اںدّاذن 2300 سال پہِلاں مہان سِکںدّر نیں دُنِییاں نُۄں جِتّݨ دا دْرِڑھ سںکّلپ کِیتا سی۔ جِتھّے اُسنے آپݨے راج دی سِیما نُۄں وِشال کرکے بُلںدِّییاں نُۄں چھۄہِیا٬ اُتھّے ہی اتھاہ دھن دَۄلت اِکٹھّی کرن دے نال نال کِیمتی ہِیرے مۄتِییاں نال وی خذانا بھرِیا۔ 32 سال دی اُمر وِچّ جدۄں اُہ آخری ساہاں ’تے سی تاں اُسنے آپݨے وذِیراں نُۄں آدیش دِتّا کِہ میری ارتھی نُۄں اُہ ہکِیم مۄڈھا دیݨ جِہڑا میرا اِلاج کر رہے سن تاں جۄ دُنِییاں نُۄں اِہ پتا لگّ سکے کِہ کہِںدّے کہائُںدے ہکِیم وی میری مَۄت نُۄں نہِیں رۄک سکے۔ اُسنے دُۄجا آدیش دِتّا کِہ جِتھّۄں دی میرا جناذا گُذرے اُس راہ ’تے کھذانے دے سارے ہِیرے مۄتی وِچھا دِتّے جاݨ تاں جۄ دُنِییا اِس گلّ تۄں وی جاݨُۄ ہۄ سکے کِہ اتھاہ کِیمتی ہِیرے مۄتی اتے ہۄر دھن دَۄلت وی میرے ساہاں دی پُۄںجی وِچّ وادھا نہِیں کر سکے اتے اُسدا تِیجا آدیش سی کِہ میری مْرِتک دیہ لَے کے جاݨ سمیں میرے دۄنۄں ہتھّ باہر کڈھّ دیݨے تاں جۄ دُنِییاں نُۄں اِہ سُنیہا مِل سکے کِہ بھاری گِݨتی وِچّ پھَۄج٬ اتھاہ دھن دَۄلت اتے وِشال راج بھاگ ہُںدِّیاں سِکںدّر کھالی ہتھّ جا رِہا ہَے۔ اِسے لئی اکسر گلّامباتاں وِچّ اِہ کِہا جاںدا ہَے٬ “اِتھّۄں تاں سِکںدّر ورگے کھالی ہتھّ گئے ہن٬ اسِیں کِہڑے باگ دی مُۄلی ہاں۔”

سْری گُرُۄ نانک دیو جی نیں وی دساں نہُںیاّں دی کِرت کرن دے نال نال منُکھّ دی استھِرتا دا ذِکر اِس پْریرنا مئی شبد راہِیں کِیتا ہَے:

رامُ گئِئۄ راونُ گئِئۄ جا کئۄ بہُ پروارُ۔

کہُ نانک تھِرُ کچھُ نہِیں سُپنے جِئۄ سںسّارُ۔

پںجّاب دا اِہ دُکھاںت ہَے کِہ ساڈے گُرُۄیاں٬ پِیراں اتے ماݨمتِّییاں شکھسِیئتاں دے اُپدیشاں نُۄں بہُت سارے سِیاسی آگُۄیاں اتے اپھسرشاہی نیں اݨگَۄلِیا کرکے پْراںت نُۄں دۄنۄں ہتھِّیں لُٹّݨ وِچّ کۄئی کسر نہِیں چھڈّی۔ 3.74 لکھّ کرۄڑ دا کرذائی پںجّاب کھیتی سںکّٹ٬ نِویش دا سںکّٹ٬ پیںڈُۄ کھیتراں دا سںکّٹ٬ بیرُذگاری دا سںکّٹ اتے سنئتی کھیتر دِییاں بہُ پکھّی اتے بہُ پرتی سمسِّیاواں وِچّ گھِرِیا ہۄئِیا ہَے۔ اِنہاں سمسِّیاواں دا مُۄل کارن پںجّاب وِچّ بھْرِشٹاچار دا امرویل واںگ ودھݨا ہَے۔ 18 اپرَیل 2002 نُۄں بھْرِشٹاچار دا وڈّا کیس اُدۄں ساہمݨے آئِیا سی جدۄں پبلِک سروِس کمِشن دے اُس ویلے دے چیئرمَین روی سِدھُّۄ دے لاکراں وِچّۄں وِجِیلَیںس وِبھاگ پںجّاب نیں 8.01 کرۄڑ دی برامدگی کِیتی سی۔ اِنی وڈّی رِشوت دی رکم نُۄں گِݨن لئی نۄٹ گِݨن والِییاں مشِیناں دا سہارا لَیݨا پِیا سی۔ اِس رِشوت کاںڈ کارن سمُچّے پںجّاب وِچّ سنّاٹا پسر گِیا سی۔ سروِس کمِشن ولّۄں روی سِدھُّۄ دے کارجکال وِچّ سلَیکٹ کِیتے 639 اُمِیدواراں دی چۄݨ وی ردّ کر دِتّی گئی سی۔ اُس ویلے سِرپھ کُجھ مہِینے بیئیِمان اپھسراں اتے سِیاستداناں نیں دۄ نمبّر دی کمائی ولّ مُۄںہ نہِیں سی کِیتا پر پھِر پرنالا اُتھّے دا اُتھّے ہی آ گِیا سی۔

تاذی گھٹنا 16 اکتُۄبر٬ 2025 دی ہَے جدۄں سی.بی.آئی. نیں رۄپڑ ریںج دے ڈی.آئی.جی ہرچرن سِںگھّ بھُلّر نُۄں 8 لکھّ دی رِشوت لَیںدِیاں رںگّے ہتھِّیں پھڑِیا ہَے۔ رِشوت لَیݨ دیݨ وِچّ وِچۄلے دا کمّ کرن والا کْرِشنُۄ شاردا وی سی.بی.آئی. دے شِکںجّے وِچّ ہَے۔ ڈی.آئی.جی. دے سَیکٹر 40 وِچّ ستھِت نِواس ستھان دی جدۄں سی.بی.آئی. دے ادھِکارِییاں نیں تلاشی لئی تاں 7.50 کرۄڑ نکد راشی٬ ڈھائی کِلۄ سۄنا٬ 17 بَیںک لاکراں دِییاں چابِییاں٬ چںڈِّیگڑھ٬ مۄہالی سمیت پںجّاہ تۄں ودھّ جائِداداں نال سبںدھّت دستاویذ٬ 26 مہِںگِّییاں گھڑِییاں٬ چار ہتھِیار اتے سَۄ جِںدّا کارتُۄس مِلے ہن۔ سمرالا ستھِت پھارم ہائۄُس تۄں 108 مہِںگِّییاں شراب دِییاں بۄتلاں٬ 6 لکھّ نکد اتے 17 جِںدّا کارتُۄس مِلے ہن۔ وِچۄلے دی بھُۄمِکا نِبھائُݨ والے کْرِشنُۄ شاردا دے نابھا ستھِت گھر وِچّۄں 21 لکھّ دی نکد راشی٬ کُجھ شکّی دستاویذ اتے اِکّ ڈائِری مِلی ہَے٬ جِس وِچّ رِشوت دے پَیسے دا رِکارڈ درج کِیتا ہۄئِیا ہَے۔ دۄناں دۄشِییاں نُۄں 14 دِناں لئی نِیائِک ہِراست ادھِین بُڑَیل جیلہ وِچّ بھیجِیا گِیا ہَے۔ ڈی.آئی.جی. دی گْرِپھتاری تۄں بائد جِتھّے پْرشاسکی کھیتر اتے سِیاسی کھیتر وِچّ سُنّ پسر گئی ہَے٬ اُتھّے ہی کئی ترہاں دے تَۄکھلے٬ شںکّے اتے چِںتّاواں وی ساہمݨے آئیِیاں ہن۔

