اِکّ بُتّگھاڑے نیں پتھّر تراش کے کھُۄبسُۄرت بُتّ تِیار کِیتا۔ اُس بُتّ نُۄں دیکھکے درشک اش اش کر اُٹھّے۔ اِکّ درشک نیں بُتّگھاڑے نُۄں مُخاتِب ہۄکے پُچھِّیا٬ “تُسِیں اِہ کھُۄبسُۄرت بُتّ کِویں بݨائِیا؟”

بُتّگھاڑے نیں مُسکراکے جواب دِتّا٬ “اِہ کھُۄبسُۄرت بُتّ تاں پتھّر دے وِچّ ہی سی٬ مَیں تاں وادھُۄ پتھّر ہٹا دِتّا اتے کھُۄبسُۄرت بُتّ تِیار ہۄ گِیا۔” درئسل ادھِیاپک دا کرم وی اُس بُتّگھاڑے ورگا ہی ہَے۔ ادھِیاپک کۄل جدۄں وِدِیارتھی پہِلی وار آئُںدا ہَے تاں اُس کۄل اکھّاں تاں ہُںدِّییاں ہن٬ پر اُس نُۄں نذر ادھِیاپک نیں دیݨی ہُںدّی ہَے۔ اِس کرکے ہی ادھِیاپک نُۄں سماج دی مہاں شکتی اتے کَۄم دا نِرماتا کِہا گِیا ہَے۔

ادھِیاپک نیں وِدِیارتھی نُۄں سِرف کِتابی پڑھائی ہی نہِیں کروائُݨی ہُںدّی٬ سگۄں ذِںدّگی دی پڑھائی دا پاٹھ وی پڑھائُݨا ہُںدّا ہَے۔ کِتابی پڑھائی وِچّ پاٹھ پہِلاں دِتّا جاںدا ہَے اتے پْرِیکھِیا بائد وِچّ ہُںدّی ہَے۔ پر ذِںدّگی دی پڑھائی وِچّ پْرِیکھِیا پہِلاں ہُںدّی ہَے اتے پاٹھ بائد وِچّ مِلدا ہَے۔ سِیاݨا٬ سُلجھِیا ہۄئِیا٬ دُۄر اںدّیشی اتے آپݨے پیشے پْرتی سمرپِت ادھِیاپک وِدِیارتھی نُۄں دۄناں ترہاں دی پڑھائی کرواکے اِکّ چںگّا ناگرِک٬ چںگّا پُتّ اتے آدرش وِئکتی بݨائُݨ وِچّ سہی اگوائی کردا ہَے۔ اسلی شبداں وِچّ ادھِیاپک دا کرم اِس ترہاں دا ہُںدّا ہَے:

ایک پتھّر کی ہی تکدِیر بدل شکتی ہَے٬

شرت ییہ ہَے کِہ اُسے سلِیکے سے تراشا جائے۔

اِس ویلے پںجّاب وِچّ کُلّ 19242 سرکاری سکُۄل اتے 8162 پْرائیِویٹ سکُۄل ہن۔ اِنہاں وِچّ 12880 پْرائِمری سکُۄل٬ 2670 مِڈل سکُۄل٬ 1740 ہائی اتے 1972 سِینِیئر سَیکںڈّری سکُۄل شامل ہن۔ سکُۄلاں وِچّ پْرِںسِّیپل٬ ہَیڈّماسٹر دے نال نال وی.جی.اَیسّ٬ سِکھِّیا کرمی٬ اَیجُۄکیشن پْرۄوائیِڈرذ٬ 3442, 5994, 5178 جِہِییاں وکھّ وکھّ کَیٹیگرِییاں وِچّ ادھِیاپک وںڈّ کے بھمبّلبھُۄسا جِہا پائِیا ہۄئِیا ہَے۔ اِس ترِیکے نال ہی سمیں سمیں دِییاں سرکاراں نیں سکُۄلاں دے ناں بدلکے سمارٹ سکُۄل٬ مَیرِیٹۄرِیئس سکُۄل اتے سکُۄل آپھ اَیمِینَیںس دا ناں دیکے سِکھِّیا سُدھار دِییاں نِیتِییاں بݨائیِیاں ہن۔

