" میرے باپُۄ نُۄں تاں ساری اُمر پَیسا کمائُݨا نی آئِیا بیبے۔" بِںدّر آپݨی ماں نُۄں نِہۄرا ماردا۔

"کۄئی ناں پُتّ... اُہنُۄں تاں نہِیں آئِیا... تُۄں ہُݨ آودے ہِساب نال کما لَے۔"

" دیکھِیں تیرے پُتّ دی چڑھائی...۔" اُہ آپݨی ماں نُۄں آکھدا۔

" ربّ تیری کمائی 'چ برکت پاوے۔" اُہ اسِیس دِںدّی۔

" برکت نی بیبے... برکتاں آکھ۔" اُہ چاملہ کے آکھدا۔ ماں ہَیرانی نال اُس ولّ تکّدی۔ کئی وار اُسدِییاں اِہۄ جِہِییاں گلّاں باپُۄ دے کنِّیں وی پَے چُکِّییاں سن۔ باپُۄ نُۄں آپݨے بذُرگاں دِییاں کہِییاں گلّاں چیتے آئُںدِییاں٬

"جے اَۄلاد تے شکّ ہۄ جاوے تاں اُس دی ہر ہرکت تے نذر رکھّݨی ذرُۄری ہُںدّی اےَ۔ نہِیں تاں بائد وِچّ پچھتاوے تۄں بِناں کُش نی ہتھّ لگّدا...۔"

بِںدّر دا بہُت جِیء کردا کِہ باپُۄ نُۄں دسّ دیوے... اُس دے پُتّ نُۄں پَیسا کمائُݨا آ گِیا...۔ ہذار تۄں دۄ ہذار... پںجّ تۄں دس٬ دس تۄں پںدّراں...۔ 'لَے... پَیسے کمائُݨے کی اَۄکھے نیں۔ باپُۄ ہُرِیں اُۄںئیِں چھے-چھے مہِینے فسل کنِّیں جھاکدے رہِںدّے نیں۔ اُہ وی جے مِیںہ کݨی٬ جھکھّڑ-جھۄلے تۄں بچاء رہِ جاوے تاں کُجھّ پلّے پَیںدَے... نہِیں تاں بس آڑھتِیئے جۄگے۔ آڑھتِییا وی وِیاج لائُݨ لگِّیاں جماں کِرک نی کردا۔ ہُݨ آپاں وی باݨِیئے دے پَیسِیاں دے سِرۄں پَیسے بݨائُݨے نیں۔'

گھردِیاں تۄں چۄری آڑھتِیئے تۄں پَیسے چُکّ کے اِکّ بھرۄسییۄگ کمپّنی وِچّ لا دِتّے۔ بھرۄسا ہۄݨ کرکے آڑھتِیئے نیں وی کۄئی ناںہ-نُکّر ناں کِیتی۔ جِتھّۄں وی آسانی نال پَیسے مِل سکدے سن... پھڑ لئے۔ اُہ سۄچدا... 'جے مَیں گھردِیاں نُۄں پہِلاں ای دسّ دِتّا۔ پھِر اُہ سُیاد نی رہِݨا۔ بس اُدۄں ای پتا لگّے جدۄں اُہ پَیسے کئی گُݨاں ودھا کے واپس کریگا۔ سارے کِنّے کھُش ہۄݨگے۔' اُس نُۄں راتاں نُۄں نِیںد ناں آئُںدی۔ ساری ساری رات آپݨے گھردِیاں دی کھُشی بارے سۄچدا۔ کدے پِئۄ بارے٬ کدے ماں بارے٬ کدے گھروالی نُۄں سُۄٹ لَے دِںدّا اُس دِییاں نِکِّییاں نِکِّییاں رِیجھاں پُۄرِییاں کرن بارے سۄچدا۔ کھیتِیباڑی دے سِرۄں سارِییاں رِیجھاں پُۄرِییاں نہِیں ہۄ سکدِییاں۔ کمپّنی والھِیاں نیں اِکّ ہۄر گلّ وی سمجھائی۔ کہِںدّے کِہ جیکر آپاں ہۄر مَیمبر تِیار کر لئیِئے۔ اُہدے اڈّ پَیسے مِلدے نیں۔

آپݨے گھروالھی کُلجِیت نُۄں پیکے بھیج کے اُہناں دے ناں تے وی پَیسے لا دِتّے۔ اسل گلّ کُلجِیت نُۄں نہِیں دسّی۔ اِہی آکھِیا کِہ کِسے نُۄں پَیسِیاں دی ذرُۄرت ہَے... اگلا ودھّ وِیاج دیݨ نُۄں تِیار ہَے۔

