پںجّاب دیش دا سبھ تۄں ودھّ خُشہال سُۄبا ہَے۔ اِتھّۄں دے لۄک چںگّا کھاںدے٬ چںگّا پہِندے اتے وِکھاوے لئی کھُلّہا کھرچ کردے ہن۔ پِںڈّ وی شہِراں ورگے ہی ہۄ گئے ہن۔ سارے پِںڈّاں دے گھر پکّے٬ بِجلی٬ پاݨی اتے پکِّییاں سڑکاں نال جُڑے ہۄئے ہن۔ اِسے سُۄبے وِچّ کھیتی دا مُکمّل مشِینِیکرن ہۄئِیا ہَے۔ بھاویں بہُت گھٹّ ہَے پر کِسان دی آمدن دُۄجے سارِیاں سُۄبِیاں تۄں ودھّ ہَے تے اِتھّے مذدُۄر دی مذدُۄری اتے کارِیگراں دی پھِیس وی دُۄجِیاں تۄں ودھّ ہَے۔ اِکّ اںدّاذے مُتابِک سُۄبے وِچّ 25 لکھّ تۄں ودھّ سِکھِّئت اتے آم کامے دُۄجے سُۄبِیاں تۄں آ کے کمائی کردے ہن۔

اجِہا ہۄݨ دے بابجُۄد اِتھّۄں دے سرکاری کھذانے دی ہالت پِچھلے کئی سالاں تۄں دُۄجے کئی سُۄبِیاں تۄں ماڑی ہَے۔ سرکار سِر تِنّ لکھّ کرۄڑ تۄں وی ودھّ دا کرذا ہَے۔ اِس کرذے دا بِیاج مۄڑن لئی وی سرکار نُۄں کرذا لَیݨا پَے رِہا ہَے۔ راج دی ہالت ماڑی ہۄݨ دے بابجُۄد اِتھّۄں دے مُکھّ مںتّری٬ مںتّری٬ اَیمّ.اَیلّ.اے تے سرکاری کرمچارِییاں کۄل دُۄجے کئی سُۄبِیاں تۄں ودھّ سہُۄلتاں ہن۔ اِس اجِیب ستھِتی بارے ڈُۄںگھی وِچار کرن دی لۄڑ ہَے۔ اِس راج وِچّ وسۄں دے انُپات نال واہناں دی گِݨتی٬ کھرِیدکاری٬ شراب دی ورتۄں٬ مکان اُساری ودھّ کِیتی جاںدی ہَے۔ اِںجھ سرکار دی آمدن اِنی کُ ذرُۄر ہۄ سکدی ہَے جِس نال لۄکاں دِییاں دۄ مُڈھلِییاں لۄڑاں وِدِّیا اتے ڈاکٹری سہُۄلتاں ودھِییا ہۄ سکدِییاں ہن۔ اِسدے نال ہی آواجائی لئی سڑکاں وی ودھِییا بݨ سکدِییاں ہن۔ پںجّاب دِییاں مُکھّ فسلاں٬ کݨک تے جھۄنے دی وِکری اُتّے وی ٹَیکس وسُۄلِیا جاںدا ہَے۔ پر افسۄس نال لِکھݨا پَیںدا ہَے کِہ اِس سدی وِچّ اِس ویلے جِہڑا تھۄڑھا سُدھار ہۄئِیا ہَے٬ اُہ کیںدر ولّۄں مِلی مالی سہائِتا نال ہی ہۄئِیا ہَے۔ سرکار کیںدر کۄلۄں وی پُۄری مالی سہائِتا لَیݨ تۄں اسمرتھّ ہَے کِئُںکِہ کئی سکِیماں وِچّ راج سرکار نُۄں 40 پْرتِیشت ہِسّا دیݨا پَیںدا ہَے۔