سںسّتھا وِچّ سکُۄل مُکھی جاں ادھِیاپک تد ہی آپݨے پیشے پْرتی سمرپِت ہۄ سکدے ہن٬ تد ہی آپݨِییاں ذِمّیوارِییاں تندیہی نال نِبھا سکدے ہن٬ جیکر اُہ مانسِک اتے آرتھِک تَۄر ’تے سںتُّشٹ ہن۔ لۄڑاں اتے تھۄڑاں دا شِکار ہۄئِیا ادھِیاپک آپݨے وِدِیارتھِییاں نال اِنساپھ نہِیں کر سکیگا۔ 7 اپرَیل٬ 2025 تۄں 54 دِناں لئی سرکار ولّۄں سِکھِّیا کْراںتی دے ناں ہیٹھ سکُۄلاں وِچّ نِیںہ پتھّراں دی ہنیری لِیاںدی گئی ہَے۔ اِس مںتّو لئی 25000 تکھتِییاں تِیار کروائیِیاں گئیِیاں ہن٬ جِنہاں اُپّر مُکھّ مںتّری٬ مںتّری٬ وِدھائِک اتے پِںڈّ دے سرپںچّ دا ناں اُکّرِیا ہۄئِیا ہَے۔ اِہ تکھتِییاں سکُۄل دے نوِینِیکرن٬ چار دِواری دی اُساری اتے باتھرُۄماں دا شِںگّار بݨ رہِییاں ہن۔ نِشچِت مِتی تۄں اںدّاذن 10 دِن پہِلاں تۄں ہی ادھِیاپک سماگم دی تِیاری وِچّ جُٹّ جاںدے ہن۔ کۄئی ادھِیاپک سائُںڈ دے پْربںدھّ لئی٬ کۄئی ہلوائی دے پْربںدھّ لئی٬ کۄئی ادھِیاپک ٹَیںٹ اتے کُرسِییاں دے پْربںدھّ لئی بذار دے چکّر کٹّ رہے ہن۔ ہدائِتاں اِہ وی ہن کِہ مںتّری/وِدھائِک دے سِکھِّیا کراںتی سمبّںدھّی اُچّ وِچار سُݨن لئی لۄکاں دا بھرواں اِکٹھّ ہۄݨا چاہِیدا ہَے۔ سکُۄل مُکھی اتے ادھِیاپک سِکھِّیا کراںتی دا سُنیہا سُݨن لئی لۄکاں دی بھروِیں ہاذری واستے سِرتۄڑ یتن کردے ہن۔ اِںج مانسِک تَۄر ’تے اُکھّڑِیا سںسّتھا دا مُکھی اتے اُسدے ساتھی ادھِیاپکاں دا سکُۄل دے کلاس رُۄم اتے وِدِیارتھِییاں تۄں اُنہاں دِناں وِچّ ناتا ٹُٹّ جاںدا ہَے اتے سارا ذۄر مںتّری/وِدھائِک دے سواگت دِییاں تِیارِییاں وِچّ لگّ جاںدا ہَے۔

کئی سکُۄلاں وِچّ دُکھاںت اُدۄں واپرِیا جدۄں سِیاسی آگُۄیاں نیں وِدِیارتھِییاں اتے پبلِک دی ہاذری وِچّ سکُۄل مُکھِییاں نُۄں تاڑنا کِیتی کِہ بھرواں اِکٹھّ کِئۄں نہِیں کِیتا گِیا؟ وِدِیارتھِییاں نُۄں نَیتِک سِکھِّیا ’تے ذۄر دیݨ دی تھاں پْرۄگرام وِچّ نُکس کڈھّدِیاں سارِیاں دی ہاذری وِچّ پْرۄگرام نُۄں پھیل کرار دِںدِّیاں پْرِںسِّیپل اتے ادھِیاپکاں نُۄں لاہنتاں پائُںدِیاں اُنہاں نُۄں دُۄر دُریڈے بدلݨ دِییاں دھمکِییاں وی دِتِّییاں۔ بھلا اجِہی ستھِتی وِچّ کَۄم دے نِرماتا دا وِدِیارتھِییاں اتے پبلِک وِچّ کِس ترہاں دا پْربھاو جاںدا ہَے۔ اِکّ پْرِںسِّیپل نیں تاں ذُرئت کرکے کہِ ہی دِتّا کِہ سکُۄل وِچّ 8 ادھِیاپکاں٬ دۄ سیواداراں اتے سپھائی سیوک دِییاں اسامِییاں کھالی پئیِیاں ہن۔ سرکار ولّۄں وِدِیارتھِییاں لئی مُفت بسّ سروِس تاں شُرُۄ کِیتی گئی ہَے٬ پر اِس مںتّو لئی راشی کۄئی پْراپت نہِیں ہۄئی اتے اِکّ لکھّ رُپئے دا کرذا لَیکے اِس سکِیم نُۄں چالُۄ رکھِّیا ہۄئِیا ہَے۔ کِرپا کرکے اِنہاں لۄڑاں ولّ وی دھِیان دِتّا جاوے۔ وِدھائِک کُجھ نہِیں بۄلِیا٬ بسّ بُڑبُڑ کردا گڈّی وِچّ جا بَیٹھا۔

