کلاکار جسوِںدّر بھلّا ساہِب دے اکال چلاݨے اُتّے جِس ترہاں اُسدے درشکاں نیں اپھسۄس دا اِذہار کِیتا ہَے٬ اجِہا بہُت گھٹّ وِئکتِییاں نُۄں نسِیب ہُںدّا ہَے۔ جِنّا اُسنے لۄکاں نُۄں ہسائِیا سی٬ جاݨ سمیں اُہ اُنّا ہی اُنہاں نُۄں رُیا کے گِیا ہَے۔ اُسدے جِیون دا دُۄسرا پکھّ ,جِہڑا کِہ اُسدا کَیرِیئر سی٬ اتے جِس نُۄں اُسنے بڑی سپھلتا نال نِبھائِیا٬ اُہ سی پْرۄپھَیسّر بھلّا۔ کئی پھِلماں وِچّ اُسنے بتَۄر پْرۄپھَیسر بھلّا کمّ کِیتا پر اُہ لۄکاں نُۄں ہسائُݨ تک ہی سِیمِت سی پر اسلی جِیون وِچّ جِہڑا اُس پْرۄپھَیسر دا رۄل ادا کِیتا اُہ آپݨے وِچّ سپھل ہی نہِیں سگۄں وِلکھّݨ وی سی۔

اُہ ساڈا وِدِیارتھی وی رِہا اتے ساتھی وی٬ اِس کرکے اُس نُۄں نیڑِئۄں دیکھݨ دا مَۄکا مِلِیا۔ اُسدی سیوا-مُکتی پْرۄپھَیسر اتے آپݨے وِبھاگ دے بتَۄر مُکھی وجۄں ہۄئی٬ جِہڑی بہُت گھٹّ پْرۄپھَیسراں نُۄں نسِیب ہُںدّی ہَے۔ جدۄں اُسدی بتَۄر مُکھی ٹرم پُۄری ہۄئی تاں اجے اُسدی سیوا مُکتی وِچّ کُجھ مہِینے رہِںدّے سن۔ یُۄنِیورسِٹی نیں اُسدی ودھِییا کارگُذاری نُۄں دیکھدِیاں ہۄئِیاں بتَۄر مُکھی اُسدے سیوا کال وِچّ وادھا کِیتا تاں جۄ اُہ بتَۄر مُکھی سیوا-مُکت ہۄ سکے۔ اِہۄ جِہی پْراپتی وی کِسے کِسے نُۄں ہی نسِیب ہُںدّی ہَے۔ جدۄں اُہ آپݨے دپھتر وِچّ کُرسی ’تے بَیٹھا ہُںدّا سی تاں اُہ ہاسِیاں دا بادشاہ نہِیں سگۄں اِکّ سںجِّیدا اتے ہلِیمی نال گلّ کرن والا پْرۄپھَیسر بھلّا بݨ جاںدا سی۔ مشہُۄری دے سِکھر ’تے پُجِّیا٬ مرسِیڈِیذ کار وِچّ آئُݨ والے اِس ادھِیاپک وِچّ ہئُمَیں نیڑے وی نہِیں سی۔ اُہ ہمیشا لۄڑوںدّاں دی سہائِتا لئی تِیار رہِںدّا سی۔ مِسال وجۄں مَیں اِکّ گھٹنا تُہاڈے نال ساںجھی کرنی چاہُںدّا ہاں۔ بھلّے دا ساتھی بال مُکںدّ شرما مارکپھَیڈّ وِچّ اِکّ اُچّے اہُدے اُتّے سی۔ اُس دُۄردرشن جلںدھّر اتے ریڈِیئۄ تۄں اِکّ ہپھتاواری وِشیش پْرۄگرام کھیتِیبابھی شُرُۄ کِیتا۔ اُس وِچّ اِس ہپھتے دِییاں کھیتی سرگرمِییاں وی پیش کِیتِییاں جاںدِییاں سن۔ اُنہاں نُۄں لِکھݨ دی ذِمّیواری میری لگّی اتے پیشکاری ڈا. بھلّا دے ذِمّے سی۔ اِسے سِلسِلے وِچّ اِکّ دِن مَیں اُسدے دپھتر بَیٹھا ساں٬ جِس نُۄں اُسنے پلِّئۄں پَیسے کھرچ کے ودھِییا سجائِیا سی۔ اِکّ بِیبی آپݨے بیٹے نُۄں لَے کے اُنہاں نُۄں مِلݨ آئی۔ سیوادار نیں جدۄں سُۄچنا دِتّی تاں اُنہاں نُۄں اںدّر بُلا لِیا۔ بھلّا ساہِب نیں بڑے سلِیکے نال پُچھِّیا کِہ کِویں آئے ہۄ۔ اُسدے پْرشںسّک آئُںدے ہی رہِںدّے سن۔ بِیبی جی نیں کِسے لِیڈر دا نام لَے کے آکھِیا کِہ اُنہاں نیں سانُۄں تُہاڈے کۄل بھیجِیا ہَے۔ بھلّا ساہِب آکھݨ لگّے٬ “تُسِیں دسّۄ مَیں کی سیوا کر سکدا ہاں۔”

