دۄست بھاو ’دۄ سچائیِیاں‘ دا نام ہَے دۄستی٬ وِشواس دا ناں ہَے دۄستی۔ دۄستی دا رِشتا اجِہا ہَے جِہڑا اسِیں آپݨی مرذی نال چُݨدے ہاں۔ اجّ سچّی دۄستی کِسے کرماں والے دے ہِسّے ہی آئُںدی ہَے۔ اجّ دۄستی دے ناں ’تے اسِیں جاں ساڈے نال کھِلواڑ کِیتا جاںدا ہَے۔ کہِݨ نُۄں اسِیں دۄست ہُںدّے ہاں پر پِٹھّ مۄڑن نہِیں دِںدّے٬ دُۄجے نال اِیرکھا٬ ساڑا٬ وَیر-بھاونا٬ دُۄئی دوَیت آدِ جِہے اَۄگُݨاں نال بھرے پئے ہاں۔ دۄستی دے گھر تاں بہُت دُۄر ہن۔ ’یار مار کرنی‘ دۄستی دے ناں ’تے بہُت وڈّا کلںکّ ہَے۔

دۄستی تُہانُۄں تکلِیپھ وِچّ اِکلّا نہِیں چھڈّدی٬ بلکِہ رۄݨ لئی مۄڈھا دِںدّی ہَے۔ دِل دھرائُݨ لئی دھِیرج تے ہَۄسلا دِںدّی ہَے۔ جے تُسِیں بھُکھّے تے لۄڑوںدّ ہۄ تاں آپݨے درواذے بںدّ نہِیں کردی بلکِہ آپݨے گھر دے تے دِل دے درواذے سدا کھُلّہے رکھّدی ہَے۔ سچّی دۄستی وِچّ کھُدگرذی نُۄں کۄئی تھاں نہِیں مِلدی۔ اِہ تاں بِناں کِسے سوارتھ تۄں نِبھائی جاںدی ہَے۔ اِس دۄستی وِچّ ’مَیں‘ نہِیں بلکِہ ’تُۄں‘ ہُںدّی ہَے۔ اِس وِچّ دُۄجے نُۄں ڈیگ کے جاں پِچھّے دھکّ کے اگّے نِکلݨ دی کاہل نہِیں ہُںدّی بلکِہ نال لَے کے چلّݨ دا دھِیرج تے ٹھرہمّا ہُںدّا ہَے۔ دۄستی دی سہی پچھاݨ تاں سںکّٹ تے مُسِیبت سمیں ہُںدّی ہَے۔ پر ہُݨ اِس تۄں اُلٹ اِہ کِہا جاںدا ہَے کِہ دۄستی دی پچھاݨ تاں کھُشی جاں ترکّی ویلے ہُںدّی ہَے۔ کی تُہاڈا دۄست تُہاڈی کھُشی سچّمُچّ برداشت کر سکدا ہَے؟ کی اُہ تُہاڈی تے تُہاڈے بچِّیاں نُۄں کِسے کامیاب مُکام ’تے پہُںچّدِیاں دیکھکے اُنّا ہی کھُش ہُںدّا ہَے٬ جِنّا آپݨے پرِوار لئی؟ جے ہاں! تاں اجِہا ہِیرا کدے ذِںدّگی وِچّ گوائۄ ناں٬ اُسدا لڑ گھُٹّکے پھڑ لوۄ۔ آپ وی اُہۄ جِہے بݨ جاوۄ۔

ہر اِنسان وِچّ کُچھ کمِییاں ہُںدِّییاں ہن۔ سچّا دۄست اُہی ہَے جۄ تُہانُۄں تُہاڈِییاں کمِییاں تۄں جاݨُۄ کرواوے تے اُنہاں نُۄں دُۄر کرن لئی تُہاڈا مارگ درشک کرے۔ اِہ نہِیں کِہ باتاں دے بتںگّڑ بݨا کے تُہاڈا ڈھںڈّۄرا پِٹّدا پھِرے۔ جدۄں تُسِیں ڈُںگھّے دُکھّ وِچّ ہۄوۄں تاں دۄست دے بۄل ملّم-پٹّی دا کمّ کردے ہن۔ جدۄں تُسِیں ڈر وِچّۄں لںگھّ رہے ہۄوۄں تاں دۄست پہاڑاں ورگا جیرا کرکے تُہاڈے نال آ کھلۄںدا ہَے۔ سچّے دۄست دے ہُںدِّیاں تُسِیں اِکلّے نہِیں بلکِہ 11 ہۄ جاںدے ہۄ۔ تںگِّییاں اتے دُشوارِییاں تُہاڈے رستِیاں دِییاں رُکاوٹاں نہِیں بݨدِییاں۔

