منُکھّتا دے رہِبر٬ سرب-ساںجھِیوالتا دے پْرتِیک٬ اتے پُۄرن آذادی دے المبّردار دھنّ دھنّ سْری گُرُ گرںتھّ ساہِب جی نُۄں سِکھّاں نیں پُۄرن ستِکار دِتّا ہَے اتے دیش وِدیش وِچّ “پاتِشاہاں دے پاتِشاہ” دے ادب ستِکار٬ شان لئی سِر دھڑ دی باذی لگائُݨ تۄں وی سںکّۄچ نہِیں کِیتا۔ اِسے ادب ستِکار لئی اِکّ کھِیال من چ‘ آئِیا ہَے٬ جۄ آپ سبھ نال ساںجھا کر رِہا ہاں۔
ساڈا وِچار ہَے کِہ جِتھّے وی سْری گُرُ گرںتھّ ساہِب جی دا سرُۄپ سُشۄبھِت ہۄوے اتے جِتھّے وی گُرُ ساہِب جی دا پْرکاش ہۄوے٬ اُتھے نِشان ساہِب دا جھُۄلݨا جرُۄری ہۄوے۔ گُردُیارا ساہِباناں وِچّ تاں اِہ پہِلاں تۄں ہی لاگُۄ ہَے ہی۔ باکی سارِییاں بچ گئیِیاں تھاواں٬ جِتھّے وی گُرُ ساہِب دا پْرکاش کِیتا جاںدا ہَے٬ اُداہرݨ لئی گھر٬ دفتر٬ دُکاناں٬ کھُلہے پںڈّالا آدِ جِتھّے کِسے سماگم کارن سرُۄپ لِیاںدا جاںدا ہَے٬ اُتھے وی نِشان ساہِب جرُۄر ہۄوے۔ ….
میرے آدھُنِک اتے وِگِیانک سۄچ رکھّݨ والے دۄست اتے وِدوان شائِد اِس نُۄں اِکّ نواں کرم-کاںڈ آکھ دیݨ, پر جے اُہ دھِیرج نال٬ دُۄر اںدّیشی رکھّدے ہۄئے٬ کَۄمی نِشانے بارے سۄچدے ہۄئے٬ اِکاگرتا نال سۄچݨگے تاں میرا وِشواش ہَے کِہ اُہ وی میرے نال سہِمت ہۄ سکدے ہن۔ میری الپ بُدھّی وِچّ آئے وِچار ہیٹھاں لِکھ رِہا ہاں:-
• گُرُ گرںتھّ ساہِب جی دے پْرکاش ہۄݨ دا دُۄرۄں ہی پتا لگّ جائِیا کریگا۔ اُچائی بھاویں جِیادا ناں ہۄوے٬ پر باکی اِمارتاں اتے آلے دُیالے تۄں اُچا اتے نِرالا جرُۄر نذر آویگا۔ جِنہاں گھراں وِچّ وکھّرا کمرا دے کے پکّے تَۄر تے پْرکاش کِیتا گِیا ہَے٬ اُتھے لگِّیا نِسان ساہِب٬ نیڑے دے سِکھّاں لئی لابھدائِک ہۄویگا۔ جِتھّے ہر دیکھݨ والے لئی سںکّیت ہۄویگا کِہ اِتھّے جِتھّے گُرباݨی دا جِیون سںدّیش سُݨن نُۄں مِلیگا٬ اُتھے اِس جگہا تۄں لںگّر اتے ہۄر لۄڑاں وی پُۄرِییاں ہۄ سکدِییاں ہن۔ …. .
• جِہڑے ڈیرے جاں وِئکتی تے سںسّتھاواں نِشان ساہِب نُۄں پْروان ناں کرن٬ اُتھے گُرُ گرںتھّ ساہِب جی دا پْرکاش کرن دی مناہی ہۄوے۔ اِس نال پِیراں دِییاں سمادھاں٬ مںدّراں٬ ڈیرِیاں آدِ ولۄں آپݨے آپ ہی گُرُ گرںتھّ ساہِب دے سرُۄپ لِجاݨ تے رۄک لگّ جاویگی۔
• نِشان ساہِب کِئُںکِہ “فتہِ” دا پْرتِیک ہَے٬ “شان”, “بادشاہت” اتے “پْربھُۄستا” دا چِنّہ ہَے٬ گُرباݨی دے سچّ دی ہمیشا ہی جِتّ ہۄئی ہَے٬ اجّ وی ہۄ رہی ہَے اتے بھوِکھّ وِچّ وی ہۄویگی٬ اِس لئی اِس وِشواش نُۄں “جِتّ دے جھںڈّے” نال پْرگٹ کرنا شۄبھدا وی ہَے اتے جرُۄری وی بݨ جاںدا ہَے۔ نِیارے پںتھّ اتے کَۄمِیئت دے سںکّلپ دا سںدّیش جاویگا اتے سِکھّ کَۄم سدا ہی گرںتھّ اتے پںتھّ (نِشان ساہِب دی اگوائی چ‘ ) نُۄں منّدی ہۄئی ایکتا ولّ ودھدی جاویگی۔