جدۄں اُہ پَیسا لوائُݨ والے ایجںٹّاں دِییاں گلّاں سُݨدا تاں امبّرِیں اُڈارِییاں لائُݨ لگّ پَیںدا۔ آپݨے باپُۄ 'تے کئی وار اُس نُۄں نراذگی ہُںدّی۔ ساری اُمر اُس نیں کھیتی کِیتی۔ مِٹّی نال مِٹّی ہُںدّا رِہا۔ کی کھٹِّیا؟ ... بس سبر شُکر والی سۄچ تے کھڑھا رِہا۔ اُس نُۄں پتا نہِیں کِئۄں نہِیں سمجھ آئی کِہ پَیسا کِویں کمائیِدا۔ جے کِتے پہِلاں باپُۄ نُۄں سمجھ آ جاںدی... اجّ اُہ وی کاراں کۄٹھِییاں والے ہُںدّے۔ اجِیب جِہی بیچَینی سَۄݨ ناں دِںدّی۔ اںدّرۄں ہمیشا کھِڑِیا رہِںدّا۔ آپݨی مِہنت نال ٹرَیکٹر نال ڈھۄ-ڈھُیائی کرکے پہِلی وار پَیسے جۄڑے۔ کُجھّ پَیسے لۄکاں دے کھیتاں وِچّۄں کمبّائیِن دُیارا وڈھّی کݨک دی ناڑ٬ جِس نُۄں آم کر کے کئی لۄک اگّ لا دِںدّے سن... اُس دی تُۄڑی بݨا کے کمائے۔ کُجھّ گھرے پھڑائے٬ کُجھّ آپݨے کۄل رکھّے۔ اُہ کمّ وی ودھّ کرن لگّ پِیا تاں کِہ ودھّ کمائی کر کے٬ کمپّنی وِچّ ودھّ پَیسے لا سکے٬ چھیتی ہی ودھّ پَیسے کماوے۔ جے اُس دے وس دی گلّ ہُںدّی تاں اُہ سمیں دی گتی ودھا کے اُس مہِینے تکّ لَے جاںدا... جدۄں اُس نُۄں لکھّاں رُپئے اِکٹھّے مِلݨے سن۔ سۄچ کے ای من اُڈارِییاں بھرن لگّ پَیںدا... سارے گھر دی گرِیبی چکّی جائۄُ...۔ دۄ چار واری تاں اُس نُۄں پںجّ-پںجّ٬ دس-دس ہذار مِل وی چُکّے سن۔ اِکّ دۄ وار گھر دِییاں ذرُۄرتاں لئی ورت لئے... دۄ کُ وار اُہناں دے کہِݨ تے کمپّنی وِچّ ہی لگا دِتّے تاں کِہ اُہناں دے کئی گُݨاں ودھّ بݨ جاݨ۔ اَینے تھۄڑھے پَیسے لائُݨ دا وی کۄئی سواد نہِیں سی۔

کِسے نُۄں بِناں دسّے ہی سہُرِیاں ولّۄں پائِیا سۄنے دا کڑا اتے چھاپ ویچ کے وی پَیسے لا دِتّے۔ اِس تۄں بائد اُہ جماں سُرخرُۄ ہۄ گِیا۔ کُجھّ سمیں لئی سبھ فِکر-فاکے مُکا لئے۔ بس اُڈِیک سی... جدۄں اُہ آپݨے گھر وِچّ سبھ تۄں ودھّ سِیاݨا منِّیا جاویگا... باپُۄ اُس نُۄں گلھ نال لاویگا...۔ نہِیں تاں ہُݨ تکّ باپُۄ اُس دے مۄڈھے تے ہتھّ رکھّ کے ای تھاپی دے دِںدّا سی۔

بِںدّر نیں آپݨے اِکّ بہُت نذدِیکی دۄست ہرپال نالھ گلّ ساںجھی کِیتی۔ اُہ کہِݨ لگّا٬

"دھِیان رکھِّیں بِںدّرا٬ اَیس ترہاں دے لۄک ٹھگّ ہُںدّے نیں۔"

"ناں بائی... اِہ تاں چںگّے بںدّے نیں۔ پہِلاں آپاں ساری پڑتال کِیتی اےَ۔ مَیں آپ اِہناں دے دفتر گِیا سی۔ سارا کُش اِہناں نیں نَیٹّ تے پائِیا ہۄئِئَے٬ جدۄں مرذی کھۄلہ کے دیکھ لئۄ۔" تھۄڑھا رُک کے بِںدّر پھِر بۄلِیا٬

"اِہ تاں سگۄں آپ کہِںدّے ہُںدّے نیں... ٹھگّاں تۄں بچ کے رہۄ۔ تُۄں میرے نال چلِّیں تَینُۄں آپے پتا لگّ جُۄ۔ اجے ہۄر کِسے نُۄں ناں دسِّیں...۔" بِںدّر نیں آپݨے نال لِجاݨ لئی دۄست نُۄں پکّا کر لِیا۔

جاݨ تۄں دۄ دِن پہِلاں جدۄں بِںدّر نیں پھۄن لائِیا اُہناں دا فۄن اگّۄں ٹُۄں... ٹُۄں ای کرے۔ کِسے ہۄر نال گلّ کردے ہۄݨگے... وڈّے لۄکاں دی جاݨ-پچھاݨ والے وی بتھیرے ہُںدّے نیں... اُہ سۄچدا۔ اُس نُۄں یاد آئِیا گواںڈھ پِںڈّ دے مُںڈّے نیں وی اِس کمپّنی وِچّ پَیسے لائے ہۄئے سن۔ بِںدّر نیں اُس دا نمبّر وی لَے رکھِّیا سی۔ پھٹاپھٹ نمبّر لبھّ کے فۄن لائِیا۔

