پِچھلے اِک دہاکے تۄں اَیپھ ڈی.آئی. بھارت دے لۄکاں وِچ چرچا دا وِشا بݨی ہۄئی ہَے۔ جے اِہ کہِ لِیا جاوے کِہ جدۄں تۄں ہی بھارت نیں وِشوِیکرن دِییاں نِیتِییاں نُۄں اپݨائِیا ہَے اُدۄں تۄں ہی اِہ چرچا وِچ سی تاں وی اِہ گلت نہِیں ہۄویگا۔ اُدۄں تۄں ہی اِہ کِہا جاݨ لگّ پِیا سی کِہ اِک دِن اُہ وی آویگا جدۄں پْرچُۄن وِئُپار وِچ 51 پھِیسدی سِدھّے بدیشی نِویش نُۄں وی پْروانگی مِل جاویگی۔ اُسے سمیں تۄں ہی بھارت وِچ نِکّی دکانداری دا کمّ کر رہے لگبھگ 20 کرۄڑ لۄکاں دے پْربھاوِت ہۄ جاݨ دِییاں کِیاس رائیِیاں وی لگّ رہِیںیاں سن۔ اِسے کرکے لۄکاں وِچ اِس دا وِرۄدھ وی ہۄ رِہا سی تے دُۄسرے پاسے اِس نُۄں جلدی لاگُۄ کرن دِییاں کۄشِساں وی نالۄں نال اِک کھاس ورگ کر رِہا سی۔ اِہ سی ہاکم ورگ تے لۄکاں دا پاڑا۔ جِس وِچ اجّ ہاکم ورگ دی جِتّ ہۄ گئی ہَے۔

یُۄپِیئے-2 دی سرکار ولّۄں پہِلاں لۄک سبھا وِچ تے باد وِچ راج سبھا وِچ بہُمت مِلݨ نال پْرچُۄن کھیتر وِچ سِدھّے بدیشی نِویش نُۄں بھارت وِچ پْرویش کرن لئی کانُۄنی اڑچݨا ساپھ ہۄ گئیِیاں ہن۔ پر بڑے ہی دُکھ نال اِہ کہِݨا پَے رِہا ہَے کِہ بھارتی لۄکتںتّتر دا اِس اِک اِکلّی گھٹنا نیں جِس ترِیکے نال دوالا کڈھّ دِتّا ہَے اِس دی مِسال وی اِہ آپ ہی ہَے۔ بھارتی راجسی پارٹِییاں دا کردار وی بدیشاں تکّ جگّ جاہر ہۄ گِیا ہَے۔ بھاںوے کِہ پہِلاں وی بہُت واری بھارتی لۄکتںتّر وِچ اجِہا ہُںدّا رِہا ہَے پر پْرچُۄن کھیتر وِچ سِدھّے بدیشی نِویش دے ماملے اُپر لگ بھگ سارِییاں ہی راجسی پارٹِییاں دی پہُںچّ جگّ جاہر ہۄ گئی ہَے۔ بِیجیپی جِہڑی اِس دے وِرۄدھ وِچ سںسّد اںدّر متا لَیکے آئُںدی ہَے اُہ وی اسل وِچ اِس دی وِرۄدھی نہِیں۔ اُس دی وِئُتبںدّی وِچ وی کدے اَیپھڈِییائی بۄلدی سی۔

اَیپھڈِییائی دے وِرۄدھ وِچ 20 ستمبّر دے بھارت بںدّ وِچ شامل راجسی پارٹِییاں پْردھان مںتّری ولّۄں پرۄسے گئے کھاݨے نال ہی اُس دے ہکّ وِچ کِویں بھُگت گئیِیاں اِہ سمجھݨ دی لۄڑ ہَے؟ اِہ اِک وڈّا سوال ہَے۔ سارِییاں ہی پارٹِییاں نیں اِس مُدّے نُۄں راجسی پَیںتڑے وجۄں ہی لِیا ہَے ناں کے اِس دا ادھِئَن کرکے ہۄر دیشاں دے پْرسںگّ وِچ اِہ دیکھݨ دی کۄشِش کِیتی ہَے کِہ جِن•اں دیشاں نیں اجّ تۄں دس سال پہِلاں اجِہے ہی پھَیسلے لئے سن اُن•اں دیشاں وِچ اَیپھڈِییائی رُذگار لَیکے آئی جاں بیرُذگاری؟ پر ساڈِییاں راجسی پارٹِییاں نیں اِس بارے جِہڑے پَیںتڑے لئے اُہ لۄکاں نُۄں کیول بُدھُّۄ بݨائُݨ والے ہی ہن۔ ممتا بینرجی دی ترِنمُۄل پارٹی نیں بںگّال وِچ کھبِّییاں پارٹِییاں نُۄں ٹھِبّی لائُݨ لئی آوِشواس دا جِہڑا نۄٹِس دِتّا اُہ کیول تے کیول اِک تِکڑم ہی سی۔ جدکِہ ممتا نُۄں وی اِہ پتا ہی سی کِہ 50 مَیمبراں دے سمرتھن تۄں گھٹّ آوِشواس دا متا پْروانگی لئی نہِیں رکھِّیا جا سکدا۔ اُس نُۄں تاں کیول آئُںدِییاں پارلِیمانی چۄݨا ہی دِکھائی دے رہِیںیاں ہن۔ کِہ کھبِّییاں پارٹِییاں تۄں مَیں تِکھّاں وار کاںگرس سرکار اُپر کراں تاں کِہ لۄک مَینُۄں دُبارا پارلِیمَیںٹ وِچ اُہ وِشواس دے سکݨ جِہڑا بںگّال دی وِدھان سبھا دِییاں چۄݨا وِچ دِتّا سی۔

