جِیتی نیں جدۄں اکھّ کھۄہلی تاں اُس نُۄں ہسپتال ورگی تھاں جاپی۔ اُسنے آپݨے ہتھّ پَیر ٹۄہے سبھ کُجھّ ٹھِیک ٹھاک سی۔ کھبّے ہتھّ تے گُلُۄکۄذ لگِّیا ہۄئِیا سی۔ اُس نُۄں ساہمݨے آپݨی ماں دے بَیٹھے ہۄݨ دا جھائُلا پِیا۔ماں ہی سی جۄ کُرسی تے اکھّاں مِیٹِیں بَیٹھی مالھا پھیر رہی سی۔شائِد ستنام واہِگُرُۄ جپدی اُس دی تںدّرُستی لئی ارداس کر رہی ہۄوے۔ جِیتی دا سِر اجے وی گھُمّ رِہا سی جِویں بہُت نشا پِیتا ہۄوے۔ نشا ہی تاں پِیتا سی لپّ سارِییاں گۄلِییاں اُہ وی ٹَیلانَۄل ٹُۄ دِییاں۔ کھادھِییاں تاں مرن لئی سی پھیر وی پتا نہِیں کِویں بچ گئی سی۔ ’اِس جِیݨ نالۄں تاں ہُݨ مرنا ہی چںگّا ہَے‘ اُہ پھیر سۄچݨ لگّ پئی۔ ماں نُۄں ویکھ کے اُسدا رۄݨ نِکّل گِیا تے اُہ بۄلی ’ہائے ماں‘…۔ بِشن کَۄر دھی دی آواذ سُݨ کے ابّڑواہے اُٹھّی ’ہاں میری دھی’۔ ماں نُۄں جِویں کۄئی کھۄئِیا ہۄئِیا کھذانا لبھّ پِیا ہۄوے۔ دھی دی سُرت واپِس پرت آئی سی۔ اُہ پھٹا پھٹ ڈاکٹر نُۄں بُلا کے لِیائی تاں اُس نیں چَیکّ کرن تۄں بائد دسِّیا کِہ اجے نارمل ہۄݨ نُۄں تِنّ چار گھںٹّے ہۄر لگّݨگے۔ اجے اُس تۄں کۄئی گلّ ناں پُچھّی جاوے کِہ اُس نیں کھُدکشی دی کۄسِش کِئۄں کِیتی سی۔ پر بِشن کَۄر جرُۄر سۄچدی رہی کِہ جے ساڈا نہِیں سۄچِیا تاں ننّہی جِہی جان رُۄبی دا ہی سۄچ لَیںدی۔ جے اِس نُۄں کُجھّ ہۄ جاںداں تاں اُس وِچاری تِل بھر جان دا کی بݨدا؟ مالھا پھیردی بِشن کَۄر نیں ربّ دا لکھّ لکھّ شُکر کِیتا۔

پر جِیتی نُۄں آپݨی آتمگھات دی کۄسِش تے کۄئی پچھتاوا نہِیں سی۔ اُس نیں ٹھِیک ہۄݨ سار پہِلا سوال ایہ ہی کِیتا “مَینُۄں کِئۄں بچائِیا مر جاݨ دِںدّے۔ مَیں ہُݨ جی کے کرنا وی کی ہَے؟”

“جِہناں دے مر جاںدے نیں اُہ نہِیں جِیںدِییا جتِںدّر تاں تَینُۄں چھڈّ کے ہی گِیا ہَے۔ تکڑی ہۄ کملی ناں بݨ”۔ بِشن کَۄر نیں سمجھائِیا۔ “کِئۄں چھڈّ کے گِیا ہَے اُہ مَینُۄں؟ کی کسُۄر سی میرا؟ مَیں اُس لئی کی نہِیں سی کِیتا؟” جِیتی دِییاں اکھّاں چھلک پئیِیاں۔

ماں نیں کُرسی کھِچّہ کے ہۄر نیڑے کر لئی اُسدے ہتھّ پَیر گھُٹّݨ لگّی۔ اَیمرجَیںسی وارڈ وِچّ ہۄر وی انیکاں مرِیذ پئے سن٬ آپۄ آپݨے دُکھّ دے وِنّہے ہۄئے۔ جِیتی اُنہاں بارے سۄچ ہی رہی سی کِہ اُسدی نذر اِکّ اَۄرت تے گئی جۄ بَیڈّ تے بَیٹھی آپݨی نکلی لتّ لاہ رہی سی۔ لکّڑ دی لتّ نُۄں بَیڈّ کۄل رکھّ اُہ آرام نال لیٹ گئی۔ “پتا نہِیں وِچاری دی لتّ کِویں کٹّی گئی ہۄئۄُ شائِد شُۄگر کرکے کٹّی گئی ہۄوے۔ پر ہُݨ اِہ اِکّ لتّ نال کِویں جِیئۄُںدی ہۄویگی؟” جِیتِیے نُۄں ڈر جِہا لگّا۔ جِیون دا سپھر تاں ہُݨ کٹّݨا ہی پویگا۔ اُہ سۄچِیں ڈُبّ گئی۔