" بائی کی ہال اےَ؟ کمّ سی تیرے تکّ۔" بِںدّر نیں سدھارݨ جِہی گلّ بات شُرُۄ کِیتی۔

" ہال تاں ٹھِیک اےَ بائی... کمّ کی اےَ؟"

" کمپّنی والھِیاں دا میرے کۄل اِکّ ہی نمبّر ہَے۔ اُہی لگّ نی رِہا٬ جے تیرے کۄل کۄئی ہۄر نمبّر ہَے تاں مَینُۄں بھیج دے۔" اُس نیں سِدھّی مُدّے دی گلّ کِیتی۔

" اُہناں دا تاں بائی کۄئی وی نمبّر نی لگّ رِہا۔ ساڈے پِںڈّ وِچّ تاں پُۄرا رَۄلا پَے رِہا اےَ۔ اُہ تاں ٹھگّ نِکلے۔"

" ناں بائی٬ اَیں کِویں... اُہناں نیں وڈِّییاں سکرِیناں تے دِکھائِیا سی۔ ساری جاݨکاری نَیٹّ تے رکھّی ہۄئی اےَ۔" بِںدّر نُۄں دھکّا تاں لگِّیا پر اُس دا بھرۄسا نہِیں سی ٹُٹِّیا۔

" مَیں تاں بائی دِہاڑی دپّے دے کٹھّے کرے ہۄئے سی۔ کُش جِیری لوائی دے مِلے سی۔ پُۄرا وِیہ ہذار۔"

"مَیں وی اَینے کُ ہی لائے ہۄئے نیں۔" اُس تۄں سچّ ناں بۄلِیا گِیا۔ اُس نیں تاں لکھّاں رُپئے لا رکھّے سن۔ پھۄن کٹّ کے نَیٹّ تۄں اُہناں دی جاݨکاری پھرۄلݨ لگِّیا۔ کُجھّ وی ہتھّ پلّے ناں پِیا۔ من گھبرائُݨ لگِّیا۔

جدۄں اِہ سۄچ دِل دِماغ وِچّ تھاں بݨائُݨ لگّی کِہ اُس نال وی ٹھگّی ہۄ سکدی ہَے۔ سُفنے واںگ لگّدا۔ جدۄں سچّ آئِیا تاں اُس دِییاں لتّاں دی جان نِکلݨ لگّی۔ اُس لئی سبھ ختم ہۄ گِیا۔ وِہڑے وِچّ پئے مںجّے 'تے ڈھیری ہۄ گِیا۔

" بِںدّرا کی ہۄ گِیا پُتّ؟" ماں نیں کاہلھی نالھ پاݨی دا گلاس لِیاںدا۔ پاݨی دا گھُٹّ پی کے تھۄڑھا سُۄت ہۄئِیا۔

" کُش نی بیبے... اَیویں چکّر جِہا آ گِیا سی۔"

" اَیں کِویں آ گِیا چکّر؟" بیبے گھبرائی ہۄئی سی۔‌

اُہ منۄ-منی آپݨے آپ نُۄں سمجھا رِہا سی٬

"بِںدّرا تَینُۄں سمبھّلݨا پئۄُ... اُٹھّ... تُۄں بِمار نی پَیݨا٬ پہِلاں ای تُۄں گھر اُجاڑتا... جے تُۄں پَے گِیا اِہناں تَینُۄں بچائُݨ لئی جۄ پلّے اےَ اُہ وی ویچ وٹّ دیݨَے۔"

" پُتّ کمّ گھٹّ کر لِیا کر۔ کۄئی ناں گھٹّ کھا لاںئگے... آودی دیہ وی ذرُۄری اےَ۔ سارا دِن نی ٹِکدا۔" بِںدّر دی بیبے اُس دے کۄل کھڑھی آکھ رہی سی۔

" مَیں کاہدے لئی آں... جے اَۄکھا ہُنَّے۔ مَینُۄں کہِ دِیا کر۔" باپُۄ نیں سِر تے بنّہِیا پرنا لاہ کے جھاڑدِیاں آکھِیا۔ بِںدّر نُۄں گھردِیاں 'تے کھِجھ آئُݨ لگّی۔

" مَیں ٹھِیک آں... کُش نی ہۄئِیا۔ بیبے رۄٹی پھڑا دے مَینُۄں۔" اُس نیں ماں نُۄں کِہا۔