سرکار دی وِگڑی ہالت دے کئی کارن ہۄ سکدے ہن پر مُکھّ تَۄر اُتّے ٹَیکس چۄری٬ رِشوتکھۄری٬ ناکس مالی پْربںدھّ٬ مُپھت دِییاں رِئُڑِییاں٬ تے بیکابُۄ سرکاری کھرچے ہن۔ پںجّاب دِییاں سارِییاں راجسی پارٹِییاں چۄݨاں تۄں پہِلاں لۄکاں نُۄں سبذباگ وِکھائُںدِییاں ہن۔ مالِیئے دی ہۄ رہی چۄری رۄکݨ دِییاں وی ڈِیگاں مارِییاں جاںدِییاں ہن۔ بھْرِشٹاچار اُتّے کابُۄ پائُݨ دا وی وائدا کِیتا جاںدا ہَے پر جدۄں کُرسی پْراپت ہۄ جاںدی ہَے تاں اِہ سارا کُجھ وِسر جاںدا ہَے۔ پںجّاب پِیراں٬ فکِیراں اتے گُرُۄیاں دی دھرتی ہَے۔ دیش دے سبھ تۄں پوِتّر منّے جاںدے دھرم گْرںتھّاں دی رچنا وی اِسے دھرتی اُتّے ہۄئی ہَے۔ سارے دھرم اِمانداری اتے ہکّ ہلال دی کمائی کرن دا سبک دِںدّے ہن۔ ستِ گُرُۄ نانک ساہب نیں کِرت کرن٬ وںڈّ چھکݨ تے نام جپݨ دے اُپدیش دی بکھشِس کِیتی ہَے۔ پرائے ہکّ نُۄں کھاݨ والے دی سخت شبداں وِچّ نِکھیدھی کِیتی ہَے۔ پر اپھسۄس نال لِکھݨا پَیںدا ہَے کِہ ساڈے راجسی آگُۄ٬ کرمچاری٬ اِتھّۄں تک کِہ دھارمِک آگُۄ وی ہرام دی کمائی دے جال وِچّ پھسے ہۄئے نذر آئُںدے ہن۔ اُہ پَیسا جِہڑا سرکاری کھذانے وِچّ چاہِیدا ہَے. اِنہاں دِییاں جیباں وِچّ جا رِہا ہَے۔ سمجھ نہِیں آئُںدی اِنہاں دی ذمِیر کِئۄں مر گئی ہَے۔ پںجّاب دے لۄکاں نیں اِنہاں نُۄں تاکت دی بکھشِس کِیتی٬ راج گدّی اُتّے بِٹھائِیا اتے پُۄرا آدر ماݨ دِتّا پھِر وی اِہ پَیسے پِچھّے کِئۄں دَۄڑدے ہن۔ اجّ تک مائِیا کِسے دے نال نہِیں گئی۔ گُذارے لئی تنکھہ اتے ہۄر سہُۄلتاں تاں لۄکاں نیں دِتِّییاں ہن۔ ساری اُمر دی ذِمّیواری چُکّی ہَے۔ پھِر دَۄلت کِس لئی اِکٹھّی کِیتی جاںدی ہَے۔ ہرام دی کمائی بچِّیاں اتے پرِوار دے دُۄجے مَیبراں نُۄں وی گلت راہ پائُںدی ہَے۔

پںجّاب اجِہا سُۄبا ہَے جِتھّے شائِد سبھ تۄں ودھّ مالِیئے نُۄں سرکاری کھذانے وِچّ پہُںچّݨ تۄں پہِلاں ہی ہڑپّ لِیا جاںدا ہَے۔ اِتھّے سبھ تۄں ودھّ ٹَیکساں دی چۄری ہُںدّی ہَے۔ اجے وی بہُت سارِییاں دُکاناں وِچّ رسِیداں نہِیں کٹِّییاں جاںدِییاں٬ اِںجھ جی اَیسّ ٹی دی شرییام چۄری ہُںدّی ہَے۔ پںجّاب تۄں بہُتا مال دۄ نمبّر وِچّ باہر جاںدا ہَے اتے آئُںدا ہَے۔ اِکلّے لُدھِیاݨا شہِر وِچّۄں گھٹّۄ گھٹّ سَۄ ٹرکّ تے سَۄ بسّاں رات نُۄں چلدے ہن۔ گُرُۄیاں پِیراں فکِیراں دی اِس دھرتی اُتّے اِمانداری نُۄں سبھ تۄں وڈّی ڈھاہ لگّی ہَے۔ ہریک دا یتن ہُںدّا ہَے کِویں ٹَیکس دی چۄری کِیتی جا سکے۔ رِشوت کھۄری تاں سِکھر اُتّے ہَے۔ پَیسے دے کے کِسے وی دپھتر وی کۄئی وی کمّ کروائِیاں جا سکدا ہَے٬ جیکر دۄ نمبّری پھِیس ناں دِتّی جاوے تاں بہُت کھجّل-کھُیاری جھلّݨی پَیںدی ہَے۔ کئی ترہاں دے بیسِر-پَیر اِتراذ لگا دِتّے جاںدے ہن۔ سرکاری پھِیس وِچّ بچّت کرن دے وی ڈھںگّ ترِیکے کرمچاری ہی دسّدے ہن۔

