ساڈی ہالت اُس ہِرن والی ہَے٬ جِہڑا مارُۄتھل وِچّ جا وڑدا ہَے اتے پھِر گرمی اتے پِیاس لگّݨ نال بُری ترہاں ہالۄں بیہال ہۄئِیا پاݨی دی جھاک وِچّ بھٹکدا آپݨی بچی-کھُچی تاکت وی دَۄڑاں لا-لا کے گُیا لَیںدا ہَے۔ اسِیں بھارتی لۄک ہر چۄݨ وِچّ کِسے بھلے لئی اِکّ واری ہۄر آس رکھّ لَیںدے تے کِسے وی پاسِئۄں مِلے اُسدے سںکّیت٬ وائدے٬ لارے جاں جھاک وِچّ اُس پاسے اُلار ہۄ کے وۄٹاں پائُݨ چلّ پَیںدے ہاں۔ پر مساں اِکّ سال نہِیں لںگھّدا کِہ اُہ جھاک وی جھُۄٹھی سابت ہُںدّی ہَے۔ پھِر اسِیں کِنّا چِر وۄٹ دیݨ ویلے کِیتی گئی اِکّ ہۄر گلتی نُۄں منّݨ تۄں بچدے ہۄئے سچّ کبُۄلݨ دی تھاں اِہ دلِیل ورتی جاںدے ہاں کِہ ہالے بہُتا وکت نہِیں ہۄئِیا٬ سرکار کُجھ تاں کریگی٬ ساڈے ورگے لۄکاں دی آس دا سوال نہِیں٬ اِس سرکار نُۄں چلائُݨ والِیاں نیں اگلی وار لۄکاں کۄل جاݨ لئی کُجھ ناں کُجھ تاں کرنا ہَے۔ ساڈی اِہۄ جِہی سۄچ وی آکھر جھُۄٹھی دِسݨ لگّ پَیںدی ہَے تاں اسِیں اِس نوِیں سۄچ دے بۄجھ ہیٹھ دبّ جاںدے ہاں کِہ ہالات مُتابک اسِیں جے ہکِیکی ہالات دی گلّ کِیتی تاں لۄک سانُۄں پِچھلی وۄٹ ویلے کِیتی بھُلّ دا مِہݨا دیݨگے۔ اِہ ساڈے آم لۄکاں دی ہالت ہَے۔ آگُۄ بݨن والِیاں دی اِدّاں دی مۄٹی چمڑی ہُںدّی ہَے کِہ اُہ اِہۄ جِہِییاں گلّاں سۄچݨا ہی بںدّ کر دِںدّے ہن۔ کۄئی کی آکھدا ہَے٬ پھِر کدے اُہ اِسدی پْرواہ ہی نہِیں کرِیا کردے۔

اِسدی سبھ تۄں تکڑی مِسال اِہۄ سی کِہ جدۄں نرِںدّر مۄدی دیش دے پْردھان مںتّری بݨن واستے ذۄر لا رہے سن٬ اُنہاں اِہ گلّ کہی سی کِہ وِدیشاں وِچّ پِیا کالا دھن واپس لِیا کے ہر بھارتی ناگرِک دے بَیںک کھاتے وِچّ تِنّ-تِنّ لکھّ اتے پںجّ جِییاں والے پرِوار دے کھاتے وِچّ پںدّراں لکھّ رُپئے جمہاں کرائے جاݨگے۔ بھارت وِچّ آم لۄک اُس آگُۄ دے اگوائی سامبھݨ پِچھّۄں جھاک رکھّݨ لگّ پئے کِہ سماں لگّ سکدا ہَے٬ کھاتے وِچّ پںدّراں لکھّ رُپئے ذرُۄر آئُݨگے۔ بِیتے تجربے دے ادھار اُتّے اسِیں کہِںدّے رہے کِہ مۄرارجی ڈِسائی دی سرکار بݨنۄں پہِلاں جَے پْرکاش نارائِݨ دی اگوائی ہیٹھ چلدی چۄݨ مُہِمّ دَۄران کھڑھے پَیر بݨائی ہۄئی جنتا پارٹی دے سارے آگُۄ کہِںدّے سن کِہ آئُںدے سار سبھ دے کرذے مُیاپھ کر دِتّے جاݨگے٬ پر بائد وِچّ اِہۄ جِہا کُجھ نہِیں سی ہۄئِیا۔ لۄک ساڈی اِہ گلّ نہِیں سی سُݨدے۔ چھے مہِینے بائد اِکّ دِن بھارت دی مَۄجُۄدا سرکار دے چہیتے اِکّ چَینل اُتّے بھاجپا دے اُس ویلے دے پْردھان امِت شاہ دی اِکّ اِںٹروِئۄُ آئی تاں اِہ سوال اُس اگّے کِیتا گِیا۔ اُسنے اِکّ سَیکِںڈّ وی کھراب کرن دی لۄڑ نہِیں سمجھی اتے جھٹّ اِہ آکھ دِتّا کِہ ’وۄ تۄں ایک چُناو جُملا تھا۔‘ اِسدا ارتھ بڑا ساپھ سی کِہ وۄٹاں لَیݨ لئی چۄگا پائِیا گِیا سی٬ تُسِیں اُہ چُگ لِیا سی تاں تُہاڈی بھُلّ سی٬ تُہاڈے ولّۄں اِدّاں دی بھُلّ کرن دی ذِمّیواری بھارت دا پْردھان مںتّری چُکّݨ واستے تِیار نہِیں ہۄ سکدا۔ ساپھ اِہ منّݨ دے باوجُۄد کِہ لۄکاں دے اکھِّیں گھٹّا پا کے ستّا سمبھّالی سی٬ لِیڈراں دی اُہۄ ٹِیم اجّ تک جِتّاں جِتّ رہی ہَے۔

ساڈے لۄک اِہۄ جِہے دھۄکھِیاں دا شِکار ہۄݨا گِجھّ چُکّے ہن۔ اِںدرا گاںدھی نیں جدۄں ’گرِیبی ہٹائۄ‘ دا نائرا لائِیا سی٬ اُسدے پِچھّے سارے بھارت دے گرِیب اِس آس وِچّ آݨ کھڑھے ہۄئے سن کِہ اِہ بھوِکھّ دی پِیڑھی واستے کُجھ چںگّا کرن لگّی ہَے۔ نتِیجا کُجھ نہِیں سی نِکلِیا اتے لۄک جِہۄ جِہی جُۄن اُدۄں بھُگتدے سن٬ اگلی پِیڑھی وی اُہۄ جِہی جاں اُس تۄں وی بدتر جُۄن بھُگتدی ویکھی گئی سی اتے کاںگرس پارٹی کدی ہاردی اتے کدی جِتّدی اجّ تک سِیاسی مَیدان وِچّ پَیر جمائی بَیٹھی ہَے۔ اسِیں سِرپھ دۄ کیںدری پارٹِییاں دی گلّ کِیتی ہَے٬ تِیجی کِسے دی گلّ اِس لئی نہِیں کِیتی کِہ پھِر تِیسری٬ چَۄتھی جاں پںجّوِیں تک گلّ سِیمِت نہِیں رہِݨی٬ بھارت دی ہر پارٹی اِہۄ کُجھ کر رہی ہۄݨ کارن اُنہاں دا ذِکر کرن دے لئی پہِلاں اتے پِچھّۄں دا پھَیسلا کرنا ساڈے لئی بڑا اَۄکھا ہۄ سکدا ہَے۔ سارِییاں پارٹِییاں دے لگبھگ سارے آگُۄ اِہ گلّ جاݨ چُکّے ہن کِہ لۄکاں دا چیتا بڑا تھۄڑھ-چِرا ہُںدّا ہَے اتے جِس نُۄں اجّ بہُت کُلچھّݨا کہِ کے لۄک ردّ کردے ہن٬ مساں پںجّ سال نہِیں لںگھّدے کِہ پھِر اُسے نُۄں وۄٹاں پائُݨ نُۄں تِیار ہۄ سکدے ہن۔

اجّکلّہ اِس تۄں وی بُری کھیڈ چلّ پئی ہَے۔ لگاتار کِیتے سِیاسی تجربِیاں تۄں لِیڈراں نیں تاں بہُت کُجھ سِکھِّیا ہَے٬ پر لۄک کُجھ نہِیں سِکھّ سکے۔ اِںدرا گاںدھی نیں پہِلی واری اِہ پھارمُۄلا ورتݨ دا یتن کِیتا سی تے اِہ کامیاب وی ہۄئِیا سی کِہ ہر چڑھدے دِن کۄئی نواں شۄشا چھڈّ دِئۄ تے جدۄں تک وِرۄدھی دھِر دے آگُۄ اُسدا جواب دیݨ جاں آم لۄک اُس بارے سۄچ کے کۄئی پھَیسلا لَیݨ دا یتن کرن٬ اُدۄں تک اگلا نواں شۄشا چھڈّ دِئۄ تے پِچھلا مُدّا لۄکاں دے چیتے وِچّۄں کڈھّ دِئۄ۔ اجّکلّہ اِس پھارمُۄلے دی ورتۄں جے کۄئی مُکمّل کامیابی نال کر سکدا ہَے تاں پْردھان مںتّری نرِںدّر مۄدی ہَے۔ کُجھ سال پہِلاں اِکّ دِن لۄک سبھا وِچّ کھڑۄ کے اُنہاں نیں اِکّ چِٹّ پڑھنی شُرُۄ کِیتی٬ جِس وِچّ لِکھِیا سی کِہ مَینُۄں بھارت دی ترکّی دی چِںتّا ہَے٬ سمسِّیاواں دے ہلّ لبھّݨ دی چِںتّا ہَے تے وِرۄدھی دھِر دے آگُۄ اِسدی تھاں مَینُۄں ہٹائُݨ دی چِںتّا وِچّ ڈُبّے ہۄئے ہن۔ مۄہرے بَیٹھے کاںگرسی آگُۄیاں نیں دُہائی پا دِتّی کِہ تُسِیں سانُۄں بدنام کرن دا یتن کر رہے ہۄ۔ اگّۄں نرِںدّر مۄدی نیں کِہا سی٬ ’تُسِیں گلّ پُۄری نہِیں ہۄݨ دِتّی٬ مَیں تاں کُجھ کِہا ہی نہِیں٬ آپݨی گلّ کہِݨ تۄں پہِلاں آپݨے اگّے پئی اِکّ چِٹّ اَیںویں چُکّی اتے پڑھ دِتّی ہَے٬ اِہ گلّ مَیں نہِیں کہی٬ سابکا پْردھان مںتّری اِںدرا گاںدھی نیں پھلاݨے سال وِچّ لۄک سبھا وِچّ کہی سی تے رِکارڈ اُتّے ہَے۔‘ اُسدے اِنا کہِݨ نال کاںگرسی آگُۄ بۄلݨ جۄگے نہِیں سن رہِ گئے۔ اِس تۄں بائد اُسنے کُجھ ہۄر اِدّاں دِییاں گلّ کہِ دِتِّییاں اتے نال اِہ کہِ دِتّا کِہ اِہ شبد تُہاڈی سابکا پْردھان مںتّری اِںدرا گاںدھی دے جاں سابکا پْردھان مںتّری پںڈِّت جواہر لال دے سن تے جِدّاں آپݨی وِرۄدھی دھِر بارے اُہ دۄویں پْردھان مںتّری کِہا کردے سن٬ جے اُہی مَیں کہِںدّا ہاں تاں تُسِیں سُݨدے وی نہِیں۔

کہِݨ تۄں اِہ تاں بھاو ہَے سی کِہ اُس وکت دی ہاکم اتے وِرۄدھی دھِر جِدّاں دا وِہار کر رہِییاں سن٬ کئی دہاکے نِکل جاݨ مگرۄں اجّ دی سرکار اتے وِرۄدھی دھِر وی اُہۄ جِہا کردِییاں ہن٬ پر وڈّی گلّ اِہ ہَے کِہ لۄک وی اِنے سال لںگھّݨ مگرۄں اۄداں دے ہی ہن٬ سِیاݨے نہِیں ہۄ سکے۔ اجّ وی لۄک آپݨے لِیڈراں دی چلاکی سمجھݨ دی تھاں جھاںسے وِچّ آ جاںدے ہن اتے جدۄں پتا لگدا ہَے کِہ اِکّ ٹھگّی اِس واری ہۄر وجّ گئی ہَے تاں اِس تۄں نراذ ہۄݨ دی تھاں اِہ کہِ کے ہسّ چھڈّدے ہن کِہ اسِیں تاں بھیڈاں ہاں تے بھیڈاں دی اُنّ اِدّاں ہی لہِںدّی رہِݨی ہَے٬ کاںگرسی لاہُݨ جاں بھاجپائی٬ کۄئی پھرک نہِیں پَیںدا۔ بھارت دے لۄکاں دی اِہ سۄچ سِیاسی آگُۄیاں نُۄں ہمیشا راس آئی ہَے تے اگّۄں وی آئی رہِݨی ہَے اتے گُسّا کرن نالۄں لۄک آپݨی ناسمجھی اُتّے ہسّݨا سِکھّ گئے ہۄݨ کر کے لِیڈراں نُۄں کۄئی چِںتّا کرن دی لۄڑ نہِیں رہِ گئی۔

