نِمرتا دا گُݨ پَیدا کرن لئی منُکھّ نُۄں ہئُمَیں نُۄں تِیاگݨا پَیںدا ہَے٬ آپݨے اںدّرلی مَیں نُۄں مارنا پَیںدا ہَے۔ سُکرات کہِںدّا سی کِہ نِمر سُبھاء دے منُکھّ نُۄں ناں بھگتی کرن دی لۄڑ ہُںدّی ہَے تے ناں ہی دھارمِک ستھان اُتّے جاݨ دی ذرُۄرت ہُںدّی ہَے٬ کِئُںکِہ بھگتی وی تاں منُکھّ نُۄں نِمرتا ہی سِکھائُںدی ہَے۔ ہئُمَیں نال بھرے منُکھّ نُۄں تاں ربّ آپݨے نیڑے وی ڈھُکّݨ نہِیں دِںدّا۔ رام اتے راوݨ, دریۄدھن اتے یُدھِشٹر٬ کْرِشن اتے کںسّ٬ بھوِیکھݨ اتے راوݨ دے ہںکّاری بھراواں وِچّ پھرک ہئُمَیں اتے نِمرتا دا ہی سی۔ نِمرتا والے پُۄجݨ اتے سنمانیۄگ بݨ گئے پر ہئُمَیں والے گھِرݨا دے پاتر بݨ گئے۔ نِمرتا وڈِّییاں-وڈِّییاں سمسِّیاواں دا ہلّ کر دِںدّی ہَے۔ ہئُمَیں وڈّے-وڈّے سامراجاں دی تباہی دا کارن بݨ جاںدی ہَے۔ نِمرتا اتے کائِرتا منُکھّی ذِںدّگی دے دۄ اڈّ-اڈّ پہِلُۄ ہن۔ نِمرتا وِچّ سوَیماݨ وی کائِم رہِݨا چاہِیدا ہَے۔ کِسے وڈّی گلتی٬ خُنامی اتے بھُلّ لئی کِسے دُۄجے بںدّے تۄں کھِما اُہی وِئکتی مںگّ سکدا ہَیں جاں پھِر آپݨے پْرتی کۄئی گُناہ کرن والے وِئکتی نُۄں اُہی کھِما دے سکدا ہَے٬ جِسدے سُبھاء وِچّ نِمرتا ہُںدّی ہَے۔ مُگلاں نال چلّدے یُدھّ وِچّ گُرُۄ ساہِب دا بھائی گھنئیِیا نُۄں دُشمݨ دے پھٹّڑ سَینِکاں نُۄں وی پاݨی پِلائُݨ نُۄں کہِݨا٬ گُرُۄ ساہِب دا نِمرتا دا ہی بھاو سی۔ جیکر دریۄدھن نیں بھگوان کْرِشن دی گلّ منّکے آپݨِییاں کِیتِییاں گلتِییاں لئی کھِما مںگّکے پاںڈواں نُۄں پںجّ پِںڈّ دے دِتّے ہُںدّے تاں کَۄرواں دا اِتِہاس کُجھ ہۄر ہی ہۄݨا سی۔ اُنہاں دی کُلّ تباہ ہۄݨ تۄں بچ جاݨی سی۔
نِمرتا نال سمجھائی گلّ چھیتی سمجھ آ جاںدی ہَے۔ نِمر سُبھاء والے ڈاکٹر٬ وکِیل اتے ادھِیاپک ذِیادا پْربھاوشالی ہُںدّے ہن۔ بھگوان رام نُۄں مریادا پْرشۄتم کہائُݨ وِچّ اُنہاں دا نِمر سُبھاء ہۄݨا وی سی۔ بݨواس بھِجائُݨ والی مںتھّرا نُۄں اُنہاں نیں کھِما کر دِتّا۔ اُنہاں پرِواراں وِچّ ہی شاںتی اتے ترکّی ہُںدّی ہَے٬ جِنہاں وِچّ چھۄٹے آپݨِییاں بھُلّاں اتے گلتِییاں لئی آپݨے بذُرگاں تۄں کھِماں مںگّ لَیںدے ہن تے بذُرگ چھۄٹِیاں نُۄں کھِما کرن دا مادا رکھّدے ہن۔ کھِما مںگّݨ اتے کھِما کرن نال گِلے شِکوے دُۄر ہۄ جاںدے ہن۔ سمبّںدھّ اتے سںوّاد بݨے رہِںدّے ہن۔ مُڑ اِکّ دُۄجے دے کمّ آئُݨ دے ہالات بݨ جاںدے ہن۔ دِل تۄں اتے مُۄںہ تۄں کھِما کرن اتے کھِما مںگّݨ وِچّ وی پھرک ہُںدّا ہَے۔ جِہڑے دِلۄں کھِما نہِیں دِںدّے٬ اُہ من وِچّ ذِد رکھّدے ہن تے سماں آئُݨ ’تے بدلا لَیݨ دی اُڈِیک کردے ہن۔ ماݨ سنمان دیݨا اتے لَیݨا وی منُکھّی ذِںدّگی دی اِکّ مہتّو پُۄرن پْرکِرِیا ہَے۔ ماݨ سنمان دا نِمر سُبھاء نال کاپھی نیڑے دا سمبّںدھّ ہَے۔ ماݨ سنمان دا ارتھ کیول دُۄجے دے گلے وِچّ ہار پائُݨا٬ پْرشںسّا کرنا اتے ’جی ہجُۄری‘ کرنا ہی نہِیں ہُںدّا سگۄں دُۄجے نُۄں سلِیکے٬ ادب نال بُلائُݨا٬ اِذّت کرنا٬ بھاوناواں دا ستِکار کرنا اتے ہۄںد نُۄں سوِیکار کرنا وی ہُںدّا ہَے۔
مان سنمان دیݨ اتے لَیݨ وِچّ امِیر گرِیب٬ چھۄٹا وڈّا٬ اہُدا٬ سٹیٹس٬ گھٹّ ودھّ پڑھِیا لِکھِیا نہِیں ویکھے جاںدے۔ دُۄجِیاں نُۄں ماݨ سنمان دیݨا تُہاڈی مہان شکھسِیئت٬ امِیر من٬ فراکھ دِل ہۄݨ دی نِشانی ہُںدّا ہَے۔ دھن دَۄلت٬ تاکت٬ پہُںچّ٬ اہُدے دے گھمںڈّ وِچّ آکے دُۄجِیاں تۄں کیول ماݨ سنمان دی آس رکھّݨا منُکھّ دے ہںکّاری٬ تںگّ دِل٬ مُۄرکھ٬ اُجّڈ ہۄݨ دا پْرماݨ ہُںدّا ہَے۔ دُۄجِیاں دا ماݨ سنمان کرن نال منُکھّ کھُد وی ماݨ سنمان ہاسل کردا ہَے۔ جِنہاں ادارِیاں اتے پرِواراں وِچّ اِکّ دُۄجے نُۄں بݨدا ماݨ سنمان دِتّا جاںدا ہَے٬ اُنہاں دا اکس چںگّا ہُںدّا ہَے۔ اُنہاں دی ترکّی دے راہ سدا لئی کھُلّہے رہِںدّے ہن۔ اُہ منۄں اِکّ دُۄجے نال جُڑے رہِںدّے ہن۔ پر جِنہاں پرِواراں اتے ادارِیاں وِچّ اِکّ دُۄجے نُۄں ماݨ سنمان دیݨ دا واتاورݨ نہِیں ہُںدّا٬ اُنہاں دے مَیمبر اِکّ دُۄجے نال منۄں نہِیں٬ سگۄں سرِیرک تَۄر ’تے ہی اِکّ دُۄجے نال رہِ رہے ہُںدّے ہن۔ اُنہاں دی ستھِتی نراذ گُیاںڈھِییاں ورگی ہُںدّی ہَے۔ اسِیں آپݨی رۄذمرا دی سماجِک ذِںدّگی وِچّ اِکّ دُۄجے اُتّے نِربھر کردے ہاں۔ سانُۄں کِسے ناں کِسے رُۄپ وِچّ اِکّ دُۄجے دی لۄڑ پَیںدی رہِںدّی ہَے۔ سانُۄں اِکّ دُۄجے دے کمّ آئُݨ لئی سماں کڈھّݨا پَیںدا ہَے۔ آپݨا وِگاڑ کے دُۄجے دا سُیارنا پَیںدا ہَے۔ اسِیں اِکّ دُۄجے بگَیر ادھُۄرے ہاں۔
اجّ اسِیں کِسے دے کمّ آئُںدے ہاں٬ کلّہ نُۄں دُۄجا کۄئی ساڈے کمّ آویگا۔ اِکّ دُۄجے دے کمّ آئُݨ لئی سانُۄں دُۄجِیاں دا شُکرگُذار ہۄݨا چاہِیدا ہَے۔ کِسے ولّۄں گرذ سارن جاں کمّ آئُݨ ’تے شُکرگُجار ہۄݨا دۄ ترہاں دا ہُںدّا ہَے۔ پہِلی کِسم وِچّ کیول مُۄںہ نال شُکرِییا کرنا ہُںدّا ہَے٬ دُۄجی کِسم وِچّ منۄں یاد رکھّݨا ہُںدّا ہَے۔ مُۄںہ نال شُکرِییا ادا کرن دا وی اِکّ سلِیکا ہُںدّا ہَے۔ کھُدگرذ اتے ہئُمَیں نال بھرے لۄک مُۄںہ نال شُکرِییا ادا کرن نُۄں بھار سمجھدے ہن۔ اُہ دُۄجِیاں دے اِہسان نُۄں بھُلا دِںدّے ہن پر نِمر سُبھاء دے لۄک بہُت ہی ادب اتے نِمر بھاو نال دُۄجِیاں دا شُکرِییا کردے ہن تے مِلے سہِیۄگ نُۄں اُمر بھر یاد رکھّدے ہن۔
* * * * *