پںجّاب دے لۄکاں نیں ہالات نال سمجھَۄتا کر لِیا سی کِہ اِتھّے کُجھ نہِیں ہۄ سکدا پر کِسان مۄرچے دی جِتّ نیں اُنہاں دی آپݨی شکتی اُتّے مُڑ بھرۄسا کروائِیا۔ لۄک چاہُںدّے سن کِہ کِسان اںدّۄلن والے ہی چۄݨ لڑدے اتے پںجّاب نُۄں اِکّ اِماندار سرکار مِل جاںدی٬ پر کِسان آگُۄیاں دے آپسی جھگڑے کارن لۄکاں نُۄں نِراستا ہۄئی۔ پر اُنہاں نیں اِکّ تِیجی دھِر جِہڑی اِمانداری دا دائوا کردی سی٬ اُس نُۄں بہُمت نال جیتُۄ بݨائِیا۔ کئی لِیڈر٬ جِہڑے کدے پِںڈّ دا سرپںچّ بݨن بارے نہِیں سۄچ سکدے سن٬ اُہ مںتّری بݨ گئے۔ مُکھّ مںتّری اِماندار ہن تے اُہ چاہُںدّے ہن کِہ رِشوتکھۄری نُۄں رۄکِیا جاوے۔ پر ویکھݨ وِچّ آئِیا ہَے کِہ اُنہاں دے اَیمّ اَیلّ اے ہی نہِیں سگۄں مںتّری وی بھْرِشٹاچار وِچّ پھس گئے ہن۔ اِںجھ سرکار نُۄں آپݨے اںدّر جھات مارنی چاہِیدی ہَے اتے آپݨے لِیڈراں نُۄں سکھتی نال اِمانداری دا پاٹھ پڑھائِیا جاݨا چاہِیدا ہَے۔ اِںجھ مالِیئے دی چۄری نُۄں گھٹائِیا جا سکدا ہَے۔ اِسدے نال ہی راج وِچّ ہۄ رہی وڈّی پدھّر اُتّے ٹَیکس چۄری نُۄں رۄکِیا جاوے۔ اِس پاسے سکھت کاروائی دی لۄڑ ہَے۔ سرکاری کرمچارِییاں اِمانداری دا پاٹھ پڑھائِیا جاوے٬ سرکاری کھرچے گھٹّ کِیتے جاݨ۔ پںجّاب وِچّ وذِیراں اتے اپھسراں نُۄں لۄڑ تۄں ودھّ سہُۄلتاں٬ سُرکھِّیا اتے وسِیلے دِتّے جا رہے ہن۔ اِنہاں دی پڑچۄل کرکے اِہ گھٹائے جاݨے چاہِیدے ہن۔ اِسدا ارمبھّ مُکھّ مںتّری ولّۄں آپ شُرُۄ کرنا چاہِیدا ہَے۔ آپ اجِہا کِیتِیاں اُہ دُۄجِیاں نُۄں پْربھاوِت کر سکدے ہن۔