جِیتی دی نذر اجے وی بَیڈّ نال پئی نکلی لتّ تے سی۔ ’مَیں وی تاں اُس لئی لتّاں بݨی سی جدۄں اُہ پہِلی وار کنیڈا آئِیا سی۔ تے اِسے ترہاں ہُݨ اُس نیں مَینُۄں وگاہ مارِیا۔ اتھرُۄ ڈکّے ناں گئے۔ ماں نیں اِکّ ہتھّ نال اتھرُۄ پُۄںجھے تے دُۄسرے ہتھّ نال مالھا پھیردی رہی۔ دھی دی ہالت تے اُس نُۄں آپ وی رۄݨ آ رِہا سی پر اُہ دِلاسا دِںدِّیا بۄلی “ہُݨ کُجھّ ناں سۄچ بسّ آرام کر”۔

ڈاکٹر پھیر نِیںد دی دوائی دے گِیا جِیتی سَۄں گئی پر بِشن کَۄر نُۄں نِیںد کِتھّے سی۔ ’کھِڑے ہۄیئے پھُلّ ورگی‘ سی جدۄں کنیڈا آئی سی۔ پڑھن نُۄں کِنّی ہُسِیار سی۔ کنیڈا دے لالچ نُۄں پڑھائی وی رہِ گئی۔ پر کِسمت نال کَۄݨ جھگڑے؟ ادھّی تاں اِہ اُدۄں ہی مر گئی سی جدۄں پتا چلِّیا کِہ جِس بںدّے نال وِیاہ ہۄئِیا ہَے اُہ پہِلاں وی وِیاہِیا ہۄئِیا سی تے اُسدی پہِلی گھر والی آپݨے ہی گھر دِییاں پَۄڑِییاں تۄں تِلک کے ڈِگّ پئی سی٬ جۄ سِر وِچّ سٹّ لگّݨ کارن مر گئی۔

جے گّّل اینی ہی ہُںدّی تاں وی بْرداشت کر لَیںدے۔ پر پُلِس دا شکّ جدۄں اِنکُیاری وِچّ بدلِیا تاں اِہ وی پتا لگّ گِیا کِہ پہِلی گھر والی نُۄں اُس نیں آپ مارِیا سی تے اِنشۄرَیںس تۄں پَیسے لَے لئے سن۔ پھیر اُنہاں ہی پَیسِیاں نال جِیتی نُۄں وِیاہ لِیائِیا۔ سارِیا نُۄں کملے بݨا دِتّا اِہ وی تاں کِنّی ہمدردی کردی سی کِہ وِچارے نال کِسمت نیں دھکّا کِیتا ہَے۔ پر جدۄں پۄل کھُلِّیا تے اُہ جیلھ چلا گِیا اِہ سدمے نال ہسّپتال پہُںچّ گئی سی۔ ہُݨ اجّ وی اُسے ہسّپتال پئی ہَے’۔ ماں نیں سُتّی پئی دھی دا متھّا چُمِّیا۔

’مُسِیبتاں دے پہاڑ ایسے سِر پَیݨے سن۔‘ مُڑکے اُس گھر پَیر نہِیں دھرِیا۔ جِنّی دیر مَیں نہِیں آئی۔ دۄ دۄ جَۄباں کردی رہی۔ ایہدی بھُۄیا بکھشی جۄ ساڈے نال بۄل کے راجی نہِیں سی اُس کۄل دِن کٹی کردی رہی’۔ بِشن کَۄر دا دِل کِیتا کِہ بکھشۄ نُۄں پُچھّے کِہ جِہڑے مُںڈّے دی جِمّیواری لَے کے وِیاہ کِیتا سی ہُݨ کِتھّے گئی؟ ہُݨ اُہدا گھر والا ہرنیک سِئۄں ساڈا پھۄن کِئۄں نی چُکّدا۔ کِہڑا بدلا لِیا اے میری دھی تۄں؟

اُدۄں سارِیاں دے ساہمݨے ہی گلّ کِیتی سی کِہ کُڑی ساڈی تلاکشُدا اے٬ تے آہ ساری کہاݨی ہَے۔ اسِیں تاں رتی بھر وی لکۄ نہِیں سی رکھِّیا۔ اُدۄں تاں جتِںدّر وی کہِںدّا سی کِہ مَینُۄں سبھ منجُۄر ہَے تے پھیر ہُݨ اِہ دھۄکھا کِئۄں کِیتا؟ کُجھّ گھںٹّے بائد جدۄں جِیتی نُۄں جاگ آئی اُہ وی ایسے سۄچ وِچّ ڈُبّ گئی۔

بھُۄیا بکھشی اُدۄں کِنِّییاں تارِیپھاں کرِیا کردی سی کِہ جتِںدّر تاں بہُت پڑھِیا لِکھِیا اے٬ کمپِّئۄُٹر دا کۄرس وی کِیتا ہۄئِیا اے٬ کۄئی نشا-پتّا نہِیں کردا۔ اِہدے پھُپھّڑ دی سکی ماسی دا پۄتا اے بدل کِویں جائۄُ٬ ساری جِمّیواری ساڈی ہَے۔ اُس نیں اِہ وی دسِّیا سی کِہ ہلوارے والِیاں دی ساری پھَیملی سَیٹّ ہَے۔ ماں پِئۄ ٹِیچر نیں٬ وڈّی بھَیݨ وِیاہی ہۄر کۄئی لمبّا چَۄڑا چکّر نہِیں اِکلّا مُںڈّا ہَے۔ بِشن کَۄر نیں تاں اُدۄں وی کِہا سی کِہ ’کُڑی تاں پہِلاں ہی درد دی ماری ہۄئی ہَے اگلِیاں دا کلّا مُںڈّا اے آ کِتے نکھرے ناں کرن۔ تیری جِمّیواری کرکے ہاں کر دِںدّے ہاں اُۄں تاں وِیاہ لئی منّدی ہی نہِیں’۔ مُںڈّے دی دیکھ دکھائی تۄں بائد جِیتی نُۄں وی پھۄٹۄیاں بھیج دِتِّییاں سن تے اِکّ دِن شگن وی ہۄ گِیا سی۔ پھیر جِیتی بھارت گئی تے دۄہاں دا وِیاہ ہۄ گِیا۔