بِیبی نیں دسِّیا کِہ میرے مُںڈّے نیں اِتھّے پھُۄڈ تکنالۄجی وِچّ داکھلا لِیا ہَے۔ اجّ پھِیس دیݨ دا آکھری دِن ہَے۔ اُس آپݨی گھرۄگی مجبُۄری دسّی تے بینتی کِیتی کِہ جیکر ہۄ سکے تاں پھِیس وِچّ کُجھ چھۄٹ دِلوا دیوۄ۔ اُس آپݨے سہائِک نُۄں بُلائِیا تے اِس بارے پتا کرن لئی بھیجِیا۔ آپݨے سہائِک نُۄں ٹھںڈھّا پِلائُݨ دا اِشارا کِیتا۔ سہائِک نیں آ کے دسِّیا کِہ اِہ پیڈ سِیٹاں ہن٬ اِس کرکے کِسے وی چھۄٹ دی گُںجّائِش نہِیں ہَے۔ بھلّے نیں بِیبی نُۄں پُچھِّیا کِہ کِنّے پَیسے گھٹدے ہن؟ اُس دس ہذار دسِّیا۔ بھلّا ساہِب نیں آپݨے دراج وِچّۄں چَیکّبُکّ کڈھّی تے دس ہذار دا چَیکّ کٹّ کے بِیبی نُۄں پھڑا دِتّا تے آکھِیا٬ جاوۄ پھِیس جمہاں کروا دیوۄ۔

بِیبی دِییاں اکھّاں وِچّ اتھّرُۄ سن تے دھنّواد وِچّ ہتھّ جُڑے ہۄئے سن۔ اُنہاں دے جاݨ پِچھّۄں مَیں پُچھِّیا کِہ جِس بںدّے دا نام بِیبی لَے رہی سی٬ تُۄں اُس نُۄں جاݨدا ہَیں؟ اُسدا اُتّر سی کِہ اِہ نام تاں مَیں پہِلی وار سُݨِیا ہَے۔

بھلّا کھیتی وِگِیان پسار اتے سںچّار دا ماہِر سی تے اُسدی کِیرتی بھارت سرکار تک پہُںچّ چُکّی سی۔ مَینُۄں اِکّ سنمان دے سِلسِلے وِچّ دِلّی وِگِیان اتے تکنالۄجی منِسٹری وِچّ مںتّری نُۄں مِلݨ دا مَۄکا مِلِیا۔ اُتھّۄں دا ڈائِرَیکٹر پںجّابی سی٬ جِسدے پِتا اتے اُہ میرے پاٹھک رہے سن۔ اُس آکھِیا٬ اسِیں تُہاڈے ڈا. بھلّا نُۄں کھۄج پْراجَیکٹ منذُۄری کمیٹی دا مَیمبر بݨائِیا ہَے٬ اِسدا لابھ اُٹھاوۄ۔ بھلّا ساہِب نیں آپݨے ادھِیاپکاں نُۄں اُتشاہِت کرکے اُنہاں تۄں کھۄج پْراجَیکٹ تِیار کروائے اتے لکھّاں دے پْراجَیکٹ منّذُۄر کروائے۔ ڈا. بھلّا دی بۄلباݨی وِچّ ہلِیمی اتے کہِݨ دا اںدّاذ اجِہا سی کِہ ناںہ کِیتی ہی نہِیں سی جا سکدی۔ مَیں اِنہاں دے وِبھاگ وِچّ اِکّ پِیئَچّڈی دا اِمتِہان لَیݨ جاݨا سی٬ جِسدا سماں تِنّ وجے رکھِّیا گِیا سی کِئُںکِہ پہِلاں مَیں آپݨا کۄئی ذرُۄری کمّ کرنا سی۔ اِسدا مَینُۄں ڈیڈھ وجے پھۄن آئِیا٬ آکھݨ لگّا٬ “سر جی٬ تُسِیں دۄ وجے نہِیں آ سکدے۔ مَینُۄں اِکّ ذرُۄری کمّ آ گِیا٬ مَیں جلدی جاݨا۔”