گۄبِںدّگڑھ مںڈّی نال سمبّںدھِّت آکاش بتّا دے 11 اکتُۄبر 2025 نُۄں کِیتی شِکائِت اتے پھِر سی.بی.آئی. ولّۄں 52 کرمچارِییاں راہِیں برِیکی نال کِیتی پُݨ-چھاݨ تۄں بائد ہی کاروائی امل وِچّ لِیاںدی گئی۔ شِکائِت کرتا تۄں جدۄں اِہ پُچھِّیا گِیا کِہ تُسِیں پںجّاب پُلِس دے اُچّ ادھِکارِییاں جاں وِجِیلَیںس وِبھاگ کۄل شِکائِت کِئۄں نہِیں کِیتی٬ سِدھّا سی.بی.آئی. نُۄں پہُںچّ کِئۄں کِیتی؟ تاں اُہدا جواب سی٬ “جیکر مَیں پںجّاب وِچّ اُچّ ادھِکارِییاں کۄل شِکائِت کردا تاں ڈی.آئی.جی. نُۄں تاں کِسے نیں نہِیں سی پُچھّݨا٬ شِکائِت کرن دے دۄش وِچّ میرے ’تے دۄ تِنّ پرچے درج کرکے مَینُۄں جیلہ وِچّ سُٹّ دیݨا سی۔”

آکاش بتّا دا اِہ جواب درئسل پُلِس دی شکّی کارگُذاری اتے پُلِس تۄں لۄکاں دا وِشواس اُٹھّ جاݨ دا پْرگٹاوا ہَے۔ بہُت سارے کیساں وِچّ پُلِس دی لۄکاں نال دھکّیشاہی اتے پںجّاب ہرِیاݨا ہائیِکۄرٹ دے ماݨیۄگ ججّاں ولّۄں اِس سبںدھّ وِچّ کِیتِییاں سکھت ٹِپّݨِییاں نیں پُلِس وِبھاگ نُۄں کٹہِرے وِچّ کھڑھا کِیتا ہَے۔

بھرۄسییۄگ سُۄتراں تۄں پتا لگِّیا ہَے کِہ وِچۄلِیئے کْرِشنُۄ نیں اِکبالِییا بِیان وِچّ دسِّیا ہَے کِہ اُہدے واںگ دۄ ہۄر وِچۄلِیئے اِس مُئتّل ڈی.آئی. جی. دی ’سیوا‘ وِچّ لگّے ہۄئے سن۔ اُس کۄل پْراپت ڈائِری وِچّۄں ہۄر کئی ادھِکارِییاں نال وی وِچۄلِیئے دی بھُۄمِکا نِبھائُݨ دا پتا لگِّیا ہَے اتے اُنہاں ادھِکارِییاں دی ہُݨ نِیںد اُڈ گئی ہَے۔ آپݨِییاں کۄٹھِییاں وِچّ راتاں گُذارن دی تھاں اُہ اِدھّر اُدھّر بھٹکدے پھِردے ہن۔ بھلا اجِہی ہرام دی کمائی دا پھائِدا ہی کی جِہڑی تُہاڈا اتے پرِوار دا سُکھّ چَین ہی کھۄہ لوے؟ سی.بی.آئی. دی اِس کاروائی تۄں بائد اِہ سوال وی ساہمݨے آئِیا ہَے کِہ پںجّاب سرکار دا کھُفِییا تںتّر اتے پُلِس وِبھاگ دا اںدّرُۄنی کھُفِییا تںتّر اجِہے بھْرِشٹاچار کیس وِچّ چُپّ کِئۄں رِہا؟ کی اُہناں دے نکّ تھلّے ہۄ رہے اِس کالے دھںدّے دا اُہناں نُۄں پتا نہِیں لگِّیا؟ پںجّاب دے گورنر سْری گُلاب چںدّ کٹارِییا دا اِس کاںڈ تۄں بائد آئِیا بِیان ساڈا سبھ دا دھِیان کھِچّدا ہَے٬ “اِنا وڈّا پْرشاسنِک ڈھاںچا ہۄݨ دے باوجُۄد سانُۄں پتا ناں لگّݨا کاپھی مںدّبھاگا ہَے۔” سرکار دی بھْرِشٹاچار سبںدھّی ذِیرۄ ٹۄلرَیںس ’تے اُہناں کِہا٬ “کہِݨا آسان ہَے٬ پر دھرتی ’تے اُتارنا بہُت مُشکِل۔”