اُس وِیاہ وِچّ بھُۄیا بکھشی اُچیچے تَۄر تے گئی٬ وِچۄلݨ جۄ سی۔ اُہ ہر گلّ وِچّ پْردھان بݨی پھِردی۔ پیکے گھر بھلّ بݨائُݨ لئی اُس نیں جتِںدّر دا کنیڈا وِچّ رِشتا کروائِیا سی۔ تے بھا دا وی اُلابھا لاہ دِتّا جۄ وار وار پھۄن کردا سی کِہ کُڑی نُۄں دُبارا سَیٹّ کرۄ۔ اُںجھ اُہ آپݨے بھرا نال نراذ سی جِس نیں جِیتی پہِلے وِیاہ سمیں اُس کۄلۄ ہر گلّ وِچّ لکۄ رکھِّیا۔ اِکّۄ تِیر نال دۄ نِشانے پھُںڈّ کے اُہ آکھ رہی سی ہُݨ اُہۄ بھُۄیا کمّ آئی ناں…۔ اُدۄں تاں دۄویں ٹبّر بڑے کھُش سن۔ جِیتی اِکّ مہِینا اِںڈِییا رہی۔ جتِںدّر اُس نُۄں بہُت پِیار کردا۔ کدی سِملے کدی ڈلہَۄذی لئیِں پھِردا رِہا۔ اُداں اُہ جچدا وی بہُت سی٬ اُچّا لمبّا کدّ شاندار پگڑی مۄٹرسائیِکل چلائُںدا بڑا ہی سۄہݨا لگّدا۔ اُنہاں کدے پِںجَّۄر گارڈن کدے رَۄک گارڈن تے کدی رۄذ گارڈن بیہدّ پھۄٹۄیاں کھِچوائیِیاں۔ جۄ اجے چںگّی ترہاں دیکھِییاں وی نہِیں سن۔

اُہ جِیتی نُۄں دلیر کُڑی دسّدا جۄ دھۄکھیباج مرد دی پںجّالھی وِچّۄں نِکّل کے آذاد ہۄئی سی۔ اُس نیں بیہدّ وائدے کِیتے۔ پر کِتھّے گئے اُہ سۄچدی رہی۔

پںجّاب تۄں پرت کے جِیتی دا رںگّ رُۄپ ہی بدل چُکّا سی۔ آپݨے پہِلے پتی ولۄں کِیتے دھۄکھے نُۄں اُہ بھُلّݨ لگّی۔ جِویں بہار پھیر تۄں پرت رہی سی۔ من وِچّ نوِییاں سدھراں دا پھُلّ کھِڑن لگّا۔ اُہ وار وار پرس ’چۄں آپݨی تے جتِںدّر دی پھۄٹۄ کڈھّکے ویکھدی رہِںدّی۔ ہر ہپھتے اِںڈِییا پھۄن گھُمائی رکھّدی۔ جتِںدّر اُسدے رۄم رۄم وِچّ رچ گِیا سی۔ شائِد اُس نیں پہِلی وار کِسے نُۄں منۄں پِیار کِیتا ہۄوے۔ جتِںدّر وی ہر ہپھتے پِیار بھری چِٹھّی لِکھدا جے کدی مِسّ ہۄ جاںدی تاں جِیتی پاݨی ’چۄں کڈھّی مچھّی واںگ تڑپھدی۔ ایسے سمیں دَۄران اُس نیں آپݨی ماں نُۄں وِجٹر وِیذے تے مںگّوا لِیا۔ ماں دھی نُۄں سمجھائُںدی پھۄناں تے وادھُۄ کھرچا چھڈّ کے گھر دا سمان بݨا جتِںدّر آئُݨ والا ہَے۔

پھیر اُسنے اِکّ اِکّ کرکے گھر دا سمان لِیا۔ رسۄئی دا سمان٬ بَیڈّ رُۄم سَیٹّ٬ سۄپھا سَیٹّ٬ ٹی وی ہۄر پتا نہِیں کی کی۔ کِشتاں تے نوِیں کار لَے لئی۔ اُہ دۄ دۄ جَۄباں کردی تے سُپنے اُݨدی رہِںدّی کِہ اُہ جتِںدّر نُۄں پہِلاں کۄئی کۄرس کرواویگی کمّ تے نہِیں لاویگی۔

پھیر جتِںدّر نُۄں کنیڈا دا وِیذا لگِّیا تے اُہ آݨ پُںہّچِیا۔ جِیتی دی جِںدّگی وِچّ اِہ بہُت وڈا دِن سی۔ اُس دے پَیر ذمِین تے نہِیں سن لگّ رہے۔ اُہ آپݨی اپارٹمَیںٹ لَیکے الگّ رہِݨ لگّے۔

