں نیں جسپال کَۄر انںتّ نُۄں آپݨا فَیسلا بدلݨ لئی کِہا تاں اُسنے آپݨا فَیسلا بدلݨ تۄں اِنکار کر دِتّا۔ اُہ دلیری والا فَیسلا اِس کرکے کر سکی کِئُںکِہ جسپال کَۄر انںتّ گُرمتِ نُۄں پْرݨائی ہۄئی٬ سْری گُرُۄ گْرںتھّ ساہِب دی وِچاردھارا ’تے وِشواش کردی سی۔ اُسنے کِہا کِہ گُرباݨی وِچّ آئُںدا ہَے کِہ ’تیرا بھاݨا مِیٹھا لاگَے۔۔ ہرِ نامُ پدارتھُ نانک ماںگے۔۔‘ اِس لئی گُرُۄ دا ہُکم منّدی ہۄئی اِہ کدم چُکّ رہی ہاں۔

پرواس دی ذِںدّگی وِچّ سِکھّ وِچاردھارا٬ پںجّابی سبھِیاچار٬ پہِراوا اتے پرمپّراواں نال گڑُۄںد رہِݨ والی جسپال کَۄر انںتّ دا جِیون کھاس تَۄر ’تے پرواس وِچّ وسݨ والے نَۄجوان ورگ لئی مارگ درشک دا کمّ کریگا۔ جسپال کَۄر انںتّ اِکّ پْرتِبھاوان٬ سُلجھی ہۄئی٬ سِیاݨی گْرہِݨی اتے دھارمِک تے سماجِک کدراں کِیمتاں ’تے پہِرا دیݨ والی وِلکھّݨ کِسم دی اِستری سی۔ اُہ کہِݨی تے کرنی دی پکّی تے وِکھاوے کۄہاں دُۄر سی۔ بھاو پْرَیکٹِیکل تَۄر ’تے وِچردی سی۔ سچّۄ-سچّ مُۄںہ ’تے کہِݨ دی ذُئرت رکھّدی سی۔ سِکھّ وِچاردھارا ’تے پہِرا دِںدّی سی۔ سبر سںتّۄکھ اُسدا گہِݨا سی۔ واہِگُرُۄ دی رجا وِچّ رہِںدّی سی۔ لالچ تۄں کۄہاں دُۄر سی۔ اُہ بِہترِین ڈھںگّ نال ذِںدّگی نُۄں جِئُݨ لئی پْرتِیبدھّتا نال ستِکار٬ سلِیکا٬ سہِجتا٬ سمرپݨ اتے آپسی شہِݨشِیلتا ورگے گُݨاں دی دھارنی سی۔ جسپال کَۄر انںتّ ذِںدّگی نُۄں واہِگُرُۄ دا اِکّ وار دِتّا گِیا تۄہفا سمجھدی ہۄئی٬ اِسنُۄں جِئۄݨ لئی اِنسانِیئت دا پلّا پھڑکے بتِیت کرن وِچّ وِشواش رکھّدی سی۔ 1997 وِچّ اُہ کَینیڈا آئے سن۔ کَینیڈا آئُݨ تۄں پہِلاں اُہ نیپال٬ تھائیِلَیںڈ٬ ملیشِییا اتے سِںگھّاپُر وی جا کے آئے سن۔ کَینیڈا آ کے اُنہاں نُۄں وی شُرُۄ وِچّ جدۄجہِد کرنی پئی٬ ستھانک واتاورن وِچّ اڈجسٹ ہۄݨ اتے آپݨے آپ نُۄں ستھاپت کرن لئی جسپال کَۄر انںتّ نیں چار وکھّ-وکھّ کھیتراں وِچّ پڑھائی کِیتی۔ اںگّریذی بھاشا دی گِیاتا ہۄݨ کرکے اُسنے 2008 وِچّ دۄبھاشِییا دے تَۄر ’تے کمّ کرنا شُرُۄ کِیتا٬ جِس وِچّ اُسنے سفلتا پْراپت کِیتی۔ دۄبھاشِییا دی کئی وار تُرت پھُرت لۄڑ ہُںدّی سی٬ اُہ پھُرتِیلی وی بہُت سی تُرںتّ مَۄکے ’تے پہُںچّ جاںدی سی۔ اُہ ورک کلچر نُۄں پْرݨائی ہۄئی سی۔ اُہ 21 سال آپݨی ڈِئۄُُٹی تندیہی نال کردی رہی۔ اُسدی کمال سی کِہ اُہ نَۄکری دَۄران آپݨے پرِوار دی ویکھ-بھال وی بہُت ہی سُچجّے ڈھںگّ نال کردی رہی۔ آم تَۄر ’تے پرواس وِچّ ذِںدّگی ذِیادا رُجھیوِیاں وِچّ رہِݨ کرکے لۄک باہر دا کھاݨا کھاݨ نُۄں ترجِیہ دِںدّے ہن٬ پْرںتُّۄ جسپال کَۄر انںتّ ہمیشا آپݨے ہتھِّیں کھاݨا بݨاکے پرِوار نُۄں پںجّابی کھاݨا پْرۄسدی رہی۔