رۄٹی تاں مںگّوا لئی پر بُرکی سںگھّۄں ہیٹھ نہِیں سی جا رہی۔ رۄٹِییاں مرۄڑ کے ہتھّ وِچّ پھڑ لئیِیاں۔ تھۄڑھی دیر بَیٹھا رِہا پھِر اُٹھّ کے مجھّاں دی کھُرلی وِچّ سُٹّ دِتِّییاں۔ اُہ سۄچ رِہا سی... شُکر اےَ کُلجِیت پیکے گئی ہۄئی اےَ نہِیں تاں اُہنے وی سَۄ سوال کرنے سن۔ آپݨے آپ نُۄں سمبھّالدا... آپے ہی آپݨی ہِمّت بنّہدا۔ دِماغ وِچّ آئِیا... کِئۄں ناں کلّہ نُۄں اُہناں دے دفتر جا کے آواں۔ ہۄ سکدا اِہ گلّ جھُۄٹھی ہۄوے۔

دُۄسرے دِن سویرے ہی بسّ چڑھ گِیا۔ جِتھّے دفتر سی اُس کمرے نُۄں جِںدّا لگّا ہۄئِیا سی۔ آلھے-دُیالھِئۄں پتا کرن تے وی کۄئی بہُتی جاݨکاری نہِیں مِلی۔ اُتھّے کھڑھے کھڑھے نیں کِنّی وار فۄن لائِیا۔ پر ٹُۄں... ٹُۄں ہی سُݨائی دِںدّی۔ جدۄں پہِلاں اِس تھاں تے آئِیا سی اُس ویلے اِتھّے رَۄݨک سی۔ دفتر دے نال والِییاں دُکاناں وِچّ وی رَۄݨک سی۔ اُہ وی آکھدے سن کِہ اِس کمپّنی کرکے ہی شہِر وِچّ کارۄبار چلّ رِہا ہَے٬ نہِیں تاں دۄ ڈںگّ دی رۄٹی وی اَۄکھی ہۄئی پئی سی۔ گرِیب تۄں امِیر بݨے اِہناں مُںڈِّیاں دے کپّڑِیاں دی مہِک نال ہی اُس دے اںدّر سُپنے مہِکݨ لگّے سن۔ جدۄں اُہناں نیں اِتھّے بُلائِیا سی۔ اِس دفتر تۄں چار کُ دُکاناں چھڈّ کے اِکّ وڈّے سارے ہال کمرے وِچّ اُہناں دا کۄئی سماگم سی۔ چںگّے سُۄٹ بُۄٹ والے بںدِّیاں نیں پَیسے کمائُݨ دے ترِیکے دسّے سن۔ پہِلی وار اُس نُۄں جاپِیا سی... ذِںدّگی تاں اِہ لۄک جِئُںدے نیں اسِیں تاں وکھتکٹی ہی کردے آں۔

پُچھّݨ تے پتا لگِّیا کِہ اِہ جگہا کِسے نیں کِرائے تے لئی سی۔ دس دِن ہۄ گئے بںدّ پئی اےَ۔ سُݨ کے ہَیران ہۄئِیا۔ کلّہ دا ہی فۄن بںدّ آئُݨ لگِّیا اےَ۔ اجے چار کُ دِن پہِلاں ہی فۄن تے گلّ کِیتی سی۔ اُہناں نیں آخِیا سی٬ "جدۄں مرذی آ جاݨا٬ ساڈا اِکّ بںدّا ہمیشا دفتر 'چ ہی بَیٹھا ہُںدَّے تاں کِہ ساڈے پرِوار دے جِییاں نُۄں کۄئی پْریشانی ناں ہۄوے۔" اِس گلّ وِچّ کِنّی اپݨتّ سی۔ پرِوار دے جِیء سمجھ کے کۄئی دھۄکھا کِویں کر سکدا اےَ۔ اِکّدم دِماغ وِچّ آئِیا... اجّ کلّہ پرِوار دے جِیء ہی تاں دھۄکھا کردے نیں۔