میرا اُتّر سی٬ “بھلّا ساہِب٬ مَیں آپ اِس سمیں کِسے کمّ وِچّ اُلجھِیا ہۄئِیا ہاں٬ اِس کرکے آئُݨا مُشکِل ہَے۔” اگّۄں اُس کِہا٬ “پلِیذ کِسے وی ترہاں اڈجسٹ کرۄ٬ میری پرسنل رِکُئَسٹ آ۔”

مَینُۄں ہاں کرنی پئی ہالاںکِہ مَیں جۄ کر رِہا سی٬ اُتھّے ناراذگی چھڈّݨی پئی۔

بھلّا جدۄں کِساناں نال گلّبات کردا سی تاں کھیتی ماہِر دے نال کلاکار بھلّا وی رل جاںدا سی۔ اِںجھ اُسدا لَیکچر بہُت ہی پْربھاوشالی ہۄ جاںدا سی۔ پِںڈّاں وِچّ اُہ آپݨِییاں پھِلماں لئی وی مسالا لبھّ لَیںدا سی۔ میری اِکّ مِیٹِںگّ گُرُۄ نانک دیو یُۄنِیورسِٹی وِچّ سی۔ مِیٹِںگّ پِچھّۄں مَیں سۄچِیا ترن تارن لاگے ساڈا اِکّ اگاںہودھُۄ ڈیئری پھارمر رہِںدّا ہَے٬ اُس نُۄں مِلِیا جاوے۔ اُس تۄں پتا چلِّیا کِہ کلّہ بھلّا ساہِب وی آئے سن۔ مِیٹِںگّ کھتم ہۄݨ پِچھّۄں اُسنے سانُۄں چُٹکلے سُݨائُݨ لئی آکھِیا اتے ہریک چُٹکلے لئی پںجّاہ رُپئے دے کے گئے ہن۔

مَینُۄں یاد آئِیا کِہ اِکّ وار لۄہڑی دے سماگم وِچّ اسِیں وی کُجھ چُٹکلے سُݨائے سن٬ جِہڑے اُس اگلی کَیسِٹ وِچّ ورت لئے سن۔ اُہ آپݨی لگبھگ ہر پھِلم وِچّ جِیون دی کِسے ناں کِسے سچائی آدھارِت پںچّ بݨا لَیںدا سی۔ اُسدا اِکّ مُہاورا مَیں اکسر آپݨے بھاشݨاں وِچّ ورتدا ہاں۔اُسدی ہلِیمی اتے وڈپّݨ دی اِکّ ہۄر مِسال دِںدّا ہاں۔ اِکّ وار اُسنے میری آپݨے کِسے دۄست نال جاݨ پچھاݨ کروائُںدِیاں آکھِیا سی٬ “اِہ ساڈے گُرُۄ ہن٬ اِنہاں دی کِتاب پڑھ۔ اسِیں پڑھائی کِیتی تے ہُݨ اُسے کِتاب دی سہائِتا نال آپ پڑھا رہے ہاں۔”

“پَیر دی مۄچ اتے بھَیڑی سۄچ بںدّے نُۄں کدے وی اگّے ودھݨ نہِیں دِںدّی۔” اُسنے کدے وی آپݨے اںدّر بھَیڑی سۄچ نُۄں جنم نہِیں لَیݨ دِتّا۔ اُسدِییاں یاداں تُہاڈے سارِیاں کۄل ہی بہُت ہن۔ میرے کۄل وی ہن۔ اُس نُۄں یاد کردِیاں ہمیشا یاد رکھِّیئے کِہ بںدّے دے کرم ہی پِچھّے رہِ جاںدے ہن٬ جِہڑے اُس نُۄں سِکھراں اُتّے پہُںچّائُںدے ہن۔

* * * * *