تیج دَۄڑدی جِںدّگی دے بھِیڑ بھڑکّے اتے شۄر شرابے تۄں پرہے کدے کُدرت نُۄں نیڑِئۄں تکِّیئے تاں من سچّمُچّ وِسماد وِچّ آ جاںدا ہَے۔ کُدرت وِچّ چھُپ بَیٹھے کادر نُۄں نمسکار کردا ہَے۔ سہِج اتے آنںدّ دے اُہ پل جِںدّگی دا انمۄل سامبھݨیۄگ کِیمتی سرمائِیا بݨ جاںدے ہن۔ … …
سبھ تۄں پہِلاں اُۄرجا دے مُکھّ سرۄت سُۄرج نُۄں تکّۄ۔ ارباں کھرباں سالاں تۄں بِناں کِسے وِتکرے دے سبھ نُۄں جِیون دان دے رِہا ہَے۔ سچّمُچّ دیݨا ہی جِیون ہَے اتے اُہ وی کِسے تراں دے وِتکرے تۄں بِناں۔ ہوا٬ پاݨی اتے درت نیں وی سمدْرِشٹی سُۄرج تۄں ہی سِکھّی لگّدی ہَے۔ اسِیں اِناں دِییاں داتاں نُۄں ماݨدے ہۄئے وی کِئۄں وکھریوِیاں وِچّ پَے جاںدے ہاں؟ کِئۄں نہِیں اِناں کُدرتی داتاں واںگ آپݨی سۄچ نُۄں سربتّ لئی اِکّۄ جِہی رکھّدے؟ … …
آئۄ گگن-چُمبّی پربتاں دی گلّ کرِیئے۔ اِکّ پاسے دھرت نال ساںجھ رکھّدے٬ آسمان نال گلّاں کردے ہۄئے اِہ پربت سانُۄں اڈۄلتا اتے دْرِڑ وِشواش دی پْریرنا دِںدّے ہن۔ اِناں دی کُکھّ چۄں شُۄکدِییاں ندِییاں٬ جۄ مَیداناں ولّ آ رہِییاں ہن٬ سانُۄں سدا چلدے رہِݨ دا سںدّیش دِںدِّییاں ہن۔ چلدے رہِݨا ہی جِیون ہَے اتے رُکݨا مَۄت۔ ہر ندی دی آکھری مںجّل سمُںدّر وِچّ سما جاݨا ہَے۔ جِنّی دیر ویگ نال چلدی رہِںدّی ہَے٬ سبھ رُکاوٹاں دُۄر کردی جاںدی ہَے اتے مَیلہاں نُۄں دھۄںدی جاںدی ہَے٬ پر جے کِدھرے مارُۄتھلاں چ‘ گواچ جائے٬ تاں اُسدی آپݨی ہۄںد ہی جاںدی رہِںدّی ہَے۔ پربتاں تۄں ڈِگدے جھرنے اتے دھرت تۄں پُۄرے ویگ نال آ رہے چشمے٬ جِیون دے بھیداں ولّ اِشارا کردے ہن۔ کِدھرے ہلکی بُۄںداباںدی٬ کِدھرے دھُپّ تے مِیںہ٬ کِدھرے برفباری٬ کِدھرے جوالامُکھی جاں آپݨے آپ نِکلدِییاں لاٹاں بْرہِمںڈّی ڈرامے دے الگّ الگّ کاںڈ ہن۔ …. .
بڑی مِٹھّی مِٹھّی ہوا آ رہی ہَے۔ جرُۄر ہوا بھاںت بھاںت دے کھُشبُۄدار پھُلّاں تۄں ہۄ کے آئی ہَے۔ آئۄ! ذرا اکھّاں نُۄں اِنہاں نذارِیاں نال بھر لئیِئے۔ واہ! کِنّے سۄہݨے چھۄٹے وڈّے٬ وکھّ وکھّ آکار دے پھُلّ آپݨی وکھّری وکھّری کہاݨی کہِ رہے ہن۔ جے کِدھرے بھَۄر اتے تِتلِییاں اِنہاں پھُلّاں دا رس پی کے نِہال ہۄ رہے ہن تاں اَیسے پھُلّ وی ہن جۄ “کِیٹاں” نُۄں آپݨی کھُراک بݨا لَیںدے ہن۔ وکھّۄ وکھّ ڈںڈِّییاں٬ پتِّیاں اتے کںڈِّیاں وِچّ گھِرے ہۄئے اِہ پھُلّ کُدرت دا انمۄل تۄہپھا ہَے۔
آئۄ پںچھِّییاں دے سںگِّیت نال اِکّ مِکّ ہۄݨ دی کۄشِش کرِیئے۔ چِڑِییاں دی چِیں چِیں٬ کۄئِل دی کُۄ کُۄ٬ کاواں دی کاں کاں٬ بھَۄرِیاں٬ بُلبُلاں٬ تۄتِیاں٬ مۄراں٬ گھُگِّییاں گٹاراں اتے ہۄر جانوراں دِییاں وکھّ وکھّ آواجاں نُۄں پُۄرے دھِیان نال سُݨۄ۔ جاپدَے جِئۄ ساڈے نال گلّاں کرنا چاہُںدّے ہن۔ کئی واری چُپّ بَیٹھِیاں نُۄں اکھّاں چ‘ اکھّاں پا کے ویکھۄ٬ اِکّ پْریم بھرِیا سکُۄن مِلیگا۔ … … ….