دُۄسری گلّ اِہ کِہ اسِیں آپݨے گواںڈھ وِچّ اںگّریذاں دی کْرِپا نال بݨے دیش پاکِستان بارے اِہ جاݨدے ساں کِہ اُتھّۄں دے لِیڈر آپݨے لۄکاں نُۄں اِسلام دی چڑھدی کلا اتے اُس دیش نُۄں بھارت تۄں کھترا ہۄݨ دی دُہائی چُکّ کے راج کری جاںدے ہن۔ اِہۄ پھارمُۄلا بھارتی لِیڈراں نیں ورتݨا سِکھّ لِیا ہَے۔ کاںگرس اتے بھاجپا دے لِیڈراں دا وڈّا پھرک اِنا ہَے کِہ کاںگرس والِیاں کۄل سِرپھ اِکّۄ داء اِس دیش دی ایکتا تے اکھںڈّتا نُۄں کھترے دی دُہائی تے اِس نُۄں کائِم رکھّݨ لئی بھارتی لۄکاں نُۄں اُکسائی جاݨ تک دا ہُںدّا سی٬ بھاجپا نیں دۄ داء چُݨ لئے ہن۔ دیش دی اکھںڈّتا نُۄں کھترے دی دُہائی اُہ وی دِںدّے سن اتے کھترا ہۄݨ دی دُہائی اِہ وی دِںدّے ہن۔ اسِیں اُس راج وِچّ وی اِس دُہائی نُۄں سُݨ کے جذباتی ہۄ جاںدے ہُںدّے ساں تے اِنہاں دے راج وِچّ وی اِدّاں دا بِگل وجّدا سُݨ کے جذباتی ہۄ جاںدے ہاں۔ دُۄسرا مسلا راجنِیتی لئی دھرم دی ورتۄں دا بھاجپا کۄل ہَے٬ جِہڑا کاںگرسی نہِیں سن چُکّدے٬ پر چۄݨاں دَۄران راجسی لۄڑ دے مُہتاج ہۄ کے اِسدی سِدھّی تے اسِدھّی ورتۄں اُہ وی کر لِیا کردے سن۔ بھاجپا سِدھّے تَۄر اُتّے اِس مُدّے نُۄں ورت کے بھارت دی سبھ تۄں وڈّی دھارمِک ابادی نُۄں اُکسائُںدی ہَے۔ جدۄں نرِںدّر مۄدی نیں دیش دے پْردھان مںتّری وجۄں کماںڈ سمبھّالی تاں بھاجپا آگُۄ اِہ نہِیں سن کہِںدّے کِہ بھاجپا راج کئی سالاں پِچھّۄں آئِیا ہَے٬ سگۄں اِہ آکھدے سن کِہ اٹھّ سَۄ سالاں پِچھّۄں ساڈا راج مُڑ کے آئِیا ہَے۔ ’اٹھّ سَۄ سالاں پِچھّۄں‘ کہِݨ دا ارتھ اِہ سی کِہ مُگلاں دی بھارت وِچّ آمد پِچھّۄں اِنہاں دے دھرم دی بُلںدّی نہِیں سی رہِ گئی تے پْردھان مںتّری مۄدی دے آپݨے کھاس اکس کارن اُس دھرم دی چڑھت دے دِن پھِر سکدے ہن۔ بائد وِچّ اِدّاں دی گلّ بھارت سرکار ہی نہِیں٬ دیش دی سبھ تۄں اُچّی ادالت دے پھَیسلِیاں وِچّ وی دیکھی جاݨ لگّ پئی۔ دیش دے مُکھّ ججّ نیں اِہ کہِݨ وِچّ کۄئی جھِجک نہِیں سی رکھّی کِہ بابری مسجِد بنام رام جنم بھُۄمی دے کیس وِچّ پھَیسلا بھاویں کانُۄنی پکھّۄں دیݨا سی٬ پر پھَیسلا لِکھݨ تۄں پہِلاں اِس چِرۄکݨے لٹکدے ماملے بارے اُہ بھگوان تۄں سیدھ لَیݨ واستے مںدّر وِچّ گِیا سی۔ جے بھلا کۄئی مُسلِم ججّ کہِںدّا کِہ اُہ پھَیسلا لِکھݨ تۄں پہِلاں مسجِد وِچّ گِیا جاں کۄئی اِیسائی ججّ کہِںدّا کِہ پھَیسلے لئی سیدھ لَیݨ اُہ اِیسا دے دربار وِچّ گِیا سی تاں بڑا ہںگّاما ہۄ سکدا سی٬ پر سُپرِیم کۄرٹ دے مُکھی ججّ دا بِیان مُدّا نہِیں سی بݨِیا۔

اسِیں پںجّاب دے لۄکاں نیں اِس ترہاں دھرم دی ورتۄں سِیاسی لابھاں لئی ہُںدّی کئی واری ویکھی تے بھُگتی ہۄئی ہَے۔ بھْرِشٹاچار دِییاں سِکھراں چھۄںہدی سرکار دی اگوائی کرن مگرۄں وی جے کۄئی دھارمِک کھیتر وِچّ آپݨی اگیت ستھاپت کرن وِچّ سپھل رہِ سکے تاں اُہ سِیاسی پکھّۄں آپݨی چڑھت دی وی مُکمّل آس رکھّ سکدا ہَے۔ ساڈے لۄکاں دی سۄچ دی اِہ کمذۄری ہَے کِہ کۄئی بںدّا لکھّ جھُۄٹھ بۄلی جاوے اتے لکھّ پاپ کری جاوے٬ جے اُہ دھارمِک استھاناں اُتّے ہاذری بھردے وکت مِیڈِییا کَیمرِیاں دے ساہمݨے کھڑۄ کے آپݨی دھارمِکتا دا پْرگٹاوا کر دیوے تاں لۄک باکی سبھ کُجھ اݨگَۄلِیا کرن نُۄں تِیار رہِںدّے ہن اتے پھِر اُہۄ کُجھ ہُںدّا ہَے٬ جِہڑا بھارت دی کَۄمی پدھّر دی سِیاست وِچّ ہُںدّا دیکھدے ہاں۔ بھارت دی کَۄمی پدھّر دی سِیاست تاں سگۄں راجاں وِچلِییاں دھرم دی ورتۄں کر کے چلدِییاں پارٹِییاں نُۄں اِس کمّ وِچّ راہ اتے داء سِکھائُݨ دا کمّ کردی ہَے۔ چھے سال پہِلاں لۄک سبھا چۄݨاں ویلے بھکھوِیں چۄݨ مُہِمّ چلائُݨ نال وی بھاجپا آگُۄ نرِںدّر مۄدی نُۄں جدۄں آپݨی جِتّ دا یکِین نہِیں سی بجھّا تاں آکھری پڑاء دا پْرچار بںدّ ہُںدّے سار اُہ کیدارناتھ دھام وِکھے اِکّ گُپھا اںدّر سمادھی لائُݨ جا پُجّا سی٬ پر بَیٹھدے وکت وی آسے-پاسے اِہ دیکھ رِہا سی کِہ کَیمرِیاں دا پھۄکس ٹھِیک ہۄݨا چاہِیدا ہَے۔ اُدۄں ورتِیا اِہ داء دُۄجی وار ورتدا ہُںدّا تاں لۄک پچھاݨ لَیںدے٬ اِس کارن پِچھلے سال اُسنے چۄݨاں دے آکھری گیڑ دے دَۄران اِکّ اُچیچی دِتّی گئی اِںٹروِئۄُ وِچّ اِہ کہِ دِتّا سی کِہ ’مَیں بائِلۄجِیکل نہِیں٬ مَینُۄں تاں بھگوان نیں کِسے کھاس مکسد لئی دُنِییا وِچّ بھیجِیا ہَے۔‘ کہِݨ تۄں بھاو اِہ کِہ جِویں بھگوان سمیں سمیں دُنِییا وِچّ وسدے لۄکاں دا پار اُتارا کرن لئی آپݨے اوتار بھیجدا رِہا سی٬ نرِںدّر مۄدی ساہِب اجّ والے دُنِیاوی لۄکاں دے پار اُتارے لئی بھگوان نیں کھاس مکسد لئی بھیجے ہۄئے ہن۔ اِڈّی وڈّی گلّ سُݨ لَیݨ دے بائد دیش دا سبھ تۄں ودھّ گِݨتی والا بھائیِچارا اُنہاں دے مگر لگّی لائیِن تۄں ہٹ کے ہۄر سِیاسی پکھّاں دے لِیڈراں ولّ جاݨا تاں اِکّ پاسے رہِ گِیا٬ اِدھّر-اُدھّر کِسے پاسے جھاکݨا وی پاپ سمجھݨ لگّ سکدا سی۔