سبھ تۄں ماڑی کارگُذاری سماجوادی پارٹی تے بِیئَسپی دی رہی۔ اِہ دۄوے ہی پارٹِییاں یُۄپِیئے-2 لئی سبھ تۄں ودھیرے کارگر سابت ہۄئیِیاں۔ جِن•اں دا آکھݨ نُۄں پَیںتڑا بھاںوے اَیپھڈِییائی دے وِرۄدھ وِچ ہی رِہا پر اسلِیئت وِچ اِہ دۄویں اَۄکھے ویلے یُۄپِیئے دی ہی دھِر بݨ گئیِیاں۔ بِیئَسپی جِہڑی لۄک سبھا وِچ واک آئُٹ کرکے یُۄپِیئے-2 دا ساتھ دِںدّی ہَے۔ اُہ دُۄسرے ہی دِن راج سبھا وِچ سرکار نُۄں اَیپھڈِییائی دے مُدّے 'تے بچائُݨ لئی متے دے وِرۄدھ وِچ تے سرکار دے ہکّ وِچ وۄٹ پائُݨ تۄں وی جھِجکدی نہِیں۔ بِیئَسپی دی لِیڈر کُماری مائِیاوتی دس دِن پہِلاں تۄں اِہ آکھ رہی سی کِہ اُس دی پارٹی سںسّد دے اںدّر ہی آپݨا رُکھ تَیء کریگی کِہ ہاتھی کِس کروٹ بَیٹھݨا ہَے۔ پر بِیئَسپی دِییاں پِچھلِییاں کارگُذارِییاں دے جاݨُۄ لۄک اِہ جاݨدے ہی سن کِہ ہاتھی نیں کِس ہائُس وِچ کِس کروٹ بَیٹھݨا ہَے۔ ہَیرانی آپݨے آپ نُۄں سماجوادی اکھوائُݨ والی پارٹی دی وی بہُتی نہِیں ہۄئی کِئُںکِہ سائیِکل نُۄں بَیک گیئر وی اجّ دے وِگِیانک تکنَۄلۄجی دے یُگّ وِچ لگّ ہی سکدے ہن؟ سۄ سائِکل نُۄں بَیک گیئر لگّ گئے۔ دۄ ہَیںڈلاں والے اِس سائیِکل دی کمال ہی اِہ ہَے کِہ اِہ کدی لۄکاں دا بݨ جاںدا ہَے تے کدی جۄںکاں دا۔ اِس نیں آپݨا کِہڑا ہَیڈل کِس سمیں ورتݨا ہُںدّا ہَے اِس دا پتا کیول تے کیول اِس دے سپرِیمۄں مُلائِم سِںگھّ یادو نُۄں ہی ہُںدّا ہَے۔

اِس دے باوجُۄد وی لۄک سبھا وِچ یُۄپِیئے-2 دی سرکار 272 دا آںکڑا برکرار نہِیں رکھّ سکی۔ تے وِرۄدھی دھِر ولّۄں رکھِّیا متا 218 وۄٹاں دے مُکابلے 254 وۄٹاں نال ردّ ہۄ گِیا۔ اِس دے مُکابلے راج سبھا اںدّر یُۄپِیئے-2 دی ہالت ہۄر وی ماڑی سی۔ جِتھّے بِیئَسپی نیں اُس دے پھَیسلے اُپر مۄہر لا کے اَیپھڈِییائی نُۄں پروانگی دوائُݨ دا کمّ کِیتا۔ اِتھّے وِرۄدھی دھِر ولّۄں بہُ براںڈ پْرچُۄن کھیتر 'چ 51 پھِیسدی تکّ سِدھّے بدیشی نِویش دے وِرۄدھ والا متا 102 وۄٹاں دے مُکابلے 123 وۄٹاں دے پھرک نال ردّ ہۄ گِیا۔