کُجھّ دِن دے پھیرے تۄرے تۄں بائد اُس نیں جتِںدّر نُۄں آپݨی اِچھّا دسّی کِہ اُہ اُس نُۄں کمپِّئۄُٹر اِںجنِیئر بݨائُݨا چاہُںدّی ہَے تے اُنی دیر گھر دا سارا کھرچا اُہ ڈبل جَۄب کرکے آپ تۄریگی۔ اُس نیں کِہا کِہ دُکھّ کٹّکے ہی سُکھّ مِلدا ہَے کُّجھ سال دُکھّ کٹّکے پھیر ساری اُمر سُکھّ ہی سُکھّ ہَے جلدی سَیٹّ ہۄ جاواںگے۔ اُہ کھُد اُس نُۄں یُنِیورسِٹی لَے کے گئی داکھلے دِییاں سارِییاں شرتاں پُۄرِییاں کروائیِیاں تے داکھلا دُیا دِتّا۔ جِویں آپݨِییاں لتّاں کٹّ کے اُس نیں گھر والے نُۄں لا دِتِّییاں ہۄݨ۔ آپݨے سارے شَۄںک مار کے دۄ دۄ جَۄباں کرکے اُہ اُس نُۄں پڑھائُںدی رہی۔ جدۄں اُس نُۄں مںجِّل مِل گئی تاں اُس نیں نکلی لتّ واںگُۄں ہی اُس نُۄں اُتار کے پرہاں رکھّ دِتّا سی۔ جِیتی اجے وی ساہمݨے پئی اَۄرت نُۄں گھُۄر رہی سی تے اکھّاں دے اتھرُۄ وی پُۄںجھ رہی سی۔

پہِلا سال تاں ٹھِیک ٹھاک گُجرِیا۔ جتِںدّر من لا کے پڑھائی کردا رِہا۔ جِیتی ستّ تۄں تِنّ وجے تکّ پلاسٹِک دی پھَیکٹری ’چ کمّ کردی اتے چار تۄں رات دے باراں وجے تکّ اِکّ ویئر ہائۄُس وِچّ پَیکِںگّ دا کمّ کردی۔ کار ہۄݨ کرکے دۄ جَۄباں کرنا سمبھّو ہۄ سکِیا سی۔ ماں بِشن کَۄر ایس سمیں دَۄران چار پںجّ مہِینے اِںڈِییا وی لا آئی سی تے پھیر اُس نُۄں پںجّ سال دا وِیذا لگّ گِیا۔ ہُݨ ایُہ گھر دی ساپھ سپھائی تے رۄٹی ٹُکّ دا کمّ کر لَیںدی۔ دۄ سال جِیتی نیں مشِین دی ترہاں کمّ کِیتا۔ اکھّاں تھلّے کالے دھبّے پَے گئے۔ سِر دے وال چِٹّے ہۄݨ لگّے پر اُس نیں پرواہ ناں کِیتی۔ مںجِّل بِلکُلّ ساہمݨے سی ہَۄسلا ہارن دا سوال ہی پَیدا نہِیں سی ہُںدّا۔ کدی کدی اُہ جتِںدّر نُۄں کہِںدّی “تُہاڈی ڈِگری پُۄری ہۄݨ تے ہی بچّے بارے سۄچاںگے تے اُدۄں کۄئی آپݨا گھر وی دیکھ لواںگے پر اجے نہِیں۔ اجے کِہڑا آپاں بُڈھّے ہۄ چلّے ہاں؟ جے ہُݨے بچّا ہۄ گِیا تاں میرے تۄں کمّ نہِیں ہۄݨا تے تُہاڈی ڈِگری وِچّ ہی رہِ جاݨی آں”۔ جتِںدّر کہِںدّا ’دیکھ لَے تیری مرجی آ’۔

ڈِگری پُۄری ہۄݨ نُۄں تِنّ سال لگّے۔ یُۄنِیورسِٹی دے مہَۄل نیں جتِںدّر نُۄں کاپھی بدل دِتّا سی۔ اُہ جتِںدّر تۄں جَیٹ بݨ گِیا۔ پگڑی اُس نُۄں بیلۄڑی شَیء جاپݨ لگّ پئی۔ بہُت سارے مُںڈّے کُڑِییاں نال اُس دی دۄستی ہۄ گئی۔ اُس نُۄں پھَیشن کرن دا وی ڈھںگّ آ گِیا۔ برَیںڈ نیم کپّڑے پائُݨ لگّا۔ سِشٹاچار لئی دۄستاں دی مہِپھل وِچّ تھۄڑی بہُتی بِیئر وِسکی وی لا لَیںدا۔ اُس کۄل آپݨا سَیلّ پھۄن وی سی جۄ ہُݨ وجّدا ہی رہِںدّا۔ جِس دِن اُس نیں لائیِسںسّ لَے لِیا سی جِیتی دی کار وی اُسدی بݨ گئی سی۔ اُہ جِیتی نُۄں کمّ تے چھڈّ کے کار لَے جاںدا دُۄسرے کمّ تے جاݨ لئی اُہ کِسے تۄں رائیِڈ لَیںدی تے رات نُۄں جتِںدّر پھیر چُکّ لَیںدا۔ جِیتی اُس دا ہر کھرچا پُۄرا کردی رہی کِہ چلۄ کۄئی ناں چںگّی جَۄب مِل جاویگی۔ ایتھے تکّ وی کِہ اُہ ہر ہپھتے اُس نُۄں دس ڈالر دا کالںِّگ کارڈ اِںڈِییا پھۄن کرن لئی لَے کے دِںدّی۔ کھرچِیاں دی اُچّی در تے گھٹّ آمدن اِسے کرکے اُہ آپݨے باکی پرِوار نُۄں پکّے تَۄر تے سپَۄںسر وی ناں کر سکی۔ اُسدا ڈَیڈی ہی آئُݨ والا سی تے اُہ آئُݨا نہِیں سی چاہُںدّا جد کِہ ماں پاس تاں پںجّ سال دا وِیذا ہَے ہی سی۔ تے سماں لںگھّدا رِہا۔

