دُنِییاں بھر دا ہر وِئکتی سِدھّے اسِدھّے تَۄر تے کھیتی نال جُڑِیا ہۄئِیا ہَے۔ کِسے وی رُۄپ وِچّ ورتِیا جاوے اناج بِناں کِسے نُۄں نہِیں سردا۔ سِدھّی جِہی گلّ اےَ سبھ دے ڈھِڈّ لگّے ہۄئے نیں اِہناں نُۄں بھرن واستے اناج٬ پھلھ٬ سبذِییاں آدِ دی ذرُۄرت ہُںدّی ہَے۔ اُہ سانُۄں کھیتاں وِچّۄں مِلدے ہن۔ اسِیں آپݨی تھالھی وِچّ پئے بھۄجن دے پِچھّے ہۄئی مِہنت بارے سۄچِیئے تاں سبھ تۄں ودھّ مِہنت کِرتی کِسان دی ہُںدّی ہَے۔ کِسان کھیت واہُںدّا سںوّاردا ہَے۔ پھِر ... چِڑِییاں- جنَۄراں دے بھاگِیں٬ ہالھی-پالھی دے بھاگِیں٬ راہی-پاںدھی دے بھاگِیں ... آکھ کے بِیج بِیجدا ہَے۔ بِیجاں نُۄں پُںگّردے ویکھدا٬ سمیں تے پاݨی٬ کھاد-خُراک دِںدّا ہَے٬ بِیمارِییاں تۄں بچائُݨ لئی سَۄ ہِیلے-وسِیلے کردا ہَے۔ آپݨی فسل نُۄں جوان ہُںدّی ویکھدا ہَے۔ کئی مہِینِیاں دی مُشکّت تۄں بائد پھِر کِتے جا کے اُس دی مِہنت نُۄں بُۄر پَیںدا ہَے۔ رِیجھاں پُۄرِییاں ہۄݨ دی آس بجھّدی ہَے۔

مِہنت نُۄں پھلھ پَیںدا ویکھ کے کھُش ہۄݨا کُدرتی گلّ ہَے۔ بھرپُۄر فسل نُۄں ویکھ کے کِسان دی کھُشی دی جھلک اُس دے بہِݨ-کھلۄݨ دے ترِیکے وِچّۄں وی نذر آئُںدی ہَے۔ اُہ آپݨے ہتھّ پھڑی سۄٹی نُۄں اِکّ پاسے وٹّ تے گڈّ دِںدّا ہَے۔ آپݨِییاں ڈھاکاں اُتّے ہتھّ دھر کے ماݨ نالھ آپݨے کھیتاں نُۄں نِہاردا ہَے۔ وٹّ 'تے پبّاں بھار بَیٹھ کے بلِّییاں دا اکار ویکھدا ہَے۔ آپݨے ہتھّ نالھ مِݨ کے اُس دی لمبّائی ماپݨ دی کۄشِش کردا ہَے۔ داݨِیاں دے بھرویں ہۄݨ دا اںدّاذا لائُںدا ہَے٬ آلھے-دُیالھِئۄں دۄ چار گھاہ دِییاں تِڑھاں وی پُٹّ سُٹّدا ہَے۔ اُس نُۄں وِساکھی دا میلا چیتے آئُںدا ہَے۔ اُس دی سۄچ میلا ویکھݨ دِییاں اُڈارِییاں بھردی ہَے۔ اُس دِییاں کھُلّہِییاں اکھّاں سُپنے ویکھدِییاں ہن٬ پرِوارک جِییاں دِییاں لۄڑاں پُۄرِییاں کرن بارے سۄچ کے کھُش ہُںدّا ہَے۔