اُہ آپݨے وِچاراں وِچّ ہی اُلجھ رِہا سی۔ ہۄ سکدا اےَ میرا وہِم ہۄوے۔ اُہناں دے آپݨے ماں-پِئۄ٬ بھَیݨ-بھرا٬ بچّے وی ہۄݨگے۔ اِہ وی ہۄ سکدا اےَ... اُہناں دے آپݨے گھراں وِچّ کۄئی دُکھّ-سُکھّ آ گِیا ہۄوے۔ من نہِیں سی منّ رِہا.. .پر دِماغ وار-وار اِہی سۄچدا... 'تُۄں تاں دساں نہُںیاّں دی کمائی رۄڑھ تی بِںدّرا...۔' اِس کھِیال دے نال ہی اُس نُۄں ہَۄل جِہا پَے جاںدا۔ اُتھّے آلے-دُیالے دے دُکانداراں نیں دسِّیا کِہ پِںڈّاں دے ذِیاداتر لۄک چار پںجّ دِناں تۄں اِتھّے پُچھّݨ آئُںدے ہن۔ اُہناں دِییاں گلّاں تۄں لگّدا ہُںدّا کِہ اُہناں نالھ ٹھگّی ہۄئی ہَے۔ بِںدّر دی رہِںدّی اُمِید وی کھُردی جا رہی سی۔ گھر واپس جاݨ تۄں ڈر لگّݨ لگّ پِیا۔ پر ہۄر کِتے جاݨ نُۄں دِل وی نہِیں سی کردا۔ ڈِگّدے ڈھہِںدّے من اتے سرِیر نالھ پِںڈّ جاݨ والھی بسّ پھڑ لئی۔ گھںٹّے کُ دا سفر سی۔ نال والی سِیٹ تے اِکّ اٹھّوِیں جاں شائِد نَۄوِیں دا وِدِیارتھی آپݨی کِتاب وِچّۄں کُجھّ پڑھ رِہا سی۔ بھرِییاں اکھّاں کارن بِںدّر نُۄں دھُںدّلا دِسݨ کرکے سمجھ نہِیں سی آ رِہا کِہ اُہ کی پڑھ رِہا ہَے۔ اکھّاں ساف کر کے اُس نیں دھِیان نال دیکھِیا تاں بچّا کۄئی کہاݨی پڑھ رِہا سی۔ بچّے نیں پنّا پلٹ دِتّا۔ اِس پنّے تے کہاݨی تۄں جِہڑی سِکھِّیا مِلدی ہَے اُہی اِکّ ستر لِکھی ہۄئی سی... لالچ بُری بلا ہَے... اُس دے دِماغ نُۄں کرںٹّ جِہا لگِّیا۔ اُس نیں وی سکُۄل پڑھن سمیں اِہ کہاݨِییاں پڑھِییاں سن۔ لالچی کُتّے دی کہاݨی... جِس نیں ودھّ بھۄجن پْراپت کرن لئی جِہڑا کۄل ہَے سی... اُہ وی گوا لِیا۔ اجّ اِس کہاݨی دا متلب کُجھّ ہۄر ہی سمجھ آ رِہا اےَ۔ اُس ویلے اِس دی کۄئی سمجھ نہِیں سی۔ جے سمجھ ہَے سی تاں اَینی کُ... جے ودھّ نمبّر لَیݨے نیں تاں چںگّی ترہاں رٹّا مار لِیا جاوے۔ اکھّاں بںدّ کرکے آپݨے بِیتے وِچّ گُیاچ گِیا۔ اجّ مہِسُۄس ہۄ رِہا سی... پڑھائی نمبّر لَیݨ واستے نہِیں ہُںدّی۔ اِہ تاں ذِںدّگی جِئُݨ دا چجّ سِکھّݨ لئی ہُںدّی ہَے۔ پاݨی وِچّ آپݨا پرچھاواں دیکھݨ والا کُتّا وار-وار دِماغ وِچّ گھُمّ رِہا سی۔ کُتّے دی جگہا اُہ آپݨے آپ نُۄں کھڑھا ویکھدا۔ کمپّنی وِچّ لائے رُپئیِئے گہِݨے اُس دے ہتھّاں وِچّ پھڑے ہۄئے ہُںدّے اتے اُس نیں وی آپݨے پرچھاویں والے رُپئیِئے گہِݨے پْراپت کرن لئی آپݨے ہتھّلا وی سبھ کُجھّ گوا لِیا سی۔

کںڈّکٹر نیں اُس دے پِںڈّ دا ناں لَے کے سوارِییاں نُۄں اُترن لئی سُچیت کِیتا۔ اُس دی سُرت پرتی۔ اجے وی آپݨی کمذۄری ذاہر نہِیں سی کرنا چاہُںدّا۔ رستے وِچّۄں مَیڈِیکل سٹۄر تۄں کھرِیدے گۄلھِییاں دے پتّے گھر جا کے میذ تے رکھّ دِتّے تاں کِہ سبھ نُۄں لگّے کِہ اُہ دوائی لَیݨ گِیا سی۔ اُس نُۄں آپݨے پرِوار دا ویکھݨ ڈھںگّ بڑا اجِیب جِہا لگِّیا۔ اِکّدم ٹھںڈھّی تریلی آ گئی... کِتے اِہناں نُۄں پتا تاں نی لگّ گِیا۔ رات دی رۄٹی تکّ اُہ اُہناں دِییاں نذراں تۄں بچݨ لئی ٹالھے وٹّدا رِہا۔ تھکِّیا ہۄݨ دا بہانا مار چھیتی سَۄݨ دا آکھ کے اںدّر جا پِیا۔ پِئۄ اںدّر جاݨ لگِّیا۔ ماں نیں رۄک دِتّا۔ آپ جا کے بِںدّر کۄلھ بَیٹھ گئی۔

"بِںدّرا٬ جۄ مَیں پُچھُّۄں... مَینُۄں سچّ دسِّیں پُتّ...۔"

"بیبے ہُݨ تھکِّیا ہۄئِیاں تڑکے پُچھّ لِیں جۄ پُچھّݨَے۔" اُس نیں پاسا پرتدِیاں کِہا۔

"سانُۄں نِیںد نی آئُݨی... ہُݨے دسّ دے۔ پُتّ٬ ہر مُشکل دا ہلّ ہُںدَّے۔ ہر بِماری دا اِلاج وی ہُںدَّے۔" اُہ اُٹھّ کے بَیٹھ گِیا۔ اُہ پھِر بۄلی٬

