ترک اتے تکرار منُکھّی ذِںدّگی دے دۄ اجِہے ورتارے جاں پکھّ منّے جاںدے ہن جِنہاں وِچّۄں منُکھّ دے بَۄدھِک پدھّر دا اکس جھلکدا ہَے۔ اُچّ بَۄدھِک پدھّر والے سُۄجھوان لۄک بہِس کرن٬ لڑن جھگڑݨ اتے تُۄں-تُۄں مَیں-مَیں کرن دی بجائے بہُت ہی تہمّل نال ترک دے سہارے آپݨا پکھّ پیش کردے ہن۔ اُہ آپݨا پکھّ دُۄجِیاں اُتّے تھۄپدے نہِیں٬ سگۄں آپݨے ترک نال دُۄجِیاں نُۄں اسلِیئت نُۄں منّݨ لئی مجبُۄر کر دِںدّے ہن۔ ساہمݨے والے نُۄں اُنہاں نال سہِمت ہۄݨ لئی مجبُۄر ہۄݨا پَے جاںدا ہَے۔ ترک دی کھاسِیئت اِہ وی ہُںدّی ہَے کِہ اُہ ساہمݨے والے نُۄں چُپّ کرا دِںدّا ہَے٬ گلّ مُکّ جاںدی ہَے اتے پھَیسلا ہۄ جاںدا ہَے۔ لڑائی جھگڑے دی سمبھّاونا گھٹّ جاںدی ہَے۔ پر تکرار کرن والے لۄک مُۄرکھ٬ جھُۄٹھے٬ اُجڈّ٬ کھُدگرذ اتے جھگڑالُۄ کِسم دے ہُںدّے ہن۔ تکرار نال دۄہاں دھِراں دی مانسِک شاںتی بھںگّ ہۄ جاںدی ہَے۔ تکرار کرن والا سچّ سُݨن لئی تِیار نہِیں ہُںدّا۔ اُہ آپݨا بیتُکا اتے نِرادھار پکھّ دُۄجِیاں اُتّے تھۄپݨ دا یتن کردا ہَے۔ تکرار دی لۄڑ ہی اُس وِئکتی نُۄں پَیںدی ہَے٬ جۄ جھُۄٹھا ہُںدّا ہۄئِیا وی آپݨے آپ نُۄں سچّا تے ٹھِیک سِدھّ کرن دی کۄشِش کردا ہَے۔ تکرار گلّ نُۄں مُکائُݨ اتے پھَیسلا کرن دی بجائے تݨاء پَیدا کردا ہَے٬ لڑائی جھگڑے دا ماہَۄل پَیدا کردا ہَے۔ کئی وار تاں تکرار اپشبد بۄلݨ دی ہالت وِچّ مار کُٹائی٬ ہتھّۄ پائی اتے ادالتاں تک وی پہُںچّا دِںدّا ہَے۔ ترک تھۄڑھے سمیں لئی دُۄجی دھِر نُۄں نراذ اتے اشاںت کر سکدا ہَے پر مُڑ دۄہاں دھِراں نُۄں اِکّ دُۄجے دے نیڑے کر دِںدّا ہَے۔ پر تکرار دۄہاں دھِراں دے سںوّاد وی بںدّ کروا سکدا ہَے٬ سدا لئی اِکّ دُۄجے دے وِرۄدھی وی بݨا سکدا ہَے۔
کِسے وی مسلے جاں سمسِّیا اُتّے ترک وی اَیویں ہی نہِیں دِتّا جا سکدا۔ ترک دیݨ لئی منُکھّ دے پلّے گِیان ہۄݨا وی ذرُۄری ہَے۔ گِیان وی اُنہاں لۄکاں کۄل ہی ہُںدّا ہَے جۄ کِتاباں پڑھدے ہن اتے جِنہاں کۄل جِیون دا انُبھو اتے تجربا ہُںدّا ہَے۔ بِنا تجربے٬ انُبھو اتے گِیان تۄں ترک رکھّݨ والا وِئکتی کئی وار ہاسے اتے مذاک دا پاتر وی بݨ جاںدا ہَے۔ گلت اتے گِیان وِہُۄݨا ترک تکرار تۄں وی بھَیڑا اتے کھترناک ہُںدّا ہَے۔ جِہڑے ماپے ترک نال آپݨے بچِّیاں نُۄں نہِیں سمجھا پائُںدے٬ اُنہاں اُتّے آپݨی مرذی تھۄپݨ دا یتن کردے ہن٬ بچّے اُنہاں ماپِیاں تۄں باگی ہۄ جاںدے ہن۔ اُنہاں وِچّ پَیدا ہۄئِیا تکرار اُنہاں نُۄں منۄں اِکّ دُۄجے تۄں دُۄر کر دِںدّا ہَے۔ جِنہاں سدناں وِچّ لۄک نُمائِںدے ترک نال آپݨا پکھّ نہِیں رکھّدے٬ اُنہاں وِچّ تکرار ہۄݨا یکِینی ہُںدّا ہَے۔ اُس تکرار کارن اُہ جدۄں سدن دی مریادا ٹپّ جاںدے ہن٬ اُدۄں دیش دے لۄک اُنہاں دا تماشا ویکھکے اُنہاں دا مذاک اُڈائُںدے ہن۔ جِنہاں ادھِکارِییاں کۄل آپݨے متہِتاں نُۄں ترک نال سمجھائُݨ دی سمجھ اتے سمرتھّا نہِیں ہُںدّی٬ اُنہاں ادارِیاں وِچّ تکرار اتے تݨاء دا ماہَۄل بݨِیا رہِںدّا ہَے۔ ترک سُݨنا وی ہر بںدّے دے وسّ دی گلّ نہِیں ہُںدّی۔ ترک دیݨ والے دا ہی نہِیں٬ سگۄں ترک سُݨن والے دا وی سُۄجھوان اتے سہِݨشِیل ہۄݨا لاذمی ہُںدّا ہَے۔ ’مَیں ناں مانُۄں‘ پْروِرتی والے لۄکاں نُۄں ترک سُݨائُݨا مجھّ اگّے بِین وجائُݨ والی گلّ ہُںدّی ہَے۔ اِکّ بہُت ہی اِماندار اپھسر نیں جدۄں آئُںدِیاں ہی آپݨے دپھتر وِچّ رِشوت اتے انُشاسنہِیݨتا بںدّ کِیتے تاں دپھتر دے رِشوتکھۄر بںدِّیاں نُۄں بہُت تکلِیف ہۄئی۔ اِکّ دِن کِسے کرمچاری نیں اُس اِماندار اپھسر بارے اِہ گلّ کہِ دِتّی کِہ اُہ دپھتر دے پَیسے کھاںدا ہَے۔ دُۄجے کرمچاری نیں اُہ گلّ اُس ادھِکاری کۄل پہُںچّا دِتّی۔ اُس ادھِکاری نیں اُسے ویلے دپھتر دے سارے کرمچارِییاں دی مِیٹِںگّ بُلاکے اُس کرمچاری نُۄں کِہا٬ “شْری مان جی٬ تُسِیں میرے اُتّے اِہ اِلذام لگا رہے ہۄ کِہ مَیں اِس دپھتر دے پَیسے کھا رِہا ہاں۔ تُسِیں آپݨا اِلذام سِدھّ کرۄ۔”
اُس کرمچاری نیں کِہا٬ “سر٬ مَیں تاں تُہاڈے پَیسے کھاݨ دی گلّ کہی ہی نہِیں۔”
اُس ادھِکاری نیں اُہ کرمچاری کھڑھا کر دِتّا٬ جِس کۄل اُسنے گلّ کہی سی۔ اُس کرمچاری نیں کہِ دِتّا کِہ اُسنے پَیسے کھاݨ دی گلّ کہی ہَے۔
ادھِکاری نیں اگّۄں کِہا٬ “بھراوۄ٬ جیکر تُہانُۄں کِسے نُۄں وی پتا ہَے کِہ مَیں پَیسے کھادھے ہن تاں مَیں سذا بھُگتݨ لئی تِیار ہاں۔ نہِیں پھِر اِس کرمچاری نُۄں آپݨے شبد واپس لَیݨے چاہِیدے ہن۔”
کرمچاری نُۄں آپݨی گلتی لئی مُیاپھی مںگّݨی پئی۔ جیکر ادھِکاری ترک نال گلّ ناں کردا تاں اُس کرمچاری نیں آپݨی گلتی نہِیں منّݨی سی۔ تکرار کرن والِیاں نُۄں سِر پھِرے٬ بیسُرے اتے بیگُرے وی کِہا جاںدا ہَے۔ ادالتاں وِچّ تکرار دے آدھار ’تے نہِیں٬ سگۄں ترک دے ادھار اُتّے پھَیسلے ہُںدّے ہن۔ ترک منُکھّ دی شکھسِیئت وِچّ نِکھار لِیائُںدا ہَے پر تکرار پْربھاوہِیݨ کر دِںدّا ہَے۔ وکتا دے بھاشݨ وِچّ جیکر ترک ناں ہۄوے تاں لۄک اُس نُۄں دِلچسپی نال نہِیں سگۄں مجبُۄری وسّ سُݨدے ہن۔ جِہڑے پتی پتنی اِکّ دُۄجے نال ترک نال گلّ کردے ہن٬ اُنہاں وِچّ تکرار ہۄݨ دی نَۄبت بہُت گھٹّ آئُںدی ہَے۔ چںگّے اتے سفل ادھِیاپک اُہ ہُںدّے ہن٬ جِہڑے آپݨے وِدِیارتھِییاں نُۄں ترک نال سمجھائُںدے ہن۔
* * * * *