ڈی.آئی. جی. نُۄں نَۄکری تۄں مُئتّل کرن دے نال نال٬ اُسدے اتے پرِوارِک مَیمبراں دے بَیںک کھاتے سِیل کرن اُپرںتّ سمرالا پُلِس سٹیشن وِچّ اُس وِرُدھّ آبکاری اَیکٹ ادھِین نجائِذ شراب رکھّݨ سبںدھّی کیس وی درذ کِیتا گِیا ہَے اتے اگاںہ پڑتال جاری ہَے۔

ای.ڈی. دی دخل اںدّاذی ہۄݨ نال بھُلّر دی گْرِپھتاری دے ہۄر وی دُۄرگامی پْربھاو ہیٹھ لِکھے انُسار ساہمݨے آ رہے ہن:

1) آم آدمی پارٹی پںجّاب نُۄں بھْرِشٹاچار مُکت سٹیٹ بݨائُݨ دے وائدے نال سال 2022 وِچّ ہۄںد وِچّ آئی سی۔ اِہ کاںڈ اتے اِسدے نال ہی ہۄر کئی کاںڈاں نیں سرکار دی بھْرِشٹاچار وِرُدھّ ذِیرۄ ٹَۄلرَیںس نُۄں کٹہِرے وِچّ کھڑھا کِیتا ہَے۔

2) راجبھاگ وِچّ پاردرشتا دا وائدا وی لۄکاں نال کِیتا گِیا سی۔ اجِہے بھْرِشٹ کرمچاری دی کارگُذاری نیں اِس پکھّ تۄں وی سرکار دا اکس دھُںدّلا کِیتا ہَے۔

3) بھْرِشٹ اپھسرشاہی نیں ’اٹَیچی کلچر‘ نُۄں اُتشاہِت کرکے منپسںدّ سٹیشن اتے پۄسٹاں پْراپت کِیتِییاں۔

4) اِماندار٬ کمّ پْرتی سمرپِت٬ سُۄجھبُۄجھ رکھّݨ والے کئی ادھِکاری کھُۄںجے لا رکھّے ہن۔

5) اجِہے بھْرِشٹ ادھِکارِییاں ’تے جیکر سرکار ولّۄں نتھّ پائی جاںدی تاں سی.بی.آئی. دخل اںدّاذی ناں کردی۔

پُراݨے سمِیاں وِچّ بچّے کھُلّہے وِہڑے وِچّ بَیٹھ کے جدۄں رۄٹی کھاںدے سن تاں کاں جھپٹ مار کے بچِّیاں دی رۄٹی کھۄہ کے اُڈ جاںدے سن۔ اجِہا کُجھ گھر دے مرد اتے اَۄرتاں نال وی ہُںدّا سی۔ کاواں دی اِس ہرکت تۄں تںگّ آ کے گھر والے اِکّ کاں نُۄں مار کے بنیرے ’تے ٹںگّ دِںدّے سن اتے مرے ہۄئے کاں نُۄں دیکھ کے دُۄجے کاں اُس گھر وِچّ دُبارا اِہ ہرکت نہِیں سی کردے۔ درئسل بھْرِشٹ ڈی.آئی.جی نُۄں گْرِپھتار کرکے سی.بی.آئی. نیں کاں مار کے بنیرے ’تے ٹںگّݨ ورگی کاروائی ہی کِیتی ہَے۔ اِس کاروائی دے خَۄپھ نال شائِد بھْرِشٹ ادھِکاری اتے راجنِیتِک آگُۄ جۄکاں بݨ کے لۄکاں دا کھُۄن چُۄسݨ تۄں گُریذ کرن۔

* * * * *