تِنّ سال بائد اُہ کھُشی دا دِن وی آ گِیا جدۄں سُپنا پُۄرا ہۄئِیا تے جتِںدّر نُۄں کمپِّئۄُٹر اِںجنِیئر دی ڈِگری مِل گئی۔ کِنّے ہی دِن اُہ دۄستاں نُۄں پارٹِییاں کردا رِہا۔ اِںڈِییا نُۄں پھۄن کردا رِہا۔ اِس تۄں بائد اُنہاں جَۄب لبھّݨی شُرُۄ کِیتی۔ اُہ کِہڑی تھاں سی جِتھّے رَیذمے نہِیں بھیجِیا ۔ اِنہاں دِناں وِچّ ہۄر پھۄناں دے نال نال اُس نُۄں کُجھّ کُڑِییاں دے وی پھۄن آئُدے رہے۔ الِیشا ناں دی کُڑی اُس نُۄں اکسر پھۄن کردی۔ اُسے کُڑی نیں آپݨی کِسے سہیلی دے بھرا نُۄں کہِ کے اَۄٹوا اُس نُۄں کِسے کمپّنی نال جَۄب دُیا دِتّی۔ سٹھّ ہذار تے دۄ سال لئی کنّٹرَیکٹ وی ہۄ گِیا۔ کمّ کرن لئی اُس نُۄں اٹوا رہِݨا پَیݨا سی۔ جِیتی نیں اِہ وی پْروان کر لِیا کِہ چلۄ سٹارٹ وِچّ E کے ہَے تذُربا ہۄݨ تۄں ٹۄراںٹۄ ’چ مِل جاویگی۔ ہُݨ جتِںدّر ہپھتے بائد گھر آئُںدا۔ جِیتی رۄج اُس نُۄں پھۄن کر لَیںدی۔

جِیتی تاں آپݨے گھردِیاں نُۄں پکّے تَۄر تے اپلائی کرنا ہی نہِیں چاہُںدّی سی پر اِنکم بݨدِیاں ہی جتِںدّر نیں آپݨے ممّی ڈَیڈی نُۄں اپلائی جرُۄر کر دِتّا۔ ماں تے دھی اپارٹمَیںٹ وِچّ اِکلِّییاں رہِںدِّییا۔ ہُݨ جِیتی چاہُںدّی کِہ اُنہاں دے بچّا ہۄ جاوے پر جتِںدّر کنّ بھنّدا کِہ تھۄڑے ہۄر سَیٹّ ہۄ لئیِئے۔ سماں بِیتدا رِہا۔

جتِںدّر ہُݨ ہپھتے بائد نِرںتّر گھر ناں آئُںدا دۄ دۄ ہپھتے وی لںگھّݨ لگّے۔ جے پُچھّدی تاں کہِںدّا کمّ بہُت ہَے کنّٹرَیکٹ پُۄرا کرنا ہَے۔ جِیتی پھۄن کردی تاں اُہ گھر ناں مِلدا سَیلّ پھۄن وی بںدّ ہُںدّا۔ جے پُچھّدی تاں کہِںدّا کِہ مِیٹِںگّ ’چ سی۔ اِکّ دِن اُس نیں جتِںدّر نُۄں پھۄن کِیتا تاں اگّۄں کِسے کُڑی نیں چُکِّیا۔ جِیتی نیں پُچھِّیا کِہ تُۄں کَۄݨ ایں تاں اُہ کہِںدّی مَیں الِیشا ہاں۔ جِیتی نُۄں گھُمیر آئُݨ لگّی کِہ اِہ اُسدے کمرے وِچّ کی کردی ہَے؟ اُس نیں جتِںدّر نال پھۄن تے گلّ کِیتی تاں اُسنے ہی دسِّیا کِہ الِیشا نُۄں ایسے کمپّنی وِچّ کمّ مِل گِیا ہَے اُہ تاں وَیسے ہی مِلݨ آئی سی۔ اُسے لئی کھاݨ پِیݨ دا سمان لَیݨ اُہ سٹۄر گِیا سی۔ پر جِیتی دا متھّا ٹھݨکدا رِہا۔ جتِںدّر دا گھر ناں آئُݨا جاں پھۄن ناں چُکّݨا اُس نُۄں ڈںگّ ماردے رہے۔ اُس نُۄں تاں اِہ وی شکّ پَیݨ لگ پِیا کِہ الِیشا تے اُہ اِکٹھّے ہی رہِںدّے ہن۔

ہُݨ اُہ تھۄڑا سکھتی نال پُچھّݨ لگّی تے اگّۄں جتِںدّر وی کُرکھّت ہۄ کے جواب دِںدّا اُنہاں دی ہر گلّبات لڑائی وِچّ بدل جاںدی۔ اِکّ دِن تاں جتِںدّر نیں ساپھ ہی کہِ دِتّا ’جا کر لَے جۄ کُجھّ کرنا شی اِذ مائی گرل پھرَیںڈ وی لِوِںگّ ٹُۄگَیدر”۔ جِیتی دے سِر تاں جِویں سَۄ گھڑے پاݨی پَے گِیا سی۔ اُہ بۄلی “مَیں تَینُۄں دۄ دۄ جَۄباں کرکے ڈِگری کروائی تُۄں میرے نال دھۄکھا کِیتا ہَے۔ جتِںدّر اگّۄں ٹُٹّ کے پِیا٬ “بہُتا بکواس ناں کر مَیں آپݨی یۄگتا نال ڈِگری کِیتی اے جے تُۄں ناں پَیسے دِںدّی تاں بَیںک لۄن دے دِںدّی جے پَیسِیاں دی ہی گلّ ہَے تاں دسّ تیرے کِنّے لگّے نیں پائی پائی مۄڑ دواںگا”۔ جِیتی نیں کِہا کِہ “مَینُۄں پَیسے نہِیں تُۄں چاہِیدا ایں شائِد ایسے کرکے تُۄں گھر نہِیں آئُدا”۔ تاں اُہ اگّۄں کہِݨ لگّا “گھر تاں ہمیشاں تیری ماں رہِںدّی اے ہر گلّ وِچّ دکھل اںدّاذی کردی اے میرا تاں دم گھُٹّدا ایں مَیں اِس کرکے وی نہِیں آئُںدا”۔