کمال دی گلّ اِہ ہَے کِہ دۄہاں ہی پارٹِییاں نیں لۄک سبھا اںدّر پْرچُۄن کھیتر وِچ سِدھّے بدیشی نِویش دا ڈٹّکے وِرۄدھ کِیتا۔ تے ساپھ ساپھ اِہ وی کِہا کِہ 51 پھِیسدی تکّ پْرچُۄن کھیتر وِچ سِدھّا وِدیشی نِویش کرنا دیش دے ہِتّ وِچ نہِیں پر وۄٹ پائُݨ دے سمیں اُن•اں نیں اُہ ہی پَیںتڑا لِیا جِہڑا اُن•اں دی کرنی تے کتھنی دے وِچار سی۔ سماجوادی پارٹی دے مُکھّی مُلائِم سِںگھّ یادو نیں بائیِکاٹ باد اِہ کِہا کِہ سرکار دے اِس پھَیسلے دے وِرۄدھ وِچ اُن•اں دی پارٹی بائیِکاٹ کر رہی ہَے۔ جد کِہ بائیِکاٹ کرکے اُہ سرکار دی ہمائِت ہی کر رہے سن۔

اِس گلّ بارے سرکار نُۄں وی پتا سی کِہ جدۄں دھارا 184 دے ادھِین بہِس ہۄئی تاں وۄٹاں دے سمیں سبھ دی پاج کھُلّ جاویگی۔ اِسے لئی سرکار اِس مدّے اُپر بہِس ہی نہِیں سی کروائُݨا چاہُںدّی۔ جے سہِمت ہۄئی وی تاں اُہ دھارا 193 دے تہِت بہِس کروائُݨا چاہُںدّی سی۔ پر بھاجپا تے کھبّے پکھّی پارٹِییاں دے دبیا کرکے اُن•اں نُۄں دھارا 184 دے تہِت بہِس کروائُݨی پئی جِس بہِس نیں بھارتی لۄکتںتّر دِییاں کمجھۄرِییاں نُۄں جگ جاہر کرکے سںسّار دے سبھ تۄں وڈّے جمہُۄری دیش دی جمہُۄرِیئت دے درشݨ وی سںسّار نُۄں کروا دِتّے ہن کِہ بھارت اںدّر کِس کِسم دا لۄکتتّر ہَے۔

لۄک سبھا وِچ وِچ پْرچُۄن کھیتر وِچ سِدھّے بِدیشی نِویش دے مُدّے 'تے اٹھاراں راجسی پارٹِییاں دے بائی آگُۄیاں نیں بھاگ لِیا جِن•اں وِچّۄں چَۄداں نیں اَیپھڈِییائی دا وِرۄدھ کِیتا۔ پر اِہ وِرۄدھ کیول اِک دِکھاوا ہی سی اِس لئی وِرۄدھی دھِر دا متا تاں بھاںوے ڈِگ پِیا پر بھارتی لۄکتںتّر دِییاں جڑ•اں کِس ہدّ تکّ کھۄکھلِییاں ہن اِس دا بۄدھ سارے سںسّار نُۄں جارُۄر کروا گِیا۔ جِس دا پھائِدا سامراجی دھِراں کدے وی مُڑ اُٹھا سکݨگِییاں۔ جے وِرۄدھ کرن والِییاں پارٹِییاں دے آگُۄیاں دی کہِݨی تے کرنی وِچ اجِہا اںتّر ناں ہُںدّا تاں وِرۄدھی دھِر دا اِہ متا 224 وۄٹاں دے مُکابلے 282 وۄٹاں دے مُکابلے جِت ہاسل کر جاںدا۔ بھارتی جمہُۄرِیئت اںدّر چھل کپٹ کِنّاں ہاوی ہۄ چُکّا ہَے اِس نُۄں اِس گھٹنا راہِیں سمجھِیا جا سکدا ہَے۔ اِس گلّ تۄں وی مُنکر نہِیں ہۄئِیا جاںݨا چاہِیدا کِہ بھارتی ہاکماں تۄں بِناں دُنِییاں بھر دِییاں سامراجی دھِراں اِس جٹل کارج نُۄں کروائُݨ لئی جی جان نال لگِّییاں ہۄئیِیاں سن۔ جِناں دے جِتّ جاݨ دا سِدھّا متلب ہی اِہ ہَے کِہ بھارت دے پھَیسلے ہُݨ بھارتی سںسّد وِچ بَیٹھکے نہِیں سگۄں بھارت اُپر باج اکھّ رکھّ رہِییاں دھِراں دے مُناپھِیا اُپر نِربھر کرِیا کرنگے۔