• جِتھّۄں اِہ فُرنا پھُرِیا—پِچھّے جِہے دِلّی وِچّ “دِلّی پھتہِ دِوس” لال-کِلے وِچّ منائِیا گِیا سی اتے سارے جگّ نیں اِس دا سِدھّا پْرسارن وی دیکھِیا سی۔ اِس سمیں کُجھّ کیسری جھںڈّے گُرُ ماہاراج دی ہجُۄری وِچّ لگائے گئے سن۔ کِنّا ودھِییا نذارا ہُںدّا جے اِکّ کیسری نِشان ساہِب اُس سمیں لال-کِلے تے جھُل رِہا ہُںدّا۔ نِشان ساہِب٬ گُرُ گرںتھّ نال جرُۄری ہۄݨ تے بھاویں سماگم بھارتی پارلِیمَیںٹ وِچّ ہۄوے جاں امرِیکا دے وائیِٹ ہائۄُس وِچّ٬ اُتھے کۄئی وی سرکار نِشان جھُۄلݨ تے اِنکار نہِیں کر سکیگی۔ اِہ اچیت ہی بھائی گُرداس جی دے کتھن “ستِگُر سچّا پاتِشاہ٬ ہۄر بادساہ دُنِییاوے” انُسار دُنِییاوی تکھتاں اتے بادشاہِییاں تۄں ستِگُر-پْربھُۄ دے تکھت اُچے ہۄݨ دا اہِساس کرواویگا۔ … …
• اِس نال آئُݨ والِییاں پِیڑھِییاں سِکھّی ولّ پْربھاوِت ہۄݨگِییاں۔ راج-شکتی دا جۄ سںکّلپ اجّ وِسّردا جا رِہا ہَے٬ اُہ سُرجِیت ہۄویگا اتے کھالسا-راج٬ ہلیمی-راج اتے بیغمپُرے دے گُرُۄ درسائے سِدھاںت نُۄں بل مِلیگا۔ راج-شکتی تۄں ساڈا بھاو اجۄکی گںدّی سِیاست بِلکُل نہِیں ہَے٬ سگۄں نِمرتا٬ پرئُپکار٬ سرب-ساںجھِیوالتا٬ کلِیاݨکاری٬ گرِیب دی رکھِّیا اتے جرواݨے دی بھکھِّیا والا ہَے٬ جۄ گُرُ باݨی دے اٹلّ سِدھاتاں انُسار ہۄویگا۔ …
• گُرُ گرںتھّ ساہِب جی دا سرُۄپ اِکّ تھاں تۄں دُۄجے تھاں لِجاںدے ہۄئے وی نِشان-ساہِب نال لِیا جاݨا چاہِیدا ہَے۔ جِویں پْربھات پھیرِییاں سمیں سںگّت نِشان ساہِب دی اگوائی کبُۄل کردی ہَے٬ اُسے تراں پاتِشاہ دے نال ہۄݨ سمیں تاں اِس دا ہۄݨا بہُت جرُۄری ہَے۔ جِنہاں گڈِّییاں (اُچیچے تَۄر تے بݨائیِیاں) جاں کاراں وِچّ ماہاراج دا سرُۄپ لِجائِیا جاوے٬ اُس گڈّی جاں کار اُپر وی کیسری نِشان جھُلے۔ مںتّرِییاں دِییاں گڈِّییاں تے جھںڈِّییاں تے ہُۄٹر ہۄ سکدے ہن٬ سادھارݨ وِئکتی جدۄں لاڑا بݨن لگّدا ہَے٬ اُس دی گڈّی نُۄں سجا کے باکی گڈِّییاں تۄں وکھّری دِکھائِیا جاںدا ہَے٬ تاں ساڈے سرب-اُچ پاتِشاہ٬ ساڈے گُرُۄ ساہِب لئی اجِہا کرنا جرُۄری کِئۄں ناں ہۄوے۔ سائِرن دا ہۄݨا جاں ٹرَیپھِک وِچّۄں وی. وی. آئی. پی. گڈِّییاں واںگ کڈھِّیا جاݨا وی سمبھّو ہۄ سکیگا بائد وِچّ۔ سِرف بِرتی بدلݨ دی لۄڑ ہَے٬ پہِلاں ساڈا آپݨا من گُرُ ساہِب نُۄں سبھ کُجھّ تۄں اُچا اتے مہان منّے۔ کُجھّ وی اسمبھّو نہِیں۔
میری سارے سِکھّ چِںتّکاں٬ وِدواناں٬ لِیڈراں٬ جتھّیداراں٬ سِںگھّ سبھاواں٬ سںتّاں٬ سِکھّ جتھیبںدِّییاں اتے ہر گُرسِکھّ وِیر اتے بھَیݨ نُۄں بینتی ہَے کِہ اِس وِشے تے اِکّ واری ٹھںڈّے دِماگ نال وِچار کرۄ۔ سمبھّاونا نُۄں کِویں امل وِچّ لِیائِیا جاوے؟ ? اِس نُۄں لاگُۄ کرن وِچّ کِہڑِییاں کِہڑِییاں مُشکِلاں آ سکدِییاں ہن اتے اُنہاں نُۄں کِویں دُۄر کِیتا جا سکدا ہَے٬ اِہ سبھ کُجھّ وِچارِیا جاوے٬ …. . ۔ ٹھِیک لگّݨ تے سارے اِکّ جُٹّ ہۄ کے اکال تکھت تۄں پھُرمان جاری کروائُݨ لئی جۄر پائُݨ …۔ گلتِییاں لئی کھِما دا جاچک ہاں۔ پاٹھکاں تۄں ٹِپّݨی دی آس رکھّدا ہاں۔