کہِںدّے ہن کِہ بِیتے وکت وِچّ کدے لُکمان ناںء دا کۄئی ہکِیم ہُںدّا سی٬ جِہڑا ہر کِسے بِماری دا اِلاج کرن دے نُسکھے جاݨدا سی۔ اجّکلّہ جِس کِسے دا داء پھِٹّ بَیٹھ جاںدا ہَے٬ اُس لِیڈر بارے اِہ کِہا جاںدا ہَے کِہ اِہ سِیاست دے لُکمانی نُسکھے جاݨدا ہَے٬ اِس لئی ہۄر کۄئی اِسدی ٹکّر دا سابت نہِیں ہۄ رِہا۔ اسِیں پِچھلے سمِیاں وِچّ اِدّاں دے نُسکھے ورتݨ والِیاں دا وی کدے ناں کدے ٹکراء ہُںدّا تے آم لۄکاں وِچّ کُجھ چِر لئی بھمبّلبھُسے دی ستھِتی بݨدی ویکھی ہۄئی ہَے٬ جِہڑی بہُتا چِر نہِیں رہِںدّی ہُںدّی اتے پھِر آم لۄک اِکّ پِچھّۄں دُۄسرا بھیڈ-چال وِچّ کِسے اِکّ آگُۄ نال کھڑۄݨا شُرُۄ کر دِںدّے سن۔ اِہۄ جِہی کھِچّۄتاݨ اِس وکت وی بھارت وِچّ چلدی جاپدی ہَے۔ پںجّاب وِچّ اکالی دل دی اگوائی اتے اِس بہانے لۄکاں نُۄں دھرم دے ناںء اُتّے ورتݨ لئی جِدّاں دی کھِچّۄتاݨ دۄواں دھِراں وِچّ اِس ویلے ہُںدّی پئی ہَے٬ اِدّاں دی کھِچّۄتاݨ کَۄمی پدھّر اُتّے وی ہۄݨ دے چرچے سُݨنے پھِر شُرُۄ ہۄ گئے ہن۔ اگلے سمیں وِچّ اِہ چرچے جاں ٹکراء تیذ وی ہۄ سکدے ہن٬ پر وکت دی اجۄکی گھڑی جِہڑی دھِر کیںدر وِچّ ستّا دی کماںڈ سامبھی بَیٹھی ہَے٬ اُہ چھیتی کِیتے کِسے ہۄر دے پَیر لگّݨ نہِیں دِںدّی جاپدی۔ اِہ ہالت اجّ دی گھڑی ہَے٬ وکت دے رںگّاں دا کُجھ پتا نہِیں ہُںدّا کِہ کدۄں کِدھّر نُۄں پلٹی مار جاݨ, اِس لئی بھارت دا اگلا سماں کِدّاں دا ہۄویگا٬ اگیتے اںدّاذے لائُݨ والِیاں نُۄں جۄ مرذی سۄچݨ دی کھُلّہ ہَے۔ بھارتی پھَۄج دی کِسے اپھسر بِیبی دے بارے بد-کلامی٬ کرناٹک دی ڈِپٹی کمِشنر بِیبی نُۄں پاکِستانی کہِݨ جاں پائُںٹا ساہِب دے سِکھّ اَیسّ ڈی اَیمّ بارے کِیتی گئی بیہُۄدا ٹِپّݨی٬ اِہ سارِییاں گلّاں کِسے کھاس پاسے سیدھت ہۄ سکدِییاں ہن٬ پر کِس پاسے ولّ سیدھت ہن٬ اِس بارے اجے تک ستھِتی بہُتی سپشٹ نہِیں ہۄ رہی۔ ہۄ سکدا ہَے کِہ اِس کھیڈ دے اۄہلے دِییاں چُݨَۄتِییاں تۄں پردا چُکّݨ وِچّ اگلا سماں بہُتی دیر ناں کرے٬ کُجھ وی ہۄ سکدا ہَے۔