سرکار نُۄں اِشتِہارباذی نُۄں گھٹّ کرنا چاہِیدا ہَے۔ جدۄں اسِیں آکھدے ہاں کِہ ساڈا کمّ بۄلدا ہَے٬ تاں کمّ نُۄں ہی بۄلݨ دیݨا چاہِیدا ہَے۔ اِس وِچّ کۄئی شکّ نہِیں سںچّار ماہِراں نُۄں اِہ پڑھائِیا جاںدا ہَے کِہ پْرچار ہَے تاں وِئُپار ہَے۔ پر راجنِیتی وِئُپار نہِیں٬ لۄک سیوا ہَے۔ سیوا کرۄ اتے کمّ نُۄں بۄلݨ دیوۄ۔ کرذے وِچّ ڈُبّی سرکار لئی اِس پاسے دھِیان دیݨا چاہِیدا ہَے۔ سرکار دِییاں بہُت سارِییاں کارپۄرشناں اتے بۄرڈ ہن۔ اِنہاں وِچّ بہُتے گھاٹے وِچّۄں جا رہے ہن۔ جدۄں اِہ بݨائیِیاں گئیِیاں سن تاں مںتّو سرکاری لال فِیتاشاہی نُۄں رۄکݨا لئی اتے وِکاس کارجاں نُۄں تیذ کرنا سی۔ پر ہُݨ اِہ سرکار اُتّے بۄجھ بݨ گئیِیاں ہن اتے اِنہاں دی ورتۄں پارٹی لِیڈراں نُۄں چیئرمَینی دے رُۄپ وِچّ رِئۄُڑِییاں وںڈّݨ لئی کِیتا جا رِہا ہَے۔ مِسال وجۄں سنئتی وِکاس لئی سرکاری وِبھاگ ہن٬ پر نال ہی چھۄٹِییاں٬ درمِیانِییاں٬ وڈِّییاں سنئتاں نُۄں پْرپھُلِت کرن لئی چار کارپۄریشن ہن۔ کی اِکّ کارپۄریشن نال نہِیں سارِیا جا سکدا؟ پںجّاب وِچّ جںگّلھ نام ماتر ہن پر وِبھاگ دے نالۄ نال اِکّ کارپۄریشن وی ہَے۔ اِسے ترہاں ہۄر ہن۔ جِہڑِییاں گھاٹے وِچّ ہن اُنہاں نُۄں آدیش دیݨا چاہِیدا ہَے کِہ گھاٹے دی پُۄرتی کرکے منافا کما کے وِکھائِیا جاوے۔

پںجّاب دے شہِراں اتے کسبِیاں وِچّ لکھّاں ریہڑِییاں تے پھڑھِییاں ہن۔ اِہ سارِییاں سبںدھِّت ادھِکارِییاں نُۄں ہپھتا دِںدِّییاں ہن۔ سرکار ولّۄں اِنہاں دی پھِیس نِردھارِک کرکے ٹۄکن دیݨے چاہِیدے ہن۔ اِںجھ شہِراں تے کسبِیاں دے وِکاس لئی لۄڑِیںدا دھنّ پْراپت ہۄ جاویگا۔ شہِراں اتے کسبِیاں وِچّ رۄذانا ہذاراں سبذی مںڈِّییاں لگّدِییاں ہن۔ اِنہاں نیں آپݨی مںڈّی دی تھاں لَے لئی ہَے۔ اِتھّے لگّݨ والِییاں دُکاناں سبںدھِّت ٹھیکیدار نُۄں پھِیس دِںدِّییاں ہن۔ جیکر اِنہاں کۄلۄں وی واجب پھِیس وسُۄلی جاوے اتے سبذِییاں دی کِیمت مِتھی جاوے تاں مںڈّی بۄرڈ وی امِیر ہۄ جاویگا اتے خپتکاراں نُۄں واجب مُلّ اُتّے فل سبذی مِل جاݨگے۔