"تُۄں کُش کھاݨ تاں نی لگّ گِیا... دیکھِیں پُتّ پٹّے جاواںگے۔ اسِیں کئی دِناں دے دیکھ رہے آں تَینُۄں۔" بِںدّر نُۄں تھۄڑھا چَین مِلِیا۔ جِہڑی گلّ تۄں اُہ ڈردا سی اُس دا نہِیں سی پتا اِہناں نُۄں۔

"ناں بیبے٬ کہی جی گلّ کر 'تی۔"

"کھاہ میری سہُں۔" اُس نیں بِںدّر دا ہتھّ چُکّ کے آپݨے سِر تے رکھّ لِیا۔

"تیری سہُں ... بیفِکر رہِ ماتا۔" اُس نیں تھۄڑھی ہِمّت نال کِہا۔

"پھِر تیرے تائے تۄں تِیہ ہذار کاہدے لئی پھڑِیا...? اُہنُۄں چاہِیدے نیں... تُۄں گھرے نی سی٬ اُہ تیرے باپُۄ تۄں پُچھّ رِہا سی۔"

"اُہ تاں بیبے کِسے دۄست نُۄں ذرُۄرت سی۔ اُہ گھرۄں گرِیب نیں وِچارے۔ اُہدی بھَیݨ دا وِیاہ سی٬ تاں کرکے لئے سی۔ باپُۄ نُۄں مَیں... تاں کرکے نی دسِّیا... مَینُۄں اَیں سی جے اُہدے تۄں چھیتی ناں مۄڑے گئے٬ مَیں آپے مۄڑ دُۄں ٹرَیکٹر نال کِرائے لا کے۔" ماں نُۄں تاں سُݨ کے تھۄڑھا چَین آ گِیا۔ بِںدّر دی نِیںد اُڈّ گئی۔ تائے دے پَیسے واپس کرن لئی کلّہ نُۄں باپُۄ آڑھتِیئے کۄل جائۄُ... اُہنے باپُۄ نُۄں دسّ دیݨَے... مَیں اُس تۄں دۄ وار رُپئیِئے لَے گِیا۔ ہُݨ کۄئی راہ نہِیں بچݨ دا... کی کراں٬ کی ناں کراں؟ اُہ اُٹھّ کے بَیٹھ گِیا۔ اِہی رات اےَ بسّ اُس کۄل... سویر نُۄں تاں جماں جلُۄس نِکّل جاݨَے... ہۄ سکدَے سہُرِیاں تۄں لئے پَیسِیاں دا وی پتا لگّ جاوے۔ بھجّݨ نُۄں کۄئی رستا نہِیں۔ اَینی بیئِذّتی تۄں بچݨ لئی اِکّۄ ہلّ دِسِیا۔ اُٹھّ کے باہر نُۄں تُر پِیا۔ رات دے ہنیرے وِچّ وی اُس نُۄں اِہی مہِسُۄس ہۄ رِہا سی جِویں ساری دُنِییاں دی نِگاہ اُس 'تے ہۄوے۔ سارے اُس دی بیوکُۄفی 'تے ہسّ رہے ہۄݨ۔ کلّہ نُۄں اِہی کُجھّ ہۄݨَے... ماں نیں آکھݨَے... اَیدُۄں تاں تُۄں ناں ہُںدّا تے باپُۄ... اُہ تاں سُݨن سار جاں تاں آپ مر جُۄ جاں مَینُۄں مار دِئۄُ۔ اِہ سارا کمّ چُپّ-چُپِّیتے ہۄݨ والا نہِیں۔ میری بیوکُۄفی کارن گھر وِچّ کِنّا کلیش پئۄُ۔ اِہی کلیش گھر دِییاں کںدھّاں ٹپّ کے گلھِییاں-مُہلِّیاں وِچّ پرِوار دی بھںڈّی کردا پھِرُۄ۔ مَیں اَینا بیوکُۄف کِویں بݨ گِیا۔ کی مَیں سچِّیں لالچ وِچّ انّہا ہۄ گِیا۔ ...لالچی کُتّا... اُس دے مُۄںہۄں نِکلِیا آپݨے آپ تے گھِݨ آ رہی سی۔ اُس نُۄں دِسدی ہر چِیذ جِویں مِہݨے مار رہی ہۄوے۔ اسمان ولّ دیکھِیا تاں تارے وی اِس ترہاں جاپے جِویں کِسے نیں سۄنے دِییاں میکھاں اسمان دے سِینے ٹھۄک دِتِّییاں ہۄݨ۔ اِہ تاں دھرتی دی چھتّ اےَ٬ اِس تۄں کی گُناہ ہۄ گِیا۔ اِہدے سِینے تے میکھاں کِئۄں ٹھۄکِییاں کِسے نیں۔

"بِںدّرا٬ کمّ کرن والا بںدّا وی تاں آپݨے پرِوار دی چھتّ واںگ ہُںدّا اےَ اُس تۄں وی تاں گلتی ہۄ جاںدی اےَ۔" اُس نیں آپݨے آپ نُۄں کِہا۔ جے اسمان نُۄں اَینا درد دیݨ والی سذا مِلی اےَ تاں میری سذا کی ہۄئۄُ۔