“اہِسان پھرمۄش اُہ تَینُۄں ہُݨ تکّ رۄٹِییاں لاہ لاہ کے کھُیاںئُدی رہی اے ہُݨ تَینُۄں اُس دی ہۄںد وی چُبھݨ لگّ پئی؟” جِیتی رۄء رہی سی۔

لڑائی نُۄں گھٹائُݨ لئی جتِںدّر بچّا پَیدا کرن لئی راذی ہۄ گِیا۔ جِیتی سۄچݨ لگّی کِہ اُسدا بچّے نال مۄہ پَے جاویگا پھیر تاں نہِیں چھڈّ کے جاݨ لگِّیا۔ اُہ پرِگنَیںٹ ہۄ گئی۔ تے سۄچدی وی رہِںدّی کِہ اِکّ وِیاہے ہۄئے لڑکے نال الِیشا کِئۄں وِیاہ کرواویگی؟ بسّ ایسے کشمکش وِچّ سال ہۄر لںگھّ گِیا۔ جتِںدّر ہپھتے دۄ ہپھتے بائد گھر آئُںدا کُجھّ پَیسے وی دے جاںدا۔ گْرَۄسری کھرِیدݨ تے ہۄر سارا کمّ کاذ جِیتی آپ ہی کردی۔ بچّا ہۄݨ دا سماں بہُت نیڑے آ رِہا سی۔ وار وار کہِݨ تے جتِںدّر نیں چھُٹِّییاں ناں لئیِیاں ہر وار کہِ دِںدّا کِہ کمّ والے چھُٹّی نہِیں دِںدّے۔

اِکّ رات جِیتی نُۄں جݨیپا پِیڑاں شُرُۄ ہۄ گئیِیاں۔ اُس نیں کھُد ہی 911 ڈائِل کِیتا۔ اُس وکت جتِںدّر دا اُس کۄل ہۄݨا بہُت جرُۄری سی۔ ماں نُۄں اُس نیں کہِ دِتّا کِہ جتِںدّر نُۄں پھۄن کر دیوے تے دسّ دیوے کِہ مَیں ہسّپتال چلّی ہاں۔ ماں نیں اجِہا ہی کِیتا۔ بکھشی بھُۄیا نُۄں لَے کے اُہ ہسپتال وی چلی گئی۔ دُۄسرے دِن جِیتی دے گھر ننّہی جِہی بیٹی نیں جنم لِیا۔ تِںںّن دِن ہۄر لںگھّ گئے جتِںدّر آپݨی بیٹی نُۄں دیکھݨ ہسّپتال ناں آئِیا۔ جِیتی ڈُسکدی رہی ماں نیں بتھیرا سمجھائِیا کِہ کۄئی کمّ ہۄ گِیا ہۄݨَے۔ پر جِیتی دا شکّ یکِین وِچّ بدلدا جا رِہا سی۔ کئی جاݨ پچھاݨ والِیا نیں پُچھِّیا نرساں ڈاکٹراں نیں پُچھِّیا پر اُہ جھُۄٹھ بۄل دِںدّی رہی۔ تِیسرے دِن اُس نُۄں ہسپتالۄں چھُٹّی مِل گئی اُس دی سہیلی تے اُسدا ہسبَیںڈ اُس نُۄں ہسپتالۄں لَے کے آئے۔ تے جتِںدّر اُس دِن وی نہِیں آئِیا۔