جسپال کَۄر دا وِیاہ سِکھّ وِدوان تے نامور شخسِیئت بھائی جَیتیگ سِںگھّ انںتّ نال 15 اکتُۄبر 1972 نُۄں ہۄئِیا سی۔ جَیتیگ سِںگھّ انںتّ آپݨے لِکھݨ پڑھن اتے ساہِتک سرگرمِییاں وِچّ رُجھّے رہِںدّے سن۔ پرِوار دی ہر لۄڑ دا دھِیان جسپال کَۄر انںتّ ہی رکھّدے سن۔ اِتھّۄں تکّ کِہ بھائی جَیتیگ سِںگھّ انںتّ دی کھاݨ پِیݨ اتے پہِنݨ دا آپ اِںتذام کردے سن۔ پکوان وی پرِوار دی مرذی انُسار بݨائُدے سن۔ اُنہاں دی ذِںدّگی بہُت ہی ودھِییا بتِیت ہۄ رہی سی٬ اچانک تِنّ مہِینے پہِلاں اُسنُۄں کَیںسر دی نامُراد بِماری نیں گھیر لِیا۔ ڈاکٹراں نیں آدھُنِک تکنِیک نال ہر سمبھّو اِلاذ کِیتا٬ پْرںتُّۄ بِماری لائِلاذ ہۄ گئی سی۔ جدۄں ڈاکٹراں نیں اُسنُۄں دسِّیا کِہ بِماری اِس سٹیج تے پہُںچّ چُکّی ہَے٬ جِسدا اِلاذ سمبھّو نہِیں تاں جسپال کَۄر انںتّ نیں سوَے-مَۄت لَیݨ دا فَیسلا کر لِیا۔ اخِیر سمیں تکّ اُہ پُۄری ہۄش ہواس وِچّ سن٬ اُنہاں کھُد پاٹھ کِیتا۔ ڈاکٹراں نیں مَۄکے جسپال کَۄر انںتّ نُۄں آپݨی اِچھّا واپس لَیݨ لئی کِہا تاں اُنہاں پُۄرے ہَۄسلے نال کِہا٬ نہِیں اُسنے سۄچ سمجھکے فَیسلا کِیتا ہَے۔ 2 نومبّر 2025 نُۄں اُنہاں آخری سواس لئے۔ اُہ اِکّ دلیر اِستری سی٬ جِنہاں بِماری دا وی بہادری نال مُکابلا کِیتا۔

جسپال کَۄر دا جنم 24 اکتُۄبر 1952 نُۄں لُدھِیاݨا وِکھے جگت سِںگھّ کۄہلی دے گھر ہۄئِیا۔ اُسنے مُڈھّلی پڑھائی لُدھِیاݨا وِچّ ہی کِیتی۔ اُستۄں بائد گَۄرمِںٹّ پالِیٹِکنکس پھار گرلذ چںڈِّیگڑھ تۄں 1971 وِچّۄں ڈِپلۄما اِن کمرشِیئل پْرَیکٹِس وِچّ کِیتا۔ پھِر اُنہاں کمرس دے کھیتر وِچّ پڑھائی کردِیاں اَیم.کام دی پۄسٹ گْرَیجُۄئیشن پاس کِیتی۔ اُنہاں دے اِکّ سپُتّری کُلپْرِیت کَۄر اتے لڑکا کُلبِیر سِںگھّ ہن۔ جسپال کَۄر انںتّ نیں آپݨے بچِّیاں نُۄں بِہترِین پڑھائی کروائی۔ اُنہاں دی لڑکی آرکِیٹَیکٹ ہَے٬ جۄ آپݨے آرکِیٹَیکٹ پتی راجِںدّر سِںگھّ وڑَیچ نال کارۄبار کر رہے ہن۔ اُنہاں دا لڑکا کُلبِیر سِںگھّ اِںجِنِیئر ہَے تے اُسدی پتنی بںدھّنا ڈھِیںڈسا بْرِٹِش کۄلمبِّییا سُۄبے دے رَیونِئۄُ وِبھاگ وِچّ کمّ کردی ہَے۔ پرِوار دی سفلتا وِچّ جسپال کَۄر انںتّ دا یۄگدان ہمیشا یاد کِیتا جاویگا۔