"تَینُۄں جِئُݨ دا کۄئی ہکّ نی بِںدّرا...۔" ہر چِیذ وِچّۄں اِہی آواذ آئُںدی۔ انیکاں آواذاں نیں اُس نُۄں چارے پاسِئۄں گھیر لِیا۔ اُس نیں کنّاں 'تے ہتھّ رکھّ لئے۔ کلّہ نُۄں میری چھاتی 'تے وی میکھاں ٹھُکݨِییاں شُرُۄ ہۄ جاݨگِییاں۔ اسلی میکھاں ہۄݨ تاں بںدّا کھِچّ کے باہر کڈھّ ماردَے۔ چُبھوِییاں گلّاں دِییاں میکھاں نی کڈھّ سکدا کۄئی۔ "ہائے اۄئے میرِیا ربّا! اِہی میکھاں مَیں آپݨے پرِوار نال دھۄکھا کرکے اُہناں دے سِینے ٹھۄک دِتِّییاں۔" اُس نیں اُتاںہ نُۄں مُۄںہ کِیتا اُہ رۄ رِہا سی۔ اِہناں سارِییاں گلّاں دا ساہمݨا کِویں کرُۄں ? ہُݨ تاں اِکّۄ رستا رہِ گِیا جِسنُۄں باپُۄ... بُذدِلاں دا کمّ... آکھدا ہُںدَّے۔

دھِیان نال دیکھِیا تاں اُہ آودے کھیت تۄں اگّے لںگھّ گِیا سی۔ اُس نُۄں آپݨے پِچھّے پَیراں دی بِڑک مہِسُۄس ہۄئی۔ پِچھّے نذر گھُمائی۔ کۄئی نہِیں سی۔ نہِر دا پُلھ تھۄڑھی دُۄر رہِ گِیا سی۔ پُل تے دۄ تِنّ بںدّے کھڑھے سن۔ اُہ رُک گِیا۔ کی پتَے پُلس والے ہۄݨ? اُہ پتا نی کِہڑِییاں گلّاں وِچّ اُلجھا لَیݨ۔ جِویں دِییاں گلّاں سُݨن وِچّ آئُںدِییاں نیں٬ پتا نی کِہڑے کیس وِچّ پھسا لَیݨ۔ اُس دے پَیر پِچھاںہ نُۄں مُڑن لگّے۔ آپݨے کھیت والی پہی مُڑ گِیا۔ جے اُتھّے نی تاں اَیتھے سہی۔ مۄٹر والے کۄٹھے وِچّ دۄ کِلِّییاں گڈّ کے اِکّ پھٹّا رکھّ کے اُس اُپّر تھۄڑھا جِہا سمان رکھِّیا ہۄئِیا سی۔ اُتھّے ہی سپریء والی پِیپی پئی سی۔ دۄ اِٹّاں تے پَیر رکھّ کے پِیپی چُکّݨ لگِّیا۔ سںتُّلن وِگڑن کرکے اِٹّاں ڈِگِّییاں تے آپ دھڑمّ دیݨے ڈِگِّیا۔ ڈِگّݨ لگِّیاں اُس نُۄں باہر اِکّ پرچھاویں دا بھُلیکھا پِیا۔ اُس نیں آلے-دُیالے دیکھِیا تاں کۄئی نہِیں سی۔ اِکّ وار نِکّے ہُںدّے ڈِگِّیا سی۔ بیبے ہُرِیں کپاہ چُگدِییاں سن۔ اُہ پھٹّے تۄں مٹھِّییاں اتے کچَۄرِییاں والا پۄݨا چُکّݨ لگِّیا۔ بیبے بھجّ کے آئی٬

"مَیں مر گی سی... مَینُۄں کہِ دِںدّا... مَیں کاہدے لئی آں۔" آکھدِیاں بیبے نیں اُس نُۄں چھاتی نال لا لِیا سی۔ بیبے دا دھڑکدا دِل اُہ ہُݨ تکّ مہِسُۄس کر سکدا ہَے۔

کُۄہݨی تے لگّی ماڑی جِہی سٹّ نال ماں دی جان نِکلݨ والی ہۄ گئی سی تے ہُݨ سویرے ماں دا کی ہال ہۄئۄُ۔ جے باپُۄ تۄں ڈر لگّدَے٬ بیبے نُۄں تاں سچّ دسّ سکدا سی۔ مرن نال کِہڑا گھاٹا پُۄرا ہۄ جُۄ۔ اُہ کۄٹھے تۄں باہر ڈہے مںجّے تے بَیٹھ گِیا۔

"مَیں کاہدے لئی آں۔" کلّہ باپُۄ نیں وی تاں اِہۄ آکھِیا سی۔

بیبے دے ہتھِّیں لائی جامݨ, باپُۄ دا لائے امرُۄداں دے بُۄٹے٬ بابے (دادا) دے لائے تُۄت... بِںدّر نُۄں سامرتکھّ بیبے٬ باپُۄ اتے بابا کھڑھے دِسݨ لگّے۔ کنّاں نُۄں اِہی سُݨ رِہا سی... اسِیں کاہدے لئی آں... ۔ بابے دی کہی گلّ یاد آئی٬