اِہ وی اِکّ سببّ ہی سی کِہ جِس دِن جِیتی بچّی نُۄں لَے کے گھر آئی تاں اِںڈِییا تۄں اُس دے سہُرے دا پھۄن آ گِیا کِہ سانُۄں وِیذا مِل گِیا ہَے۔ جِیتی نیں اِہ کھُشی ساںجھی کرن لئی وی جتِںدّر نُۄں پھۄن کِیتا پر اگّۄں اُس نیں کۄئی وی کھُشی جاہر ناں کِیتی۔ دس دِناں بائد اُہ کُڑی دیکھݨ آئِیا تے پںجّ سَۄ ڈالر وی دے گِیا۔ ناں کُڑی نُۄں چُکّ کے ویکھِیا ناں اُس دا کۄئی ناں دھرِیا۔ اُسدا پِیار لمبّے لمبّے داہویں پتا نہِیں کِتھّے مر مُکّ گئے سن۔ شائِد اُس نیں آپݨے آپ نُۄں ہی گِروی کر دِتّا سی۔ جِیتی نیں کئی واری پُچھِّیا کے گھردے آئُݨ والے نیں کی کرنا ہَے؟ گھر بدلݨا ہَے جاں اِہ ہی ٹھِیک ہَے۔ جے جَۄب ٹۄراںٹۄ مِل جاوے تاں ٹھِیک رہیگا؟‘ پر اُہ ٹسّ تۄں مسّ ناں ہۄئِیا جِویں جِیتی ہۄر ہی کِسے نال گلّاں کر رہی ہۄوے۔ جِس دِن اُس دے پرِوار نیں آئُݨا سی تاں اُہ ٹۄراںٹۄ آ گِیا۔ پر دُۄسرے دِن ہی پھیر اَۄٹوا نُۄں چلا گِیا۔ ماں جسوںتّ کَۄر نیں کِہا پُتّ کئی سالاں بائد مِلے ہاں تُۄں تاں بڑا بدل گِیا ایں؟ پِئۄ تارا سِئۄں نیں وی سمجھائِیا کِہ لڑکی کلّی ہَے چھۄٹی بچّی ہَے جرا اکل کر۔ پر اُہ ڈُنّ وٹّا جِہا بݨِیا سارا کُجھّ سُݨدا رہِںدّا۔ اِکّ دِن جسوںتّ کَۄر نیں جِیتی نُۄں کِہا٬ “کُڑے گُرجِیت تیرے ورگی نُۄںہ تاں بھائی ربّ سبھ نُۄں دیوے تیرے ’چ تاں سانُۄں کۄئی نُکس نہِیں لبھّا پھیر جتِںدّر ایداں کِئۄں کردا ایں؟”

جِیتی نیں دسِّیا کِہ بی جی شائِد اُتھّے کۄئی کُڑی ہَے اُس نال چکّر ہَے ایہدا۔ جسوںتّ کَۄر نیں کِہا ناں ہُݨ وِیاہ کرواکے ایہنُۄں چکّر سُجھدے نیں آئُݨ دے گھر مَیں پُچھّدی ہاں؟” پھیر جسوںتّ کَۄر نیں ہی پھۄن کِیتا کِہ ’تیرا پِئۄ بہُت گُسّے وِچّ ہَے اسِیں نہِیں کنیڈا رہِݨا جے تُۄں آپ گھر نہِیں آئُݨا۔ سانُۄں مںگّوا کے کِئۄں ادھّ اسمانے ٹںگّ دِتّا۔ جِنّی جلدی ہۄ سکے آ جا تیرے نال گلّ کرنی ہَے”۔ اُہ ماں دی کُرّکھت بھاشا سُݨ کے تھۄڑا ڈر گِیا تے اُسے وِیک اَیڈّ تے ٹۄراںٹۄ آ گِیا۔ ننّہی جِہی رُۄبی ول اُس نیں اِس واری وی دھِیان ناں دِتّا۔ تارا سِئۄں نیں بِٹھا کے دۄ ٹُکّ گلّ کرنی چاہی۔ کِہ جاں تاں وِچّۄں گلّ دسّدے کی آ تے جاں پھیر بںدّا بݨ کے رہِ۔ لڑکی دی جِںدّگی کاہنُۄں کھراب کرن ڈِہا ایں …کلّ نُۄں لۄکی ں کہِݨگے پتا نہِیں سہُرِیاں نیں نہِیں وسّݨ دِتّی۔ تاں جتِںدّر بۄلِیا ’مَینُۄں نہِیں اِہ پسںدّ’۔ مَیں کمپِّئۄُٹر اِںجنِیئر تے پلسّ ٹُۄ۔ تُسِیں مَینُۄں اِس نال پھسا دِتّا۔ اِہ پُراݨے کھِیالاں دی ہَے۔ میرے دۄستاں مِتّراں دی رسپَیکٹ نہِیں کردی۔ سُسائِٹی دے تَۄر ترِیکے اِس نُۄں نہِیں آئُدے مَیں آپݨا سارا جِیون کِویں کڈھّاںگا؟

تاں تارا سِںگھّ بۄلِیا ناں تَینُۄں پُچھّ کے ہی ہاں کِیتی سی اُدۄں دِںدّا جواب؟ اُدۄں تاں تَینُۄں کنیڈا دِیہدا سی۔ اُدۄں نہِیں گھٹّ پڑھی دِکھی جدۄں دۄ دۄ جَۄباں کرکے تَینُۄں کۄرس کروائُںدی سی۔ پُتّ تاں تُۄں میرا ای پر تیرے اِس گھٹِییا کارنامے نیں تاں مَینُۄں کِتے وی کھڑن جۄگا نہِیں چھڈّݨا۔ تیری ماں جِیتی دی ماں بِشن کَۄر دے سوالاں دا کی جواب دے وے؟ جِس دِن جتِںدّر نیں ساپھ کہِ دِتّا کِہ الِیشا اُس دا بہُت کردی ہَے اُس جِنّی ہی پڑھی لِکھی ہَے ماڈرن ہَے اُس تے تلاک دا دھبّا وی نہِیں مَیں اُس نال ہی وِیاہ کرواںواگا۔ تاں تارا سِںگھّ تۄں اِہ گلّ بْرداشت ناں ہۄئی اُس نیں ساپھے دے لڑ نال اکھّاں پُۄںجھدِیاں کِہا “ایہۄ جِہی اُلاد نالۄں تاں اُلاد ناں ہۄوے۔ جی کردا ہَے مُڑکے شکل ناں دیکھاں۔ بھَیݨ جی اسِیں نہِیں ہُݨ ایتھے رہِ سکدے پِںڈّ ہی ٹھِیک ہاں۔ اُہ بِشن کَۄر نُۄں کہِ رِہا سی۔ تے پھیر کُجھّ ہی دِناں بائد اُہ آپ ہی ٹِکٹ داں پْربںدھّ کرکے اُہ بگَیر جتِںدّر نُۄں دسّے واپس مُڑ گئے۔