بدّلاں دی جۄردار گڑھگڑاہٹ دا آپݨا ہی مذا ہَے۔ مِیںہ وِچّ بھِجّݨ دا اتے نہائُݨ دا اسل لُتف اُنہاں نُۄں ہی مِل سکدا ہَے٬ جِہڑے لۄک لاذ نُۄں چھڈّ کے نہائُݨ دا ہَۄںسلا رکھّدے ہن۔ ہُݨ تکّ چڑھدے سُۄرج نُۄں سلاماں کردے آئے ہۄ٬ ٹھِیک ہَے کرۄ٬ پر ڈُبّدے سُۄرج دی لالی نُۄں اکھّۄں اۄہلے ناں کر دیݨا۔ سِرف پُنِّیا دے چنّ دی تارِیف ہی ناں کردے رہِݨا٬ یارۄ مسِّیا دا آپݨا نذارا ہَے۔ گُۄڑھی کالھی رات نُۄں وی ماݨنا سِکھِّیئے۔ کالھی کالھی رات وِچّ آکاش تے چمکدے اتے لُکݨ مِیچی کھیڈدے ہۄئے تارے جِںدّگی دے اُتار چڑھاںء ولّ اِشارا کردے ہن۔ ہر دِن تۄں بائد رات اتے ہر رات تۄں بائد دِن دا آئُݨا اِکّ ’اگمّی سِدھاںت‘ - “سبھ کُجھّ بدلدا ہَے پر پرِیورتن دا نِئم نہِیں بدلدا” - دی بات پائُںدا ہَے٬ تاں پھِر اسِیں کِئۄں کِسے غمی جاں کھُشی نُۄں دِل چ‘ سمبھّالی رکھّدے ہاں؟ جدکِہ اُہ چِر ستھائی نہِیں۔
آئۄ! باگاں دی کھُۄبسُۄرتی نالۄں جںگّل وِچّۄں سُہپّݨ دی بھال کرِیئے۔ وکھّ وکھّ رںگّاں اکاراں اتے الگّ الگّ تراں دے گُݨاں والی بنسپتی اِتھّے مِلدی ہَے۔ اِکّ پاسے جِیون دان دیݨ والے ائُکھدھی بھرپُۄر بُۄٹے وی ہن تاں دُۄجے پاسے جہِرِیلے بُۄٹے وی ہن جِہڑے پل چ‘ جِیون نُۄں مَۄت وِچّ بدل دیݨ۔ انِشچتتا اتے بیترتِیبی- (جۄ جںگّل دی لکھائِک ہ) َے-وِچّ پُۄرن آذادی دے نِگھّ دا اہِساس چھُپِیا ہَے۔ وکھّ وکھّ تراں دے جںگّلی جِیواں دا نِواس ستھان وی ہَے اِہ۔ اِس جںگّل وِچّ جِیون اتے مَۄت دی دھارا نِرںتّر چلدی رہِںدّی ہَے۔ اسل وِچّ ’جِئُںدے رہِݨ لئی سںگھّرش‘ دا سبک سانُۄں جںگّل ہی سِکھا سکدے ہن۔ … ….
جاںدے جاںدے سمُںدّراں دی گہِرائی اتے آکاشاں دی اُچائی وی ماپدے چلِّیئے۔ سمُںدّر دی وِشالتا اتے ڈُۄںگھائی٬ آپݨے جوار-بھاٹے دے باوجُۄد؛ جِںدّگی دی اسِیم سمرتھّا اتے ستھِرتا ولّ اِشارا کردی ہَے۔ آکاش دی وِشالتا٬ شاںتی٬ اݨہۄںد چۄں ہۄںد نُۄں لبھّݨ دا یتن٬ اِکّ اݨدِسدے پْربھُۄ واںگ ہَے جۄ ناں ہُںدّے ہۄئے وی ہۄݨ دا وِشواش دُیائُںدا ہَے اتے آپ بیپرد ہۄ کے سبھ دے پردے وی کجّدا ہَے۔ سبھ نُۄں اُتاںہ اُٹھّݨ اتے اگّے ودھݨ دی پْریرنا وی دِںدّا ہَے۔
کدے کدے آتما دے تل تۄں٬ دھُر اںدّر تۄ٬ کادر دی اِس کُدرت نال نیڑتا بݨائُݨ دی کۄشِش کرِیئے۔ جرُۄری نہِیں گھر چھڈّ کے جںگّلاں٬ پربتاں جاں سمُںدّراں ولّ دَۄڑِیئے۔ آپݨے اںدّرۄں ہی اِنہاں دی ہۄںد نُۄں٬ اِنہاں دے گُݨاں نُۄں اتے سںدّیش نُۄں یاد کرِیئے تاں کِہ اُس کادر نال وی ساںجھ پائی جا سکے۔