"جے کِسے مُسِیبت وِچّ پھس جائۄ٬ بھاویں کۄئی ہۄر پھسا لوے٬ بھاویں آپݨی گلتی نال٬ سبھ تۄں پہِلاں گھرے گلّ کرۄ۔ کۄئی ناں کۄئی ہلّ ذرُۄر نِکّل آئُںدا ہُںدَّے۔"

باپُۄ وی تاں آکھدا ہُںدَّے٬

"جِییاں وِچّ تںدّرُستی چاہِیدی اےَ۔ پَیسا تاں ہتھّاں دی مَیلھ ہُںدّی اےَ۔ جِنّی مِہنت کراںگے٬ کما لواںگے۔" اُس نیں آپݨے کمبّدے ہتھّ سِدھّے کرکے دیکھے... اسِیں کاہدے لئی آں... جِویں اُہناں وی اِہۄ آکھِیا۔ سارا کُجھّ گھُمّ رِہا سی۔ کھیت دی مِٹّی٬ لہِرائُںدی پھسل٬ گھاہ-پھُۄس سبھ پاسِئۄں آواذاں آ رہِییاں سن... اسِیں کاہدے لئی آں۔ اُس دا سرِیر کمبّ رِہا سی۔ گھںٹّا پہِلاں ہر شَیء اُس نُۄں لاہنتاں پا رہی سی۔ ہُݨ ہر شَیء اُس دا ہَۄںسلا بݨدی جاپی۔ اُس نیں چُبچّے وِچّ آپݨے ہتھّ دھۄتے٬ مُۄںہ دھۄتا٬ پاݨی پِیتا۔ اسمان ولّ دیکھِیا تارے مۄتِییاں واںگ چمک رہے سن۔ گھر ولّ تُر پِیا۔ کلّہ نُۄں اُہ سارا کُجھّ سچّ دسّ دیویگا۔ مافی مںگّ لویگا اتے ہۄر مِہنت کریگا۔ ادھّی رات ہۄ چُکّی سی۔ بیبے وِہڑے وِچّ کالجا پھڑی کھڑھی سی۔ باپُۄ سۄٹی چُکّی پِچھّۄں اُس دے نال آ رلھِیا۔

" پُچھّ اِہنُۄں کِتھّے-کِتھّے بھَۄںک کے آئِئَے؟" باپُۄ ہرکھِیا پِیا سی۔

" نالھے چۄر نالھے چتر۔" باپُۄ پھِر بۄلِیا۔

بیبے نیں ہتھّ جۄڑے٬ "اںدّر جا کے گلّ کر لوۄ۔ کِئۄں لۄکاں نُۄں تماشا دِکھائُںگے؟"

"مَیتھۄں گلتی ہۄ گی باپُۄ۔ مَیں تڑکے نُۄں دسُّۄں تھۄنُۄں۔"

" تُۄں کی دسّیںگا مَینُۄں٬ مَیں تیرا پِئۄ آں۔ تیری بُۄتھی دیکھ کے سمجھ گِیا سی۔"

" تیرا باپُۄ آڑھتِیئے کۄل گِیا سی٬ کُلجِیت نُۄں وی فۄن کرِیا ... ہرپال وی آئِیا سی... ۔" بیبے گلّ پُۄری کرے بِناں ہی چُپّ کر گئی۔

" نہِر کنّی کی کرن گِیا سی؟ سپریء آلھی پِیپی دا کی کرن لگِّیا سی؟" باپُۄ نیں بِںدّر نُۄں گلامیں تۄں پھڑ لِیا۔

" جِیء تاں کردا سی تَینُۄں کُٹّدا ای گھرے لَے کے آواں۔" ہُݨ کۄئی اۄہلا کۄئی بہانا نہِیں سی رِہا۔ بِںدّر باپُۄ دے لکّ نُۄں چِمبّڑ گِیا۔

" گلتی ہۄ گی باپُۄ...۔" اُس تۄں بائد کُجھّ ناں بۄلِیا گِیا بس اُہ رۄ رِہا سی۔

"چل ماف کر دۄ نِیاݨا اےَ۔" بیبے نیں ترلا کِیتا۔

" پَیسِیاں دا گھاٹا تاں پُۄرا ہۄ جُۄ... جِہڑا اِہ ہۄر گھاٹا پائُݨ لگِّیا سی... باپُۄ دا گلھا بھر آئِیا... اسِیں کۄئی تیرے دُشمݨ آں۔ گھرے نی دسّ سکدا سی۔ اسِیں کاہدے لئی آں۔" بِںدّر نیں باپُۄ نُۄں ہۄر گھُٹّ لِیا آپݨا مُۄںہ اُسدی چھاتی وِچّ لُکۄ لِیا۔ باپُۄ دا ہتھّ بِںدّر دی پِٹھّ تے پھِر رِہا سی۔ باپُۄ دا دِل وی جماں بیبے دے دِل واںگ ہی دھڑک رِہا سی۔