اِس دے اُلٹ جدۄں کِسان دی پکّی پکائی پھسل اُتّے کُدرت آپݨی کرۄپی وِکھائُںدی ہَے تاں کِسان دا کالجا پھڑِیا جاںدا ہَے۔ کدے اُہ آپݨے بھاگاں نُۄں کۄسدا ہَے٬ کدے ربّ اُس نُۄں آپݨا وَیری جاپدا ہَے۔ مِیںہ جھکھّڑ گڑِیاں دی مار نالھ برباد ہۄئی پھسل نُۄں ویکھ کے اُس دا کھیت دی وٹّ اُتّے وہِݨ-کھلۄݨ دا ترِیکا بدل جاںدا ہَے۔ کُتّے-بِلّے تۄں بچاء لئی ہتھّ وِچّ پھڑی سۄٹی تۄں اُہ آپݨے سرِیر نُۄں سہارا دیݨ لگّ پَیںدا ہَے۔ کھیت دی وٹّ 'تے بَیٹھݨ ویلھے وی اُس دا اِکّ ہتھّ سۄٹی نُۄں دُۄجا ہتھّ گۄڈِیاں اتے ڈھِڈّ دے وِچالھے کالجے پَیںدے ہَۄل نُۄں دبّݨ لئی رکھِّیا ہُںدّا ہَے۔

پکّی پکائی فسل تے جدۄں گڑِیاں دی مار پَیںدی ہَے۔ مںجّے 'تے بَیٹھی کِسان دی بذُرگ ماں آپݨے بچِّیاں نُۄں آواذ ماردی ہَے٬ "وے کۄئی توا مُۄدھا مار دِئۄ٬ ٹۄکرا وی مُۄدھا مار دِئۄ۔" نوِیں پِیڑھی دے جواک بیبے دی گلّ سُݨ کے... وہِماں وِچّ پھسی بیبے...آکھ کے مذاک کردے ہن۔ اُہ آپ سۄٹی سہارے اُٹھّ کے جاݨ دی کۄشِش کردی ہَے۔ بیبے دے سٹّ لگّݨ دے ڈرۄں جواک آپے توا اتے ٹۄکرا مُۄدھا مار آئُںدے ہن۔ جدۄں بیبے اُہناں نُۄں متلب سمجھائُںدی ہَے تاں اُہ اِکّ دُۄجے دے مُۄںہ ولّ بِٹر-بِٹر ویکھدے ہن۔ بیبے دسّدی ہَے٬ " اِہ کُدرت نُۄں سُنیہا ہُںدّا اےَ۔ تُسِیں آودے ہِساب نالھ ارداساں کردے اۄ اسِیں چُپّ کرکے وی ارداس کر لَیںدے ہاں توا مُۄدھا مارن دا متلب...کُدرت اگّے ترلا ہُںدَّے کِہ جے اِہ مِیںہ گڑے بںدّ ناں ہۄئے تاں ساڈے توے مُۄدھے ہۄ جاݨے نیں۔ جدۄں پھسلاں برباد ہۄ جاݨگِییاں٬ گھرے اناج نہِیں آویگا پھِر رۄٹی پکائُݨ لئی توے وی سِدھّے کِویں ہۄݨگے... اَیسے ترہاں ٹۄکرا مُۄدھا مارن دا وی اِہی متلب اےَ پھِر ڈںگّراں لئی داݨا-چارا وی نہِیں ہۄݨا۔ سَۄ گلّاں دی اِکّ گلّ... اسِیں اتے ساڈے ڈںگّر-وچھّے سارے بھُکھّے مر جاواںگے۔" اُہ دسّدی ہَے کِہ اِہ اِس لئی کِیتا جاںدا ہَے کِہ کُدرت دے من مِہر پوے۔ مِیںہ جھکھّڑ بںدّ ہۄ جاوے۔ ہۄ سکدا ہَے اِہ سمرپݨ دی بھاونا ہۄوے٬ ہتھّ کھڑھے کرنا٬بیوسی٬ لاچاری اتے رۄس وِکھا کے رہِم دی اپِیل کرن دا اِکّ ترِیکا وی ہۄ سکدا ہَے۔