پںجّاب وِچّ سَیر سپاٹا سنئت نُۄں وِکست کرن دِییاں بہُت سمبھّاوناواں ہن۔ کدے ڈا. مہِںدّر سِںگھّ رںدھّاوا دی اگوائی ہیٹھ سَیر سپاٹا کارپۄریشن ولّۄں مُکھّ سڑکاں اُتّے ساف سُتھرے مۄٹل بݨائے گئے ہن۔ ہُݨ اِنہاں وِچّۄں بہُتے بںدّ ہۄ گئے ہن جاں ویچ دِتّے گئے ہن۔ کارپۄریشن ولّۄں سَیر سپاٹے دے ودھِییا پْرۄگارام اُلِیکے جاݨ۔ پںجّاب وِچّ دھارمِک یاترا اتے سبھِّیاچارک میلِیاں راہِیں سَیلانِییاں نُۄں کھِچِّیا جا سکدا ہَے۔ سَیر سپاٹا پَیکیج بݨائے جاݨ اتے کھیتی اُپج ادھارِت میلے لگائے جاݨ۔ پِںڈّاں دے سکُۄلاں اتے کلِینکاں نُۄں ودھِییاں بݨائُݨ لئی اَینّ آر آئی دی سہائِتا لَیݨی چاہِیدی ہَے۔ ہریک پِںڈّ وِچّۄں باہر وسدے پرِوار آپݨے پِںڈّاں وِچّ وِدِّیا اتے سِہت سہُۄلتاں ودھِییاں بݨائُݨ لئی اگّے آئُݨا چاہُںدّے ہن٬ اُنہاں نُۄں اُتشاہِت کرن دی لۄڑ ہَے۔ راج کر رہی پارٹی آپݨے لئی پھںڈّ مںگّݨ دی تھاں اَینّ آر آئی نُۄں آپۄ آپݨے پِںڈّ دی کائِیاں کلپ کرن لئی پْریرے۔ اجِہا کئی پِںڈّاں وِچّ ہۄ وی رِہا ہَے۔ لۄڑ ہَے اِس نُۄں اِکّ مُہِمّ دا رُۄپ دِتّا جاوے۔ لۄکاں نُۄں کیول وِدِّئک اتے سِہت سہُۄلتاں مُپھت دیݨ ول دھِیان دیݨا چاہِیدا ہَے٬ باکی سہُۄلتاں کیول گرِیب ورگ نُۄں دِتِّییاں جاݨ۔ نہِراں نُۄں پکِّییاں کرن دی تھاں اِنہاں دی ساف سفائی کِیتی جاوے اتے کِساناں نُۄں نہِری پاݨی ورتݨ لئی اُتشاہِت کِیتا جاوے۔ اِںجھ بِجلی دی بچّت ہۄویگی اتے دھرتی ہیٹھلے پاݨی وِچّ وادھا ہۄویگا۔

پِںڈّاں وِچّ مُڑ پھۄکل پُیائِںٹاں نُۄں سُرجِیت کِیتا جاوے۔ اِتھّے ہی کھیتی ادھارِت سنئتاں لگائیِیاں جاݨ۔ اِس نال سرکار دی آمدن وِچّ کیول وادھا ہی نہِیں ہۄویگا٬ سگۄں اِلاکا واسِییاں نُۄں رُذگار وی مِلیگا اتے کِساناں نُۄں اُنہاں دی اُپج دا وی پُۄرا مُلّ مِل سکیگا۔ ریتا٬ بجری اتے شراب وی آمدن دے مُکھّ سرۄت ہن۔ اِتھّے وی چۄری رۄکݨ دی لۄڑ ہَے۔

سُجھائۄ ہۄر وی دِتّے جا سکدے ہن کِئُںکِہ پںجّاب ورگے سُۄبے وِچّ وسِیلِیاں دی گھاٹ نہِیں ہَے٬ گھاٹ ہِیلِیاں دی ہَے جِنہاں راہِیں سرکار دی آمدن وِچّ وادھا کِیتا جا سکدا ہَے۔ اِس ترہاں پںجّاب سِر کرذا وی گھٹ جاویگا اتے لۄکاں نُۄں مُڈھلِییاں لۄڑاں وی نسِیب ہۄ جاݨگِییاں۔