سِیاسی لۄک اِہ بھُلّ جاںدے ہن کِہ سِکھِّیا کراںتی لِشکوِییاں اِمارتاں٬ چار دِواری اُچّی کرن جاں باتھرُۄماں دے نِیںہ پتھّر رکھّݨ نال نہِیں آئُݨی سگۄں جِہڑے ادھِیاپکاں نیں سںسّتھاواں وِچّ کمّ کرنا ہَے٬ اُنہاں نُۄں بݨدا ستکار دیݨ, اُنہاں دِییاں ہکّی مںگّاں پُۄرِییاں کرن اتے ادھِیاپکاں دِییاں کھالی اسامِییاں بھرن نال آئُݨی ہَے۔ 5 ستمبّر نُۄں ہر سال ادھِیاپک دِوس مناکے کَۄم دے نِرماتا ادھِیاپک پْرتی ستکار دا پْرگٹاوا کِیتا جاںدا ہَے پر دُۄجے پاسے 5 ستمبّر 2022 نُۄں پِیڑِت ادھِیاپکاں نیں آپݨے کھُۄن دے پِیالے وکھّ وکھّ تھاںواں ’تے مںتّرِییاں٬ وِدھائِکاں اتے سںسّداں نُۄں بھیںٹ کِیتے سن اتے ورتمان سمیں وِچّ وی ادھِیاپک پاݨی والی ٹَیںکِییاں تے چڑھکے بھُکھّ ہڑتال کرن٬ رۄس مُذاہرے اتے دھرنے دے کے اِکّ پاسے آپݨے ہکّاں دی آواذ بُلںدّ کر رہے ہن اتے دُۄجے پاسے پُلِس دِییاں لاٹھِییاں اتے تھپّڑاں دے شِکار وی ہۄ رہے ہن۔ اجِہی ستھِتی وِچّ ادھِیاپکاں٬ وِدِیارتھِییاں اتے سماج دا آپسی رِشتا لِیراں-لِیراں ہۄݨ دی سمبھّاونا ودھ جاںدی ہَے۔

ادھِیاپک اتے وِدِیارتھی دے ستکار بھرے رِشتے دی اِکّ مِسالی اُداہرن یاد کردِیاں سِر شردھا نال جھُک جاںدا ہَے۔ بھارت دے نَۄںویں راشٹرپتی ڈا. سںکّر دِیال شرما 1994 وِچّ اُمان دے دَۄرے تے گئے۔ اُتھّۄں دا سُلتان کبُۄسبِن سَید آپݨے سارے نِئم چھِکّے ٹںگّ کے اُنہاں نُۄں آپ لَیݨ لئی مسکٹ بںدّرگاہ ’تے گِیا۔ ڈاکٹر شںکّر دِیال شرما جہاذ دِییاں پَۄڑِییاں نہِیں اُتّرِیا سگۄں سُلتان آپ جہاذ دِییاں پَۄڑِییاں چڑھکے بھارت دے راشٹرپتی دی سِیٹ تے جاکے آدر نال اُنہاں نُۄں جہاذ تۄں باہر لَے کے آئِیا۔ بںدّرگاہ تۄں باہر سُلتان آپ کار چلاکے ڈا. شںکّر دِیال شرما نُۄں آپݨے مہِلاں وِچّ لَیکے آئِیا۔ جدۄں اُتھّۄں دے پتّرکاراں نیں سُلتان نُۄں پُچھِّیا کِہ تُسِیں دیش دے سارے نِئماں نُۄں تۄڑکے بھارت دے راشٹرپتی نُۄں مہِلاں وِچّ لَیکے آئے٬ اِسدے پِچھّے کارن کی ہَے؟ سُلتان نیں مُسکراکے جواب دِتّا٬ “بھارت وِچّ پُۄنا وِکھے مَیں پڑھائی کِیتی ہَے۔ ڈا. شںکّر دِیال شرما جی اُتھّے پْرۄپھَیسر سن اتے مَیں اِنہاں دا وِدِیارتھی سی۔ بںدّرگاہ تۄں مَیں بھارت دے راشٹرپتی کرکے نہِیں٬ سگۄں آپݨے گُرُۄ نُۄں ستکار نال لَیݨ گِیا سی۔ اِس ترہاں دے سںسّکار وی مَیں بھارت وِچّ ہی سِکھّے سن۔

سِکھِّیا کْراںتی تد ہی آویگی جدۄں ادھِیاپکاں دے ماݨ بھرے رُتبے دی شان کائِم رکھّݨ لئی سرکار ولّۄں ٹھۄس کدم چُکّے جاݨگے۔

* * * * *