ساڈے سماج وِچّ اَۄرت دی اَۄرت نال مرد دی مرد نال دۄستی نُۄں ہی ودھیرے پْروانگی مِلدی ہَے۔ نَۄجوان مُںڈّے کُڑِییاں دی دۄستی وِچّ سرِیرک کھِچّ اتے سوارتھ ہۄ سکدا ہَے۔ اِس کرکے اِس دۄستی نُۄں ساڈے سماج وِچّ بہُتی پْروانگی نہِیں مِلدی۔ سمیں دے بدلݨ نال کئی واری دۄویں جݨے اُمراں دے ساتھی ہۄ جاںدے نیں۔ کئی اِکٹھّے مر وی جاںدے نیں۔ پر دۄستی اِکٹھّے مرن دا نہِیں بلکِہ اِکٹھّے جِئۄُݨ دا نام ہَے۔ کہِںدّے نیں جِنہاں دا گُرُۄ اِکّ ہۄوے جاں رُچِییاں مِلدِییاں ہۄݨ اُنہاں دی دۄستی ودھِییا نِبھّدی ہَے۔ کہِݨ نُۄں تاں ’پِیالے دے یار‘ وی دۄست بݨ جاںدے نیں۔

میرے کھِیال وِچّ دۄست اُہ ہَے جۄ تُہانُۄں سمجھے۔ تُہانُۄں اُس رُۄپ وِچّ سوِیکار کرے جِہۄ جِہے تُسِیں اسل وِچّ ہۄ۔ اِس وِچّ کۄئی لۄکاچاری٬ چلاکی٬ سوارتھ ناں ہۄوے۔

اِہ وی سچّ ہَے کِہ اجّ دۄستی پَیسے٬ رُتبے اتے پدوِییاں اُتّے ٹِکی ہۄئی ہَے۔ پَیسے والے دے سبھ مِتّر ہن۔ جے تُسِیں امِیر ہۄ تاں دۄست وجۄں تُہاڈا تُیارپھ کروائُݨا لۄک آپݨی شان سمجھدے ہن۔ نہِیں تاں تُۄں کَۄݨ تے مَیں کَۄݨ۔

کہِںدّے نیں اِکّ دۄست نیں دُۄجے نُۄں چِٹھّی لِکھی۔ اُسنے اُس نُۄں ’تُۄں‘ کہِ کے سمبّۄدھن کِیتا۔ دُۄجے دۄست نیں اِس گلّ دا بُرا منائِیا کِہ مَینُۄں ’تُسِیں‘ کہِݨا چاہِیدا سی۔ پر پہِلے دۄست نیں جواب دِتّا کِہ اسِیں پْرماتما نُۄں ’تُسِیں‘ شبد نال نہِیں بلکِہ ’تُۄں ہی تُۄں‘, تُۄں میرا راکھا٬ آدِ شبداں نال سمبّۄدھن کردے ہاں۔ سۄ میرِییاں نذراں وِچّ تیرا درجا ربّ ورگا ہَے۔ ’ربّ ورگا آسرا تیرا … دِسدا رہِ مِتّرا۔‘ کُجھ دِناں بائد جدۄں اُہ مِلے دُۄجے دۄست نیں پہِلے نُۄں گل نال لا لِیا۔ اجّ گُرُۄ نانک دیو جی دے دۄ ساتھِییاں بالا تے مردانا دے ساتھ نُۄں اسِیں یاد کردے ہاں۔ اجّ کْرِشن جی تے سُدامے ورگِییاں دۄستِییاں نہِیں لبھّدِییاں۔

ذرُۄری نہِیں کِہ دۄست پرِوار تۄں باہرلا وِئکتی ہی ہُںدّا ہَے٬ تُہاڈے پرِوار دا کۄئی وی وِئکتی جِویں بھَیݨ, ماں٬ بھرا٬ بھابی آدِ وی ہۄ سکدے نیں۔ میرے کھِیال انُسار پتی-پتنی بہُت ودھِییا دۄست وی ہۄ سکدے نیں۔ اِکّ نیں کہی دُۄجے نیں سُݨی۔ بسّ دۄست اُہ ہَے جِس نال کِسے گلّبات وِچّ اۄہلا ناں ہۄوے٬ جِس نال اسِیں بِناں کِسے ہِچکچاہٹ دے آپݨے من دِییاں اُلجھݨاں سُلجھا سکِیئے۔ دۄست نال گلّ کرکے تُہانُۄں سہی ہلّ مِل جاوے۔ تُسِیں من ہَۄلھا کرکے سُکھ دی نِیںد سَۄں سکۄں تے چَین نال جاگ سکۄ۔ دۄست تُہاڈی ترکّی لئی پُۄرا ٹِلّ لا دِںدّا ہَے۔ دۄست بہُتے نہِیں جے اِکّ-دۄ وی اجِہے مِل جاݨ جِنہاں نال آپݨے من دِییاں گںڈھّاں کھۄلہ سکِیئے تاں سمجھۄ وارے-نِیارے نیں۔ آئۄ! آپاں آپ وی اجِہے دۄست بݨن دا پْرݨ کرِیئے جِہۄ جِہے اسِیں آپݨے لئی چاہُںدّے ہاں۔

* * * * *