ہُݨ جتِںدّر دا رِشتا اِس گھر نالۄں بِلکُلّ ٹُٹّ گِیا۔ اُہ مُڑ کے گھر نہِیں آئِیا۔ لۄکاں کۄل اُہ سبھ کاسے دی جِمّیوار جِیتی نُۄں ٹھہِراںئُدا رِہا۔ اُہ سُݨدی رہی تے رۄںدی رہی۔ پھیر وی اُسدا من کہِںدّا کِہ مَیں اُسدا اَینا کِیتا ہَے میرے نال اُہ اِس ترہاں دا دھۄکھا نہِیں کر سکدا اجے دُنِییاں وِچّ اَینا ہنیر تاں نہِیں پِیا۔

پر اِہّ ہنیر سچّمُچّ اُس دی جِںدّگی وِچّ پَے گِیا جدۄں جتِںدّر دے وکِیل ولۄں بھیجے تلاک دے پیپر جِیتی نُۄں پْراپت ہۄئے۔ اُس دِییاں اکھّاں ٹڈِّییاں رہِ گئیِیاں تے پَیراں ہیٹھۄں ذمِین کھِسک گئی۔ اُہ مساں بَیڈّ تکّ پہُںچّی تے ڈھیر ہۄ گئی۔ بِشن کَۄر وار وار کہِ رہِیں سی سی ’دھِیئے دسّ تاں سہی کی ہۄئِیا’۔جِیتی نیں دسِّیا کِہ اُنہاں تلاک دے پیپر بھیجے نیں۔ بِشن کَۄر نیں پہِلی وار گال کڈھّ کے جوائی نُۄں ’ہرام دا کُتّا کمِینا تے متلبی کِہا‘ اُس نیں اِہ وی کِہا کِہ اجِہے گھٹِییا جِہے بںدّے تۄں کھہِڑا چھُٹّݨا ہی بیہتر ہَے۔ پر جِیتی لئی اِہ سدماں بہُت وڈّا سی۔ اُہ دھی نُۄں بُکّل وِچّ لَے کے رۄںدی رہی۔ جِںدّگی پہاڑ ورگی جاپݨ لگّی تے اُہ بھَیء بھِیت ہۄ گئی۔ اُہ سۄچݨ لگّی: ’تِل تِل کرکے مرن نالۄں تاں اِکّ وار مرنا چںگّا ہَے۔

بِشن کَۄر نیں اجے پاسا وٹِّیا ہی سی جِیتی نیں دںدّ پِیڑ لئی٬ ٹَیلانۄل ٹُۄ دِییاں گۄلِییاں لپّ بھرکے لَے لئیِیاں۔ جد نُۄں بِشن کَۄر پرتی تاں اُہ بیسُرت ہۄ گئی سی۔ بِشن کَۄر نُۄں کُجھّ ناں سُجھِّیا اُسنے دسّے مُتابک 911 ڈائِل کرکے اَیمرجَینسی اَیمرجَینسی کِہا۔ دۄ تِنّ مِںٹّ ’چ ہی پھائِر پُلس تے اَیمبُۄلَیںس آ گئے ۔ مَۄکے سِر ہسپتال پُہںچّݨ کرکے جِیتی دی جان تاں بچ گئی۔ پر اجے پتا نہِیں کی ہۄݨا سی۔ بِشن کَۄر مالا پھیردی ربّ اگّے ارداساں کردی رہی کِہ اُس ننّہی جِہی جان رُۄبی کرکے ہی سئی میری دھی نُۄں کُجھّ ناں ہۄوے۔ جِس نُۄں بکھسی آپݨے گھر لَے گئی سی۔

جِیتی نُۄں سُرت پرت آئی سی۔ کۄل کھڑا ڈاکٹر دسّ رِہا سی کِہ برین ہَیمرِذّ تۄں بچا ہۄ گِیا۔ اُس نیں اِہ وی دسِّیا کِہ اینی ڈۄذ لَیݨ نال کئی واری مرِیذ پَیرالائیِذ وی ہۄ جاںدا ہَے پر شُکر ہَے کِہ اِس دِییاں لتّاں باہواں سبھ ٹھِیک نیں۔ پر جِیتی سۄچ رہی سی کِہ لتّ تاں میری ٹُٹّ گئی جدۄں جِیون دی گڈّی دا اِکّ پہِییا ہی ٹُٹّ گِیا۔ پھیر اُہ سۄچݨ لگّی کِہ اُس اَۄرت دی واں لتّ کٹّی ہۄئی ہَے کی اُہ نہِیں جِیںدی؟ مَیں وی تاں جی سکدی ہاں۔ اُہ بَیڈّ تھلّے پئی اُس لکّڑ دی لتّ نُۄں اجے وی گھُۄردی سۄچ رہی سی کِہ اُہ تلاک دے پیپراں تے سائیِن کر ہی دیوے اتے آپݨے پَیراں تے تُرنا سِکھّے جِس دا آنںدّ کُجھّ ہۄر ہی ہُںدّا ہَے۔ وِچاری لکّڑ دی لتّ…جِس نُۄں اُس اۄرت نیں اُتار کے پاسے سُٹّ دِتّا سی۔ پر ہُݨ جِیتی اُداس نہِیں سی۔