کِسان آپݨی کمائی فسل نُۄں کِتے لُکۄ کے نہِیں رکھّ سکدا۔ اُہ آپݨِییاں اکھّاں نال لہِلہائُںدی فسل نُۄں برباد ہُںدّی ویکھدا ہَے۔ اِس ترہاں دا نُکسان دیکھݨا بڑے وڈّے جِگرے دا کمّ ہَے۔ چِہرے تے پَیںدِییاں مِیںہ دِییاں ٹھںڈھِّییاں کݨِییاں وِچّۄں آپݨِییاں گلّہاں اُپّر دی داڑھی وِچّ سمائُںدی کۄسے پاݨی دی گھرالھ نُۄں سِرف اُہی جاݨدا ہَے... جِس تن لاگے سۄئی جاݨے... اُس دے سُپنے رِیجھاں سبھ ختم ہۄ جاںدِییاں ہن۔ کرذا ودھݨ دا فِکر ستائُݨ لگّ پَیںدا ہَے۔ پرِوار دِییاں لۄڑاں مُۄںہ اڈّی کھڑھِییاں نذر آئُںدِییاں ہن۔ ٹھیکے 'تے ذمِین لَیݨ والھے کِساناں دی چِںتّا ودھّ ہُںدّی ہَے۔ اُہناں نیں ٹھیکا وی دیݨا ہُںدّا ہَے اتے پرِوار دِییاں لۄڑاں وی پُۄرِییاں کرنِییاں ہُںدِّییاں ہن۔

فسلاں دی تباہی دی بھرپائی کۄئی نہِیں کر سکدا۔ کِسان آپݨِییاں وۄٹاں نالھ آپݨے ہتھِّیں بݨائے راجِیاں دے مُۄںہاں ولّ ویکھدے ہن۔ سرکاراں اکھّاں پُۄںجھݨ دی کۄشِش کردِییاں ہن٬ جۄ کردِییاں ہن اُہ کافی نہِیں ہُںدّا۔ کِسان دے سبر دی پرخ ہر مَۄسم وِچّ ہُںدّی ہَے۔ اِہناں بیوسِییاں لاچارِییاں وِچّۄں سںگھّرش اُپجدا ہَے۔ کِرتی تے کِسان سڑکاں 'تے اُتّر آئُںدے ہن۔ پر نیتاواں دی بہُتی تاکت اِکّ دُۄجی پارٹی والھِیاں دی نِںدِّیا کرن 'تے٬ پارٹِییاں بدلݨ 'تے٬ وِرۄدھِییاں دے اَۄگُݨ پھرۄلݨ اُتّے لگّی ہُںدّی ہَے۔ آپۄ دھاپی وِچّ اُلجھِیاں نُۄں کِرتی تے کِسان اُدۄں ہی دِسدے ہن جدۄں چۄݨاں نیڑے آ جاںدِییاں ہن۔ اُہناں دی کہِݨی اتے کرنی وِچّ بہُت فرک ہُںدّا ہَے۔ کھاݨ ویلھے دںدّ ہۄر اتے وِکھائُݨ والھے ہۄر ہُںدّے ہن۔ جے کِتے سرکاراں اَۄکھے ویلھے کِساناں دی باںہ پھڑن تاں کِسانی خُدکُشِییاں گھٹ سکدِییاں ہن۔ اُہناں دِییاں تھۄڑھِییاں بہُتِییاں سمسِّیاںواں ہلّ ہۄ سکدِییاں ہن۔

اسل گلّ تاں اِہ ہَے... اُہ ڈِگّدا ہَے پھیر آپݨے آپ نُۄں آپے سمبھّالدا ہۄئِیا کھڑھا ہُںدّا ہَے۔ وار-وار ڈِگّ کے اُٹھّݨا ہی اُس دی کھاسِیئت ہَے۔ اُس دی پِیڑ نُۄں کۄئی نہِیں جاݨدا۔ برباد ہۄئیِیاں فسلاں دی تکلِیف سِینے اںدّر لُکۄ کے بچے داݨِیاں نُۄں سمیٹدا ہَے۔ بابے دے کہے... 'آپݨ ہتھی آپݨا آپے ہی کاجُ سوارِیئَے'... اُتّے امل کردا پھِر کھیت واہُںدّا٬ بِیجدا ہَے۔ پھِر آپݨی فسل نُۄں ویکھ کے کھُش ہُںدّا ہَے۔ بس اِسے ترہاں اُس دا جِیون چلّدا ہَے۔ آپݨے آپ نُۄں سمبھّالدا دُنِییاں دے کھاݨ دا پْربںدھّ کرن لئی دِن رات مِہنت کردا ہَے۔ کِرتی کِسان دی اِس مِہنت نُۄں سلام ہَے۔